Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON ĐÁP ỨNG BỘ CHUẨN TRẺ 5 TUỔI 1.Các khái niệm cơ bản 1.Khái niệm hoạt động vui chơi cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 1. Trẻ MG ở trường MN Theo điều lệ trường MN qui định: Trẻ em từ ba tuổi đến sáu tuổi được tổ chức thành các lớp MG trong trường MN. Trẻ em trong độ tuổi dưới 6 tuổi được chia thành những nhóm như sau: Đối với nhóm trẻ: trẻ em từ 3 tháng tuổi đến 36 tháng tuổi được tổ chức thành các nhóm trẻ. Số trẻ tối đa trong một nhóm trẻ được quy định gồm: Nhóm trẻ từ 3 đến 12 tháng tuổi: 15 trẻ; Nhóm trẻ từ 13 đến 24 tháng tuổi: 20 trẻ; Nhóm trẻ từ 25 đến 36 tháng tuổi: 25 trẻ.
Đối với lớp MG: Trẻ em từ ba tuổi đến sáu tuổi được tổ chức thành các lớp MG. Số trẻ tối đa trong một lớp MG được qui định gồm: Lớp MG 3 - 4 tuổi: 25 trẻ; Lớp MG 4 - 5 tuổi: 30 trẻ; Lớp MG 5 - 6 tuổi: 35 trẻ. Nếu số lượng trẻ em trong mỗi nhóm, lớp không đủ 50% so với số trẻ tối đa được qui định thì được tổ chức thành nhóm trẻ ghép hoặc lớp MG ghép [8]. Như vậy từ 3 tuổi đến 6 tuổi được gọi là trẻ em trong độ tuổi MG.
Trẻ em khi đến tuổi này cần phải được đến các trường MN để học tập, vui chơi cùng bạn bè dưới sự chỉ dẫn của các thầy cô giáo. Tùy vào độ tuổi của các bé mà trường sẽ xếp các bé vào các lớp khác nhau. Lớp 3 tuổi được gọi là lớp mầm; 4 tuổi là lớp chồi và lớp 5 tuổi lớn nhất được gọi là lớp lá. Mỗi một lớp đều được các thầy, cô giáo hướng dẫn những kĩ năng, kiến thức phù hợp với nhận thức của các bé.2 Hoạt động vui chơi Vui chơi là hoạt động cần thiết cho mọi người, ở mọi lứa tuổi, nhưng đối với trẻ thơ thì chơi chính là cuộc sống thực của chúng.
Không vui chơi đứa trẻ chỉ tồn tại chứ không phải là sống. Hoạt động vui chơi thường đi kèm với đồ chơi, đồ vật và đạo cụ tùy theo hoàn cảnh học tập và tiêu khiển. Một vài HĐVC xác định mục đích rõ ràng, có cả luật chơi thì được gọi là trò chơi.TUOI 8 Luan van thac si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail. HĐVC cho trẻ MG ở trường MN Khác với HĐVC nói chung của con người, HĐVC của trẻ MG là hoạt động trẻ mô phỏng, tái tạo lại các mối quan hệ giữa con người với con người, con người với tự nhiên trong xã hội bằng việc nhập vai hay đóng vai một nhân vật nào đó.
Đặc biệt ở tuổi MG, vui chơi là hoạt động chủ đạo đối với sự phát triển của trẻ. Nhiều trò chơi xuất hiện ở lứa tuổi này, như trò chơi ĐVTCĐ, trò chơi xây dựng, trò chơi học tập, trò chơi vận động, trò chơi đóng kịch…trong đó trò chơi ĐVTCĐ đóng vị trí trung tâm. Qua chơi trẻ thoả mãn nhu cầu được chơi với nhau, được chơi cùng nhau, được thoả mãn nhu cầu tìm tòi, khám phá thế giới xung quanh. Thông qua chơi trẻ có điều kiện phát triển toàn diện về thể chất, nhận thức - trí tuệ, ngôn ngữ, tình cảm - xã hội, thẩm mĩ.
Chính vì thế vui chơi trở thành cuộc sống của trẻ MG và vui chơi trở thành hoạt động chủ đạo của trẻ MG. “Vui chơi là hoạt động có động cơ nằm trong quá trình chơi của trẻ khi chơi trẻ không chủ tâm vào một lợi ích thiết thực nào. Chơi mang lại cho trẻ một trạng thái tinh thần vui vẻ, phấn khởi, dễ chịu. Vui chơi cần cho mọi người ở mọi độ tuổi.
Đối với trẻ MG, vui chơi là hoạt động tạo nên cuộc sống của chúng” [2]. Chúng ta có thể hiểu: HĐVC là một trong các loại hình hoạt động của trẻ ở trường MN, là hoạt động chủ đạo của trẻ MG được người lớn tổ chức, hướng dẫn nhằm giúp trẻ thỏa mãn các nhu cầu vui chơi và nhận thức, đồng thời nhằm GD và phát triển toàn diện cho trẻ ở lứa tuổi này. Phân loại trò chơi trong HĐVC của trẻ MG Trò chơi của trẻ MG rất đa dạng và phong phú về nội dung, tính chất cũng như cách thức tổ chức chơi. Do đó, việc phân loại trò chơi một cách chính xác chưa đạt được.
Ở nước ta, trong những năm 60, trò chơi của trẻ MG được phân thành hai nhóm. Nhóm 1: Trò chơi phản ánh sinh hoạt. Nhóm 2: Trò chơi vận động. Từ những năm 70, sự phân loại trò chơi của trẻ MG chưa được thống nhất.
Các nhà GD được học và tiếp cận với quan điểm phân loại của nước nào thì đứng về quan điểm phân loại của nước đó.TUOI 9 Luan van thac si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.TUOI Từ những năm 80 trở lại đây, trong các trường MN ở nước ta vận dụng cách phân loại trò chơi theo quan điểm của Liên Xô (cũ). Theo quan điểm này, trò chơi của trẻ MG được phân thành hai nhóm chính. - Nhóm 1: Nhóm trò chơi sáng tạo bao gồm các trò chơi sau: Trò chơi ĐVTCĐ; trò chơi xây dựng - lắp ghép; trò chơi đóng kịch. - Nhóm 2: Nhóm trò chơi có luật bao gồm các trò chơi sau: Trò chơi học tập; trò chơi vận động.
Cho đến nay, xung quanh vấn đề phân loại trò chơi của trẻ MG ở nước ta vẫn còn nhiều tranh luận, chưa có sự thống nhất.Quản lí hoạt động vui chơi cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 1 2. Quản lí Quản lí không chỉ là một dạng hoạt động cụ thể mà đã trở thành một khoa học, một nghệ thuật và là một nghề phức tạp nhất trong xã hội hiện đại. Chính vì thế, lí luận về quản lí ngày càng phát triển phong phú.Hiện nay có nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm quản lí:Quản lí xuất hiện khi con người hình thành hoạt động nhóm. Qua lao động, để duy trì sự sống đòi hỏi phải có sự phối hợp giữa các cá nhân con người.
Hoạt động quản lí là một hiện tượng tất yếu phát triển cùng sự phát triển của xã hội loài người nhằm đoàn kết nhau lại tạo nên sức mạnh tập thể, thống nhất thực hiện một mục đích chung.Theo Các Mác: “Bất cứ một lao động mang tính xã hội trực tiếp hay lao động cùng nhau, được thực hiện ở quy mô tương đối lớn, đều cần đến mức độ nhiều hay ít sự quản lí, nhằm thiết lập sự phối hợp giữ những công việc cá nhân và thực hiện những chức năng chung, nảy sinh từ vận động của toàn bộ cơ chế sản xuất, khác với sự vận động của các cơ quan độc lập của nó. Một người chơi vĩ cầm riêng lẻ tự điều khiển mình, còn dàn nhạc thì cần người chỉ huy” [35]. Các Mác nói lên bản chất của quản lí là một hoạt động lao động để điều khiển quá trình lao động, một hoạt động tất yếu của xã hội loài người. Taylor: “Quản lí là biết rõ ràng, chính xác điều bạn muốn người khác làm, và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành tốt công việc như thế nào, bằng phương pháp tốt nhất, rẻ nhất” [dẫn theo 19].TUOI 10 Luan van thac si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.TUOI Ở Việt Nam, theo tác giả Đỗ Hoàng Toàn: “quản lí là sự tác động có tổ chức, có tính hướng đích của chủ thể quản lí lên đối tượng quản lí nhằm sử dụng hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống nhằm đạt được mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến động của môi trường” [13].
Hai tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn Quốc Chí cho rằng: “Quản lí là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra” [17]. Theo Nguyễn Thị Liên Diệp cho rằng “Quản trị là một phương pháp làm cho những hoạt động được hoàn thành với một hiệu suất cao, bằng và thông qua những người khác. Phương thức này bao gồm những chức năng hay hoạt động cơ bản mà quản lí có thể sử dụng. Đó là hoạch định, tổ chức, điều khiển và kiểm soát” [21].
Trong từ điển Tiếng Việt lại định nghĩa “Quản lí là trông nom, xếp đặt công việc trong cơ quan, xí nghiệp” [33]. Như vậy có thể hiểu: Quản lí là một quá trình tác động có định hướng, có tổ chức, có kế hoạch và hệ thống của chủ thể quản lí lên khách thể quản lí dựa trên những thông tin về tình trạng của đối tượng nhằm đạt được mục tiêu đề ra. Dù có rất nhiều khái niệm khác nhau nhưng trong đó đều thể hiện rất rõ các thành tố quản lí đó là: chủ thể quản lí; đối tượng quản lí; mục tiêu quản lí; công cụ quản lí; phương pháp quản lí. Từ những cách tiếp cận khác nhau của các tác giả ta có thể thấy các tác giả quan điểm thống nhất với nhau: Quản lí là sự tác động liên tục, phải dự đoán, có định hướng, có tổ chức, lập kế hoạch, biết lựa chọn các tác động, phối hợp kiểm tra để đạt được mục tiêu.
Vậy khái niệm quản lí có thể là: Quản lí là quá trình tác động có mục đích của chủ thể quản lí lên khách thể quản lí bằng việc vận dụng các chức năng quản lí nhằm sử dụng có hiệu quả tiềm năng và cơ hội của tổ chức để đạt mục tiêu đặt ra. Quản lí là sự tác động điều khiển, hướng dẫn các quy trình xã hội và hành vi hoạt động của con người nhằm đạt tới mục đích đã xác định. Quản lí giáo dục (QLGD) Khái niệm QLGD có nhiều cách giải thích khác nhau: QLGD là một bộ phận trong quản lí nhà nước XHCN Việt Nam. Cũng như bất kì một hoạt động xã hội, hoạt động GD cần được tổ chức và quản lí với các cấp độ khác nhau (LUAN.TUOI 11 Luan van thac si TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.TUOI nhằm thực hiện có hiệu quả mục tiêu GD phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước và nhân loại.
- Tác giả Đặng Quốc Bảo khái quát “QLGD theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành phối hợp của các lực lượng xã hội nhằm thúc đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu xã hội” [11].