Luận văn thạc sĩ về quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên mầm non tại Bình Minh, Vĩnh Long

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý bồi dưỡng giáo viên mầm non tại thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Lê Thanh Vân
• Người hướng dẫn: PGS. Huỳnh Văn Sơn
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lí Giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Bồi Dưỡng Thường Xuyên Cho Giáo Viên Các Trường Mầm Non Tại Thị Xã Bình Minh, Tỉnh Vĩnh Long
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN CHO GIÁO VIÊN MẦM NON
• 1.1.1. Tổng quan nghiên cứu về quản lí hoạt động BDTX cho GVMN
• 1.1.2. Tình hình nghiên cứu về quản lí hoạt động BDTX cho giáo viên ở nước ngoài
• 1.1.3. Tình hình nghiên cứu về quản lí hoạt động BDTX cho giáo viên ở trong nước
• 1.1.4. Một số khái niệm cơ bản
• 1.1.4.1. Bồi dưỡng, BDTX, hoạt động BDTX cho GVMN
• 1.1.4.2. Quản lí, quản lí giáo dục
• 1.1.4.3. Hoạt động BDTX GVMN
• 1.1.4.4. Quản lí hoạt động BDTX GVMN
• 1.1.5. Hoạt động BDTX GVMN
• 1.1.5.1. Vị trí, ý nghĩa, mục đích BDTX GVMN
• 1.1.5.2. Nội dung BDTX GVMN
• 1.1.5.3. Phương pháp và hình thức BDTX GVMN
• 1.1.5.4. Quản lí hoạt động BDTX cho GVMN
• 1.1.5.5. Mục tiêu quản lí hoạt động BDTX GVMN
• 1.1.5.6. Nội dung quản lí hoạt động BDTX GVMN
• 1.1.5.7. Hiệu trưởng và công tác quản lí hoạt động BDTX GVMN
• 1.1.5.8. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động BDTX cho GVMN
• 1.1.5.8.1. Các yếu tố chủ quan
• 1.1.5.8.2. Các yếu tố khách quan
• 1.1.6. Tiểu kết Chương 1
• 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN CHO GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG MẦM NON TẠI THỊ XÃ BÌNH MINH, TỈNH VĨNH LONG
• 2.1. Khái quát về tình hình phát triển kinh tế, xã hội và giáo dục thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long
• 2.1.1. Khái quát tình hình phát triển kinh tế, xã hội thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long
• 2.1.2. Khái quát tình hình phát triển GD&ĐT của thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long
• 2.2. Khái quát về tổ chức nghiên cứu
• 2.3. Mục đích khảo sát
• 2.4. Nội dung khảo sát
• 2.5. Cách thức khảo sát
• 2.6. Cách thức xử lí số liệu
• 2.7. Thực trạng hoạt động BDTX cho GVMN tại thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long
• 2.7.1. Số lượng và trình độ đào tạo đội ngũ CBQL và GVMN
• 2.7.2. Thực trạng các hoạt động BDTX GVMN
• 2.7.3. Thực trạng về nội dung BDTX GVMN
• 2.7.4. Thực trạng về phương pháp, hình thức BDTX GVMN
• 2.7.5. Thực trạng quản lí hoạt động BDTX cho GV 05 trường MN tại thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long
• 2.7.6. Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng, vai trò của công tác quản lí BDTX cho GVMN
• 2.7.7. Thực trạng quản lí mục tiêu BDTX GVMN
• 2.7.8. Thực trạng quản lí nội dung BDTX GVMN
• 2.7.9. Thực trạng quản lí phương pháp BDTX GVMN
• 2.7.10. Thực trạng quản lí hình thức BDTX GVMN
• 2.7.11. Thực trạng quản lí các điều kiện CSVC, trang thiết bị phục vụ BDTX GVMN
• 2.7.12. Thực trạng ảnh hưởng của các yếu tố đối với quản lí hoạt động BDTX cho GV các trường mầm non thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long
• 2.7.12.1. Một số yếu tố chủ quan
• 2.7.12.2. Một số yếu tố khách quan
• 2.8. Tiểu kết Chương 2
• 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN CHO GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG MẦM NON TẠI THỊ XÃ BÌNH MINH, TỈNH VĨNH LONG
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất các giải pháp quản lí hoạt động BDTX cho GV các trường MN tại thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long
• 3.1.1. Đảm bảo tính mục đích
• 3.1.2. Đảm bảo tính thực tiễn
• 3.1.3. Đảm bảo tính khả thi
• 3.1.4. Đảm bảo tính hiệu quả
• 3.1.5. Đảm bảo tính kế thừa và phát triển
• 3.2. Một số giải pháp quản lí hoạt động BDTX cho GV các trường MN tại thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long
• 3.3. Mối quan hệ của các biện pháp quản lí hoạt động BDTX cho GV các trường MN tại thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long
• 3.4. Khảo sát tính cần thiết và khả thi của các biện pháp quản lí hoạt động BDTX cho GV các trường MN tại thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long
• 3.5. Khảo nghiệm tính tương quan của các biện pháp đề xuất
• 3.6. Tiểu kết Chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên mầm non

Quản lý hoạt động bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên mầm non (GVMN) là một trong những yếu tố quyết định đến chất lượng giáo dục mầm non. Quản lý giáo viên không chỉ đơn thuần là việc tổ chức các hoạt động bồi dưỡng mà còn bao gồm việc xây dựng kế hoạch, nội dung và phương pháp bồi dưỡng phù hợp với nhu cầu phát triển nghề nghiệp của GVMN. Theo Nghị quyết số 29-NQ/TW, việc bồi dưỡng thường xuyên cho GVMN cần được thực hiện một cách đồng bộ và liên tục để nâng cao chất lượng giáo dục. Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, việc phát triển năng lực cho GVMN là rất cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Các chương trình bồi dưỡng cần được thiết kế linh hoạt, phù hợp với thực tiễn và nhu cầu của giáo viên. Việc đào tạo giáo viên không chỉ dừng lại ở việc cung cấp kiến thức mà còn phải chú trọng đến việc phát triển kỹ năng sư phạm và năng lực tự học của giáo viên.

1.1. Tổng quan nghiên cứu về quản lý hoạt động BDTX cho GVMN

Nghiên cứu về quản lý hoạt động bồi dưỡng thường xuyên cho GVMN đã được thực hiện ở nhiều quốc gia và trong nước. Các nghiên cứu này chỉ ra rằng, việc bồi dưỡng giáo viên cần phải được thực hiện một cách có hệ thống và liên tục. Tại nước ngoài, nhiều mô hình bồi dưỡng đã được áp dụng thành công, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Tại Việt Nam, các chính sách về quản lý giáo dục đã có những bước tiến đáng kể, tuy nhiên, thực trạng quản lý hoạt động BDTX cho GVMN vẫn còn nhiều hạn chế. Cần có sự quan tâm hơn nữa từ các cấp quản lý để nâng cao hiệu quả của hoạt động này.

II. Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên mầm non tại Bình Minh Vĩnh Long

Thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long hiện có 12 trường mầm non với đội ngũ GVMN đông đảo. Tuy nhiên, thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng thường xuyên cho GVMN tại đây vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Theo khảo sát, một số cán bộ quản lý (CBQL) chưa thực sự quan tâm đến công tác này, dẫn đến việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chưa phù hợp với nhu cầu thực tế. Chất lượng giáo dục tại các trường mầm non chưa đạt yêu cầu, một phần do việc bồi dưỡng giáo viên chưa được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả. Các hoạt động BDTX chủ yếu tập trung vào việc tổ chức các lớp học mà chưa chú trọng đến việc phát triển năng lực tự học của giáo viên. Điều này dẫn đến việc giáo viên không chủ động trong việc nâng cao trình độ chuyên môn của mình.

2.1. Thực trạng các hoạt động BDTX GVMN

Các hoạt động BDTX cho GVMN tại Bình Minh chủ yếu được tổ chức theo hình thức tập trung, chưa có sự đa dạng về phương pháp và hình thức bồi dưỡng. Nhiều giáo viên vẫn còn thụ động trong việc tham gia các hoạt động này. Việc đánh giá giáo viên sau các khóa bồi dưỡng cũng chưa được thực hiện một cách nghiêm túc, dẫn đến việc giáo viên không có động lực để cải thiện chất lượng giảng dạy. Cần có những biện pháp cụ thể để khuyến khích giáo viên tham gia tích cực vào các hoạt động BDTX, từ đó nâng cao kỹ năng giảng dạy và chất lượng giáo dục mầm non.

III. Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên mầm non

Để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động bồi dưỡng thường xuyên cho GVMN tại Bình Minh, cần thực hiện một số biện pháp cụ thể. Đầu tiên, cần xây dựng kế hoạch bồi dưỡng dựa trên nhu cầu thực tế của giáo viên và yêu cầu của chương trình giáo dục. Thứ hai, cần đa dạng hóa các hình thức bồi dưỡng, không chỉ dừng lại ở các lớp học tập trung mà còn cần khuyến khích giáo viên tự học, tự bồi dưỡng qua các hoạt động chuyên môn. Thứ ba, việc hỗ trợ giáo viên trong quá trình bồi dưỡng cũng rất quan trọng, bao gồm việc cung cấp tài liệu, thiết bị và các nguồn lực cần thiết. Cuối cùng, cần có cơ chế đánh giá và khen thưởng hợp lý để khuyến khích giáo viên tham gia tích cực vào các hoạt động BDTX.

3.1. Đề xuất giải pháp quản lý

Giải pháp quản lý cần được thực hiện một cách đồng bộ và liên tục. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp quản lý giáo dục và các trường mầm non trong việc triển khai các hoạt động BDTX. Việc tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm về kinh nghiệm bồi dưỡng cũng cần được chú trọng. Đồng thời, cần có các chính sách khuyến khích giáo viên tham gia các hoạt động bồi dưỡng, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường mầm non. Việc đánh giá giáo viên sau các khóa bồi dưỡng cũng cần được thực hiện một cách nghiêm túc để đảm bảo tính hiệu quả của các hoạt động này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non (GVMN) đóng vai trò quyết định đến sự phát triển giáo dục mầm non (GDMN) và chất lượng giáo dục quốc gia. Tại thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long, với 12 trường mầm non và 231 giáo viên, công tác bồi dưỡng thường xuyên (BDTX) cho GVMN được triển khai nhưng còn nhiều hạn chế về hiệu quả quản lí. Theo số liệu từ Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) năm 2017, hoạt động BDTX chưa thực sự phát huy được vai trò trong việc nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên. Mục tiêu nghiên cứu nhằm khảo sát thực trạng quản lí hoạt động BDTX cho giáo viên các trường mầm non tại thị xã Bình Minh trong giai đoạn 2014-2017, từ đó đề xuất các biện pháp quản lí phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả công tác này. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục mầm non và phát triển bền vững giáo dục địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên quan điểm hệ thống cấu trúc, lịch sử - logic và thực tiễn trong quản lí giáo dục. Hai lý thuyết trọng tâm được áp dụng gồm:

• Lý thuyết quản lí giáo dục: Quản lí giáo dục là quá trình tác động có định hướng của chủ thể quản lí đến quá trình giáo dục nhằm đạt mục tiêu đào tạo và phát triển nhân cách học sinh. Quản lí hoạt động BDTX là một bộ phận quan trọng trong quản lí giáo dục, bao gồm các chức năng lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra và đánh giá.

• Lý thuyết bồi dưỡng thường xuyên (BDTX): BDTX là hoạt động học tập liên tục, không ngừng nhằm cập nhật, bổ sung kiến thức, kỹ năng và nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên. Hoạt động này được tổ chức theo các hình thức tập trung, tự học và học tập từ xa, với nội dung bồi dưỡng được xây dựng dựa trên chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non.

Các khái niệm chính bao gồm: bồi dưỡng, bồi dưỡng thường xuyên, quản lí, quản lí giáo dục, hoạt động BDTX cho GVMN, chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp định lượng và định tính:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập từ 5 trường mầm non tại thị xã Bình Minh, gồm 15 cán bộ quản lí (CBQL), 15-20 tổ trưởng chuyên môn và 110-120 giáo viên mầm non.

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Điều tra bằng bảng hỏi, phỏng vấn sâu và nghiên cứu sản phẩm hoạt động BDTX (kế hoạch, tài liệu, hồ sơ bồi dưỡng).

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm SPSS để phân tích thống kê mô tả (tần số, điểm trung bình, độ lệch chuẩn) và thống kê suy luận (kiểm định tương quan Pearson, so sánh giá trị trung bình).

• Timeline nghiên cứu: Khảo sát thực trạng quản lí hoạt động BDTX trong giai đoạn 2014-2017, phân tích dữ liệu và đề xuất giải pháp quản lí phù hợp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức về tầm quan trọng của BDTX còn hạn chế: Khoảng 30% CBQL và giáo viên chưa nhận thức đầy đủ về vai trò của công tác quản lí BDTX, dẫn đến việc đầu tư thời gian và nguồn lực chưa tương xứng.

2. Kế hoạch BDTX chưa gắn với nhu cầu thực tế: Chỉ khoảng 40% kế hoạch bồi dưỡng được xây dựng dựa trên khảo sát nhu cầu của giáo viên, còn lại chủ yếu theo chỉ đạo chung, thiếu tính cá nhân hóa và thực tiễn.

3. Phương pháp và hình thức bồi dưỡng chưa đa dạng, hiệu quả thấp: Hơn 60% giáo viên phản ánh phương pháp bồi dưỡng chủ yếu là thuyết trình, thiếu tương tác và thực hành, gây khó khăn trong việc tiếp thu và áp dụng kiến thức.

4. Cơ sở vật chất và điều kiện phục vụ BDTX còn hạn chế: Khoảng 50% trường chưa đủ trang thiết bị hỗ trợ như máy tính, tài liệu học tập, phòng học chuyên biệt, ảnh hưởng đến chất lượng tổ chức bồi dưỡng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ nhận thức chưa đầy đủ của CBQL và giáo viên về vai trò của BDTX, cũng như năng lực quản lí và tổ chức hoạt động bồi dưỡng còn yếu. So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế cho thấy, các quốc gia phát triển thường chú trọng xây dựng kế hoạch bồi dưỡng dựa trên nhu cầu cá nhân và áp dụng phương pháp đa dạng, tương tác cao nhằm nâng cao hiệu quả học tập. Việc thiếu các điều kiện vật chất và chính sách hỗ trợ cũng làm giảm động lực tham gia bồi dưỡng của giáo viên. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ nhận thức, mức độ phù hợp kế hoạch, phương pháp bồi dưỡng và điều kiện CSVC tại các trường khảo sát, giúp minh họa rõ nét các điểm mạnh và hạn chế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của CBQL và giáo viên về BDTX: Tổ chức các hội thảo, tập huấn nâng cao nhận thức về vai trò và lợi ích của BDTX, nhằm tăng cường sự quan tâm và đầu tư thời gian cho công tác này. Thời gian thực hiện: 6 tháng; Chủ thể: Phòng GD&ĐT phối hợp với các trường.

2. Xây dựng kế hoạch BDTX dựa trên nhu cầu thực tế của giáo viên: Áp dụng khảo sát nhu cầu bồi dưỡng định kỳ, cá nhân hóa kế hoạch bồi dưỡng phù hợp với trình độ và yêu cầu công việc của từng giáo viên. Thời gian thực hiện: hàng năm; Chủ thể: Hiệu trưởng và tổ chuyên môn.

3. Đổi mới phương pháp và hình thức bồi dưỡng: Khuyến khích áp dụng phương pháp tương tác, thực hành, thảo luận nhóm, học tập qua dự giờ, thao giảng và sử dụng công nghệ thông tin trong bồi dưỡng. Thời gian thực hiện: 1 năm; Chủ thể: CBQL, báo cáo viên và giáo viên.

4. Cải thiện cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ BDTX: Đầu tư trang thiết bị hiện đại như máy tính, phòng học chuyên biệt, tài liệu học tập đa dạng để hỗ trợ hiệu quả công tác bồi dưỡng. Thời gian thực hiện: 2 năm; Chủ thể: UBND thị xã, Phòng GD&ĐT và các trường.

5. Xây dựng chính sách khen thưởng và động viên giáo viên tích cực tham gia BDTX: Thiết lập cơ chế khen thưởng, công nhận thành tích bồi dưỡng nhằm tạo động lực cho giáo viên. Thời gian thực hiện: 1 năm; Chủ thể: Phòng GD&ĐT và các trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lí giáo dục: Giúp nâng cao năng lực quản lí hoạt động bồi dưỡng thường xuyên, xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện hiệu quả.

2. Hiệu trưởng các trường mầm non: Làm cơ sở để cải tiến công tác chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá hoạt động BDTX, từ đó nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên.

3. Giáo viên mầm non: Hiểu rõ vai trò và trách nhiệm trong việc tự học, tự bồi dưỡng, đồng thời biết cách tham gia các hoạt động bồi dưỡng phù hợp.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lí giáo dục: Cung cấp tài liệu tham khảo về quản lí hoạt động bồi dưỡng giáo viên, phương pháp nghiên cứu và đề xuất giải pháp thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

1. BDTX là gì và tại sao quan trọng với giáo viên mầm non?
   BDTX là hoạt động học tập liên tục nhằm cập nhật, bổ sung kiến thức và kỹ năng cho giáo viên. Nó giúp giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và phát triển nghề nghiệp bền vững.

2. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả quản lí hoạt động BDTX?
   Bao gồm nhận thức của CBQL và giáo viên, kế hoạch bồi dưỡng phù hợp, phương pháp và hình thức tổ chức, điều kiện cơ sở vật chất, cũng như chính sách động viên, khen thưởng.

3. Phương pháp bồi dưỡng nào được khuyến khích áp dụng?
   Phương pháp tương tác, thảo luận nhóm, thực hành, dự giờ, thao giảng và học tập qua mạng được đánh giá cao vì tăng tính chủ động và hiệu quả tiếp thu của giáo viên.

4. Làm thế nào để xây dựng kế hoạch BDTX phù hợp với nhu cầu giáo viên?
   Cần tiến hành khảo sát nhu cầu bồi dưỡng định kỳ, phân tích kết quả đánh giá chuẩn nghề nghiệp và tham khảo ý kiến giáo viên để cá nhân hóa kế hoạch.

5. Vai trò của hiệu trưởng trong quản lí hoạt động BDTX là gì?
   Hiệu trưởng chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra và đánh giá hoạt động BDTX, đồng thời tạo điều kiện và động viên giáo viên tham gia tích cực.

Kết luận

• Quản lí hoạt động bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên mầm non tại thị xã Bình Minh còn nhiều hạn chế về nhận thức, kế hoạch, phương pháp và điều kiện thực hiện.
• Nghiên cứu đã hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng và đề xuất các biện pháp quản lí phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả công tác BDTX.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào nâng cao nhận thức, xây dựng kế hoạch dựa trên nhu cầu, đổi mới phương pháp bồi dưỡng, cải thiện cơ sở vật chất và chính sách động viên.
• Thời gian triển khai các giải pháp đề xuất từ 6 tháng đến 2 năm, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp quản lí và nhà trường.
• Kêu gọi các cơ quan quản lí giáo dục và các trường mầm non tại Bình Minh áp dụng nghiên cứu để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, góp phần phát triển giáo dục mầm non bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN CHO GIÁO VIÊN MẦM NON 1. Tổng quan nghiên cứu về quản lí hoạt động BDTX cho GVMN Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng GD&ĐT. Đặc trưng của người GV nói chung và GVMN nói riêng là hoạt động lao động sư phạm, đặc trưng của lao động này đòi hỏi người GVMN phải thường xuyên học tập, học tập suốt đời, trong đó, bồi dưỡng và tự bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ mới có thể đáp ứng được nhiệm vụ GD&ĐT trong tình hình mới. Một trong những biện pháp để thực hiện nhiệm vụ trên và nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ GVMN là tổ chức bồi dưỡng và BDTX.

Tình hình nghiên cứu về quản lí hoạt động BDTX cho giáo viên ở nước ngoài Đa số các quốc gia trên thế giới đều coi hoạt động bồi dưỡng và BDTX GVMN là vấn đề cơ bản quan trọng trong phát triển GD&ĐT. Phương châm hành động của các nhà quản lí giáo dục (QLGD) các cấp là tạo mọi điều kiện thuận lợi để giáo viên (GV) có cơ hội BDTX để bổ sung kiến thức và đổi mới phương pháp dạy học phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội. Năm 1998, UNESCO đã đưa ra thông điệp: “bồi dưỡng đội ngũ giáo viên là vấn đề cơ bản trong phát triển giáo dục (UNESCO, 1998). Ở Anh có chương trình cố vấn cho GV mới vào nghề cũng là một hình thức BDTX cho GV (Teaching and Teacher Education, 2009).

Ở Pháp, GV cũng như các công chức, viên chức ở các ngành nghề khác, việc bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ tùy thuộc vào nhu cầu của người lao động. Cụ thể là trong 3 năm, nếu công chức (bao gồm GV) không được đào tạo, bồi dưỡng thì có quyền đề nghị được đi đào tạo, bồi dưỡng hoặc đề nghị giải thích vì sao họ không được đi đào tạo, bồi dưỡng (Trần Văn Khánh, 2015). Trong mấy năm gần đây, việc bồi dưỡng nghiệp vụ cho GV có thể thấy nó cũng là bắt buộc ở một số quốc gia ở các nước Đông Á. Ví dụ: ở Trung Quốc sau mỗi chu kỳ 5 năm GV phải tham gia khóa bồi dưỡng nghiệp vụ trong 240 giờ.

Ở Luan van 11 Nhật Bản thì qui định là 300 giờ cho năm thứ nhất, 30 buổi trong năm thứ 10; Còn ở Hàn Quốc thì 182 giờ trong năm thứ năm và ở Đài Loan thì bắt buộc là 90 giờ mỗi chu kỳ 3 năm GV phải tham gia đào tạo bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ. Để phát triển đội ngũ GV cho quốc gia mình, Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên, nước này đã đưa ra 2 Chương trình lớn, đó là Chương trình bồi dưỡng giáo viên mới và chương trình trao đổi, hợp tác trong và ngoài nước. Theo đó, buộc giáo viên phải tham gia học tập đầy đủ các chương trình bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ (Thân Thị Hoàng Vy, 2013). Tại Philippin, việc bồi dưỡng cho GV được thực hiện trong các khóa bồi dưỡng vào bốn kỳ nghỉ hè.

Hè thứ nhất bao gồm các nội dung môn học: nguyên tắc giảng dạy, tâm lí giảng dạy và đánh giá trong giáo dục. Hè thứ hai các môn về quan hệ con người, triết học giáo dục, nội dung và phương pháp giáo dục. Hè thứ ba: nghiên cứu giáo dục, viết tài liệu giám sát trong giáo dục. Hè thứ tư gồm kiến thức nâng cao, kỹ năng nhận xét, lập kế hoạch giảng dạy, viết tài liệu giảng dạy, sách giáo khoa, tài liệu tham khảo (Thân Thị Hoàng Vy, 2013).

Ở Thái Lan, từ năm 1998 việc bồi dưỡng giáo viên được tiến hành ở các Trung tâm học tập cộng đồng, nhằm huấn luyện kỹ năng nghề nghiệp và kỹ năng tư vấn giáo dục cộng đồng (Thân Thị Hoàng Vy, 2013). Nước Pakistan có hẳn một chương trình bồi dưỡng về nghiệp vụ sư phạm do nhà nước quy định. Trong thời gian 3 tháng, bắt buộc tất cả giáo viên vào nghề chưa quá 3 năm phải tham dự bồi dưỡng bao gồm các nội dung về nghiệp vụ dạy học, cơ sở tâm lí học và phương pháp đánh giá học sinh (Thân Thị Hoàng Vy, 2013). Công tác đào tạo bồi dưỡng nhằm đạt chuẩn, vượt chuẩn về trình độ năng lực nghiệp vụ cho giáo viên tại đất nước Lào đã đạt được nhiều kết quả đáng kể.

Bộ Giáo dục Lào đã xây dựng chương trình BDTX theo các chu kỳ. Ngoài ra các cấp quản lí giáo dục ở cơ sở còn chịu trách nhiệm tổ chức bồi dưỡng giáo viên về chính trị, chuyên môn và nghiệp vụ (Thân Thị Hoàng Vy, 2013). Luan van 12 Nhìn chung công tác bồi dưỡng GV ở nước ngoài xuất phát từ những yêu cầu thực tiễn của giáo dục của mỗi quốc gia và căn cứ vào nhu cầu bồi dưỡng của bản thân GV. Trên cơ sở đó, các cấp QLGD đề ra các biện pháp quản lí bồi dưỡng GV.

Việc bồi dưỡng GV luôn chú trọng đến năng lực tự bồi dưỡng của người GV. Tình hình nghiên cứu về quản lí hoạt động BDTX cho giáo viên ở trong nước Nói đến bồi dưỡng cho GV và quản lí hoạt động bồi dưỡng cho GV đã được các nhà khoa học, các nhà quản lí trong nước rất quan tâm và dành nhiều thời gian nghiên cứu. Thấy rõ tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng và quản lí hoạt động bồi dưỡng cho GV, những năm gần đây, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách về bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên nói chung và GVMN nói riêng. Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Luật giáo dục sửa đổi năm 2005, trong đó điều 80 của Luật ghi rõ:“Quy định về bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên” (Luật Giáo dục, 2005).

Qui định về Chuẩn nghề nghiệp GVMN được ban hành kèm theo Quyết định số 02/2008/QĐ-BGDĐT, ngày 22 tháng 01 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, tại Điều 3 - mục đích ban hành Chuẩn nghề nghiệp GVMN là “Giúp giáo viên mầm non tự đánh giá năng lực nghề nghiệp, trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch học tập, rèn luyện phấn đấu nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ”. Tại Điều 5 - các yêu cầu thuộc lĩnh vực phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống , khoản 4, điểm b yêu cầu giáo viên “Tự học, phấn đấu nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, khoẻ mạnh và thường xuyên rèn luyện sức khoẻ” (Bộ GD&ĐT, 2008). Ngày 09 tháng 02 năm 2010, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Phổ cập GDMN cho trẻ em 5 tuổi giai đoạn 2010-2015 ban hành kèm theo Quyết định số 239/QĐ-TTg, trong Phần IV- Nhiệm vụ và giải pháp xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ GV và CBQL GDMN có đề cập: “Đổi mới nội dung và phương thức BDTX Luan van 13 cho đội ngũ GV và CBQL, cập nhật kiến thức và kỹ năng cho giáo viên để thực hiện chương trình GDMN…” (Thủ tướng Chính phủ, 2010). Chương trình BDTX GVMN được Bộ GD&ĐT ban hành kèm theo Thông tư số 36/2011/TT-BGDĐT, ngày 17 tháng 8 năm 2011 (Bộ GD&ĐT, 2011), Chương trình này được xem là công trình nghiên cứu đầy đủ, hệ thống nhất về công tác quản lí BDTX.

Để tổ chức thực hiện chương trình BDTX GVMN theo qui định, ngày 10 tháng 7 năm 2012 Bộ GD&ĐT đã ban hành Thông tư số 26/2012/TT-BGDĐT về Quy chế BDTX GVMN, GV phổ thông và GV giáo dục thường xuyên (Bộ GD&ĐT, 2012). Quy chế này là công cụ mang tính pháp lí để quản lí hoạt động BDTX trong toàn bộ hệ thống quản lí giáo dục của cả nước. Nghị quyết số 29-NQ/TW, ngày 4 tháng 11 năm 2013 của Hội nghị lần thứ 8 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI có đề cập: “Xây dựng quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục gắn với nhu cầu phát triển kinh tế xã hội, bảo đảm an ninh quốc phòng và hội nhập quốc tế” (Ban Chấp hành Trung ương, 2013). Chỉ thị số 40/CT-TW, ngày 15 tháng 6 năm 2014 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về việc “Xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục giai đoạn 2015-2020” (Ban Chấp hành Trung ương, 2014), trong mục tiêu tổng quát đã nêu “Xây dựng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục được chuẩn hóa, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo thông qua việc quản lí, phát triển đúng định hướng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước”.

Thông tư số 02/2014/TT-BGDĐT, ngày 08 tháng 02 năm 2014 Ban hành Quy chế công nhận trường MN đạt chuẩn quốc gia, tại Điều 7 – Đội ngũ GV và nhân viên, khoản 3, điểm c có đề cập: “GV tham gia đầy đủ các hoạt động chuyên môn, chuyên đề và hoạt động xã hội do trường mầm non tổ chức hoặc phối hợp tổ chức” và khoản 4, điểm b “Thực hiện nghiêm túc chương trình BDTX, bồi dưỡng hè, bồi dưỡng chuyên đề theo quy định của Bộ GD&ĐT” (Bộ GD&ĐT, 2014). Luan van 14 Thông tư liên tịch số 20/2015/TT-BGDĐT-BNV, ngày 14 tháng 9 năm 2015 của BGDĐT-Bộ Nội Vụ Quy định mã số, tiêu chuẩn, chức danh nghề nghiệp GVMN, để đạt được các tiêu chuẩn, chức danh, nghề nghiệp giáo viên hạng II, III và hạng IV, GVMN có nhiệm vụ “Rèn luyện sức khỏe; hoàn thành các chương trình bồi dưỡng; tự bồi dưỡng trau dồi đạo đức, chuyên môn, nghiệp vụ để nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ; tham gia các hoạt động chuyên môn; bảo quản và sử dụng thiết bị giáo dục được giao” (Bộ GD&ĐT, 2015). Bên cạnh các chính sách, Chỉ thị đó, vấn đề BDTX cho GV đã được các nhà khoa học nghiên cứu, tiêu biểu như: “Vấn đề giáo viên - Những nghiên cứu lí luận và thực tiễn” (Trần Bá Hoành, 2006), đã dành một phần lớn nói về công tác đào tạo bồi dưỡng GV ở Việt Nam cũng như những kinh nghiệm nước ngoài về đào tạo, bồi dưỡng GV ở một số nước Châu Á, Đông Nam Á và ở Anh.