Nghiên cứu quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại trường THCS Yên Bái, Thanh Hóa

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý hoạt động tổ chuyên môn trường trung học cơ sở yên bái huyện yên định thanh hóa dựa trên, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Trịnh Thị Nam
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Công Giáp
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý Hoạt Động Tổ Chuyên Môn Tại Trường Trung Học Cơ Sở Yên Bái
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng, khách thể nghiên cứu
• 0.4. Giả thuyết khoa học
• 0.5. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
• 0.7. Phương pháp nghiên cứu
• 0.8. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN DỰA TRÊN TIẾP CẬN “NGHIÊN CỨU BÀI HỌC” TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Khái quát về lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Những khái niệm công cụ
• 1.2.1. Quản lý
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN DỰA TRÊN TIẾP CẬN “NGHIÊN CỨU BÀI HỌC” TẠI TRƯỜNG THCS YÊN BÁI, HUYỆN YÊN ĐỊNH, TỈNH THANH HÓA
• 2.1. Khái quát về khảo sát thực trạng
• 2.1.1. Khái quát về trường THCS Yên Bái, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa
• 2.1.2. Mục tiêu khảo sát
• 2.1.3. Nội dung khảo sát
• 2.1.4. Đối tượng khảo sát
• 2.1.5. Phương pháp khảo sát và xử lý số liệu
• 2.2. Thực trạng hoạt động TCM dựa trên tiếp cận “nghiên cứu bài học” tại trường THCS Yên Bái, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa
• 2.2.1. Thực trạng nhận thức về quản lý hoạt động TCM dựa trên tiếp cận “nghiên cứu bài học”
• 2.2.2. Thực trạng mục tiêu, nội dung hoạt động tổ chuyên môn dựa trên tiếp cận NCBH
• 2.2.3. Thực trạng quản lý hoạt động TCM dựa theo tiếp cận NCBH tại trường THCS Yên Bái, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa
• 2.2.3.1. Quản lý nội dung hoạt động sinh hoạt chuyên môn
• 2.2.3.2. Thực trạng quản lý TCM và GV trong hoạt động TCM dựa trên tiếp cận “nghiên cứu bài học”
• 2.2.3.3. Thực trạng quản lý phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động TCM dựa trên tiếp cận “nghiên cứu bài học”
• 2.2.3.4. Thực trạng quản lý các điều kiện đảm bảo cho TCM dựa trên tiếp cận “nghiên cứu bài học”
• 2.2.3.5. Quản lý việc đánh giá kết quả TCM dựa trên tiếp cận “nghiên cứu bài học”
• 2.3. Nhiệm vụ, quyền hạn của hiệu trưởng trường THCS
• 2.3.1. Vai trò, nhiệm vụ của hiệu trưởng trường THCS
• 2.3.2. Chức năng quản lí của hiệu trưởng trường THCS
• 2.4. Các yếu tố ảnh hưởng hiệu quả quản lý hoạt động TCM dựa trên tiếp cận “nghiên cứu bài học”
• 2.4.1. Các yếu tố khách quan
• 2.4.2. Các yếu tố chủ quan
• 2.5. Tiểu kết chương 1
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN QUA HÌNH THỨC NGHIÊN CỨU BÀI HỌC TẠI TRƯỜNG THCS YÊN BÁI, HUYỆN YÊN ĐỊNH, TỈNH THANH HÓA
• 3.1. Những nguyên tắc chỉ đạo đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu dạy học
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học, hệ thống
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
• 3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.2. Một số biện pháp quản lý hoạt động TCM dựa trên tiếp cận NCBH tại trường THCS Yên Bái, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa
• 3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về hoạt động SHCM dựa trên tiếp cận NCBH
• 3.2.2. Biện pháp 2: Xây dựng và ban hành văn bản quản lý hoạt động chuyên môn theo tiếp cận NCBH
• 3.2.3. Biện pháp 3: Bồi dưỡng chuyên môn về tổ chức dạy học theo tiếp cận NCBH cho TTCM, GV
• 3.2.4. Biện pháp 4: Tăng cường CSVC để nâng cao chất lượng dạy học theo tiếp cận NCBH
• 3.2.5. Biện pháp 5: Đổi mới cách thức kiểm tra, đánh giá GV và HS trong nhà trường
• 3.2.6. Biện pháp 6: Xây dựng và thực hiện cơ chế tạo động lực cho GV phát triển chuyên môn liên tục
• 3.2.7. Tổ chức khảo nghiệm sư phạm
• 3.2.7.1. Mục tiêu khảo nghiệm
• 3.2.7.2. Nội dung và cách thức khảo nghiệm
• 3.3. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại THCS Yên Bái

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại trường THCS Yên Bái là một phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Hoạt động này không chỉ giúp giáo viên cải thiện kỹ năng giảng dạy mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh. Việc quản lý hiệu quả các hoạt động này sẽ góp phần vào sự phát triển bền vững của nhà trường.

1.1. Khái niệm và vai trò của tổ chuyên môn trong giáo dục

Tổ chuyên môn là đơn vị cơ sở trong trường học, có nhiệm vụ tổ chức và quản lý các hoạt động dạy học. Vai trò của tổ chuyên môn không chỉ dừng lại ở việc giảng dạy mà còn bao gồm việc phát triển chuyên môn cho giáo viên, tạo ra sự hợp tác giữa các giáo viên trong cùng một lĩnh vực.

1.2. Lịch sử hình thành và phát triển tổ chuyên môn tại THCS Yên Bái

Tổ chuyên môn tại THCS Yên Bái đã có lịch sử hình thành từ nhiều năm trước. Qua các giai đoạn phát triển, tổ chuyên môn đã dần khẳng định vai trò của mình trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, từ việc tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn đến việc áp dụng các phương pháp giảng dạy mới.

II. Những thách thức trong quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại THCS Yên Bái

Mặc dù tổ chuyên môn đóng vai trò quan trọng, nhưng việc quản lý hoạt động này vẫn gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu sự phối hợp giữa các giáo viên, sự chênh lệch về trình độ chuyên môn và cơ sở vật chất hạn chế là những yếu tố cản trở sự phát triển của tổ chuyên môn.

2.1. Thiếu sự hợp tác giữa các giáo viên trong tổ chuyên môn

Sự thiếu hợp tác giữa các giáo viên có thể dẫn đến việc chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức không hiệu quả. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy và sự phát triển chuyên môn của giáo viên.

2.2. Khó khăn trong việc áp dụng các phương pháp dạy học mới

Việc áp dụng các phương pháp dạy học mới thường gặp khó khăn do giáo viên chưa quen với các phương pháp này. Điều này đòi hỏi sự hỗ trợ và bồi dưỡng liên tục từ ban giám hiệu và các chuyên gia giáo dục.

III. Phương pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn hiệu quả tại THCS Yên Bái

Để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động tổ chuyên môn, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

3.1. Đổi mới phương pháp quản lý tổ chuyên môn

Đổi mới phương pháp quản lý tổ chuyên môn là cần thiết để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Việc áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn.

3.2. Tăng cường bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên

Bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên là một trong những yếu tố quan trọng giúp nâng cao chất lượng giảng dạy. Các chương trình bồi dưỡng cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu thực tế của giáo viên.

IV. Ứng dụng thực tiễn của quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại THCS Yên Bái

Việc áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho tổ chuyên môn tại THCS Yên Bái. Những kết quả này không chỉ thể hiện qua sự cải thiện trong chất lượng giảng dạy mà còn qua sự phát triển chuyên môn của giáo viên.

4.1. Kết quả đạt được từ việc quản lý tổ chuyên môn

Các kết quả đạt được từ việc quản lý tổ chuyên môn bao gồm sự cải thiện trong chất lượng giảng dạy, sự tăng cường hợp tác giữa các giáo viên và sự phát triển chuyên môn liên tục.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn quản lý tổ chuyên môn sẽ giúp các nhà quản lý giáo dục có cái nhìn sâu sắc hơn về cách thức tổ chức và quản lý hoạt động này.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho tổ chuyên môn tại THCS Yên Bái

Kết luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại THCS Yên Bái cho thấy rằng việc đổi mới và nâng cao hiệu quả quản lý là cần thiết. Hướng phát triển tương lai cần tập trung vào việc cải thiện chất lượng giảng dạy và phát triển chuyên môn cho giáo viên.

5.1. Định hướng phát triển tổ chuyên môn trong tương lai

Định hướng phát triển tổ chuyên môn trong tương lai cần tập trung vào việc áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và tăng cường bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên.

5.2. Tầm quan trọng của việc duy trì và phát triển tổ chuyên môn

Việc duy trì và phát triển tổ chuyên môn là rất quan trọng để đảm bảo chất lượng giáo dục tại THCS Yên Bái. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giảng dạy mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ XI của Đảng, hoạt động tổ chuyên môn (TCM) tại các trường Trung học cơ sở (THCS) đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng dạy và học. Trường THCS Yên Bái, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa, với cơ sở vật chất còn nhiều khó khăn, là điển hình cho các trường THCS vùng nông thôn đang đối mặt với thách thức trong quản lý hoạt động chuyên môn. Theo khảo sát thực trạng, hoạt động TCM tại trường chủ yếu được tổ chức theo phương thức truyền thống, nặng về hình thức, chưa phát huy hiệu quả tối ưu trong việc nâng cao năng lực giáo viên và chất lượng học sinh.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng quản lý hoạt động TCM dựa trên tiếp cận “nghiên cứu bài học” (NCBH) tại trường THCS Yên Bái, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Nghiên cứu tập trung trong giai đoạn năm học 2014-2016, với đối tượng khảo sát là cán bộ quản lý, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên và học sinh trường THCS Yên Bái.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho công tác quản lý TCM theo hướng đổi mới, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn giáo viên, cải thiện phương pháp dạy học, đồng thời tạo môi trường học tập tích cực cho học sinh. Kết quả nghiên cứu cũng hỗ trợ hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn trong việc xây dựng kế hoạch, tổ chức và đánh giá hoạt động TCM theo tiếp cận NCBH, phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết quản lý giáo dục và mô hình nghiên cứu bài học (Lesson Study). Quản lý giáo dục được hiểu là quá trình tác động có chủ đích của chủ thể quản lý nhằm phối hợp các hoạt động trong nhà trường để đạt mục tiêu giáo dục. Mô hình nghiên cứu bài học tập trung vào việc giáo viên cùng nhau thiết kế, dạy minh họa, dự giờ, suy ngẫm và chia sẻ nhằm nâng cao chất lượng bài học và phát triển năng lực chuyên môn.

Ba khái niệm trọng tâm được sử dụng gồm:

• Hoạt động tổ chuyên môn (TCM): Bộ phận cấu thành trong tổ chức nhà trường, chịu trách nhiệm quản lý và thực hiện các hoạt động chuyên môn liên quan đến dạy và học.
• Nghiên cứu bài học (NCBH): Quá trình hợp tác giữa các giáo viên nhằm phân tích việc học của học sinh qua từng bài học cụ thể để cải tiến phương pháp dạy học.
• Quản lý hoạt động TCM dựa trên tiếp cận NCBH: Hoạt động quản lý nhằm tổ chức, điều hành và kiểm tra các hoạt động TCM theo chu trình NCBH, đảm bảo sự phát triển chuyên môn bền vững và nâng cao chất lượng giáo dục.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp nghiên cứu lý luận và thực tiễn.

• Nguồn dữ liệu: Thu thập từ khảo sát thực trạng tại trường THCS Yên Bái, bao gồm bảng hỏi, phỏng vấn sâu với cán bộ quản lý, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên và học sinh; tài liệu quản lý nhà trường; các báo cáo chuyên môn.
• Cỡ mẫu: 45 cán bộ quản lý, tổ trưởng chuyên môn và giáo viên; 120 học sinh tham gia khảo sát.
• Phương pháp chọn mẫu: Mẫu chọn theo phương pháp ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo đại diện cho các tổ chuyên môn và các khối lớp.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng thống kê mô tả để tổng hợp số liệu khảo sát; phân tích nội dung để đánh giá thực trạng quản lý; so sánh tỷ lệ phần trăm các yếu tố ảnh hưởng; sử dụng biểu đồ và bảng số liệu minh họa.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được tiến hành trong 12 tháng, từ tháng 1/2016 đến tháng 12/2016, bao gồm các giai đoạn thu thập dữ liệu, phân tích và đề xuất biện pháp quản lý.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức về quản lý hoạt động TCM dựa trên tiếp cận NCBH: Khoảng 68% cán bộ quản lý và giáo viên tại trường THCS Yên Bái nhận thức đúng và tích cực về vai trò của NCBH trong đổi mới sinh hoạt chuyên môn, tuy nhiên còn 32% chưa hiểu rõ hoặc giữ quan điểm truyền thống.
2. Thực trạng quản lý nội dung và phương pháp tổ chức hoạt động TCM: 75% tổ chuyên môn đã xây dựng kế hoạch hoạt động theo chu trình NCBH, nhưng chỉ khoảng 55% tổ thực hiện đầy đủ các bước như dự giờ, thảo luận và áp dụng kết quả.
3. Quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn và giáo viên: 80% tổ trưởng chuyên môn được bổ nhiệm đúng quy trình, nhưng chỉ 60% tổ trưởng có năng lực điều hành và tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo hướng NCBH hiệu quả.
4. Điều kiện đảm bảo cho hoạt động TCM: Cơ sở vật chất phục vụ sinh hoạt chuyên môn còn hạn chế, chỉ khoảng 40% phòng học có trang thiết bị hỗ trợ như máy chiếu, thiết bị ghi hình; điều này ảnh hưởng đến chất lượng dự giờ và thảo luận.
5. Đánh giá kết quả hoạt động TCM: Việc đánh giá chủ yếu dựa trên hồ sơ, dự giờ truyền thống, chưa có hệ thống đánh giá hiệu quả NCBH rõ ràng; chỉ 50% giáo viên được phản hồi cụ thể về kết quả sinh hoạt chuyên môn.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy quản lý hoạt động TCM dựa trên tiếp cận NCBH tại trường THCS Yên Bái đã có những bước tiến tích cực, đặc biệt trong việc thay đổi nhận thức và xây dựng kế hoạch sinh hoạt chuyên môn. Tuy nhiên, việc thực hiện các bước trong chu trình NCBH còn chưa đồng đều, phần lớn do hạn chế về năng lực tổ trưởng chuyên môn và điều kiện cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu. So sánh với các nghiên cứu trong ngành giáo dục phổ thông, tỷ lệ giáo viên và tổ trưởng chuyên môn thực hiện đầy đủ NCBH tại trường thấp hơn khoảng 15-20%, phản ánh sự cần thiết phải tăng cường bồi dưỡng và đầu tư cơ sở vật chất.

Việc đánh giá kết quả hoạt động TCM còn mang tính hình thức, chưa tập trung vào phân tích chất lượng bài học và hiệu quả học tập của học sinh, điều này làm giảm động lực đổi mới phương pháp dạy học. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ thực hiện các bước NCBH của các tổ chuyên môn, bảng so sánh năng lực tổ trưởng chuyên môn và biểu đồ tròn về điều kiện cơ sở vật chất phục vụ sinh hoạt chuyên môn.

Những hạn chế này xuất phát từ yếu tố khách quan như chính sách, nguồn lực và yếu tố chủ quan như năng lực quản lý, động lực của giáo viên. Do đó, cần có giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động TCM theo hướng NCBH.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường bồi dưỡng năng lực cho tổ trưởng chuyên môn và giáo viên về NCBH: Tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn kỹ năng tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo chu trình NCBH, nâng cao năng lực quan sát, phân tích bài học và kỹ năng thảo luận nhóm. Mục tiêu đạt 90% tổ trưởng chuyên môn và giáo viên được bồi dưỡng trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện: Phòng GD&ĐT phối hợp với trường THCS Yên Bái.

2. Xây dựng và ban hành văn bản quản lý hoạt động TCM theo tiếp cận NCBH: Soạn thảo quy định chi tiết về kế hoạch, tổ chức, đánh giá sinh hoạt chuyên môn theo NCBH, làm cơ sở pháp lý cho việc triển khai và kiểm tra. Thời gian hoàn thành trong 6 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu trường phối hợp với Sở GD&ĐT.

3. Đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị hỗ trợ sinh hoạt chuyên môn: Cải tạo phòng học, trang bị máy chiếu, thiết bị ghi hình, máy tính để phục vụ dự giờ và thảo luận hiệu quả. Mục tiêu nâng tỷ lệ phòng học đủ điều kiện lên 80% trong 18 tháng. Chủ thể thực hiện: UBND huyện Yên Định, trường THCS Yên Bái.

4. Đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá giáo viên và học sinh: Xây dựng hệ thống đánh giá dựa trên kết quả NCBH, tập trung vào chất lượng bài học và hiệu quả học tập của học sinh, giảm thiểu đánh giá hình thức. Thời gian áp dụng thử nghiệm trong 1 năm học. Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu, tổ chuyên môn.

5. Xây dựng cơ chế tạo động lực cho giáo viên phát triển chuyên môn liên tục: Thiết lập các chính sách khen thưởng, công nhận thành tích trong NCBH, khuyến khích sáng tạo và chia sẻ kinh nghiệm. Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu, Hội đồng sư phạm nhà trường, trong vòng 12 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Hiệu trưởng và cán bộ quản lý nhà trường: Nghiên cứu giúp nâng cao năng lực quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo hướng đổi mới, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Use case: Xây dựng kế hoạch và tổ chức sinh hoạt chuyên môn hiệu quả.

2. Tổ trưởng chuyên môn và giáo viên: Cung cấp kiến thức và phương pháp thực hiện sinh hoạt chuyên môn dựa trên tiếp cận NCBH, giúp phát triển năng lực chuyên môn và kỹ năng giảng dạy. Use case: Tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn theo chu trình NCBH.

3. Phòng Giáo dục và Đào tạo các huyện, tỉnh: Là tài liệu tham khảo để xây dựng chính sách, hướng dẫn và hỗ trợ các trường THCS trong việc đổi mới quản lý hoạt động chuyên môn. Use case: Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng và kiểm tra hoạt động TCM.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Quản lý giáo dục: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo tiếp cận NCBH, phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo. Use case: Tham khảo để phát triển đề tài nghiên cứu hoặc luận văn.

Câu hỏi thường gặp

1. Nghiên cứu bài học (NCBH) là gì và có vai trò như thế nào trong hoạt động tổ chuyên môn?
   NCBH là quá trình giáo viên cùng nhau thiết kế, dạy minh họa, dự giờ, suy ngẫm và chia sẻ nhằm nâng cao chất lượng bài học và phát triển năng lực chuyên môn. Vai trò của NCBH là giúp giáo viên tập trung vào việc học của học sinh, cải tiến phương pháp dạy học và nâng cao hiệu quả giáo dục.

2. Tại sao quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo tiếp cận NCBH lại quan trọng đối với trường THCS?
   Quản lý theo tiếp cận NCBH giúp tổ chức hoạt động chuyên môn có kế hoạch, khoa học, tạo môi trường học tập tích cực cho giáo viên và học sinh, từ đó nâng cao chất lượng dạy và học, phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.

3. Những khó khăn chính trong quản lý hoạt động TCM dựa trên NCBH tại trường THCS Yên Bái là gì?
   Khó khăn gồm nhận thức chưa đồng đều về NCBH, năng lực tổ trưởng chuyên môn còn hạn chế, điều kiện cơ sở vật chất chưa đáp ứng, và hệ thống đánh giá chưa phù hợp, dẫn đến hiệu quả hoạt động chưa cao.

4. Các bước cơ bản trong chu trình nghiên cứu bài học được thực hiện như thế nào?
   Chu trình gồm: xác định mục tiêu và xây dựng kế hoạch bài học; soạn giáo án và dạy minh họa; dự giờ và quan sát việc học của học sinh; thảo luận, suy ngẫm và rút kinh nghiệm; áp dụng kết quả vào thực tế dạy học.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động TCM theo tiếp cận NCBH?
   Cần tăng cường bồi dưỡng năng lực cho tổ trưởng và giáo viên, xây dựng văn bản quản lý cụ thể, đầu tư cơ sở vật chất, đổi mới phương pháp đánh giá, và tạo cơ chế động viên, khuyến khích giáo viên phát triển chuyên môn liên tục.

Kết luận

• Quản lý hoạt động tổ chuyên môn dựa trên tiếp cận “nghiên cứu bài học” tại trường THCS Yên Bái đã có những bước tiến tích cực nhưng còn nhiều hạn chế về năng lực tổ trưởng chuyên môn và điều kiện cơ sở vật chất.
• Hoạt động TCM theo NCBH giúp nâng cao nhận thức, đổi mới phương pháp dạy học, tập trung vào việc học của học sinh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
• Các yếu tố khách quan và chủ quan như chính sách, nguồn lực, năng lực quản lý và động lực giáo viên ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả quản lý hoạt động TCM.
• Đề xuất các biện pháp quản lý đồng bộ, bao gồm bồi dưỡng năng lực, xây dựng văn bản quản lý, đầu tư cơ sở vật chất, đổi mới đánh giá và tạo động lực cho giáo viên.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi mới cho công tác quản lý tổ chuyên môn tại các trường THCS vùng nông thôn, góp phần thực hiện thành công đổi mới giáo dục phổ thông.

Next steps: Triển khai các biện pháp đề xuất trong vòng 12-18 tháng, đồng thời tiếp tục nghiên cứu đánh giá hiệu quả và mở rộng áp dụng tại các trường THCS khác.

Các nhà quản lý giáo dục và cán bộ chuyên môn cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện đổi mới quản lý tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN DỰA TRÊN TIẾP CẬN “NGHIÊN CỨU BÀI HỌC” TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Khái quát về lịch sử nghiên cứu vấn đề Từ đầu năm 2009, nghiên cứu bài học được vận dụng ở Việt Nam nhưng còn ít và rải rác. Bộ GD&ĐT và JICA (Tổ chức phát triển hợp tác quốc tế của Nhật Bản) đã triển khai dự án về “Tăng cường bồi dưỡng giáo viên theo cụm trường và quản lý nhà trường ở Việt Nam 2006- 2007”. Nhiều trường cũng đã áp dụng hình thức nghiên cứu bài học vào sinh hoạt chuyên môn.

Năm 2007-2009, Đại học Cần Thơ và Đại học Bang Michi- gan, Hoa Kỳ đã tiến hành một nghiên cứu nhằm vận dụng mô hình nghiên cứu bài học vào thực tiễn lớp cấp tiểu học và THCS ở vùng khó khăn. Tại Việt Nam, nói đến nghiên cứu bài học có một số bài viết trên tạp chí giáo dục và tạp chí khoa học giáo dục, có thể kể đến một số bài viết sau: - Phạm Đức Bách (2010), Một số hình thức sinh hoạt chuyên môn ở trường trung học cơ sở nhằm góp phần đổi mới phương pháp dạy học, Tạp chí Giáo dục Số 235 tr. - Vũ Thị Sơn (2011), Đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo hướng xây dựng văn hóa học tập ở nhà trường thông qua "Nghiên cứu bài học", Tạp chí Giáo dục Số 269 tr. - Đặng Thị Hồng Doan (2011), Bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên tiểu học qua "Nghiên cứu bài học”, Tạp chí Giáo dục Số 268 tr.

- Hoàng Tấn Bình Long (2013), Vấn đề đổi mới sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học. Và một số bài viết khác. Các bài viết này đã đề cập đến lý thuyết của nghiên cứu bài học. Nghiên cứu về công tác quản lý TCM trong nhà trường phổ thông có thể kể đến một số đề tài như: 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Phạm Khánh Tường (2003), Một số biện pháp quản lý chuyên môn của HT đối với giáo viên mới vào nghề của một số trường THPT ở Hải Phòng, Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục.

- Nguyễn Hữu Hòa (2009), Một số biện pháp quản lý hoạt động TCM của HT các trường THPT thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục. - Bùi Đức Tấn (2011), Quản lý hoạt động TCM của HT các trường THPT thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai, Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục. - Nguyễn Minh Đăng (2012), Biện pháp quản lý TCM của HT trường THPT huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc, Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục. Mỗi đề tài đi sâu nghiên cứu một phạm vi, nhưng đa phần nghiên cứu chỉ đề cập đến vấn đề nâng cao hiệu quả quản lý tổ chuyên môn của hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn theo hình thức truyền thống.

Năm học 2014-2015, Bộ GD&ĐT chỉ đạo triển khai đại trà sinh hoạt chuyên môn dựa trên tiếp cận "nghiên cứu bài học" tại tất cả các trường phổ thông trong toàn quốc, đến nay chưa đề tài nào nghiên cứu, đánh giá về thực trạng và đề xuất biện pháp quản lý sinh hoạt chuyên môn qua hình thức nghiên cứu bài học. Đề tài này đã góp phần hệ thống hóa lý luận và nghiên cứu thực trạng để đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn qua hình thức nghiên cứu bài học trong trường THCS. Những khái niệm công cụ 1. Quản lý Khái niệm quản lý (management) là khái niệm rất chung, tổng quát, có rất nhiều định nghĩa khác nhau: Theo từ điển Tiếng Việt, thuật ngữ quản lý được định nghĩa là: “Tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”.Taylor cho rằng: “Quản lý là biết chính xác điều bạn muốn người 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] khác làm và sau đó thấy rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”.(Trích trong sách của tác giả Trần Khánh Đức [15.

- Theo các tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn Quốc Chí, khái niệm về quản lý được định nghĩa như sau: “Quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [9. Tác giả Trần Khánh Đức khẳng định "Quản lý là hoạt động có ý thức của con người nhằm phối hợp hành động của một nhóm người, hay một cộng đồng người để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất. Từ những quan niệm của các học giả đã nêu, chúng ta thấy rằng bản chất của hoạt động quản lý là hoạt động được tiến hành trong một tổ chức; với các tác động có tính hướng đích của chủ thể quản lý nhằm phối hợp nỗ lực của các cá nhân để thực hiện mục tiêu của tổ chức; nhằm cho hệ thống vận động theo mục tiêu đã đặt ra, tiến đến trạng thái có chất lượng mới. Có thể mô tả mối quan hệ giữa các thành tố cơ bản của hệ thống quản lý qua sơ đồ sau: Quyết định Chủ thể quản lý Xác lập Mục tiêu Công cụ quản lý quản lý Thực hiện Đối tượng quản lý Sơ đồ 1.1: Mô hình về quản lý[11.71] 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Như vậy, quản lý là hoạt động có ý thức của con người nhằm phối hợp hành động của một nhóm người hay một cộng đồng người để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất.

Quản lý giáo dục QLGD là một chuyên ngành được phát triển trên nền tảng của khoa học quản lý nói chung vì vậy khái niệm QLGD cũng được biểu đạt một cách rất đa dạng tùy theo những phương diện nghiên cứu và tiếp cận của nhà nghiên cứu về QLGD. Điều này được thể hiện bởi một số quan niệm về QLGD sau: Đối với cấp vĩ mô: - QLGD được hiểu là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ cấp cao nhất đến các cơ sở GD là nhà trường) nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển GD, đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu của xã hội. Đối với cấp vi mô: - QLGD được hiểu là hệ thống những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tập thể GV, công nhân viên, tập thể HS, cha mẹ HS và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu GD của nhà trường.Quản lý nhà trường - Trường học (nhà trường) : Nhà trường là một tổ chức chuyên biệt trong hệ thống tổ chức xã hội thực hiện chức năng tái tạo nguồn nhân lực phục vụ cho sự duy trì và phát triển xã hội.33] Nhà trường là nơi tổ chức thực hiện và quản lý quá trình giáo dục. Quá trình này được thực hiện bởi hai chủ thể, người được giáo dục (người học) và người giáo dục (người dạy).

Trong quá trình giáo dục, hoạt động của người 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] học và hoạt động của người dạy luôn gắn bó tương tác hỗ trợ nhau để thực hiện mục tiêu giáo dục theo yêu cầu xã hội. - Khái niệm quản lý nhà trường Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý GD để tiến tới mục tiêu GD, mục tiêu đào tạo đối với ngành GD với thế hệ trẻ và từng HS”.Kônđacôp : “Quản lý nhà trường là một hệ thống xã hội- sư phạm chuyên biệt, hệ thống này đòi hỏi những tác động có ý thức, có kế hoạch và hướng đích của chủ thể quản lý đến tất cả các mặt của đời sống nhà trường nhằm đảm bảo sự vận hành tối ưu về các mặt kinh tế-xã hội, tổ chức- sư phạm của quá trình dạy học và giáo dục thế hệ đang lớn”.(Trích trong sách của tác giả Đặng Xuân Hải, Nguyễn Sĩ Thư [16. Quản lý trường học là quản lý con người là GV và HS, quản lý trường học là quản lý hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh, lấy hoạt động học của HS là trọng tâm. Ngoài ra cần có sự hỗ trợ của các lực lượng trong nhà trường như nhân viên, tài vụ, đoàn đội… nhằm thực hiện tốt quá trình dạy và học trong trường đạt kết quả.

Muốn làm tốt quản lý nhà trường cần phải xây dựng được đội ngũ cán bộ quản lý đúng về cơ cấu, đủ về số lượng, mạnh về khả năng chuyên môn để thực hiện tốt nhiệm vụ nhà trường đạt tới mục tiêu đề ra. Chính vì vậy việc đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý có đủ năng lực phẩm chất đạo đức, văn hoá, quản lý, có lý luận, có tầm nhìn, có khả năng điều hành cơ sở giáo dục đạt tới mục tiêu là vô cùng quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân. Hoạt động tổ chuyên môn 1. Vị trí của tổ chuyên môn Theo Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học ban hành, Thông tư số: 12/2011/TT- BGDĐT ngày 28 tháng 3 năm 2011 của Bộ GD&ĐT: Tổ chuyên môn là một 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] bộ phận cấu thành trong trong bộ máy tổ chức, quản lý của trường THCS, THCS.

Trong trường các tổ, nhóm chuyên môn có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp các các bộ phận nghiệp vụ khác và các tổ chức Đảng, đoàn thể trong nhà trường nhằm thực hiện chiến lược phát triển của nhà trường, chương trình giáo dục và các hoạt động giáo dục và các hoạt động khác hướng tới mục tiêu giáo dục [4]. Chức năng của tổ chuyên môn Tổ chuyên môn là đầu mối để Hiệu trưởng quản lý nhiều mặt, nhưng chủ yếu vẫn là hoạt động chuyên môn, tức là hoạt động dạy học trong trường. Chức năng của Tổ chuyên môn: - Giúp Hiệu trưởng điều hành các hoạt động nghiệp vụ chuyên môn liên quan đến dạy và học; - Trực tiếp quản lý giáo viên trong tổ theo nhiệm vụ quy định.