Chương 1: Cơ sở lý luận về QLHĐ của Tổ CM thực hiện CTGDPT. Chương 2: Thực trạng QLHĐ của Tổ CM thực hiện CTGDPT ở trường THPT Thanh Nưa, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên trong bối cảnh đổi mới GD hiện nay. Chương 3: Biện pháp QLHĐ của Tổ CM thực hiện CTGDPT ở trường THPT Thanh Nưa, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên trong bối cảnh đổi mới GD hiện nay. 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN THỰC HIỆN CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Việc nâng cao chất lượng Giáo dục trong các nhà trường nói chung và nhà trường THPT nói riêng từ lâu đã trở thành vấn đề quan tâm của các nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển Giáo dục và đào tạo của XH, trong bối cảnh đổi mới GD hiện nay, hướng tới mục tiêu Đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết số 29- NQ/TW ngày 04/11/2013, Hội nghị lần thứ 8 Ban chấp hành Trung ương khóa XI, vấn đề cấp thiết đặt ra là: phải nghiên cứu đề xuất các biện pháp QLHĐ Tổ CM của Hiệu trưởng trong nhà trường THPT. Đây là vấn đề luôn luôn được các nhà khoa học và các nhà QLGD quan tâm.
Tổ CM là một bộ phận cấu thành của nhà trường; là nơi thực thi trực tiếp nhiệm vụ DH và GD HS; Một nhà trường chỉ có thể thay đổi, phát triển bằng chính nội lực của mình- đó chính là yếu tố chất lượng, hiệu quả hoạt động của đơn vị Tổ CM quyết định. Công tác chuyên môn là hoạt động quan trọng, chủ yếu, quyết định sự tồn tại và phát triển của nhà trường. Đối với nhà trường THPT, hoạt động của Tổ CM là động lực quan trọng để phát triển. Nhưng trong thực tế, vì nhiều lý do khách quan và chủ quan, nên công tác này chưa được quan tâm đúng mức; chính vì vậy hoạt động của Tổ CM chưa thực sự phát huy hết sức mạnh nội lực vốn có của mình để tạo ra những sản phẩm Giáo dục có chất lượng cho XH.
Trong quá trình nghiên cứu, các nhà nghiên cứu đã đứng trên nhiều góc độ khác nhau để tìm ra các biện pháp QL, nhưng đều hướng tới mục đích chung là nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường- điều đó phụ thuộc rất lớn vào việc QLHĐCM của các Tổ CM; V.Xukhomilinxki- Nhà Giáo dục học người Nga đã tổng kết kinh 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com nghiệm 26 năm làm Hiệu trưởng trường Trung học Pavlưts: “một trong những chức năng của Hiệu trưởng nhà trường là phải xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ GV, phát huy được tính chủ động, sáng tạo trong lao động và tạo ra khả năng ngày càng hoàn thiện vì tay nghề sư phạm của mình. Muốn xây dựng đội ngũ GV có trình độ CM, tâm huyết với nghề, người Hiệu trưởng phải có quyền lựa chọn đội ngũ GV cho trường mình, đó là những người yêu trẻ, phải biết giao tiếp với trẻ, nắm vững CM giảng dạy, nắm vững các khoa học có liên quan các môn trong nhà trường, vận dụng linh hoạt LLDH, lý luận giao tiếp, tâm lý học.” (Một số kinh nghiệm lãnh đạo của Hiệu trưởng trường Trung học -1970) Ở Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu chủ yếu về mặt lý luận QL và chức năng QL của Hiệu trưởng trong nhà trường PT. Gần đây một số luận văn thạc sỹ khoa học Giáo dục, chuyên ngành QLGD bước đầu tổ chức nghiên cứu thực trạng và hệ thống được một số vấn đề về QL cũng như đề xuất một số biện pháp QL. Nghiên cứu, đề xuất các biện pháp QLHĐCM, trong đó có QLHĐ Tổ CM của Hiệu trưởng, có thể kể đến nhiều công trình nghiên cứu, được phân loại theo 2 nhóm đề tài như sau: Nhóm 1: các công trình nghiên cứu biện pháp QL CM ở trường PT Có thể thống kê một số đề tài tiêu biểu như: “Một số biện pháp QL CM của HT nhằm góp phần nâng cao kết quả học tập cho các HS THPT thị xã Sơn La” của Nguyễn Khai Tâm (2000); “Các biện pháp QLHĐ dạy của HT trường THPT tỉnh Thái Nguyên” của Đinh Thị Tuyết Mai (2002); “Những biện pháp QL đổi mới HĐ DH của HT các trường THCS huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ”, của Ngô Hoàng Gia (2007); “Một số biện pháp QLHĐ DH của HT nhằm phát huy vai trò tích cực, chủ động trong học tập của HS THPT huyện Thọ Xuân- Thanh Hoá” của Lê Sĩ Hải (2007); “Biện pháp QLHĐ DH của HT các trường THPT huyện Yên Khánh – Ninh Bình trong bối cảnh hiện nay” của Đỗ Văn Thông (2008); “Biện pháp QL CM của HT trường THPT Ngô Gia Tự tỉnh Bắc Ninh” của Nguyễn Hữu Hùng (2010); “Biện pháp QLHĐ DH của HT trường THPT Huyện Vũ Thư – tỉnh Thái Bình, đáp ứng yêu cầu đổi mới GD 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com hiện nay” của Trần Thị Bích Vân (2011).
Nhóm 2: các công trình nghiên cứu biện pháp QLHĐ Tổ CM ở trường PT Hướng nghiên cứu này có thể kể đến một số đề tài tiêu biểu như: “Một số biện pháp QLHĐ Tổ CM ở trường Quảng Xương Thanh Hóa” (Lê Văn Bắc, 2009); “QLHĐ Tổ CM của HT các trường THPT huyện Văn Chấn tỉnh Yên Bái” (Hà Minh Tiến, 2009); “Một số biện pháp QLHĐ Tổ CM ở trường THPT Nghi Xuân Hà Tĩnh” (Nguyễn Thị Hải Yến, 2012). Có thể thấy, trong các công trình trên, các tác giả đã nhấn mạnh vai trò của QL trong việc thực hiện mục tiêu Giáo dục. Đặc biệt là QLHĐ Tổ CM trong nhà trường PT, đáp ứng yêu cầu: Hiệu trưởng phải là người luôn luôn biết kết hợp một cách hữu cơ sự QL dạy và học (theo nghĩa rộng) với sự QL của quá trình bộ phận, HĐ dạy và học các môn và HĐ khác bổ trợ cho HĐ dạy và học nhằm làm cho tác động GD được hoàn chỉnh, trọn vẹn. Tuy nhiên các công trình này chỉ nghiên cứu về mặt lý luận QL, đi sâu nghiên cứu về biện pháp QLHĐ Tổ CM nhằm nâng cao chất lượng DH của GV THPT hiện chưa được đề cập cụ thể đầy đủ và chi tiết trong khoa học Giáo dục.
Có thể nói đây là những vấn đề cấp thiết trong chiến lược phát triển Giáo dục đến 2020 mà Đảng ta đã xác định là “Đổi mới Giáo dục trong đó đổi mới Quản lý chất lượng đội ngũ là khâu then chốt”. Trong giai đoạn hiện nay, giai đoạn của hội nhập và giao lưu quốc tế thì việc không ngừng nâng cao chất lượng và hiệu quả GD phổ thông là vô cùng cần thiết. Phần lớn các nghiên cứu đề cập đến việc QL của HT về HĐ DH và các HĐ CM của GV nhằm nâng cao chất lượng GD trong các nhà trường, mỗi đề tài nghiên cứu trên một phạm vi, thời gian khác nhau, đối tượng GV và HS các cấp học khác nhau. Các nghiên cứu đã làm rõ nguyên nhân dẫn đến thực trạng việc QLHĐCM trong nhà trường của HT để từ đó đề xuất các biện pháp QL hiệu quả.
HĐ Tổ CM được HT chỉ đạo thông qua tổ trưởng của Tổ CM. Nếu không quan tâm hay chú trọng nhiều thì có thể nhầm tưởng rằng biện pháp QLHĐ Tổ CM được thể hiện ở biện pháp QL CM nhà trường. Trên thực tế, ở các nhà trường PT, Tổ CM là đơn vị trực tiếp QL các HĐ 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CM của GV; Hiệu trưởng QLHĐCM thông qua chỉ đạo các tổ CM thực hiện CTGDPT và các nhiệm vụ chính trị khác. Vì vậy, muốn QL CM tốt thì HT cần có biện pháp QLHĐ của các Tổ CM hiệu quả, đảm bảo chất lượng DH và GD của nhà trường.
Đánh giá khái quát có thể rút ra một số nhận xét cơ bản đối với các công trình nghiên cứu thuộc cả 2 nhóm như sau: Một là, các công trình nghiên cứu cơ bản đi sâu vào vấn đề QLHĐ dạy học, QL CM trong các nhà trường PT. QLHĐ Tổ CM trong trường PT chưa được nghiên cứu sâu. Hai là, QLHĐCM cũng chủ yếu đi sâu vào QL các HĐ dạy và học trong nhà trường, các HĐ CM khác chưa được quan tâm nhiều. Ba là, QLHĐCM hay HĐ dạy học chưa được nghiên cứu theo hướng hiệu trưởng QLHĐ tổ CM thông qua chỉ đạo các Tổ trưởng CM.
Nhìn chung các đề tài trên đã nghiên cứu Lý luận QL, QLGD, QLNT, ứng dụng Lý luận QL vào thực tiễn tại các cơ sở GD, làm sáng tỏ cơ sở lý luận về QLHĐ Tổ CM của HT, nhằm nâng cao chất lượng DH của GV và phổ biến một số kinh nghiệm QL cho CBQL ở từng địa phương. Song chưa tập trung nghiên cứu sâu về các biện pháp QLHĐ Tổ CM thực hiện Chương trình GD Phổ thông trong bối cảnh đổi mới GD hiện nay. Vì vậy, nghiên cứu Lý luận QLGD, QLNT, từ đó đề xuất các biện pháp QL có hiệu quả trong QLHĐ của Tổ CM thực hiện CTGDPT, nhằm góp phần nâng cao chất lượng các HĐ DH/GD trong nhà trường PT, nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới Giáo dục trong bối cảnh hiện nay là một việc làm quan trọng và cần thiết. Đó chính là những vấn đề trọng tâm mà chúng tôi muốn đề cập đến trong luận văn này.
Một số khái niệm cơ bản 1. Quản lý Quản lý là một hiện tượng xuất hiện sớm, là một phạm trù tồn tại khách quan được ra đời từ bản thân nhu cầu của mọi chế độ XH, mọi quốc gia trong mọi thời đại mà qua đó có nhiều quan điểm khác nhau về Quản lý: 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - Theo quan điểm điều khiển học: Quản lý là chức năng của những hệ có tổ chức, với bản chất khác nhau: Sinh học, XH học, kỹ thuật. Nó bảo toàn cấu trúc các hệ, duy trì chế độ HĐ. QL là một tác động hợp quy luật khách quan, làm cho hệ vận động, vận hành và phát triển.
- Theo quan điểm của lý thuyết hệ thống: Quản lý là: “phương thức tác động có chủ đích của chủ thể QL lên hệ thống, bao gồm các quy tắc, các ràng buộc về hành vi đối với mọi đối tượng ở các cấp trong hệ thống nhằm duy trì tính trội hợp lý của cơ cấu và đưa hệ thống sớm đạt tới mục tiêu”. Trên đây là những quan điểm khác nhau về QL, tuy có cách tiếp cận khác nhau nhưng chúng tôi nhận thấy khái niệm Quản lý bao hàm chung là: - Quản lý là các HĐ thực hiện nhằm đảm bảo hoàn thành công việc qua những nỗ lực của mọi người trong tổ chức.