Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lí hoạt động giáo dục phòng chống ma tuý tại các nhà trường. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục phòng chống ma túy tại các trường trung học cơ sở huyện Kiến Xương tỉnh Thái Bình. Chương 3: Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục phòng chống ma túy tại các trường trung học cơ sở huyện Kiến Xương tỉnh Thái Bình. -4- z Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC PHÒNG CHỐNG MA TÚY TẠI CÁC NHÀ TRƢỜNG 1.
Lịch sử nghiên cứu 1. Trên thế giới Nghiện ma tuý là một hiện tượng xuất hiện từ lâu trong xã hội loài người. Ngày nay, do tác hại của ma tuý đối với xã hội, gia đình cũng như cá nhân người sử dụng diễn ra ở mức độ trầm trọng và có tính chất phổ biến nên hiện tượng này đã trở thành một tệ nạn xã hội trên khắp thế giới, mang tính toàn cầu. Vì thế, phòng chống ma tuý là một nhiệm vụ cấp thiết được đặt ra cho mọi châu lục, mọi quốc gia.
Rất nhiều hoạt động được tiến hành nhằm chống lại các tệ nạn liên quan đến ma tuý không chỉ trong lãnh thổ quốc gia mà còn mở rộng ra phạm vi quốc tế, phối hợp và mang tính quốc tế sâu sắc. Liên hợp quốc đã thông qua nhiều công ước về ma tuý. Năm 1990, 150 nước trên thế giới tham gia Đại hội đặc biệt về cấm ma túy của LHQ và nhất trí thông qua Cương lĩnh hoạt động toàn cầu. Năm 1991, Đại hội chống ma túy cấp Bộ trưởng trên thế giới được tổ chức với sự nhất trí về hợp tác quốc tế chống ma túy, cũng trong năm này, chương trình kiểm soát ma túy quốc tế trực thuộc LHQ được thành lập.
Để tạo sức mạnh toàn cầu chống ma túy, khóa họp đặc biệt lần thứ 20 của Đại hội đồng LHQ bàn về vấn đề ma túy trên thế giới gồm 138 nước tham dự đã được tổ chức tại New York từ ngày 08 đến ngày 19 tháng 6 năm 1998. Đây là cuộc họp đa phương lớn nhất được tổ chức về đề tài đấu tranh chống buôn lậu và lạm dụng ma túy. Khẩu hiệu khóa họp là: "Đoàn kết chống lại thảm họa hàng đầu của thế giới trong thế kỷ 21". Nhiều quốc gia trên thế giới đã ban hành hệ thống những qui định mang tính luật pháp, thành lập những tổ chức chuyên trách, tăng cường hoạt động phòng chống ma túy và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này.
Cộng hòa Pháp và Vương quốc Hà Lan là hai quốc gia có nhiều kinh nghiệm trong công -5- z tác giáo dục phòng, chống tệ nạn ma túy mà nước ta đang quan hệ hợp tác quốc tế về phòng, chống ma túy, mại dâm và HIV/AIDS. Trong nước Ở Việt Nam, thuốc phiện đã thâm nhập vào nước ta từ giữa thế kỷ XVII dưới triều Vua Minh Mạng, Vua Tự Đức. Ngay từ thời điểm đó, một số đạo luật đầu tiên về cấm trồng, hút và buôn thuốc phiện đã được ban hành. Đến nay tình trạng nghiện, sử dụng và buôn bán ma túy đang thực sự là tệ nạn xã hội được mọi người, mọi nhà, mọi ngành đấu tranh phòng chống và đẩy lùi tệ nạn đang hủy hoại cuộc sống của con người.
Theo thống kê của Bộ Lao động và Thương binh xã hội thì đến ngày 30 tháng 11 năm 2008 trên toàn quốc có 173.603 người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý. Theo báo cáo của Sở Lao động Thương binh và Xã hội Thái Bình thì tổng số người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý đến tháng 12 năm 2010 ở Thái Bình là 4007 người trong số này có 31% người nghiện đang ở độ tuổi thanh thiếu niên. Theo tổng kết của ngành Công an thì trong số những người nghiện ma túy phát hiện được ở Hà Nội có tới 70% ở độ tuổi dưới 30. Ngay trong những người nghiện lớn tuổi cũng dễ mắc nghiện từ khi họ còn ở tuổi thanh niên.
Theo thống kê tại Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy năm 2000 độ tuổi phạm pháp từ 14 - 17 tuổi là 40% tổng số vụ phạm pháp bị phát hiện có liên quan đến ma túy. Ở độ tuổi này các em đang tập làm người lớn, muốn khẳng định mình nhưng lại chưa nhận thức đầy đủ về các vấn đề, không có kinh nghiệm và không tự chủ được trước những cám dỗ. Rõ ràng ma túy gây hậu quả hết sức nguy hại cho nhân loại, đặc biệt là giới trẻ. Hiện nay, số đối tượng NMT ngày càng trẻ hóa.
Ngày 15 tháng 10 năm 1996 các Bộ Công an, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã phối hợp đề ra kế hoạch 1413 - LN về phòng ngừa và đấu tranh chống NMT trong học sinh, sinh viên và thanh thiếu niên đã nêu rõ ". nạn NMT phát triển nhanh trong tầng lớp thanh thiếu niên và bắt đầu lây lan vào trong trường phổ thông, trung học -6- z chuyên nghiệp - dạy nghề và đại học, cao đẳng. Tác hại của ma túy đã ảnh hưởng xấu đến việc học tập của học sinh, sinh viên và đạo đức nhân cách của thanh thiếu niên. Nhiều em nghiện MT phải bỏ học hoặc trở thành tội phạm.
Đây đang là mối lo lắng của toàn xã hội". Nguy cơ ma túy đã thực sự đe dọa tiền đồ, tương lai của một bộ phận thế hệ trẻ. Bố mẹ, ông bà và gia đình không thể hy vọng gì vào đứa con sức khỏe suy yếu, trí tuệ ngu muội chỉ "bồng bềnh với ma túy", nhiều gia đình đang điêu đứng vì những đứa con nghiện ngập. Tương lai của đất nước sẽ đi đến đâu nếu thế hệ trẻ - người chủ tương lai của đất nước có sức khỏe tàn tạ, không có trí tuệ? Trong những năm qua, Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu về tệ nạn ma túy như: - Tác giả Vũ Ngọc Bừng với cuốn: "Phòng chống ma túy trong nhà trường", đã đề cập các nội dung: TNMT là gì? nguyên nhân phát sinh, phát triển; những ảnh hưởng của TNMT đối với các mặt đời sống xã hội; những cách phòng chống [16] - Tác giả Nguyễn Thị Miến với bài viết: "Vai trò của người vợ, người mẹ với việc lôi kéo chồng ra khỏi ma túy" [ 30 ] - Tác giả Phạm Ngọc Cường với cuốn: "Sổ tay phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội" đã nêu ra một số phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm ma túy, từ đó chỉ ra nguyên nhân tồn tại cũng như những kiến nghị giải pháp ngăn ngừa đối với tội phạm về ma túy.
[ 17 ] - Cuốn sách: "Ma túy trong học đường - Thực trạng và giải pháp" chỉ ra: TNMT đang là nỗi ám ảnh, bức xúc ngày một gia tăng của toàn thể cộng đồng, làm băng hoại đến đời sống của một bộ phận lớp trẻ hiện nay [ 7 ] Những nghiên cứu trên đã đóng góp không nhỏ trong việc trang bị những hiểu biết, những kiến thức cơ bản về TNMT, góp phần tuyên truyền, giáo dục nhân dân, đặc biệt là tầng lớp thanh thiếu niên, HS phòng chống và đấu tranh chống TNMT; mặt khác đây cũng là những lý luận giúp các cấp quản lý đưa ra những điều luật, những quy định nhằm phòng chống TNMT, -7- z góp phần đảm bảo an ninh chính trị, sức khoẻ, đạo đức và lối sống cho nhân dân. Hiện nay TNMT đang xuất hiện len lỏi vào các lĩnh vực, các môi trường, các đối tượng,. của xã hội và GD cũng không nằm ngoài thực trạng ấy.Tuy nhiên các công trình kể trên hầu hết đi sâu nghiên cứu những vấn đề chung về TNMT, rất ít công trình dành riêng cho công tác phòng chống MT xâm nhập vào đời sống học đường, nhất là đề cập đến thực trạng TNMT và các biện pháp quản lí của hiệu trưởng các trường THCS nhằm GD học sinh phòng, chống MT xâm nhập vào nhà trường. Kiến Xương là một huyện ven Thành phố, trong những năm gần đây bên cạnh cái được là tốc độ đô thị hoá nhanh thì thực trạng TNMT cũng đang ở mức báo động.
Công tác quản lý HĐGD học sinh nhằm phòng chống TNMT xâm nhập vào các nhà trường của Hiệu trưởng các trường THCS ở huyện Kiến Xương hiện nay còn gặp nhiều khó khăn, TNMT có nguy cơ xâm nhập vào các trường ngày càng cao. Một phần nguyên nhân của thực trạng trên là do đội ngũ CBQL trường THCS của huyện Kiến Xương chưa có cơ sở lí luận cũng như chưa đầu tư một cách đúng mức cho công tác này trong việc quản lý nhà trường. Đề tài của tôi là sự tiếp nối những nghiên cứu về biện pháp quản lý HĐGD học sinh của Hiệu trưởng các trường THCS nhằm góp phần đưa ra những biện pháp hữu hiệu nhất trong công tác phòng, chống MT xâm nhập vào nhà trường THCS của huyện Kiến Xương. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến vấn đề nghiên cứu 1.1 Khái niệm về quản lý Từ khi con người sống thành xã hội có sự phân công hợp tác trong lao động thì bắt đầu xuất hiện sự quản lý.
Tính chất của việc quản lý thay đổi và phát triển theo sự phát triển của xã hội loài người, nhằm đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của xã hội. Vì thế có nhiều quan niệm khác nhau về quản lý. Theo quan niệm truyền thống, quản lý là quá trình tác động có ý thức của chủ thể vào một bộ máy (đối tượng quản lý ) bằng cách vạch ra mục tiêu -8- z cho bộ máy, tìm kiếm các biện pháp tác động để bộ máy đạt tới mục tiêu đã xác định. Theo quan niệm hiện nay, quản lý là những hoạt động có phối hợp nhằm định hướng và kiểm soát quá trình tiến tới mục tiêu.
Theo Từ điển tiếng Việt thông dụng, thuật ngữ "quản lý" được định nghĩa là: "Tổ chức, điều khiển hoạt động của một đơn vị, cơ quan" Theo K.Marx: "Quản lý là lao động điều khiển lao động". Marx đã viết: "Bất cứ lao động hay lao động chung nào mà tiến hành trên một quy mô lớn đều yêu cầu phải có một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân.Một nhạc sĩ độc tấu thì điều khiển lấy mình, nhưng một dàn nhạc thì phải có nhạc trưởng" [36, tr.350] Nhà triết học V.