Chương 1, CƠ SỞ LÝ LUAN VE QUAN LY HOAT DONG GIAO DUC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TIỂU HỌC 1. Tổng quan về lịch sử vấn đề nghiên cứu 1. Các nghiên cứu ở nước ngoài Không Tử (chữ Hán: #L“; còn gọi là Không Phu Từ #lZE“#; 27 tháng 8 âm, 551 ~11 tháng 4 479 TCN, là một nhà tư tưởng, nhà triết học, nhà giáo dục, nhà chính trị, nhà biên khảo nỗi tiếng người Trung Hoa, các bài giảng vả triết lý của ông có ảnh hưởng sâu rộng đối với đời sống vả tư tưởng của các dân tộc Đông Á. Người Trung Hoa đời sau đã tân xưng ông là Vạn thể Sư biểu (Bậc thầy của muôn đời).
Triết học Nho giáo "Nhân ~ Lễ - Nghĩa” chính. lã tư tưởng cốt lỗi trong học thuyết của Không Tử - người được coi là sáng, lập triết học Nho giáo. Triết học của ông nhân mạnh trên sự tu dưỡng đức hạnh cả nhân và cai trị bằng đạo đức; “tu than, té gia, trị quốc, bình thiên hạ”, sự chính xác của các mối quan hệ xã hội, đạo đức và quy phạm làm người, “Dao Trung Dung” và các đức tỉnh “Nhân, Lễ, Nghĩa, Trí, Tin”. Trong “Quyền tu" Quản Trong.
nhà chính trị lớn của Trung Hoa thời Tiên Tần, đã nêu *Tứ duy. Theo ông, con người đặc biệt là người có chức vụ phải có bến đức, bao gồm: "Lễ - Nghĩa - Liêm - Sỉ” (Biết cư xử theo lễ, biết giữ điều nghĩa, có sự thanh liêm, biết xấu hỗ). Ông khẳng định: "Không làm được tiểu lễ sao lâm được đại lễ, Không làm được tiểu nghĩa sao làm được đại nghĩa, Không làm được tiểu liêm sao làm được đại liềm, Không biết tiểu sỉ sao biết đại sĩ” (Đăng Quốc Báo và cs, 2020) Jan Amos Komensky (Còn có tên La tinh 1a Comenius) (28/03/1592 - 15/11/1670) miền trung Cộng hòa Séc là một triết gia, nhà cải cách giáo dục, nhà thần học. Ông được ghí tên trong lịch sử nhờ những đóng góp trong việc cải cách các phương pháp giảng dạy, đặc biệt là ngôn ngữ.
Ông chính là người khai sinh ra sách giáo khoa sử dụng hình ánh, khai sinh tinh than giáo dục toàn cầu. Ông nhấn mạnh việc tôn trọng con người phải bắt đầu từ ý thức tôn trọng trẻ em. Ông thường ví trẻ em như những cây non trong vườn ươm. “Để cây đó lớn lên một cách lành mạnh, nhất thiết phải được sự quan tâm, chăm sóc, tưới bon, tỉa tốt.” Komensky có một quan niệm triết lý nỗi bật về sự hòa nhập giữa con người và thé giới tự nhiên và ông cực lực phán đổi việc dùng bạo lực đối với trẻ em.
Ông kêu gọi các bậc cha mẹ, các nhà giáo vả tất cả những ai làm nghề nuôi dạy trẻ “Hãy mãi mãi là một tắm gương trong đời sống, trong mọi sinh hoạt đề trẻ em noi theo và bất chước mà vào đời một cách chân chính.” (Jan Amos Komensky, 2001) Jean Jacques Rousseau (28/6/1712-2/7/1778), sinh tại Geneva, là một nhà triết học thuộc trảo lưu Khai sáng người Pháp có ảnh hưởng lớn tới Cách mạng Pháp 1789. sự phát triển của lý thuyết xã hội. và sự phát triển của chủ nghĩa dân tộc. Ông cho ring: “Virtue is a state of war, and to live in it we have always to combat with ourselves” (Dire hanh 1a cude chiễn, và để sống.
trong nó, chúng ta luôn phải chiến đấu với bản thân mình) Theo George Washington (22/02/1732-14/12/1799), téng théng đầu tiên của Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ, người cha giả, người khai sinh ra xử sở cở hoa ngày nay lả một chỉnh trị gia, một nhà cằm quân tài ba vào thời kỳ đầu tiên của đất nước Mỹ: *Without virtue, and without integrity, the finest talents and the most brilliant accomplishments can never gain the respect, and conciliate the esteem, of the truly valuable part of mankind” (Khéng c6 dao đức, và không có sự chính trực, những tài năng vượt nhất va những thành tựu rực rỡ nhất không bao giở có thể nhận được sự tôn trọng và thu được lỏng kinh mễn của nhóm người cỏ giá trị nhất trong nhân loại) €. Mác (1818-1883), người sáng lập ra chú nghĩa công sản khoa học, cho rằng: "Con người phát triển toàn diện sẽ là mục đích của nền giáo dục cộng sản chủ nghĩa và con người phát triển toản diện là con người phát triển day du, tối đa năng lực sẵn có vẻ tắt cả mọi mặt đạo đức, trí tuệ, thể chất, tỉnh cảm, nhận thức, năng lực, óc thẩm mỹ và có khá năng cảm thụ được tất cá những hiện tượng tự nhiên, xã hội xảy ra xung quanh,. Engels, 1993) Nhật Bán là một trong những quốc gia được bạn bè quốc tế coi trọng van dé GDĐĐ từ giữa thể kỷ 20 cho đến tận nay, vẫn vận hành theo triết lý. Hiểu nôm na, "shữshin” được gói gọn trong từ "đạo đức” - trung tâm của giáo dục kiến thức, đời sông, sinh hoạt, kỹ năng làm việc của người Nhật.
Nhà giáo Nguyễn Quốc Vương, ĐH Sư phạm Hà Nội, trong bản dịch Luật giáo dục cơ bản (được Quốc hội Nhật Bản ban hành lần đầu năm 1947 và sửa đôi năm 2006) đã chỉ ra triết lý “đạo đức lảm nên táng trong giáo dục” của người Nhật được mô tá: “Cần phải nhắm tới thực hiện xã hội ở đỏ từng. quốc dân có thê mãi giữa nhân cách bản thân. Mô hình giáo dục Nhat Ban đi vào thế kỹ XXI (1) Đưa giáo dục nhà trưởng vào giáo dục suốt đời. (2) Không đánh giá HS, sinh viên theo năng lực hiểu các môn học mà đánh giá khả năng giải quyết vấn đề của đời sống thực tiền.
(8) Giúp người học hỉnh thành và phát triển lòng nhân đạo. Phát triển tải năng của từng người. (4) Nuôi dưỡng bản sắc dân tộc. (Đặng Quốc Bảo và es, 2020) Ở Singapore, môn học được gọi là PSHE (Personal Social Health & Eeonomie Education) được đưa vào chương trình giảng dạy.
Mục đích cúa chương trình PSHE là thúc đẩy sự phát triển tinh than, đạo đức, văn hóa và thể chất của HS. Thông qua PSHE, HS có kiến thức, sự hiểu biết vả kỹ năng cần thiết để quản lý cuộc sông của mình. Giáo duc PSHE phát triển vả khơi dậy các pham chat của cá nhân với chính ban thân, với gia đình và với xã hội. 10 Ngoài ra, PSHE còn giúp HS khơi dậy lòng dũng cảm vả sự cảm thông với các trẻ bị mắt mát người thân hay khuyết tật.
Chương trình thúc đây lòng tự trọng cá nhân, giúp các em hiểu rõ hơn về sự khác biệt các chủng tộc trên thế giới, các căn bệnh bị xã hội kỷ thị hay những vẫn đẻ về kỳ thị chủng tộc. Với PSHE, nha trường hy vọng HS phát triển sự hiểu biết, đồng cảm và khả năng làm việc với những người khác, để cám nhận các mỗi quan hệ lành mạnh. “Các quan điểm chỉ đạo chung của Singapore là hết sức coi trọng văn hóa đạo đức (gắn liễn pháp trị với đức trị), đề cao tinh than cộng đồng, xây dựng xã hội - quốc gia” (Phạm Minh Hạc, 2012). Các nghiên cứu ở trong nước Chú tịch Hỗ Chí Minh từng nói: "Thanh niên bây giờ là một thể hệ vẻ vang, vi vậy cho nên phải tự giác, tự nguyện vả tự động cải tạo tư tưởng của mình để xứng đáng với nhiệm vụ của mình.
Tức là thanh niên phái cỏ đức, có tải. Có tải mã không có đức giếng như một anh làm kinh tế tài chính giỏi nhưng lại đi đến thụt két thì chẳng những không làm được gỉ ích lợi cho xã hội, mã còn có hại cho xã hội nữa” (Hỗ Chí Minh, 201 1). Bác Hồ đã xác định mục tiêu cho thanh niên HS việc rèn luyện nhân cách theo các mục ~ Yêu tổ quốc: cải gì trái với quyền lợi của Tổ quốc, chúng ta nên kiên quyết chống lại. ~ Yêu nhân dân: ệc gì hay người nào phạm đến lợi ích chung của nhân dân chúng ta kiên quyết chồng lại.
~ Yêu lao động: ai khinh rẻ lao động, chúng ta kiên quyết chồng lại. ~ Yêu khoa học: cái gì trái với khoa học, chúng ta kiên quyết chống lại. ~ Yêu đạo đủ í thực hiện đức tính trong sạch, chất phác hãng hái, cân kiệm, xóa bỏ hết những vết tích nỗ trong tư tưởng và hành động. Người góp ý: “Để phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân, làm cho dân giàu, nước mạnh tức là lâm tròn nhiệm vụ của người chủ nước nha.
1I Học phải đi đôi với hành: Khi ở nhà, phải thương yêu cha mẹ, giúp đỡ cha mẹ về công việc, giúp đỡ tỉnh thần (học được điều gỉ vẻ tỉnh hỉnh trong. nước và thể giới thì nói lại cho cha mẹ nghe). Ở trường thì phải đoàn kết, giúp đỡ anh chị em. thi đua học tập.
Phải đoàn kết giữa thầy và trỏ. làm cho trường mình luôn luôn tiền bộ. Ở xã hội, các cháu có thể giúp được nhiều việc có ích. Thí dụ: tuyên truyền vệ sinh, giúp đỡ các em nhỉ đồng, xung phong dạy bình dân học vụ v.” (Hé Chí Minh, 2003) Rõ ràng, Người luôn nhắn mạnh đến vai trỏ của đạo đức và GDĐĐ đổi với thể hệ trẻ - những chú nhân tương lai của đất nước, Thực chất của GDĐĐ.
chính là hình thành ở con người đức tính tốt. lòng nhân „ nội trôi ở đó là tính thân yêu nước, lòng trung thảnh với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân. Tác giả Phạm Minh Hạc đã nêu về mục tiêu: "Trang bị cho mọi người những trí thức cần thii tư tưởng chính trị, đạo đức nhân văn, kiến thức pháp luật và văn hóa xã hội. Hình thảnh ở mọi công dân thái độ đúng đắn, tỉnh cảm lềm tin đạo đức đổi với bản thân.
với mọi người, sự nghiệp cách mạng của Đảng, dân tộc và với mọi sự vật - hiện tượng xung quanh. Tỏ chức giáo dục giới trẻ, rèn luyện để mọi người tự giác thực hiện những chuẩn mực đạo đức xã hội. có thỏi quen chấp hảnh qui định của pháp luật. hỗ trợ học tập.
và rẻn luyện, tích cực cống hiến sức lực, trí tuệ vào sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước” (Phạm Minh Hạc, 2002). “Sự lựa chọn các giá ¡ đạo đức nhân văn trong định hướng lối sống của. sinh viên ở một số trường đại học Tp. Hỗ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay”, để tải nghiên cứu khoa học cấp Bộ, mã số B2007.27 cúa tác giả Huỳnh Van Sơn đã thực hiện khảo sát sinh viên từ các trường đại học.
Từ liệu khảo sát, để tài đánh giá sự lựa chọn các giá trị đạo đức nhân văn của sinh viên chưa rõ răng, còn dao động, tổn tại nhiều độ tiêu cực ở một bộ phận không nhỏ sinh viên và còn chưa thông nhất giữa nhận thức với thái độ, hành vi.