phần Mở đầu, Kết luận và khuyến nghị danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thƣ viện xanh tại rƣờng tiểu học. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thƣ viện xanh tại các trƣờng tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, Bình Dƣơng. Chƣơng 3: Biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động đọc của học sinh tại thƣ viện xanh tại các trƣờng tiểu học trên địa bàn thành phố Thuận An, Bình Dƣơng. 7 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỌC CỦA HỌC SINH TẠI THƢ VIỆN XANH Ở CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC 1.1 Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề 1.1 Trên thế giới Có một câu nói rất nổi tiếng của Dr Seuss: “The more that you read, the more things you will know.
The more that you learn, the more places you’ll go”. Nghĩa là, “Bạn càng đọc nhiều, bạn càng biết nhiều. Bạn càng học nhiều, bạn càng đi nhiều”. Quả đúng nhƣ vậy, việc đọc sách từ lâu đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu trong hành trình tìm kiếm tri thức và hoàn thiện nhân cách của mỗi ngƣời.
Vào năm 1983 tại E-rê-van (Liên Xô cũ) đã diễn ra hội nghị khoa học thực tiễn về hiệu quả và chất lƣợng phục vụ thƣ viện - thƣ mục cho trẻ em và thiếu niên. Hội nghị do Bộ văn hóa Liên Xô, Bộ Văn hóa nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Ac-mê-ni, Thƣ viện quốc gia Liên Xô mang tên V. Lênin, Thƣ viện thiếu nhi của nƣớc Cộng hòa tổ chức. Những vấn đề đƣợc quan tâm trao đổi trong hội nghị là: Vai trò giáo dục của thƣ viện trong việc hình thành đời sống tinh thần của bạn đọc trẻ tuổi, lập trƣờng sống tích cực, tính công dân, tình yêu quê hƣơng, Tổ quốc, tình yêu lao động.
Hội nghị đã kh ng định những ảnh hƣởng của sách và thƣ viện trong quá trình trƣởng thành về tinh thần và đạo đức của ngƣời công dân trẻ tuổi. (Văn Hải, 1986) Các nhà văn nổi tiếng đã nói: " Phải đọc sách báo để thu thập từ trong đó kiến thức loài ngƣời đã tích luỹ đƣợc" (M. Sách cung cấp cho ta mọi sự hiểu biết, mà hiểu biết là một sức mạnh lớn lao. Việc tổ chức phục vụ tài liệu cho ngƣời đọc là một hoạt động của thƣ viện nhằm thúc đẩy, phát triển và thoả mãn nhu cầu, hứng thú đọc tài liệu thông qua việc tuyên truyền, hƣớng dẫn và cung cấp tài liệu dƣới nhiều hình thức.
Các hình thức tổ chức và phƣơng pháp phục vụ ngƣời đọc ở trong và ngoài đối với thƣ viện, thƣ viện xanh. sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động đọc sách, vốn tài liệu của thƣ viện đƣợc khai thác, sử dụng. Thƣ viện có thể tìm hiểu và nắm đƣợc nhu cầu đọc, 8 nhu cầu tìm hiểu của ngƣời đọc, chính điều đó là cơ sở các hoạt động khác trong thƣ viện. Kỹ năng đọc sách tốt sẽ giúp bạn đọc nắm bắt đƣợc thông tin một cách nhanh nhất.
Tìm ra những thông tin có tính chọn lọc cao phục vụ mục đích, yêu cầu của mình. Claus Ulrich Werner (Giám đốc thƣ viện Đại học tự do Berlin, ủy viên Hội đồng xây dựng thƣ viện và lƣu trữ - Viện Tiêu chuẩn Đức) trong bài viết “Thư viện với vai trò là không gian học tập và là nơi mọi người đều muốn đến” đã nghiên cứu về sự phát triển của thƣ viện trong thời đại hiện nay và đƣa ra ý kiến nhận định: “Một trong những điều kỳ lạ có thể nói về thư viện là chúng đang trải qua một thời kỳ phục hưng trong kỷ nguyên kỹ thuật số”. Sự phục hƣng này liên quan đến việc chuyển đổi thƣ viện từ vai trò là nơi lƣu trữ sách trở thành không gian công cộng, một phòng khách của thành phố, một trung tâm học tập cho sinh viên, một “địa điểm thứ ba” và một cửa hàng phƣơng tiện truyền thông phi thƣơng mại. Ở nhiều nƣớc châu Âu, thƣ viện có các tên mới để mô tả sự thay đổi vai trò và chức năng của thƣ viện nhƣ: “Trung tâm thông tin”, “Cửa hàng ý tưởng”, “Trung tâm truyền thông”.
Trong bài viết của mình, tác giả đã chỉ ra rằng: “Ngày nay, người sử dụng thư viện thích được lựa chọn các không gian học tập và làm việc khác nhau, các kiểu ghế và bầu không khí khác nhau. Thư viện ngày nay cần phải được thiết kế đảm bảo rằng thư viện có thể vận hành tốt và làm tròn các chức năng của nó: là nơi học tập, giao tiếp và nghiên cứu” (Claus Ulrich Werner, 2014, pp. 10-12) Hiện nay chúng ta đang sống giữa một xã hội công nghệ thông tin vƣợt bậc, việc ngƣời đọc có thể tìm hiểu, tra cứu bất kỳ lĩnh vực nào của xã hội đều diễn ra rất thuận lợi nhờ các công cụ tìm kiếm trên Internet, báo mạng, các tạp chí ra hàng ngày, tin tức cập nhật từng phút. thì việc đọc sách báo (và các tài liệu khác) với mục đích khai thác, sử dụng thông tin, tri thức, càng ngày càng trở nên cấp thiết.
"Con ngƣời ngừng tƣ duy khi ngừng đọc" - Lời phát biểu của Đơni Điđơrô cách đây đã hơn hai thế kỷ, đến nay vẫn còn giá trị nhƣ một lời cảnh tỉnh, một lời nhắc nhở, khơi gợi nhiều điều, giúp chúng ta suy ngẫm. Theo giáo sƣ, tiến sĩ khoa học Ju. Melentieva (2007) thì "Phải thừa nhận rằng, đọc (dù là đọc 9 trên giấy, hay trên màn hình) vẫn là quy trình kỹ thuật duy nhất của hoạt động trí tuệ, nhằm khai thác những tri thức mà nhân loại đã tích lũy, theo nghĩa rộng nhất của khái niệm này. Đọc là chiến lƣợc quan trọng nhất trong cuộc sống của bất cứ ngƣời nào biết suy nghĩ.
Không đọc thì không có giáo dục, không có sự hình thành thế giới quan, không có sự trƣởng thành nghề nghiệp, không có sự phát triển về cảm xúc và trí tuệ. Sự đọc thâm nhập vào mọi lĩnh vực và mọi giai đoạn phát triển của cá nhân, từ lúc còn thơ ấu cho đến khi nhắm mắt xuôi tay, và nó quyết định phần lớn sự thành đạt trong cuộc sống. Càng ngày càng có thêm nhiều ngƣời nhận thức rằng: “việc đọc sách là một việc phải làm suốt đời".2 Trong nƣớc Đối với công tác dạy học, thƣ viện là công cụ lao động sƣ phạm của GV và HS, là những yếu tố không thể thiếu đƣợc trong quá trình dạy và học. Chính vì vậy, công tác quản lý thƣ viện đã đƣợc nhiều tổ chức và cá nhân nghiên cứu.
Nghị quyết số 29 của BCH T.Ƣ Đảng Khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện GDĐT, Quyết định 329/QĐ-TTg của Thủ tƣớng chính phủ về phê duyệt đề án: “Phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hƣớng đến năm 2030” đã kh ng định việc “Xây dựng và phát triển văn hóa đọc là một trong những nội dung quan trọng của sự nghiệp phát triển văn hóa, giáo dục của đất nƣớc là một trong những nhiệm vụ góp phần thực hiện mục tiêu chung của Ngành trong giai đoạn mới”. (Nghị quyết 29, 2013) Tác giả Đoàn Thị Thu nghiên cứu đề tài: “Vai trò của thƣ viện trƣờng trong việc xây dựng và phát triển tủ sách lớp học ở các thƣ viện trƣờng phổ thông” cho rằng: Xây dựng và phát triển tủ sách lớp học là động lực giúp thƣ viện trƣờng phổ thông nâng cao hiệu quả hoạt động của mình, từng bƣớc kh ng định đƣợc vai trò của thƣ viện trong hoạt động dạy và học ở trƣờng phổ thông. Hiệu quả hoạt động của tủ sách lớp học phụ thuộc rất lớn vào mức độ tham gia của thƣ viện nhà trƣờng. Để tủ sách lớp học thực sự hữu ích nhƣ mong muốn, 10 cần nhất là trình độ và tâm huyết của ngƣời cán bộ thƣ viện trƣờng phổ thông.
(Đinh Văn Vang, 1996) Tác giả Lê Ngọc Oánh trong ấn phẩm: “Cẩm nang thƣ viện trƣờng học” đã giới thiệu một số nết về thƣ viện trƣờng học: chức năng nhiệm vụ, tiêu chuẩn về sách, báo, tài liệu, cơ sở vật chất, chuẩn về nghiệp vụ, tổ chức quản lý thƣ viện trƣờng học và chƣơng trình quản lý thƣ viện cũng nhƣ một số văn bản thƣ viện. (Lê Ngọc Oánh, 2009) Trong cuốn: “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn của việc xây dựng, sử dụng cơ sở vật chất và thiết bị - thƣ viện dạy học ở trƣờng phổ thông Việt Nam”, do Trần Quốc Đắc chủ biên, tác giả đã đƣa ra các quan điểm làm cơ sở cho việc sử dụng thiết bị - thƣ viện, xác định vị trí, vai trò của CSVC và thiết bị - thƣ viện ở trƣờng phổ thông. (Trần Quốc Đắc (chủ biên), 2012) Giáo trình: “Bồi dƣỡng hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở” do Chu Mạnh Nguyên chủ biên đã nêu những vấn đề về CSVC - thiết bị - thƣ viện và công tác quản lý về CSVC – thiết bị - thƣ viện. Đây là những nội dung giúp Hiệu trƣởng có thể áp dụng trong công tác quản lý CSVC – thƣ viện của trƣờng.
Tác giả Nguyễn Thị Lan Thanh (Trƣờng Đại học Văn hóa Hà Nội) trong bài viết “Một số vấn đề về quản lý thƣ viện hiện đại” đăng trên tạp chí Thƣ viện Việt Nam số 5 (49) tháng 9 năm 2014 đã nêu lên các định nghĩa về quản lý thƣ viện và quản lý thƣ viện hiện đại, sự giống nhau và khác nhau giữa quản lý thƣ viện truyền thống và quản lý thƣ viện hiện đại, khái quát một số nội dung quản lý thƣ viện hiện đại (Nguyễn Thị Lan Thanh, 2014). Tác giả Nguyễn Minh Hiệp quan tâm đến vấn đề công nghệ trong phát triển thƣ viện nên đã tập hợp những bài nghiên cứu về vấn đề hiện đại hóa thƣ viện, nghiệp vụ thông tin – thƣ viện chuẩn hóa và đổi mới giáo dục – đào tạo ngành thông tin – thƣ viện qua tác phẩm: “Phát triển thƣ viện gắn liền với công nghệ thông tin: Những bài học kinh nghiệm. (Hiệp, 2016) Trong cuốn “Quản lý giáo dục” do tác giả Bùi Minh Hiền chủ biên đã đề cập đến vai trò của thƣ viện trong sự phát triển hệ thống giáo dục quốc dân, phân loại các nhóm mà ngƣời quản lý thƣ viện cần bao quát và đƣa ra một số nguyên 11 tắc cùng giải pháp quản lý thƣ viện ở trƣờng học trong giai đoạn hiện nay. (Bùi Minh Hiền, 2017) Những công trình nghiên cứu của các tác giả nếu trên đã xây dựng đƣợc một hệ thống lý luận về vai trò, tác dụng của thƣ viện cùng một số yêu cầu và nguyên tắc sử dụng nó trong quá trình dạy học.
