đặt vấn đề nghiên cứu quá trình quản lý hoạt động dạy học phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng tại Trường mầm non tư thục Hoa Kỳ, Quận Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội. Từ đó đề ra các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục trẻ nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trẻ của nhà trường đáp ứng nhu cầu đổi mới của ngành học, sự tin yêu của nhân dân. Những khái niệm cơ bản của đề tài 1. Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường Quản lý Qua các kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học, thuật ngữ “quản lý” có thể được nêu với một số định nghĩa như sau: Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang Trường cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo “Quản lý là những tác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý trong tổ chức để vận hành tổ chức, nhằm đạt mục đích nhất định” [24] Theo Từ điển Tiếng Việt 1998: “Quản lý là trông coi và giữ gìn theo những yêu cầu nhất định” [30] Theo tác giả Phạm Viết Vượng “Quản lý là một quá trình tác động có định hướng, có tổ chức, lựa chọn trong số các tác động có thể có, dựa trên thông tin về tình trạng của đối tượng và môi trường nhằm giữ cho sự vận hành của đối tượng được ổn định và làm cho nó phát triển tới mục đích đã định” [32] Từ nhiều cách diễn đạt khái nhiệm về quản lý khác nhau, quản lý được hiểu là: quản lý là một quá trình tác động có định hướng, hợp quy luật của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý trong quá trình hoạt động của một tổ chức nhằm đạt được mục tiêu đề ra.
Quản lý giáo dục Theo tác giả Đặng Quốc Bảo “Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quan là điều hành phối hợp các lực lượng nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ theo yêu cầu phát triển của xã hội. Ngày nay, với sứ mệnh phát triển giáo 11 dục thường xuyên, công tác giáo dục không chỉ giới hạn ở thế hệ trẻ mà cho mọi người. Cho nên quản lý giáo dục được hiểu là sự điều hành hệ thống giáo dục quốc dân” [1] Theo tác giả Phạm Minh Hạc “Quản lý giáo dục là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý, nhằm làm cho hệ thống vận hành theo đường lối nguyên lý của Đảng, thực hiện các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo dục đến mục tiêu dự kiến tiến bộ trạng thái về chất” [15] Từ những khái niệm quản lý trên ta có thể quan niệm quản lý giáo dục là: Quản lý giáo dục là quá trình tác động có định hướng của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục ở từng cơ sở và của toàn bộ hệ thống giáo dục đạt tới mục tiêu giáo dục đã định. Quản lý nhà trường Nhà trường là tế bào của Hệ thống giáo dục quốc dân, thực hiện nhiệm vụ chuyên trách giáo dục và đào tạo cho học sinh nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục đã đề ra.
Nhà trường là nơi tổ chức thực hiện và quản lý quá trình giáo dục. Quản lý nhà trường là hệ thống những tác động có mục đích có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh, đến các nguồn lực (CSVC, tài chính, thông tin…) nhằm đẩy mạnh các hoạt động của nhà trường theo nguyên lý giáo dục, tiến tới mục tiêu giáo dục đề ra. Dạy học, hoạt động dạy học, quản lý hoạt động dạy học - Dạy học: Là một bộ phận của quá trình giáo dục theo nghĩa rộng là quá trình tác động qua lại giữa người dạy và người học nhằm giúp cho người học lĩnh hội được những tri thức khoa học, kỹ năng hoạt động nhận thức và thực tiễn phát triển các năng lực hoạt động sáng tạo trên cơ sở đó hình thành thế giới quan khoa học và các phẩm chất nhân cách của người học theo mục đích giáo dục. Chức năng nổi trội của dạy học là hình thành kiến thức, kỹ năng kỹ xảo và phát triển trí tuệ cho học sinh.
[34] 12 Tuy nhiên trong trường mầm non hoạt động dạy học được hiểu theo nghĩa tổ chức các hoạt động vui chơi, các hoạt động có chủ đích cho trẻ được tham gia, làm sao để học sinh học học một cách “ vô tình” mà người dạy lại dạy có chủ đích. Trẻ học thông qua các hoạt động vui chơi chứ không phải hình thức tiểu học hóa. - Hoạt động dạy học: Hoạt động dạy học là quá trình gồm hai hoạt động thống nhất biện chứng: Hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh. Trong đó dưới sự lãnh đạo, tổ chức, điều khiển của giáo viên, người học tự giác, tích cực tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động học tập của mình nhằm thực hiện những nhiệm vụ dạy học.
Trong quá trình dạy học, hoạt động dạy của giáo viên có vai trò chủ đạo, hoạt động học của học sinh có vai trò tự giác, chủ động, tích cực. Nếu thiếu một trong hai hoạt động trên, quá trình dạy học không diễn ra.[34] - Quản lý hoạt động dạy học: Là những tác động của chủ thể quản lý vào quá trình dạy học (được tiến hành bởi tập thể giáo viên và học sinh, với sự hỗ trợ đắc lực của các lực lượng xã hội) nhằm góp phần hình thành và phát triển toàn diện nhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạo của nhà trường.[ theo nguồn tài liệu http://www. Dạy học phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng Dạy học phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24-36 tháng bao gồm: a) Nghe - Nghe các giọng nói khác nhau. - Nghe, hiểu các từ và câu chỉ đồ vật, sự vật, hành động quen thuộc và một số loại câu hỏi đơn giản.
- Nghe kể chuyện, đọc thơ, ca dao, đồng dao có nội dung phù hợp với độ tuổi. b) Nói - Phát âm các âm khác nhau. - Trả lời và đặt một số câu hỏi đơn giản. 13 - Thể hiện nhu cầu, cảm xúc, hiểu biết của bản thân bằng lời nói.
c) Làm quen với sách Mở sách, xem và gọi tên sự vật, hành động của các nhân vật trong tranh. Lý luận về hoạt động dạy học phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở trƣờng mầm non 1. Vai trò của trường mầm non đối với việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ lứa tuổi 24-36 tháng Trường mầm non có vai trò vô cùng quan trọng đối với việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ lứa tuổi 24-36 tháng - Thứ nhất: Trường mầm giáo dục chuẩn mực ngữ âm tiếng việt (luyện phát âm chuẩn cho trẻ) đồng thời sửa các lỗi phát âm cho trẻ. Trẻ học ngôn ngữ ở mọi lúc mọi nơi.
Có thể học ở gia đình, học ở môi trường nơi trẻ sinh ra. Tuy nhiên không phải trẻ nào cũng phát âm đúng và chuẩn. Có rất nhiều trẻ ở với giúp việc hoặc với những người phát âm chưa chuẩn trẻ sẽ học cách phát âm cũng như những từ vựng từ những người xung quanh trẻ. Và nhiệm vụ của trường học là phải dạy trẻ phát âm chuẩn mực.
Đôi khi do đặc điểm lứa tuổi nhiều trẻ ở giai đoạn này còn chưa phát âm được tròn vành rõ tiếng hay nói ngọng. Nhưng khi trẻ ở nhà với gia đình, có rất nhiều gia đình chưa chú trọng việc sửa hoặc uốn nắn lỗi phát âm cho trẻ. Vậy ở trường mầm non có trách nhiệm sửa các lỗi phát âm cho trẻ. - Thứ hai: Hình thành và phát triển vốn từ cho trẻ.
Trường mầm non là nơi mà có thể đánh giá được mức độ và chuẩn ngôn ngữ của trẻ ở từng lứa tuổi. Chính vì vậy đối với mỗi trẻ khi đi học Nhà trường có thể dựa vào mục tiêu phát triển ngôn ngữ lứa tuổi của trẻ để đánh giá được khả năng ngôn ngữ của trẻ. Nếu ngôn ngữ của trẻ chưa đạt chuẩn so với độ tuổi trường mầm non là nơi có nhiệm vụ tổ chức cac hoạt động dạy-học để giúp trẻ hình thành ngôn ngữ. Đồng thời với những trẻ đã có lượng từ vựng nhất định trường mầm non giúp trẻ tiếp tục phát triển vốn từ cho trẻ.
14 - Thứ ba: Dạy trẻ nói đúng ngữ pháp và nói các kiểu câu theo mục đích phát ngôn. Nói đúng ngữ pháp và nói theo đúng mục đích phát ngôn có vai trò vô cùng quan trọng. Có những trẻ biết từ vựng những chưa sử dụng được từ vựng vào đúng mục đích phát ngôn. Và cũng có những trẻ nói chưa đúng ngữ pháp và chưa nói được đa dạng các kiểu câu khác nhau.
Vậy trường mầm non có vai trò dạy trẻ nói câu đúng ngữ pháp và nói các kiểu câu theo mục đích nói. - Thứ tư: Phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ. - Thứ năm: Giáo dục văn hoá giao tiếp ngôn ngữ. Sử dụng âm thanh, ngữ điệu sao cho phù hợp, biểu cảm.
Rèn luyện cho trẻ biết phối hợp các phương tiện phi ngôn ngữ… - Thứ Sáu: Phát triển ngôn ngữ nghệ thuật thông qua việc cho trẻ tiếp xúc với tác phẩm văn học. Qua dạy trẻ làm quen với tác phẩm văn học, giáo viên giúp trẻ biết nghe và hiểu được tác phẩm văn học, biết đánh giá các nhân vật trong tác phẩm; nhớ nội dung các bài thơ, biết cách đọc diễn cảm… Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là cho trẻ làm quen với phong cách ngôn ngữ văn chương. Qua làm quen tác phẩm văn học, vốn từ nghệ thuật của trẻ được mở rộng, trẻ làm quen với cách dùng từ, cách đặt câu, cách diễn đạt, lời nói có vần, nhịp, nói có ngữ điệu… 1. Mục tiêu dạy học phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non Mục tiêu phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non như sau: Trong chƣơng trình giáo dục Trong chỉ số EDI mầm non Nghe và hiểu Nghe và hiểu • Nghe hiểu các từ, câu.
• Lắng nghe bằng tiếng Việt. • Nghe hiểu trong giao tiếp hàng • Hiểu ngay lập tức những gì người khác ngày. • Nghe hiểu các câu chuyện,. Nói Nói 15 • Từ vựng và ngữ điệu.
• Từ vựng và ngữ điệu. • Thể hiện nhu cầu bản thân. • Thể hiện nhu cầu bản thân. • Hỏi và trả lời câu hỏi • Hỏi và trả lời câu hỏi.
• Kể lại một sự kiện. • Kể lại một sự kiện. • Kể lại một câu chuyện đã nghe. • Kể lại một câu chuyện đã nghe.
• Đóng vai nhân vật • Đóng vai nhân vật. Đọc và viết Đọc và viết • Nhận diện mặt chữ cái.