MỞ ĐẦU Phần thứ hai: NỘI DUNG: Luận văn gồm có ba chƣơng, bao gồm: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của việc quản lý hoạt động bồi dƣỡng chuyên môn giáo viên mầm non Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dƣỡng chuyên môn giáo viên mầm non thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dƣơng Chƣơng 3: Biện pháp nâng cao công tác quản lý hoạt động bồi dƣỡng chuyên môn giáo viên mầm non trên địa bàn thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dƣơng Phần thứ ba: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 7 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ Í UẬN CỦA QUẢN Ý HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG CHUYÊN MÔN GIÁO VIÊN MẦM NON 1.1 Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề 1.1 Tổng quan về các nghiên cứu ở nước ngoài Hầu hết các quốc gia trên thế giới đều coi hoạt động bồi dƣỡng chuyên môn giáo viên là vấn đề cơ bản trong phát triển giáo dục. Việc tạo mọi điều kiện để mọi ngƣời có cơ hội học tập, học tập thƣờng xuyên, học tập suốt đời để kịp thời bổ sung kiến thức và đổi mới phƣơng pháp giảng dạy để phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội là phƣơng châm hành động của các cấp quản lý giáo dục. Ở Ấn độ vào năm 1988 đã quyết định thành lập hàng loạt các trung tâm học tập trong cả nƣớc nhằm tạo cơ hội học tập suốt đời cho mọi ngƣời. Việc bồi dƣỡng giáo viên đƣợc tiến hành ở các trung tâm này đã mang lại hiệu quả rất thiết thực.
Hội nghị UNESCO tổ chức tại Nepal vào năm 1998 về tổ chức quản lý nhà trƣờng đã khẳng định: “Xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên là vấn đề cơ bản trong phát triển giáo dục”. Đại đa số các trƣờng sƣ phạm ở Úc, New Zeland, Canada … đã thành lập các cơ sở chuyên bồi dƣỡng giáo viên để tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên tham gia học tập nhằm không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Tại Pakistan, nhà nƣớc đã xây dựng chƣơng trình bồi dƣỡng về sƣ phạm cho đội ngũ giáo viên và quy định trong thời gian 3 tháng cần bồi dƣỡng những nội dung gồm: giáo dục nghiệp vụ dạy học; cơ sở tâm lý giáo viên; phƣơng pháp nghiên cứu, đánh giá và nhận xét trẻ…đối với đội ngũ giáo viên mới vào nghề chƣa quá 3 năm. Ở Philippin, công tác nâng cao chất lƣợng đội ngũ giáo viên không tiến hành tổ chức trong năm học mà tổ chức bồi dƣỡng thành từng khóa học trong thời gian GV đƣợc nghỉ hè.
Tại Nhật Bản, việc bồi dƣỡng và đào tạo lại cho đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục là nhiệm vụ bắt buộc đối với ngƣời lao động sƣ phạm. Tùy theo 8 thực tế của từng đơn vị, từng cá nhân mà cấp quản lý giáo dục đề ra các phƣơng thức bồi dƣỡng khác nhau trong một phạm vi theo yêu cầu nhất định. Cụ thể là mỗi cơ sở giáo dục cử từ 3 đến 5 giáo viên đƣợc đào tạo lại một lần theo chuyên môn mới và tập trung nhiều vào đổi mới phƣơng pháp dạy học. Tại Thái Lan, từ năm 1998 việc bồi dƣỡng giáo viên đƣợc tiến hành ở các trung tâm học tập cộng đồng nhằm thực hiện giáo dục cơ bản, huấn luyện kỹ năng nghề nghiệp và thông tin tƣ vấn cho mọi ngƣời dân trong xã hội.2 Tổng quan về các nghiên cứu trong nước Vấn đề quản lý hoạt động bồi dƣỡng chuyên môn cho GVMN đã đƣợc các nhà khoa học, các nhà quản lý quan tâm nghiên cứu.
Trƣớc năm 1975, vấn đề bồi dƣỡng GV chƣa đƣợc nghiên cứu sâu và có hệ thống. Sau năm 1975, các Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ IV, V, đặc biệt là Đại hội VI với đƣờng lối đổi mới, đã mở ra một giai đoạn mới cho qua trình phát triển của sự nghiệp giáo dục. Đã xuất hiện khá nhiều công trình nghiên cứu về lý luận giáo dục, lý luận dạy học, các bài viết đăng trên các tạp chí, tập san, báo ngành ngày càng nhiều. Nhƣng vấn đề lý luận về bồi dƣỡng GV chƣa đƣợc nghiên cứu sâu và có hệ thống.
Trong giai đoạn này có một số tác giả đề cập đến nhƣ: Phạm Minh Hạc, Một số vấn đề giáo dục và khoa học giáo dục, NXB Giáo dục (Phạm Minh Hạc, 1986) Nguyễn Kỳ, Mấy vấn đề về quản lý giáo dục, Tạp chí Nghiên cứu Giáo dục, số 34. (Nguyễn Kỳ, 1987) Ngô Công Hoàn với cuốn sách “Giao tiếp và ứng xử của cô giáo với trẻ em” trình bày các vấn đề cơ bản về phƣơng thức giao tiếp với trẻ em, ứng xử của cô giáo mầm non, ngƣời lớn, xã hội đối với quá trình hình thành "nhân cách gốc" ở trẻ em tuổi mầm non. (Nguyễn Công Hoàn, 1995) Trong những năm gần đây, một số luận văn thạc sĩ khoa học quản lý giáo dục đã nghiên cứu về vấn đề quản lý GV nhƣ: 9 Tác giả Nguyễn Hữu Lê Duyên với đề tài “Thực trạng hoạt động quản lý việc bồi dưỡng chuyên môn cho GV ở một số trường MN tại TP Hồ Chí Minh”. Đề tài đã tiếp cận nghiên cứu về vấn đề xây dựng, BD, quy hoạch, QL, phát triển đội ngũ GV, đã từng bƣớc củng cố, hoàn thiện dần cơ sở lý luận về xây dựng đồng thời đề xuất các biện pháp trong việc quản lý, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của địa phƣơng, điều kiện nhà trƣờng mà tác giả đang hoạt động để từng bƣớc củng cố, đào tạo, BD đội ngũ này trở thành lực lƣợng chủ yếu nhằm nâng cao hiệu lực trong giáo dục, quyết định sự phát triển giáo dục.
(Nguyễn Hữu Lê Duyên, 2011) Đề tài luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục “Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên của hiệu trưởng trường MN công lập quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng” của tác giả Vũ Thị Thanh Uyên (Vũ Thị Thanh Uyên, 2009) đã tiến hành nghiên cứu đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động bồi dƣỡng chuyên môn của hiệu trƣởng trƣờng MN công lập những mặt mạnh nhƣ: hiệu trƣởng có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tay nghề của giáo viên trong hoạt động chuyên môn dần đƣợc nâng cao, đáp ứng đƣợc nhu cầu đổi mới, giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn cao, số giáo viên dạy giỏi các cấp ngày càng nhiều. Bên cạnh những mặt mạnh, còn có những hạn chế nhƣ: Hiệu trƣởng còn lúng túng, bị động trong việc xây dựng kế hoạch và thực hiện hoạt động bồi dƣỡng đội ngũ giáo viên trƣớc yêu cầu đổi mới của ngành học; Mỗi đợt bồi dƣỡng hay chu kỳ bồi dƣỡng, sau khi kết thúc các trƣờng chƣa có kế hoạch tổ chức kiểm tra, đánh giá rút kinh nghiệm kịp thời, chất lƣợng bồi dƣỡng hạn chế, việc tổ chức thực hành còn qua loa, đại khái; Đề tài cũng đề xuất đƣợc 6 biện pháp cần thiết và có tính khả thi cao nhằm nâng cao chất lƣợng đội ngũ giáo viên MN công lập Quận Lê Chân, đáp ứng với yêu cầu đổi mới của Giáo dục - Đào tạo nói chung, giáo dục MN nói riêng. Tác giả Nguyễn Thị Thanh Thuý với đề tài “Biện pháp quản lý việc sử dụng phương tiện dạy học của hiệu trưởng trong các trường Mẫu giáo Quận Hai Bà Trưng –Hà Nội” (Nguyễn Thị Thanh Thúy, 2007). Đề tài đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến quản lý việc sử dụng phƣơng tiện dạy học của hiệu 10 trƣởng trƣờng MN, đồng thời đánh giá đƣợc thực trạng quản lý việc sử dụng phƣơng tiện dạy học của hiệu trƣởng trong các trƣờng Mẫu giáo Quận Hai Bà Trƣng –Hà Nội.
Từ đó đề xuất các biện pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động này. Ngoài ra còn có một số đề tài có liên quan đển mảng này nhƣ đề tài “Biện pháp tăng cường quản lý hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ của Hiệu trưởng các trường MN quận 3 - Thành phố Hồ Chí Minh” của tác giả Nguyễn Thị Minh Nguyệt (Nguyễn Thị Minh Nguyệt, 2006). Đề tài “Quản lý của hiệu trưởng nhằm nâng cao năng lực sư phạm cho GV MN thành phố Thái Nguyên”, luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục (Lƣu Thị Kim Phƣợng, 2009) “Một số giải pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên MN trên địa bàn tỉnh Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh”của tác giả Vũ Đức Đạm (Vũ Đức Đạm, 2005) đã tiếp cận nghiên cứu về vấn đề xây dựng, bồi dƣỡng quy hoạch quản lý phát triên đội ngũ giảng viên đã từng bƣớc củng cố, hoàn thiện dần cơ sở lý luận về xây dựng đồng thời đề xuất các biện pháp trong việc quản lý, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của địa phƣơng, điều kiện nhà trƣờng mà tác giả đang công tác để từng bƣớc củng cố, đào tạo, bồi dƣỡng đội ngũ này trở thành lực lƣợng chủ yếu nhằm nâng cao hiệu lực trong giáo dục, quyết định sự phát triển giáo dục. Những công trình nghiên cứu về bồi dƣỡng chuyên môn GVMN, tuy nhiên chƣa có công trình nào đề cập đến vấn đề “Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn giáo viên mầm non trên địa bàn thị xã Tân Uyên, Tỉnh Bình Dương”.
Tuy nhiên qua việc tìm hiểu những nghiên cứu có liên quan ở trên thuộc hƣớng nghiên cứu của đề tài, chúng tôi tiếp thu, kế thừa những thành tựu nghiên cứu trên, đề tài luận văn này sẽ đƣa ra thực trạng hoạt động quản lý bồi dƣỡng chuyên môn giáo viên mầm non thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dƣơng và trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp có tính cấp thiết, tính khả thi phù hợp với đặc điểm tình hình của địa phƣơng trong hoạt động quản lý BD CM GVMN nhằm nâng cao chất lƣợng đội ngũ GVMN thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dƣơng trong giai đoạn hiện nay.2 Một số khái niệm cơ bản 1.1 Quản lý, quản lý giáo dục 1.1 Quản lý Có rất nhiều tác giả, nhà nghiên cứu tiếp cận thuật ngữ QL với những góc nhìn khác nhau. Vì vậy, định nghĩa về QL rất đa dang, phong phú. Theo Từ điển Giáo dục học: “QL là HĐ hay tác động có định hướng, có chủ định của chủ thể QL đến khách thể QL trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” (Nguyễn Văn Giao, Nguyễn Hữu Quỳnh, Vũ Vǎn Tảo, Bùi Hiền, 2001, tr. Mary Parker Follett đã đƣa ra định nghĩa khá nổi tiếng về quản lý: “QL là nghệ thuật hoàn thành công việc thông qua người khác” (Nguyễn Lộc, 2010, tr.