Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS theo chuẩn. Chương 2: Thực trạng quản lý đội ngũ Hiệu trưởng các trường THCS huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ theo chuẩn. Chương 3: Biện pháp quản lý đội ngũ Hiệu trưởng các trường THCS huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ theo chuẩn. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO CHUẨN 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề Quản lý là một hoạt động mang tính lịch sử xã hội, nhờ có hoạt động quản lý mà xã hội loài người không ngừng vận động và phát triển. Mác-Ănghen, trong quá trình nghiên cứu nền sản xuất tư bản chủ nghĩa đã rút ra kết luận: một trong những yếu tố quyết định đối với sự phát triển của nền sản xuất tư bản là nhờ có vai trò của hoạt động quản lý [8, tr. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lê Nin về vai trò của hoạt động quản lý, Người đã khẳng định: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội phải có con người xã hội chủ nghĩa”, cán bộ cách mạng phải là người “vừa hồng, vừa chuyên”, đó chính là mối quan hệ giữa tài và đức trong nhân cách người cán bộ quản lý, trong đó đức là gốc, còn năng lực của con người không phải tự nhiên mà có mà phần lớn là do qua quá trình công tác, rèn luyện mà nên [22, tr. Ngày nay trong sự nghiệp đổi mới đất nước, quản lý nói chung, quản lý giáo dục nói riêng là vấn đề luôn được sự thu hút, quan tâm của các nhà lãnh đạo, các nhà khoa học và các nhà quản lý.
Vấn đề quản lý giáo dục, quản lý đội ngũ CBQL giáo dục là vấn đề có ý nghĩa quan trọng trong việc "Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài", đặc biệt có ý nghĩa to lớn trong việc nâng cao chất lượng GD&ĐT của nhà trường. Trên thế giới có rất nhiều công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục của các tác giả như: "Những vấn đề về quản lý trường học" (P.I Kônđakốp), "Quản lý vấn đề quốc dân trên địa bàn huyện", (M. Nhà giáo dục học Xô-viết V.A Xukhomlinxki khi tổng kết những kinh nghiệm quản lý chuyên môn trong vai trò là Hiệu trưởng nhà trường cho rằng " Kết quả hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào công việc tổ chức đúng đắn các hoạt động dạy học". Cùng với nhiều tác giả khác ông đã nhấn mạnh đến sự phân công, sự phối hợp chặt chẽ, thống nhất quản lý giữa Hiệu trưởng và Phó hiệu trưởng để đạt được mục tiêu đề ra [19, tr.
5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Ở Việt Nam, hiện đã có nhiều công trình nghiên cứu về QLGD có giá trị đó là: "Giáo trình khoa học quản lý" của tác giả Phạm Trọng Mạnh (NXB Đại học quốc gia Hà Nội năm 2011); "Khoa học tổ chức và quản lý một số vấn đề lý luận và thực tiễn" của Trung tâm nghiên cứu khoa học tổ chức quản lý (NXB Thống kê Hà Nội 1999); "Tâm lý xã hội trong quản lý" của Ngô Công Hoàn (NXB Đại học quốc gia Hà Nội năm 2002); tác giả Đặng Quốc Bảo có công trình "Những vấn đề cơ bản về quản lý giáo dục" đã trình bày những quan điểm, mục tiêu, giải pháp phát triển giáo dục và hệ thống giáo dục, từ đó làm rõ tư tưởng quản lý và quản lý giáo dục. Với từng công trình nghiên cứu, các tác giả đã tập trung phân tích thực trạng của công tác quản lý đội ngũ CBQL, đưa ra các biện pháp cần thiết, khả thi phù hợp với đặc điểm tình hình ở mỗi địa phương. Từ đó giúp cho việc thực hiện tốt hơn công tác quản lý đội ngũ CBQL của các nhà trường ở từng địa phương. Nhiều đề tài nghiên cứu về quản lý đội ngũ CBQL trường học nói chung và Hiệu trưởng các trường THCS nói riêng.
Tuy nhiên, trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, huyện Hạ Hòa chưa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu về biện pháp quản lý đội ngũ Hiệu trưởng các trường THCS. Việc nghiên cứu đề xuất các biện pháp quản lý đội ngũ Hiệu trưởng các trường THCS huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ có ý nghĩa to lớn về mặt lý luận và thực tiễn trong việc đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục THCS của địa phương trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT. Một số khái niệm cơ bản 1. Quản lý và các chức năng quản lý 1.
Quản lý Xuất phát từ nhiều góc độ tiếp cận khác nhau, thuật ngữ "quản lý" có nhiều khái niệm khác nhau: Theo Từ điển Tiếng Việt thuật ngữ "quản lý" được định nghĩa là: "Tổ chức, điều khiển hoạt động của một đơn vị, cơ quan" [30]; Tác giả F.Taylor cho rằng: "Quản lý là biết chính xác điều muốn người khác làm và sau đó thấy rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất" [32, tr. Các tác giả Harold Koontz, Cyril odnneill Weihrich cho rằng: "Quản lý là thiết kế một môi trường mà trong đó con người làm việc với nhau trong các nhóm có thể hoàn thành mục tiêu" [16, tr. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tác giả Nguyễn Minh Đạo cho rằng: "Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý (người quản lý, tổ chức quản lý) lên khách thể quản lý (đối tượng quản lý) về các mặt chính trị, văn hóa, xã hội, kinh tế,… bằng một hệ thống các luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp và các biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng" [15, tr. Tác giả Đỗ Hoàng Toàn cho rằng: "Quản lý là sự tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể lên đối tượng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống để đạt được mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến chuyển của môi trường" [29, tr.
Theo các tác giả Bùi Minh Hiền, Vũ Ngọc Hải, Đặng Quốc Bảo: "Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra" [17, tr. Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: "Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động (khách thể quản lý) nhằm thực hiện những mục tiêu dự kiến" [26, tr. Bản chất của hoạt động quản lý là sự tác động có mục đích của người quản lý đến tập thể người bị quản lý nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức đặt ra. Vì vậy, nhiệm vụ của quản lý là biến đổi mối quan hệ trên thành những yếu tố tích cực, hạn chế xung đột và tạo nên môi trường thuận lợi để hướng tới mục tiêu.
Đó là "bí quyết" làm việc của người quản lý được khám phá trên sự đúc rút kinh nghiệm thực tế. Những kinh nghiệm thực tế được khái quát hoá thành những nguyên tắc, phương pháp, kỹ năng quản lý cần thiết, đó chính là khoa học - khoa học quản lý. Do đó, ta có thể nói rằng: Quản lý vừa là khoa học vừa là nghệ thuật. Quản lý gồm hai thành phần: Chủ thể quản lý và khách thể quản lý: - Chủ thể quản lý là người hoặc tổ chức do con người cụ thể lập nên.
- Khách thể quản lý có thể là người, tổ chức, vừa có thể là vật cụ thể như: Môi trường, thiên nhiên, đoàn xe., vừa có thể là sự việc như: luật lệ, quy chế, quy định. Cũng có khi khách thể, tổ chức được con người đại diện trở thành chủ thể quản lý cấp dưới thấp hơn. Giữa chủ thể quản lý và khách thể quản lý có mối quan hệ tác động qua lại, tương hỗ nhau. Theo tác giả Nguyễn Minh Đạo: "Chủ thể làm nảy sinh các 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tác động quản lý, còn khách thể thì sản sinh các giá trị vật chất và tinh thần có giá trị sử dụng, trực tiếp đáp ứng nhu cầu của con người, thoả mãn mục đích của chủ thể quản lý" [15, tr.
Nội hàm của khái niệm quản lý cũng chỉ rõ ai quản lý (chủ thể quản lý), quản lý ai (khách thể quản lý), quản lý cái gì (các hoạt động của tổ chức), quản lý bằng cái gì (công cụ quản lý), quản lý như thế nào (phương pháp quản lý), quản lý trong điều kiện và hoàn cảnh nào (môi trường quản lý). Có thể mô hình hóa hoạt động quản lý bằng sơ đồ 1.1 dưới đây: Công cụ quản lý Môi trƣờng quản lý Chủ thể Mục tiêu Khách thể quản lý quản lý quản lý Phương pháp quản lý Sơ đồ 1. Mô hình quản lý Từ các phân tích trên và sơ đồ 1.1, có thể hiểu: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả tất cả các tiềm năng, các cơ hội của tổ chức để đạt được mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến động của môi trường. Chức năng quản lý Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: "Chức năng quản lý là dạng hoạt động quản lý, thông qua đó chủ thể quản lý tác động vào khách thể quản lý nhằm thực hiện một mục tiêu nhất định" [26, tr.
Tác giả Đỗ Hoàng Toàn cho rằng: "Chức năng quản lý là tập hợp các nhiệm vụ mà chủ thể quản lý phải thực hiện để đạt mục đích và mục tiêu quản lý đã đề ra" [29, tr. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong cuốn "Cơ sở khoa học quản lý" Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, xuất bản năm 1997, có nêu các chức năng quản lý gồm: Kế hoạch hoá - tổ chức - phối hợp - điều chỉnh, kích thích - kiểm tra, hạch toán. Nhiều nhà khoa học đã thống nhất rằng quản lý có 4 chức năng cơ bản là: Kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra. Cụ thể: - Kế hoạch hoá: Là việc chủ thể quản lý căn cứ vào các cơ hội và thách thức, khó khăn và thuận lợi, chức năng và nhiệm vụ của tổ chức mà đề ra mục tiêu hoạt động của tổ chức và các tiêu chí đánh giá mức độ đạt mục tiêu; dự kiến các nguồn lực (nhân lực, tài lực và vật lực của tổ chức); dự kiến thời gian và đề xuất các biện pháp thực hiện mục tiêu đó.
- Tổ chức: Là quá trình hình thành nên những cấu trúc quan hệ giữa các thành viên, bộ phận nhằm đạt mục tiêu kế hoạch.