Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở trường Trung học phổ thông Chương 2. Thực trạng quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở các trường Trung học phổ thônghuyện Lộc Bình tỉnh Lạng Sơn. Một số biện pháp quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn của Hiệu trưởng ở các trường Trung học phổ thông huyện Lộc Bình tỉnh Lạng Sơn trong giai đoạn hiện nay.
6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ TỔ TRƢỞNG CHUYÊN MÔN Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1. Sơ lƣợc về lịch sử nghiên cứu vấn đề Bước vào thế kỷ XXI, nền kinh tế thế giới đang chuyển sang giai đoạn phát triển nền kinh tế tri thức; để đảm bảo cho sự phát triển của nó thì yếu tố Giáo dục và Đào tạo, khoa học và công nghệ được coi là nguồn lực quyết định. Do đó yêu cầu về chất lượng Giáo dục và Đào tạo ngày càng cao để đào tạo ra những lớp người lao động năng động, trí tuệ, làm chủ công nghệ thông tin. Để nâng cao chất lượng Giáo dục và Đào tạo thì việc nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục có ý nghĩa quyết định.
Để làm tốt vấn đề này, hàng năm các Sở GD&ĐT cũng đã có nhiều sáng kiến kinh nghiệm trong công tác quản lý giáo dục, quản lý các nhà trường mục đích là xây dựng được kế hoạch cụ thể về công tác đào tạo bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên, trong đó chú trọng đội ngũ TTCM. Ở những tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn, việc đào tạo bồi dưỡng về chuyên môn cho TTCM nên có kế hoạch thể hiện qua các chỉ tiêu có tính khả thi như: Mỗi năm có kế hoạch cử các tổ trưởng, tổ phó chuyên môn mỗi trường đi học Cao học. Phấn đấu mỗi năm có tổ trưởng, tổ phó chuyên môn trường THPT có trình độ Thạc sĩ và 100% TTCM có trình độ B ngoại ngữ và trình độ B tin học. Bằng nhiều hình thức, nhiều con đường để có thể tiến hành công tác đào tạo bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ TTCM.
Trong điều kiện hiện nay, Hiệu trưởng cần động viên, khuyến khích mỗi tổ trưởng có thể tự sắp xếp thời gian để tham gia đào tạo và tự bồi dưỡng. Hiệu trưởng mỗi trường phải chủ động lập được kế hoạch cụ thể, đề xuất cho Sở về việc cử tổ trưởng, tổ phó chuyên môn đi học hằng năm; đảm bảo chế độ chính sách đào tạo, có kinh phí thường xuyên để hỗ trợ người học nâng cao trình độ. Bồi dưỡng năng lực quản lý cho đội ngũ TTCM là trang bị kiến thức, truyền thụ kinh nghiệm, hình thành kỹ năng, kỹ xảo trong công tác quản lý. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thông qua đó mỗi TTCM tiếp nhận được những tri thức và kinh nghiệm quản lý, vận dụng có hiệu quả vào công tác quản lý tổ chuyên môn.
Chương trình bồi dưỡng năng lực quản lý cho đội ngũ TTCM phải xuất phát từ thực tế, đáp ứng được những yêu cầu chung của một chương trình theo quy định. Nên hướng trọng tâm bồi dưỡng vào một số chuyên đề phục vụ thiết thực cho công tác quản lý tổ chuyên môn. Hiệu trưởng cần chú trọng nâng cao năng lực kế hoạch hóa cho đội ngũ TTCM. Bồi dưỡng cho các TTCM cách thức nắm bắt và phân tích thực trạng của tổ.
Hướng dẫn TTCM phân chia hệ thống mục tiêu của tổ thành mục tiêu phấn đấu của từng nhóm, từng cá nhân. Bên cạnh đó, Hiệu trưởng cần nâng cao năng lực tổ chức, chỉ đạo thực hiện cho đội ngũ TTCM. Bồi dưỡng để TTCM biết cách phân công công việc cho các giáo viên trong tổ, hướng dẫn họ hợp tác với nhau trong hoạt động. Một giải pháp nữa là Hiệu trưởng quan tâm nâng cao năng lực kiểm tra đánh giá cho đội ngũ TTCM.
Hiệu trưởng giúp TTCM xác định tiêu chí khách quan để kiểm tra đánh giá các hoạt động chuyên môn của tổ. Hướng dẫn TTCM đưa các hoạt động kiểm tra vào kế hoạch. Hướng dẫn TTCM kết hợp các hình thức và phương pháp kiểm tra đánh giá, biết cách làm cho việc kiểm tra đánh giá trở thành quá trình tự kiểm tra đánh giá của mỗi giáo viên trong tổ. Trong nhiều năm qua, đã có nhiều đề tài luận văn thạc sĩ, nhiều tác giả nghiên cứu về quản lý nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục.
Năm 2011 tác giả Vi Quang Trung công tác tại tỉnh Lạng Sơn đã có đề tài ”Quản lý tổ trưởng chuyên môn ở các trường THPT tỉnh Lạng Sơn” nghiên cứu về quản lý tổ trưởng chuyên môn của hiệu trưởng ở một số trường THPT trong tỉnh Lạng Sơn. Tuy nhiên việc nghiên cứu về quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở các trường THPT huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 14/11/2013 của Ban chấp hành Trung ương ”về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” thì chưa có đề tài, tác giả nào 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nghiên cứu. Đề tài luận văn này nghiên cứu sơ lược cơ sở lý luận và một số khía cạnh về thực trạng quản lý đội ngũ TTCM ở các trường THPT huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn. Trên cơ sở đó, đề xuất những biện pháp quản lý đội ngũ TTCM ở các trường THPT huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục; đổi mới giáo dục THPT, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục cấp THPT huyện nhà.
Các khái niệm cơ bản 1. Quản lý Hiện nay có nhiều cách hiểu khác nhau về quản lí tùy theo quan điểm và cách tiếp cận.Taylor cho rằng:“Quản lý là biết chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó thấy rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”.Koontz thì lại khẳng định rằng:“Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm (tổ chức). Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất,…” [24, tr. - Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Quản lý là quá trình tác động gây ảnh hưởng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu chung” [8, tr.
176] và Công tác quản lý lãnh đạo một tổ chức xét cho cùng là thực hiện hai quá trình liên hệ chặt chẽ với nhau: Quản và Lý. “Quản” gồm sự coi sóc, giữ gìn, duy trì hệ thống ở trạng thái ổn định, quá trình “Lý” gồm việc sửa sang sắp xếp, đổi mới đưa vào thế “phát triển”. - Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc thì: “Quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt được mục đích của tổ chức” [17, tr. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể của những người lao động (nói chung là khách thể quản lý ) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến” [30, tr.
Tóm lại, một cách khái quát có thể hiểu: Quản lý là quá trình tác động có tổ chức, có mục đích của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức, thông qua công cụ và phương pháp quản lý nhằm làm cho tổ chức đó vận hành thuận lợi và đạt được mục tiêu đã đề ra. Quá trình tác động đó thể hiện qua mô hình dưới đây: Công cụ quản lý Chủ thể Khách thể Mục tiêu quản lý quản lý quản lý Phương pháp quản lý Sơ đồ 1. Mô hình về quản lý Quản lý có 4 chức năng cơ bản, đó là: Lập kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch, chỉ đạo việc thực hiện kế hoạch, kiểm tra việc thực hiện. Bốn chức năng này có quan hệ mật thiết với nhau thể hiện qua mô hình sau: Kế hoạch Tổ chức thực hiện Kiểm tra Lãnh đạo, chỉ đạo Sơ đồ 1.
Mô hình quan hệ giữa các chức năng quản lý 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Lập kế hoạch là một chức năng quản lý, nó có nghĩa là xác định mục tiêu, mục đích đối với thành tựu tương lai của tổ chức và các con đường, biện pháp, cách thức để đạt được mục tiêu, mục đích đó. Có 3 nội dung chủ yếu của chức năng kế hoạch hóa: + Xác định, hình thành mục tiêu (phương hướng) đối với tổ chức. + Xác định và đảm bảo về các nguồn lực của tổ chức để đạt được mục tiêu. + Quyết định những hoạt động cần thiết để đạt được mục tiêu đó.
- Tổ chức thực hiện Khi người quản lý lập xong kế hoạch, họ cần phải chuyển hóa những ý tưởng khá trừu tượng ấy thành hiện thực. Một tổ chức lành mạnh sẽ có ý nghĩa quyết định đối với sự chuyển hóa như thế. Xét về mặt chức năng quản lý, tổ chức là quá trình hình thành nên cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức nhằm làm cho ta thực hiện thành công các kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức. Nhờ việc tổ chức có hiệu quả, người quản lý có thể phối hợp, điều phối tốt hơn các nguồn lực và nhân lực thành tựu của một tổ chức phụ thuộc rất nhiều vào năng lực của người quản lý sử dụng các nguồn lực này sao cho có hiệu quả và có kết quả.
Quá trình tổ chức sẽ lôi cuốn việc hình thành, xây dựng các bộ phận, các phòng ban cùng các công việc của chúng. Và sau đó là vấn đề nhân sự, cán bộ sẽ tiếp nối ngay sau các chức năng kế hoạch hóa và tổ chức. - Chỉ đạo tổ chức thực hiện kế hoạch Sau khi kế hoạch đã được lập, có tổ chức thì phải có người đứng ra lãnh đạo và dẫn dắt tổ chức - lãnh đạo bao hàm việc liên kết, liên hệ với người khác, động viên họ hoàn thành những nhiệm vụ nhất định để đạt được mục tiêu của tổ chức.