MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài 1. Thế kỉ XXI, Giáo dục - Đào tạo đang đứng trƣớc một bối cảnh mới, đó là thời đại của những giá trị nhân văn tốt đẹp, thời đại của trí tuệ và "những bàn tay vàng"- nguồn gốc trực tiếp tạo ra của cải vật chất, văn hóa và tinh thần có chất lƣợng cao. Đó là thời đại thông tin, thời đại của nền kinh tế tri thức, thời đại mà các quốc gia trên thế giới ra sức chạy đua phát triển để chiếm lĩnh vị trí, cơ hội có lợi cho mình trong quan hệ quốc tế.
Đó là thời đại khu vực hoá, toàn cầu hoá, đất nƣớc và dân tộc nào trên thế giới bị tụt hậu sẽ rơi vào tình trạng trì trệ kém phát triển không còn cơ hội vƣơn lên. Đứng trƣớc tình hình đó, giáo dục phải có những bƣớc phát triển mới nhanh - mạnh hơn để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội đất nƣớc trong sự hội nhập và phát triển với các nƣớc trong khu vực và trên thế giới. Trong s quốc sách hàng đầu để xây dựng v ào tạo bồi dƣỡng nhằm nâng cao kỹ năng. Vì "Muôn việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém" [Hồ Chí Minh toàn tập 24, tr.73] trong khi khả năng và điều kiện đáp ứng yêu cầu còn nhiều hạn chế, đó là mâu thuẫn trong quá trình phát triển.
Những thiếu sót chủ quan, nhất là yếu kém về công tác quản lý làm cho mâu thuẫn đó ngày càng gay gắt" [Nghị quyết TW 2 khóa 8. 1 Để thực hiện đƣờng lối phát triển giáo dục nhằm các mục tiêu “Nâng cao dân trí – Đào tạo nhân lực – Bồi dƣỡng nhân tài” phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nƣớc thì cần “Tiếp tục nâng cao chất lƣợng và đổi mới hệ thống quản lý giáo dục”. Ban Bí thƣ Trung ƣơng Đảng Cộng sản Việt Nam đã ra chỉ thị số 40/CT/TW ngày 15/6/2004 về việc xây dựng, nâng cao chất lƣợng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục. Đây là thuận lợi rất lớn cho ngành giáo dục và đào tạo nói chung và trƣờng Cao đẳng Sƣ phạm Lạng Sơn nói riêng.
Chất lƣợng đội ngũ nhà giáo & cán bộ quản lý giáo dục chỉ đƣợc nâng cao khi đội ngũ này đƣợc đào tạo, đƣợc bồi dƣỡng kỹ năng nâng cao kiến thức kịp thời để đáp ứng yêu cầu thực tiễn giáo dục đặt ra. Tƣ duy và phƣơng thức quản lý giáo dục chính là lao động quản lý của ngƣời cán bộ quản lý giáo dục các cấp. Ở nhà trƣờng chính là lao động quản lý của hiệu trƣởng và các phó hiệu trƣởng. Lao động quản lý đó chỉ có thể đạt hiệu quả cao nếu ngƣời cán bộ quản lý có kỹ năng quản lý, am hiểu quy luật của môi trƣờng nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa và những chủ trƣơng, chính sách của Đảng và Nhà nƣớc trong bối cảnh mở cửa và hội nhập với thế giới.
, đặt cơ sở ban đầu cho việc hình thành và phát triển toàn diện nhân cách của con ngƣời, nó là nền t , có vai trò quan trọng trong đời sống cộng đồng. Mạng lƣới các trƣờng tiểu học tạo ra kết cấu hạ tầng của đời sống tinh thần văn hoá đất nƣớc, là nhân tố không thể thiếu trong việc nâng cao dân trí, phát triển kinh tế xã hội theo các chủ trƣơng của Đảng và Nhà nƣớc: Hiệu trưởng trường tiểu học vừa là người đại diện của Nhà nước đứng đầu một nhà trường, vừa là nhà hoạt động xã hội của cộng đồng. Họ phải được đào tạo, bồi dưỡng một cách hệ thống để vừa có kỹ năng quản lý Nhà nước ng tham gia xây dựng nhà trường. - gần đây đang có những bƣớc chuyển mạnh mẽ, mạng lƣới trƣờng lớp đƣợc duy trì và phát triển với nhiều hình thức đa dạng, từng bƣớc đáp ứng đƣợc nhu cầu học tập của con em trong tỉnh.
Năm 1997 tỉnh Lạng Sơn đã hoàn thành phổ cập tiểu học và xoá mù chữ. Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn có năng và điều kiện đáp ứng yêu cầu còn nhiều khó riêng làm cho mâu thuẫn trên càng thêm gay gắt. Trong thời gian qua vấn đề bồi dƣỡng kỹ năng đội ngũ cán bộ quản lý nói chung và cán bộ quản lý trƣờng tiểu học nói riêng đã có nhiều sự quan tâm, từ năm 1997 trƣởng trƣờng tiểu học theo quyết định số 4195/QĐ/1997/ BGD-ĐT và mới đây nhất là Quyết định số 382/QĐ-BGD&ĐT ngày 20/01/2012 của Bộ trƣởng Bộ GD & ĐT về việc ban hành khung chƣơng tr nh bồi dƣỡng cán bộ quản lý. Chƣơng trình bồi dƣỡng CBQL trƣờng tiểu học theo Quyết định số 4195/QĐ/1997/ BGD-ĐT và mới đây nhất là quyết định số: 382/2012/QĐ – BGD & ĐT ngày 20 tháng 01 năm 2012 của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đƣợc trƣờng Cao đẳng sƣ phạm Lạng Sơn triển khai thực hiện, tính từ năm học 2007 – 2008 đến năm học 2013 – 2014, nhà trƣờng đã mở đƣợc bốn khóa bồi dƣỡng hiệu trƣởng trƣờng tiểu học, theo chƣơng trình này cho hơn 200 học viên.
Kết quả thực hiện chƣơng trình bồi dƣỡng này trong thời gian qua ra sao? Thực trạng kỹ năng quản lý của đội ngũ này? Các biện pháp quản lý bồi dƣỡng kỹ năng sẽ áp dụng trong thời gian tới nhƣ thế nào? … Đây là vấn đề cần đƣợc nghiên cứu. Với góc độ là một giảng viên đƣợc nhà trƣờng phân công trực tiếp tham gia giảng dạy một số chuyên đề trong chƣơng trình bồi dƣỡng. Vì những 3 lý do khách quan và chủ quan nêu trên thôi thúc tôi chọn đề tài "Quản lý hoạt động bồi dƣỡng kỹ năng cho hiệu trƣởng trƣờng tiểu học tỉnh Lạng Sơn". Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn nhằm đề xuất những biện pháp cải tiến công tác quản lý việc thực hiện chƣơng trình trong thời gian tới.
Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu 3. Khách thể nghiên cứu Hoạt động bồi dƣỡng cán bộ quản lý trƣờng tiểu học tỉnh Lạng Sơn. Đối tượng nghiên cứu Các biện pháp bồi dƣỡng kỹ năng quản lý cho hiệu trƣởng trƣờng tiểu học tỉnh Lạng Sơn. Giả thuyết khoa học Hoạt động bồi dƣỡng cán bộ quản lý nhà trƣờng tiểu học của trƣờng Cao đẳng sƣ phạm Lạng Sơn đã có những hiệu quả nhất định.
Tuy nhiên so với yêu cầu bồi dƣỡng kỹ năng quản lý của ngƣời hiệu trƣởng trƣờng tiểu học hiện nay thì còn nhiều hạn chế. Nếu xác định được các biện pháp bồi dưỡng kỹ năng quản lý cho hiệu trưởng trường tiểu học phù hợp tình hình thực tiễn ở địa phương và và yêu cầu của công tác quản lý nhà trường hiện nay thì có thể nâng cao hiệu quả của công tác bồi dưỡng cá ờng Cao đẳng sư phạm Lạng Sơn. Nhiệm vụ nghiên cứu 5. Nghiên cứu những vấn đề lý luận về bồi dƣỡng kỹ năng cho hiệu trƣởng trƣờng tiểu học.
Giới hạn và phạm vi nghiên cứu của đề tài 6. Giới hạn về đối tượng nghiên cứu phạm Lạng Sơn. Giới hạn về địa bàn và khách thể khảo sát - , đội ngũ. - 60, các cán bộ quản lý, chuyên v.
Các phƣơng pháp nghiên cứu Dự kiến có thể sử dụng một số phƣơng pháp nhƣ sau: 7. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận Nghiên cứu các văn bản tài liệu có liên quan đến đề tài làm nổi bật cơ sở lý luận và thực tiễn của các vấn đề nghiên cứu. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn 7. Phương pháp điều tra viết phạm Lạng Sơn.
Phương pháp quan sát: Quan sát các hoạt động giáo dục, cơ sở vật chất… Của một số trƣờng tiểu học trong tỉnh nhằm phục vụ mục đích nghiên cứu. Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm p. Phương pháp thử nghiệm , qua đó xác định tính khả thi của những biện pháp đó.
Phương pháp thống kê toán học: Để phân tích, xử lý các số liệu nhằm khái quát hoá các kết quả nghiên cứu. Điểm mới của đề tài 8. Đóng góp những căn cứ khoa học cho việc xây dựng:. Về mặt thực tiễn:.
6 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG KỸ NĂNG CHO HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG TIỂU HỌC 1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu Ngay từ những ngày đầu thành lập nƣớc Việt Nam dân chủ cộng hoà, Bác Hồ đã rất quan tâm đến phát triển sự nghiệp giáo dục, trong đó đặc biệt nhấn mạnh đến xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo Việt Nam. Trong tác phẩm: Sửa đổi lề lối làm việc -Về vấn đề cán bộ [35], Bác đã đề cập một cách toàn diện đến vấn đề quan điểm, đánh giá, đào tạo, bồi dƣỡng và sử dụng cán bộ nói chung. Trong "Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011-2020" ban hành theo Quyết định số 711/QĐ-TTg ngày 13 tháng 06 năm 2012 của Thủ tƣớng Chính phủ [9], đã chú trọng công tác xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ QLGD ở các cấp học, bậc học.
Ban Bí thƣ trung ƣơng đã có Chỉ thị số 40-CT/TW của ngày 15/6/2004 về xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục. Nghị quyết Đại hội XI, Hội nghị lần thứ tám (khóa XI), Ban Chấp hành Trung ƣơng Đảng đã thống nhất thông qua Nghị quyết về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục có một vai trò quyết định đối với việc đổi mới giáo dục và đào tạo, phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục trƣớc hết cần có kế hoạch đào tạo, bồi dƣỡng, chuẩn hóa, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ đối với đội ngũ nhà giáo ở từng cấp học đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa. Trong những năm gần đây, có nhiều bài viết của các tác giả bàn về vấn đề xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo nói chung và cán bộ QLGD nói riêng.
Một số tác phẩm, trong đó có đề cập đến nội dung xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ QLGD nhƣ: Đặng Quốc Bảo (2006) “Hoạt động 7 quản lý và sự vận dụng vào quản lý nhà trường phổ thông” [4], “Phạm trù nhà trường và nhiệm vụ phát triển nhà trường trong bối cảnh hiện nay”[8]; Trần Kiểm (2004) - Quản lý và lãnh đạo nhà trường [26]. Các công trình nghiên cứu trên là cẩm nang cho các nhà QLGD các cấp trong lý luận cũng nhƣ trong thực tiễn quản lý giáo dục, quản lý nhà trƣờng.