phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn dự kiến đƣợc trình bày theo 3 chƣơng. Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý đội ngũ giáo viên ở trƣờng THCS. Chƣơng 2: Thực trạng công tác quản lý đội ngũ GV ở trƣờng THCS Yên Sở, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội trong bối cảnh đổi mới GD hiện nay. Chƣơng 3: Các biện pháp quản lý đội ngũ GV ở trƣờng THCS Yên Sở, quận Hoàng Mai, Hà Nội trong bối cảnh đổi mới GD hiện nay.
-4- LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY 1.1 Tổng quan nghiên cứu về quản lý đội ngũ giáo viên ở trƣờng Trung học cơ sở 1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài Việc nghiên cứu phát triển đội ngũ giáo viên là một vấn đề hết sức quan trọng và cấp thiết đối với sự nghiệp giáo dục (GD) trong giai đoạn hiện nay, không chỉ ở Việt Nam mà ngay cả những nƣớc có nền giáo dục phát triển nhƣ: Hoa Kỳ, Úc, Liên minh Châu Âu. Tính đến nay đã có nhiều chuyên gia trong lĩnh vực GD&ĐT công bố những công trình nghiên cứu, tham luận trong các hội nghị khu vực và quốc tế, có thể kể đến nhƣ: - Tác giả Kent Fransworth với tham luận "Phát triển nguồn lực thông qua giáo dục tiền lƣơng của GV" - Tác giả Judy Murray, Đại học Tomball (Texas, Hoa Kỳ) xây dựng đề án "Kế hoạch tổng thể về việc nâng cao chuyên môn giảng viên trong tiến trình phát triển tại trƣờng đại học Tomball". Trong đó tác giả nhấn mạnh đến các yếu tố" Phát triển đội ngũ giảng viên nhằm củng cố sứ mệnh và giá trị của trường đại học" và nêu ra những mục tiêu và giải pháp cụ thể đối với những vấn đề nêu trên. Những năm 20-30 của thế kỷ XX trong bối cảnh biến đổi sâu sắc nền kinh tế xã hội, một trào lƣu - một học thuyết trong quản lý đã ra đời; đó là quan điểm hành vi, hay với tên gọi khác, quan điểm quan hệ con ngƣời.
Học thuyết này giúp ngƣời quản lý ứng xử có hiệu quả hơn với những khía cạnh con ngƣời, khía cạnh nhân bản trong một tổ chức. Thay vì quá chú trọng đến chức năng của ngƣời quản lý, thuyết này gắng hƣớng dẫn cách (how) ngƣời quản lý thực hiện cái (what) họ phải làm; tức là họ phải làm thế nào để lãnh đạo, hƣớng dẫn ngƣời dƣới quyền và giao tiếp với những ngƣời dƣới quyền ra sao. Trong những năm gần đây ở Việt Nam đã dịch và giới thiệu nhiều công trình nghiên cứu của các nhà nghiên cứu phƣơng Tây về quản lý GD điển hình là các -5- LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com công trình: "Hành vi tổ chức giáo dục" (organization Behavior in Education) của Robert J. Owens (1995), "Quản lý GD - lý thuyết nghiên cứu và thực tiễn" (Educational Administration - Theory, Research and Practice) của Wayne.
Ở nƣớc ngoài những nhà nghiên cứu về lý luận và thực tiễn quản lý giáo dục, nhất là ở các nhà trƣờng phổ thông đã đƣợc quan tâm từ rất sớm. Ngay từ thế kỷ XVII, nhà sƣ phạm lỗi lạc Cô - men - xki (1592 - 1670) khi đặt nền móng cho hệ thống các nhà trƣờng - một tài sản quý báu còn tồn tại đến ngày nay đã tạo cơ sở ra đời của vấn đề quan trọng hàng đầu trong quản lý giáo dục là "tổ chức hệ thống giáo dục" trên quy mô toàn xã hội. Ở Liên Xô cũ những nghiên cứu về quản lý giáo dục, quản lý nhà trƣờng đã đƣợc chú trọng từ cuối những năm 50 của thế kỷ XX, vào năm 1956, lần đầu xuất hiện cuốn "Quản lý trƣờng học" của A.Pôpốp, một nhà hoạt động sƣ phạm và quản lý giáo dục của Liên Xô cũ. Cuốn sách này là một tập hợp khá hoàn chỉnh các chỉ dẫn cho hoạt động thực tiễn của những ngƣời làm công tác quản lý giáo dục, đặc biệt quản lý trƣờng học.
Các nghiên cứu ở trong nước Trong hơn một thế kỷ qua, GD toàn cầu đã có những bƣớc tiến dài gấp nhiều lần toàn bộ lịch sử loài ngƣời cộng lại. GD cơ bản đã đƣợc quan niệm nhƣ một kết cấu hạ tầng xã hội, nhƣ một động lực phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia mỗi dân tộc. Chƣa bao giờ GD đƣợc sự quan tâm nhƣ hiện giờ. Ở Việt Nam, Đảng và Nhà nƣớc ta đã không ngừng quan tâm đến thực tiễn quản lý GD với mức độ cao và ngày càng sâu sắc toàn diện hơn.
Tuy nhiên, cũng cần khẳng định rằng công tác quản lý GD nói chung và công tác quản lý đội ngũ nói riêng còn nhiều yếu kém dẫn đến đội ngũ nhà giáo thiếu về số lƣợng và nhìn chung thấp về chất lƣợng, chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu vừa phải tăng nhanh quy mô vừa phải đảm bảo và nâng cao chất lƣợng, hiệu quả GD. Trong 25 năm đổi mới, nhiều biện pháp nhằm phát triển đội ngũ GV các cấp học, bậc học đã đƣợc nghiên cứu và ứng dụng rộng rãi. Đặc biệt khi Đảng và Nhà nƣớc có chủ trƣơng đổi mới chƣơng trình giáo dục phổ thông thì một số dự án, công trình nghiên cứu khoa học lớn có liên quan đến đội ngũ GV đã đƣợc thực -6- LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hiện nhƣ: Dự án quốc gia nghiên cứu tổng thể về GD&ĐT và phân tích nguồn nhân lực năm 1991-1992; dự án “Tăng cƣờng năng lực đào tạo GV” thuộc nội dung tài trợ của Ngân hàng phát triển Châu Á; dự án Đào tạo GV THCS, thực hiện từ năm 2000 đến năm 2005; hay nhƣ dự án Hỗ trợ kĩ thuật xây dựng kế hoạch tổng thể giáo dục trong giai đoạn 2001 – 2010 do Ngân hàng thế giới tài trợ… Tùy từng mức độ khác nhau, tất cả các dự án trên đều đề cập đến vấn đề xây dựng, phát triển và quản lý đội ngũ GV. Ngoài ra, hàng năm các Sở GD&ĐT, các Phòng GD&ĐT đều có các nghiên cứu khoa học hay các biện pháp để thực hiện phát triển đội ngũ GV.
Thế kỉ XXI, cuộc cách mạng khoa học và công nghệ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, làm nền tảng cho sự phát triển kinh tế tri thức; công nghệ thông tin và truyền thông đƣợc ứng dụng trên qui mô rộng lớn ở mọi lĩnh vực của đời sống xã hội; xu hƣớng quốc tế hóa, toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế vừa là quá trình hợp tác để phát triển, vừa là quá trình đấu tranh của các nƣớc đang phát triển để bảo vệ quyền lợi quốc gia. Trong bối cảnh ấy, giáo dục trong thế kỉ XXI đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị nguồn nhân lực có chất lƣợng của mỗi đất nƣớc và tạo cơ hội học tập suốt đời cho mỗi ngƣời dân, đó gần nhƣ là một đòi hỏi tất yếu và cam kết của mỗi dân tộc, mỗi quốc gia. Những năm gần đây nhiều luận văn thạc sĩ đã chọn đề tài nghiên cứu thuộc lĩnh vực nhân sự trong GD nhƣ: Luận văn của tác giả Ngô Đức Cảnh “Quản lý đội ngũ giáo viên THCS huyện An Lão- Hải Phòng”; Luận văn Thạc sĩ quản lý giáo dục của Đỗ Trƣờng Sơn về “Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên THCS huyện Thái Thụy – Thái Bình”; Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục của Hoàng Minh Hiền" Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên thành phố Hưng Yên". Ngoài ra còn có nhiều công trình, bài viết nghiên cứu đƣợc công bố trên các tạp chí chuyên ngành., những công trình bài viết này thực sự đã nghiên cứu những mảng đề tài hết sức thiết thực cho công tác quản lý và phát triển đội ngũ GV.
Khái quát những công trình nghiên cứu các vấn đề có liên quan đến đối tƣợng nghiên cứu của luận văn, tác giả nhận thấy những nghiên cứu về quản lý nhằm nâng cao chất lƣợng đội ngũ giáo viên trƣờng THCS trong giai đoạn hiện nay còn ít và -7- LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chƣa hệ thống. Việc nâng cao chất lƣợng giáo dục trong nhà trƣờng phụ thuộc rất nhiều vào cơ chế quản lý và các chính sách phát triển đội ngũ GV. Song vấn đề đặt ra là nhà quản lý phải tiếp cận đƣợc nhiều cách quản lý và tìm ra nhiều giải pháp khác nhau trong quá trình quản lý. Trong thời đại kinh tế tri thức, đội ngũ GV có trình độ cao đóng vai trò hết sức quan trọng trong sự nghiệp GD.
Chính vì vậy, việc quản lý và cách thức quản lý đội ngũ GV càng có vai trò quan trọng, quyết định đến chất lƣợng giáo dục trong nhà trƣờng. Nhƣ vậy, nghiên cứu về việc quản lý đội ngũ GV trƣờng THCS Yên Sở trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay là vấn đề cần đƣợc quan tâm nghiên cứu một cách hệ thống. Một số khái niệm cơ bản 1. Quản lý Quản lý hình thành cùng với sự xuất hiện của xã hội loài ngƣời.
Từ khi con ngƣời đã biết quy tụ thành bầy, thành nhóm để tồn tại và phát triển; các mối quan hệ xuất hiện: quan hệ giữa ngƣời với ngƣời, giữa con ngƣời với thiên nhiên, giữa con ngƣời với xã hội và cả quan hệ giữa con ngƣời với bản thân xuất hiện theo. Điều này làm xuất hiện nhu cầu về quản lý. Ngày nay quản lý đã đƣợc nhiều ngƣời thừa nhận trở thành nhân tố của sự phát triển xã hội. Quản lý trở thành một hoạt động phổ biến, diễn ra trong mọi lĩnh vực, ở mọi cấp độ và liên quan đến mọi ngƣời; là một nhân tố cơ bản để tạo nên chất lƣợng hoạt động của tổ chức xã hội và chất lƣợng lao động.
Quản lý yếu kém sẽ là nguyên nhân chủ yếu tạo ra sự thụt lùi của tổ chức và giảm chất lƣợng hoạt động. Quản lý là hết sức cần thiết và đóng góp vai trò quan trọng trong mọi lĩnh vực hoạt động và cho toàn bộ sự phát triển của xã hội. Có thể khẳng định: Việc quản lý là thiết yếu trong mọi sự hợp tác có tổ chức, cũng nhƣ ở mọi cấp độ của tổ chức và trong sự phát triển xã hội. Khái niệm “quản lí” có nhiều cách tiếp cận khác nhau: Theo W.Taylor (1856-1915) thì “Quản lý là nghệ thuật biết rõ ràng chính xác -8- LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cái cần làm và làm cái đó thế nào, bằng phƣơng pháp tốt nhất và rẻ nhất”.