Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý đội ngũ giáo viên trường trung học cơ sở theo tiếp cận văn hóa tổ chức. Chương 2: Thực trạng quản lý đội ngũ giáo viên theo tiếp cận văn hóa tổ chức ở trường Trung học cơ sở Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội. Chương 3: Các biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên trường THCS Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội theo tiếp cận văn hóa tổ chức. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO TIẾP CẬN VĂN HÓA TỔ CHỨC 1.
Tổng quan vấn đề nghiên cứu Quản lý giáo dục là một bộ phận quan trọng của hệ thống quản lý xã hội đã hình thành dưới mọi chế độ xã hội từ lâu. Trong lý luận quản lý giáo dục, khái niệm quản lý giáo dục được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau. Trong đó, nếu hiểu “giáo dục” là các hoạt động diễn ra trong xã hội nói chung thì “quản lý giáo dục” là quản lý mọi hoạt động giáo dục trong xã hội. Trong đó, quản lý đội ngũ giáo viên là một thành tố cực kỳ quan trọng, ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả trong quá trình quản lý giáo dục.
Những nghiên cứu về quản lý đội ngũ giáo viên trường THCS Ở Việt Nam, lý luận về quản lý đội ngũ giáo viên, một thành phần của quản lý giáo dục rất phổ biến trong những năm gần đây. Từ trước đến nay có nhiều đề tài nghiên cứu về việc quản lý đội ngũ giáo viên trường học nói chung và trường Trung học cơ sở nói riêng. Nghiên cứu về phát triển đội ngũ có một số nghiên cứu nổi bật như Quản lý đội ngũ giảng viên đại học: góc nhìn tự chủ và trách nhiệm xã hội của tác giả Phạm Văn Thuần [24]. Nghiên cứu này tuy dành cho đội ngũ giảng viên đại học nhưng có đề cập đến một số lí luận về quản lý nhân sự và quản lý đội ngũ cũng như mô hình quản lý đội ngũ mà tác giả có thể tham khảo.
Một số luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục có những tác giả nghiên cứu cùng hướng với đề tài như: Đề tài “Quản lý đội ngũ giáo viên ở trường Trung học cơ sở Kim Đồng, thành phố Hạ Long nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Nguyễn Thị Thu Lương [17]. Đề tài đã đưa ra các biện pháp nhằm quản lý đội ngũ giáo viên trường trung học cơ sở dựa trên thực trạng 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đội ngũ giáo viên ở các trường trung học cơ sở tại địa phương có quy mô cấp thành phố, các khu vực đã có chiều sâu phát triển về văn hóa, kinh tế. Ngoài ra, đề tài “Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ” của tác giả Hoàng Giang Nam [20]. Đề tài đã đưa ra các biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường mầm non huyện Yên Lập tỉnh phú thọ phù hợp với tình hình phát triển giáo dục mầm non ở địa phương, đáp ứng yêu cầu của giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
Tuy nhiên, đây là nòng cốt của đội ngũ giáo viên ở cấp độ mầm non, khác với cấp độ trung học cơ sở. Những nghiên cứu về văn hoá tổ chức, văn hoá nhà trường Hiện nay, các quốc gia đều rất chú trọng đến việc xây dựng văn hóa nhà trường. Bên cạnh việc tổ chức lại nội dung, công tác đánh giá, công tác giảng dạy. thì việc có một nền văn hóa nhà trường lành mạnh, hiệu quả sẽ giúp cuộc cải cách giáo dục gặt hái nhiều thành công.
Các quan niệm về văn hóa nhà trường phổ thông được hiểu hết sức phong phú thông qua những công trình nghiên cứu về quản lý nhà trường theo tiếp cận văn hóa tổ chức hay văn hóa nhà trường trên thế giới và trong nước. Đã có tương đối nhiều công trình nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước nghiên cứu về đề tài này. Văn hóa nhà trường đã được nhắc đến đến trong các nghiên cứu gần đây về quản lý giáo dục trong nhà trường. Chẳng hạn: - Trần Kiểm (2008), Những vấn đề cơ bản của Khoa học quản lý giáo dục, Nhà xuất bản Đại học sư phạm [14].
Trong đó, tác giả nghiên cứu các vấn đề cơ bản của văn hóa tổ chức vào giáo dục và quản lý giáo dục. - Tác giả Nguyễn Thị Thanh Nga có luận văn “Tiếp cận văn hóa tổ chức trong hoạt động dạy học ở trường tiểu học Suối Hoa, thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh [21] đã nghiên cứu lý luận, khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học theo tiếp cận văn hóa tổ chức từ đó đề xuất các biện pháp quản lý giúp hoạt động dạy học của nhà trường đạt hiệu quả. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Cuốn sách Quản lý văn hóa nhà trường của tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn Vũ Bích Hiền [16] đã hệ thống lại các vấn đề cơ bản của văn hóa tổ chức cũng như VHNT, đưa ra gợi ý và hướng vận dụng trong xây dựng VHNT ở Việt Nam. Cuốn sách mang lại những kiến thức chung nhất về văn hóa nhà trường, đồng thời gợi mở những hướng tiếp cận nghiên cứu về văn hóa nhà trường nói chung và văn hóa nhà trường ở Việt Nam nói riêng.
Tác giả Nguyễn Thanh Lý có luận án “Quản lý văn hoá tổ chức của các đại học ở Việt Nam” [18] với nhiệm vụ nghiên cứu là hình thành và phát triển văn hóa tổ chức đặc thù với giá trị cốt lõi là sự cộng tác, hợp tác của các đại học ở Việt Nam. Luận án đã hệ thống hóa các khái niệm liên quan đến quản lý văn hóa tổ chức của các đại học ở Việt Nam (hay văn hóa đại học – một thiết chế đại học gồm nhiều trường đại học thành viên), Đưa ra các thành tố cấu thành VHTC của ĐH, đề cập quy trình quản lý VHTC của ĐH trong bối cảnh hiện nay. Mô tả và đánh giá được thực trạng quản lý VHTC của ĐHQGHN theo khung giá trị của Quinn và Cameron. Và đề xuất các giải pháp quản lý VHTC cho ĐH ở Việt Nam hiện nay.
Tác giả Nguyễn Thị Thanh Nga có luận văn “Tiếp cận văn hóa tổ chức trong hoạt động dạy học ở trường tiểu học Suối Hoa, thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh [21] đã nghiên cứu lý luận, khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học theo tiếp cận văn hóa tổ chức từ đó đề xuất các biện pháp quản lý giúp hoạt động dạy học của nhà trường đạt hiệu quả. Những nghiên cứu về quản lý nhà trường theo tiếp cận văn hoá tổ chức Nhìn chung, các nghiên cứu nói trên tập trung vào hai hướng cơ bản: thứ nhất, quản lý đội ngũ giáo viên trong các hoạt động dạy học và các hoạt động khác của nhà trường. Thứ hai, nghiên cứu và đưa ra các vấn đề về văn hóa tổ chức, văn hóa nhà trường, vận dụng vào điều kiện thực tế của trường mình. Tuy nhiên, những đề tài nghiên cứu về quản lý đội ngũ giáo viên theo tiếp cận văn hóa tổ chức trong môi trường giáo dục chưa nhiều.
Một số đề tài tiêu biểu như: 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Tác giả Lê Thị Ngọc Thúy có Luận án “Quản lý nhà trường tiểu học Việt Nam theo tiếp cận văn hóa tổ chức” [26] đã cung cấp một số cơ sở lý luận của việc quản lý nhà trường tiểu học Việt Nam theo tiếp cận văn hóa tổ chức cũng như thực tiễn của việc quản lý nhà trường tiểu học Việt Nam theo hướng tiếp cận văn hóa. Đặc biệt, Luận án xây dựng được các tiêu chí đánh giá văn hóa nhà trường tiểu học hiệu quả và các giải pháp quản lý dựa vào tiêu chí trong quản lý giáo dục ở cấp trường. - Tác giả Nguyễn Quang Quy có luận văn “Quản lý hoạt động chuyên môn theo hướng tiếp cận giá trị hợp tác và chia sẻ tại trường THCS Ngũ Lão, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng” [23] đã đưa ra một số giải pháp quản lý hoạt động chuyên môn mang tính khả thi, hiệu quả, hệ thống, từ đó nâng cao chất lượng quản lý nhà trường và chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh. Mặc dù có nhiều nghiên cứu về quản lý nhà trường theo tiếp cận văn hóa tổ chức tuy nhiên các nghiên cứu về quản lý đội ngũ giáo viên theo tiếp cận văn hóa tổ chức tại cấp độ cụ thể như trường Trung học cơ sở còn hạn chế.
Đây cũng là lí do mà tác giả chọn đề tài nghiên cứu quản lý đội ngũ giáo viên theo tiếp cận văn hóa tổ chức ở trường Trung học cơ sở Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy, Hà Nội. Các khái niệm cơ bản của đề tài 1. Quản lý đội ngũ giáo viên 1. Quản lý Quản lý là hoạt động được hình thành từ khi xã hội loài người xuất hiện.
Khi con người có sự hợp tác, cùng hoạt động theo những mục đích chung nào đó. Hoạt động quản lý là hoạt động quan trọng phải thực hiện khi một nhóm người kết hợp với nhau thành các tổ chức nhằm đạt mục tiêu chung. Chính vì thế quản lý được hiểu và định nghĩa bằng nhiều cách, nhiều khía cạnh. Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc thì: “Quản lý là sự tác động có định 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [16].
Tác giả định nghĩa hoạt động quản lý: Là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng), kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra. Với những phân tích trên, có thể hiểu quản lý theo nghĩa chung nhất như sau: Quản lý là hoạt động của chủ thể quản lý tác động vào khách thể quản lý theo cơ chế quản lý nhất định nhằm đạt được mục tiêu đề ra và đảm bảo cho tổ chức ổn định, phát triển lâu dài. Đội ngũ giáo viên Có nhiều quan niệm và những định nghĩa khác nhau về đội ngũ. Ngày nay, khái niệm đội ngũ được dùng cho các tổ chức trong xã hội một cách rộng rãi như đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, đội ngũ giáo viên, đội ngũ kỹ thuật.