Xây Dựng Văn Hóa Nhà Trường Ở Các Trường Tiểu Học Quận Ninh Kiều, Thành Phố Cần Thơ

Khám phá cách xây dựng văn hóa nhà trường tại các trường tiểu học quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Lê Nguyên Chương
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Văn Khánh
• Trường học: Trường Đại Học Đồng Tháp
• Chuyên ngành: Quản Giáo Dục
• Đề tài: Xây Dựng Văn Hóa Nhà Trường Tại Các Trường Tiểu Học Quận Ninh Kiều, Cần Thơ
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Đồng Tháp

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
• 1.1. Tổng quan về nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Những nghiên cứu ngoài nước
• 1.3. Những nghiên cứu trong nước
• 1.4. Các khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài
• 1.4.1. Khái niệm về văn hoá và văn hoá nhà trường
• 1.4.2. Về xây dựng văn hoá nhà trường
• 1.4.3. Những nội dung về văn hoá nhà trường ở trường tiểu học
• 1.4.4. Trường tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân
• 1.4.5. Nhà trường là một tổ chức văn hoá học tập
• 1.4.6. Sự cần thiết xây dựng văn hoá nhà trường
• 1.4.7. Những biểu hiện và cấu trúc của văn hoá nhà trường
• 1.4.8. Lí luận về xây dựng văn hoá nhà trường ở trường tiểu học
• 1.4.9. Tầm quan trọng của xây dựng văn hoá nhà trường
• 1.4.10. Vai trò của hiệu trưởng trong xây dựng văn hoá nhà trường
• 1.4.11. Lập kế hoạch xây dựng văn hoá nhà trường phù hợp
• 1.4.12. Tổ chức triển khai xây dựng văn hoá nhà trường
• 1.4.13. Kiểm tra, đánh giá tiến trình xây dựng văn hoá nhà trường
• 1.4.14. Xây dựng văn hóa nhà trường kết hợp với cộng đồng, địa phương
• 1.4.15. Các yếu tố ảnh hưởng đến xây dựng văn hoá nhà trường
• 1.4.15.1. Các yếu tố chủ quan
• 1.4.15.2. Các yếu tố khách quan
• 1.5. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN NINH KIỀU, THÀNH PHỐ CẦN THƠ
• 2.1. Khái quát tình hình kinh tế, xã hội, văn hoá, giáo dục quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ
• 2.2. Tình hình kinh tế - xã hội
• 2.3. Về giáo dục đào tạo
• 2.4. Giới thiệu về khảo sát thực trạng văn hoá nhà trường ở các trường tiểu học quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ
• 2.4.1. Mục đích khảo sát
• 2.4.2. Nội dung và phương pháp khảo sát
• 2.4.3. Khách thể khảo sát
• 2.4.4. Xử lý kết quả khảo sát
• 2.5. Thực trạng về nội dung xây dựng văn hoá nhà trường ở các trường tiểu học quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ
• 2.5.1. Thống kê về trường học, đội ngũ giáo viên tiểu học quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ
• 2.5.2. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý về xây dựng văn hoá nhà trường
• 2.5.3. Thực trạng nhận thức của giáo viên về xây dựng văn hoá nhà trường
• 2.5.4. Thực trạng phát huy vai trò của hiệu trưởng ở các trường tiểu học quận Ninh Kiều trong xây dựng văn hoá nhà trường
• 2.5.5. Thực trạng về lập kế hoạch xây dựng văn hoá nhà trường ở các trường tiểu học quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ
• 2.5.6. Thực trạng về tổ chức xây dựng văn hoá nhà trường ở các trường tiểu học quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ
• 2.5.7. Thực trạng về kiểm tra, đánh giá tiến trình xây dựng văn hoá nhà trường
• 2.5.8. Thực trạng các hoạt động xây dựng văn hóa nhà trường kết hợp với cộng đồng, địa phương
• 2.5.9. Thực trạng về các yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng văn hoá nhà trường
• 2.5.9.1. Các yếu tố khách quan
• 2.5.9.2. Các yếu tố chủ quan
• 2.5.10. Đánh giá chung về thực trạng xây dựng văn hoá nhà trường
• 2.5.10.1. Ưu điểm và nguyên nhân
• 2.5.10.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 2.5.10.3. Đánh giá chung
• 2.6. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN NINH KIỀU, THÀNH PHỐ CẦN THƠ
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.2. Các biện pháp xây dựng văn hoá nhà trường ở các trường tiểu học quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ
• 3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các lực lượng trong nhà trường về sự cần thiết của xây dựng văn hoá nhà trường
• 3.2.2. Biện pháp 2: Phát huy vai trò của hiệu trưởng trong xây dựng văn hoá nhà trường
• 3.2.3. Biện pháp 4: Tổ chức, triển khai thực hiện xây dựng văn hoá nhà trường
• 3.2.4. Biện pháp 5: Kiểm tra, đánh giá tiến trình xây dựng văn hoá nhà trường
• 3.2.5. Biện pháp 6: Xây dựng văn hóa nhà trường kết hợp với cộng đồng, địa phương
• 3.3. Mối quan hệ phải
• 3.3.1. Vai trò, vị trí của các biện pháp
• 3.3.2. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.4.1. Mục đích, nội dung, phương pháp khảo nghiệm
• 3.4.2. Khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp
• 3.4.3. Khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp
• 3.4.4. Hệ số tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Xây Dựng Văn Hóa Nhà Trường Tiểu Học

Xây dựng văn hóa nhà trường (VHNT) là một quá trình quan trọng trong việc hình thành môi trường giáo dục tích cực và hiệu quả. VHNT không chỉ là những quy tắc, quy định mà còn là những giá trị, niềm tin, và chuẩn mực được chia sẻ bởi tất cả các thành viên trong nhà trường. Nó tạo nên bản sắc riêng biệt cho mỗi trường, ảnh hưởng đến cách ứng xử, giao tiếp và làm việc của giáo viên, học sinh và cán bộ quản lý. Một VHNT mạnh mẽ sẽ thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh, nâng cao chất lượng giáo dục và tạo dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp cho đội ngũ giáo viên. Theo UNESCO, văn hóa là một phức hợp bao gồm nghệ thuật, văn chương, lối sống, quyền con người, hệ thống giá trị, truyền thống và niềm tin. Xây dựng VHNT là xây dựng những giá trị cốt lõi này trong môi trường giáo dục.

1.1. Khái niệm văn hóa học đường tiểu học hiện nay

Khái niệm văn hóa học đường tiểu học ngày nay không chỉ giới hạn trong phạm vi lớp học mà còn mở rộng ra toàn bộ khuôn viên trường, bao gồm cả các hoạt động ngoại khóa, giao tiếp giữa các thành viên và mối quan hệ với cộng đồng. Nó bao gồm những giá trị như tôn trọng, yêu thương, trách nhiệm, sáng tạo và hợp tác. Văn hóa học đường cần được xây dựng một cách có hệ thống và liên tục, với sự tham gia của tất cả các bên liên quan, để tạo ra một môi trường học tập an toàn, thân thiện và hiệu quả.

1.2. Tầm quan trọng của văn hóa nhà trường tiểu học

Tầm quan trọng của văn hóa nhà trường tiểu học thể hiện ở nhiều khía cạnh. Thứ nhất, nó giúp học sinh hình thành những phẩm chất đạo đức tốt đẹp, biết yêu thương, chia sẻ và tôn trọng người khác. Thứ hai, nó tạo ra một môi trường học tập tích cực, khuyến khích sự sáng tạo và phát huy tối đa tiềm năng của mỗi học sinh. Thứ ba, nó nâng cao chất lượng giáo dục, giúp học sinh đạt được kết quả học tập tốt hơn. Thứ tư, nó xây dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng, tạo nên sự đồng thuận trong việc giáo dục thế hệ trẻ.

II. Thực Trạng Xây Dựng Văn Hóa Trường Tiểu Học Ninh Kiều

Thực trạng xây dựng văn hóa nhà trường tiểu học Ninh Kiều hiện nay còn nhiều thách thức. Mặc dù các trường đã có những nỗ lực nhất định trong việc xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, tích cực, nhưng vẫn còn tồn tại những hạn chế về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và phương pháp giáo dục. Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về tầm quan trọng của VHNT chưa đồng đều. Các hoạt động xây dựng VHNT còn mang tính hình thức, chưa thực sự đi vào chiều sâu. Sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng còn hạn chế. Theo nghiên cứu của Lê Nguyên Chương (2020), cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để khắc phục những hạn chế này.

2.1. Đánh giá thực trạng nhận thức về văn hóa nhà trường

Đánh giá thực trạng nhận thức về văn hóa nhà trường cho thấy, một bộ phận cán bộ quản lý và giáo viên chưa thực sự hiểu rõ về khái niệm, vai trò và tầm quan trọng của VHNT. Họ thường coi VHNT là những hoạt động bề nổi, mang tính phong trào, mà chưa nhận thức được đây là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự đầu tư về thời gian, công sức và nguồn lực. Điều này dẫn đến việc xây dựng VHNT chưa được quan tâm đúng mức, chưa có kế hoạch và giải pháp cụ thể.

2.2. Thực trạng triển khai các hoạt động xây dựng văn hóa

Thực trạng triển khai các hoạt động xây dựng văn hóa nhà trường ở các trường tiểu học Ninh Kiều còn nhiều hạn chế. Các hoạt động thường tập trung vào việc tổ chức các sự kiện văn hóa, văn nghệ, thể thao, mà chưa chú trọng đến việc xây dựng những giá trị cốt lõi, những chuẩn mực đạo đức và hành vi ứng xử văn minh. Nội dung và hình thức của các hoạt động còn đơn điệu, chưa thu hút được sự tham gia tích cực của học sinh, giáo viên và phụ huynh. Thiếu sự sáng tạo và đổi mới trong việc xây dựng VHNT.

2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến xây dựng văn hóa nhà trường

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng văn hóa nhà trường, bao gồm yếu tố chủ quan và yếu tố khách quan. Yếu tố chủ quan bao gồm nhận thức, năng lực và sự nhiệt tình của cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên nhà trường. Yếu tố khách quan bao gồm cơ sở vật chất, nguồn lực tài chính, sự quan tâm của các cấp lãnh đạo và sự phối hợp của gia đình và cộng đồng. Để xây dựng VHNT thành công, cần phải có sự kết hợp hài hòa giữa các yếu tố này.

III. Giải Pháp Xây Dựng Văn Hóa Nhà Trường Tiểu Học Hiệu Quả

Để xây dựng văn hóa nhà trường tiểu học hiệu quả, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện, tập trung vào việc nâng cao nhận thức, phát huy vai trò của cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và phụ huynh. Cần xây dựng một kế hoạch cụ thể, chi tiết, với những mục tiêu rõ ràng, có thể đo lường được. Cần tăng cường đầu tư về cơ sở vật chất, nguồn lực tài chính và đội ngũ giáo viên. Cần đổi mới phương pháp giáo dục, khuyến khích sự sáng tạo và phát huy tối đa tiềm năng của mỗi học sinh. Cần tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng.

3.1. Nâng cao nhận thức về văn hóa nhà trường cho cán bộ

Nâng cao nhận thức về văn hóa nhà trường cho cán bộ quản lý và giáo viên là một trong những giải pháp quan trọng hàng đầu. Cần tổ chức các khóa tập huấn, bồi dưỡng, hội thảo, chuyên đề về VHNT, giúp cán bộ quản lý và giáo viên hiểu rõ về khái niệm, vai trò, tầm quan trọng và các yếu tố cấu thành VHNT. Cần tạo điều kiện cho cán bộ quản lý và giáo viên được học hỏi kinh nghiệm từ các trường tiên tiến, được tham gia các hoạt động thực tế để nâng cao năng lực xây dựng VHNT.

3.2. Phát huy vai trò của hiệu trưởng trong xây dựng văn hóa

Hiệu trưởng đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng văn hóa nhà trường. Hiệu trưởng cần là người tiên phong, gương mẫu, có tầm nhìn chiến lược và khả năng lãnh đạo, điều hành. Hiệu trưởng cần xây dựng một đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên đoàn kết, tâm huyết, có năng lực chuyên môn vững vàng. Hiệu trưởng cần tạo ra một môi trường làm việc dân chủ, cởi mở, khuyến khích sự sáng tạo và phát huy tối đa tiềm năng của mỗi thành viên.

3.3. Xây dựng môi trường giáo dục thân thiện tích cực

Xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, tích cực là một trong những yếu tố quan trọng để tạo nên một văn hóa nhà trường tốt đẹp. Cần tạo ra một không gian học tập an toàn, sạch đẹp, xanh mát. Cần xây dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa giáo viên và học sinh, giữa học sinh với học sinh, giữa nhà trường với gia đình và cộng đồng. Cần khuyến khích sự tham gia tích cực của học sinh vào các hoạt động của nhà trường, tạo cơ hội cho học sinh được thể hiện bản thân và phát triển toàn diện.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Mô Hình Văn Hóa Trường Tiểu Học

Việc ứng dụng thực tiễn mô hình văn hóa trường tiểu học đòi hỏi sự linh hoạt và sáng tạo, phù hợp với điều kiện cụ thể của từng trường. Cần xác định rõ những giá trị cốt lõi mà nhà trường muốn xây dựng, sau đó triển khai các hoạt động cụ thể để lan tỏa những giá trị này đến tất cả các thành viên trong nhà trường. Cần thường xuyên đánh giá, điều chỉnh và cải tiến các hoạt động để đảm bảo tính hiệu quả và bền vững. Cần tạo ra một môi trường học tập và làm việc mà ở đó, mọi người đều cảm thấy được tôn trọng, yêu thương và được phát huy tối đa tiềm năng của mình.

4.1. Xây dựng văn hóa đọc cho học sinh tiểu học

Xây dựng văn hóa đọc cho học sinh tiểu học là một trong những nhiệm vụ quan trọng của nhà trường. Cần tạo ra một thư viện thân thiện, đa dạng về sách và tài liệu tham khảo. Cần tổ chức các hoạt động khuyến đọc, như kể chuyện, đọc sách theo chủ đề, thi đọc sách, giới thiệu sách hay. Cần khuyến khích học sinh đọc sách ở mọi lúc, mọi nơi, biến việc đọc sách trở thành một thói quen và niềm yêu thích.

4.2. Phát triển văn hóa ứng xử trong trường tiểu học

Phát triển văn hóa ứng xử trong trường tiểu học là một trong những yếu tố quan trọng để xây dựng một môi trường giáo dục văn minh, lịch sự. Cần xây dựng bộ quy tắc ứng xử văn minh, lịch sự, phù hợp với lứa tuổi học sinh tiểu học. Cần giáo dục học sinh về các kỹ năng giao tiếp, ứng xử, giải quyết mâu thuẫn một cách hòa bình. Cần tạo ra một môi trường mà ở đó, mọi người đều tôn trọng, lắng nghe và giúp đỡ lẫn nhau.

4.3. Xây dựng văn hóa chất lượng trong trường tiểu học

Xây dựng văn hóa chất lượng trong trường tiểu học là một trong những mục tiêu quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục. Cần xây dựng hệ thống quản lý chất lượng, đảm bảo mọi hoạt động của nhà trường đều hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng. Cần khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới trong giảng dạy và học tập. Cần tạo ra một môi trường mà ở đó, mọi người đều có ý thức trách nhiệm cao và luôn nỗ lực để đạt được kết quả tốt nhất.

V. Kinh Nghiệm Xây Dựng Văn Hóa Nhà Trường Tiểu Học Tiên Tiến

Nghiên cứu và học hỏi kinh nghiệm xây dựng văn hóa nhà trường tiểu học từ các trường tiên tiến là một cách hiệu quả để nâng cao chất lượng giáo dục. Các trường tiên tiến thường có những mô hình và phương pháp xây dựng VHNT độc đáo, sáng tạo, phù hợp với điều kiện cụ thể của từng trường. Việc học hỏi kinh nghiệm từ các trường này giúp chúng ta có thêm những ý tưởng mới, những giải pháp hiệu quả để xây dựng VHNT tại trường mình.

5.1. Mô hình trường học hạnh phúc trong xây dựng văn hóa

Mô hình trường học hạnh phúc là một trong những mô hình xây dựng VHNT được nhiều trường học trên thế giới áp dụng thành công. Mô hình này tập trung vào việc tạo ra một môi trường học tập và làm việc mà ở đó, mọi người đều cảm thấy hạnh phúc, được yêu thương, tôn trọng và được phát huy tối đa tiềm năng của mình. Các yếu tố quan trọng của mô hình trường học hạnh phúc bao gồm: môi trường vật chất thân thiện, môi trường tinh thần tích cực, mối quan hệ tốt đẹp giữa các thành viên và sự tham gia tích cực của gia đình và cộng đồng.

5.2. Ứng dụng phương pháp giáo dục STEM trong văn hóa trường

Ứng dụng phương pháp giáo dục STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) trong xây dựng văn hóa nhà trường giúp học sinh phát triển tư duy sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề và kỹ năng làm việc nhóm. Phương pháp STEM khuyến khích học sinh học tập thông qua các hoạt động thực hành, trải nghiệm, khám phá và sáng tạo. Nó giúp học sinh hiểu rõ hơn về các kiến thức khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học, đồng thời phát triển các kỹ năng mềm cần thiết cho cuộc sống và công việc.

VI. Kết Luận và Định Hướng Phát Triển Văn Hóa Trường Tiểu Học

Xây dựng văn hóa nhà trường tiểu học là một quá trình lâu dài và liên tục, đòi hỏi sự nỗ lực và tâm huyết của tất cả các thành viên trong nhà trường. Để VHNT thực sự trở thành nền tảng vững chắc cho sự phát triển của nhà trường, cần có sự quan tâm và đầu tư đúng mức từ các cấp lãnh đạo, sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng. Cần không ngừng đổi mới và sáng tạo trong việc xây dựng VHNT, phù hợp với điều kiện cụ thể của từng trường và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội.

6.1. Đề xuất các giải pháp phát triển văn hóa nhà trường bền vững

Để phát triển văn hóa nhà trường một cách bền vững, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện, tập trung vào việc xây dựng một hệ thống giá trị cốt lõi, một môi trường học tập và làm việc tích cực, một đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên tâm huyết, có năng lực chuyên môn vững vàng và một mối quan hệ tốt đẹp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng. Cần thường xuyên đánh giá, điều chỉnh và cải tiến các hoạt động để đảm bảo tính hiệu quả và bền vững.

6.2. Tầm nhìn về văn hóa nhà trường tiểu học trong tương lai

Tầm nhìn về văn hóa nhà trường tiểu học trong tương lai là xây dựng một môi trường giáo dục mà ở đó, mọi học sinh đều được phát triển toàn diện về trí tuệ, thể chất, tinh thần và đạo đức. Một môi trường mà ở đó, mọi người đều cảm thấy hạnh phúc, được yêu thương, tôn trọng và được phát huy tối đa tiềm năng của mình. Một môi trường mà ở đó, nhà trường thực sự là một ngôi nhà thứ hai của học sinh, là nơi ươm mầm những tài năng và những công dân có ích cho xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu và đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục Việt Nam, việc xây dựng văn hóa nhà trường (VHNT) trở thành một yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ, với 22 trường tiểu học công lập và 5 trường ngoài công lập, có hơn 21.000 học sinh và đội ngũ giáo viên đạt chuẩn 100%, trong đó 97,63% có trình độ trên chuẩn, là địa bàn nghiên cứu điển hình cho công tác xây dựng VHNT. Tuy nhiên, thực trạng cho thấy công tác xây dựng VHNT tại các trường tiểu học nơi đây còn nhiều hạn chế, như nhận thức chưa đồng bộ, kế hoạch xây dựng chưa thực hiện hiệu quả, và sự phối hợp giữa nhà trường với cộng đồng chưa chặt chẽ.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng xây dựng VHNT ở các trường tiểu học quận Ninh Kiều từ năm học 2018-2019 đến nay, đồng thời đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả xây dựng VHNT, góp phần phát triển môi trường giáo dục lành mạnh, thân thiện và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho các nhà quản lý giáo dục, hiệu trưởng và các bên liên quan trong việc xây dựng và phát triển văn hóa nhà trường phù hợp với đặc thù địa phương và xu thế phát triển giáo dục hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về văn hóa tổ chức và văn hóa nhà trường, trong đó:

• Mô hình tảng băng trôi của văn hóa nhà trường: Văn hóa nhà trường gồm hai phần cơ bản — phần hữu hình (cảnh quan, biểu tượng, trang phục, quy chế) và phần vô hình (giá trị, niềm tin, thái độ, chuẩn mực ứng xử). Phần vô hình chiếm phần lớn và ảnh hưởng sâu sắc đến hành vi của các thành viên trong nhà trường.

• Lý thuyết về vai trò của hiệu trưởng trong xây dựng văn hóa nhà trường: Hiệu trưởng là người định hướng, lãnh đạo và tạo động lực cho toàn thể cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh trong việc xây dựng và phát triển văn hóa nhà trường.

• Khái niệm văn hóa nhà trường: Là hệ thống các giá trị vật chất và tinh thần được hình thành, kế thừa và phát triển trong nhà trường, tạo nên bản sắc riêng biệt và ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục toàn diện.

Các khái niệm chính bao gồm: văn hóa tổ chức, văn hóa nhà trường, xây dựng văn hóa nhà trường, vai trò hiệu trưởng, các yếu tố ảnh hưởng đến văn hóa nhà trường (chủ quan và khách quan).

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thu thập từ 22 cán bộ quản lý, 110 giáo viên và 220 học sinh tại các trường tiểu học quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ, thông qua phiếu khảo sát, phỏng vấn và quan sát thực tế.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê toán học để tính tỷ lệ phần trăm, điểm trung bình, lập biểu đồ và so sánh các mức độ nhận thức, thực trạng xây dựng văn hóa nhà trường. Phương pháp so sánh được áp dụng để đối chiếu kết quả khảo sát với các nghiên cứu trước đây.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ năm học 2018-2019 đến năm 2020, với các bước khảo sát thực trạng, phân tích dữ liệu, đề xuất biện pháp và khảo nghiệm tính cần thiết, khả thi của các biện pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức về vai trò và tầm quan trọng của xây dựng VHNT: Có tới 92,89% cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh nhận thức xây dựng VHNT là rất quan trọng hoặc quan trọng. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 7,1% chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng này.

2. Thực trạng xây dựng VHNT: 69,7% cán bộ quản lý và giáo viên có nhận thức tốt về các thành tố cấu thành VHNT, nhưng chỉ 52,27% xác định rõ giá trị cốt lõi của văn hóa nhà trường. Việc lập kế hoạch xây dựng VHNT được đánh giá tốt ở mức 71,73%, nhưng thực hiện còn nhiều hạn chế.

3. Vai trò của hiệu trưởng: 56,82% cán bộ quản lý và giáo viên đánh giá vai trò của hiệu trưởng trong xây dựng VHNT là rất quan trọng. Hiệu trưởng được xem là người định hướng, tạo động lực và là tấm gương mẫu mực trong xây dựng văn hóa nhà trường.

4. Tổ chức và kiểm tra xây dựng VHNT: Các hoạt động tổ chức xây dựng VHNT được đánh giá ở mức khá (điểm trung bình 2,82/4), trong khi công tác kiểm tra, đánh giá tiến trình xây dựng VHNT còn nhiều hạn chế với điểm trung bình 2,40/4.

5. Phối hợp với cộng đồng, địa phương: Mức độ phối hợp giữa nhà trường với gia đình, chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội được đánh giá khá tốt với điểm trung bình 3,54/4, tuy nhiên việc thông tin và huy động sự tham gia của ban đại diện cha mẹ học sinh còn chưa hiệu quả tối đa.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy nhận thức chung về tầm quan trọng của xây dựng VHNT là tích cực, phù hợp với các nghiên cứu trong nước và quốc tế về vai trò của văn hóa nhà trường trong nâng cao chất lượng giáo dục. Tuy nhiên, sự chênh lệch giữa nhận thức và thực tiễn thực hiện phản ánh những khó khăn trong việc chuyển hóa nhận thức thành hành động cụ thể.

Vai trò của hiệu trưởng được khẳng định là then chốt trong việc định hướng và thúc đẩy xây dựng VHNT, đồng thời là nhân tố quyết định sự thành công của các biện pháp quản lý. Các hoạt động tổ chức, kiểm tra và phối hợp với cộng đồng tuy đã được quan tâm nhưng chưa đồng bộ và hiệu quả cao, cần được cải thiện để phát huy tối đa nguồn lực xã hội.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ nhận thức về tầm quan trọng của VHNT, bảng so sánh mức độ thực hiện các nội dung xây dựng VHNT giữa các trường, và biểu đồ đánh giá vai trò hiệu trưởng trong xây dựng VHNT. Những biểu đồ này giúp minh họa rõ nét các điểm mạnh và hạn chế, từ đó làm cơ sở cho đề xuất giải pháp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các lực lượng trong nhà trường

   • Tổ chức các buổi sinh hoạt chính trị, tuyên truyền về vai trò, ý nghĩa của xây dựng VHNT định kỳ hàng tháng.
   • Phối hợp các tổ chức đoàn thể trong nhà trường như Công đoàn, Đoàn Thanh niên, Đội Thiếu niên để triển khai các hoạt động tuyên truyền, giáo dục văn hóa học đường.
   • Chủ thể thực hiện: Hiệu trưởng, Ban Giám hiệu, các tổ chức đoàn thể.
   • Thời gian: Liên tục, bắt đầu ngay từ năm học hiện tại.

2. Phát huy vai trò của hiệu trưởng trong xây dựng VHNT

   • Hiệu trưởng cần làm gương mẫu về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và các chuẩn mực văn hóa.
   • Tổ chức các phong trào thi đua học tập, giảng dạy, rèn luyện văn hóa ứng xử trong nhà trường.
   • Chủ thể thực hiện: Hiệu trưởng, Ban Giám hiệu.
   • Thời gian: Triển khai ngay và duy trì thường xuyên.

3. Lập kế hoạch xây dựng văn hóa nhà trường phù hợp

   • Xây dựng kế hoạch chiến lược và kế hoạch hàng năm về xây dựng VHNT, xác định rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp và phân công trách nhiệm cụ thể.
   • Đưa nội dung xây dựng VHNT vào kế hoạch hoạt động của nhà trường và các tổ chức đoàn thể.
   • Chủ thể thực hiện: Hiệu trưởng, Ban Giám hiệu, tổ chuyên môn.
   • Thời gian: Lập kế hoạch đầu năm học, đánh giá định kỳ.

4. Tổ chức, triển khai thực hiện kế hoạch xây dựng VHNT

   • Triển khai các hoạt động xây dựng VHNT theo kế hoạch đã đề ra, đảm bảo sự tham gia tích cực của toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh.
   • Tăng cường các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, thể thao để phát huy văn hóa nhà trường.
   • Chủ thể thực hiện: Hiệu trưởng, các tổ chức đoàn thể, giáo viên chủ nhiệm.
   • Thời gian: Thực hiện xuyên suốt năm học.

5. Kiểm tra, đánh giá tiến trình xây dựng VHNT

   • Thiết lập quy chế kiểm tra, đánh giá việc thực hiện xây dựng VHNT, tổ chức kiểm tra định kỳ và đột xuất.
   • Rút kinh nghiệm, điều chỉnh kế hoạch và biện pháp xây dựng VHNT dựa trên kết quả đánh giá.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Giám hiệu, tổ kiểm tra, các tổ chuyên môn.
   • Thời gian: Kiểm tra định kỳ theo học kỳ và cuối năm học.

6. Xây dựng văn hóa nhà trường kết hợp với cộng đồng, địa phương

   • Tăng cường phối hợp với gia đình, chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội trong công tác giáo dục và xây dựng VHNT.
   • Tổ chức các hoạt động giao lưu, lễ hội văn hóa, thể thao có sự tham gia của cộng đồng.
   • Chủ thể thực hiện: Hiệu trưởng, Ban đại diện cha mẹ học sinh, chính quyền địa phương.
   • Thời gian: Thực hiện thường xuyên, đặc biệt vào các dịp lễ, tết.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Hiệu trưởng và Ban Giám hiệu các trường tiểu học

   • Lợi ích: Nắm bắt cơ sở lý luận và thực tiễn về xây dựng VHNT, áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả để nâng cao chất lượng giáo dục.
   • Use case: Lập kế hoạch xây dựng VHNT, tổ chức phong trào thi đua, kiểm tra đánh giá tiến trình xây dựng văn hóa.

2. Cán bộ quản lý giáo dục cấp quận, phòng giáo dục

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến xây dựng VHNT, từ đó có chính sách hỗ trợ, chỉ đạo phù hợp.
   • Use case: Xây dựng chương trình bồi dưỡng, kiểm tra, giám sát công tác xây dựng VHNT tại các trường.

3. Giáo viên và nhân viên các trường tiểu học

   • Lợi ích: Nâng cao nhận thức về vai trò của văn hóa nhà trường trong giáo dục, tham gia tích cực vào các hoạt động xây dựng VHNT.
   • Use case: Tham gia các hoạt động văn hóa, giáo dục kỹ năng sống, xây dựng môi trường học tập thân thiện.

4. Phụ huynh học sinh và cộng đồng địa phương

   • Lợi ích: Hiểu được vai trò của gia đình và cộng đồng trong xây dựng VHNT, phối hợp chặt chẽ với nhà trường để giáo dục học sinh toàn diện.
   • Use case: Tham gia các buổi họp phụ huynh, phối hợp tổ chức các hoạt động giáo dục, hỗ trợ nhà trường về nguồn lực.

Câu hỏi thường gặp

1. Văn hóa nhà trường là gì và tại sao nó quan trọng?
   Văn hóa nhà trường là hệ thống các giá trị, chuẩn mực, niềm tin và hành vi được hình thành và duy trì trong nhà trường, tạo nên bản sắc riêng và ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục. Nó quan trọng vì giúp xây dựng môi trường học tập lành mạnh, thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh.

2. Hiệu trưởng có vai trò như thế nào trong xây dựng văn hóa nhà trường?
   Hiệu trưởng là người định hướng, lãnh đạo và tạo động lực cho toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh trong việc xây dựng và phát triển văn hóa nhà trường. Hiệu trưởng cũng là tấm gương mẫu mực về phẩm chất và hành vi văn hóa.

3. Các biện pháp chính để xây dựng văn hóa nhà trường hiệu quả là gì?
   Bao gồm nâng cao nhận thức cho các thành viên, phát huy vai trò hiệu trưởng, lập kế hoạch phù hợp, tổ chức triển khai kế hoạch, kiểm tra đánh giá tiến trình và phối hợp với cộng đồng, địa phương.

4. Làm thế nào để phối hợp hiệu quả giữa nhà trường và cộng đồng trong xây dựng văn hóa nhà trường?
   Nhà trường cần thiết lập mối quan hệ chặt chẽ với gia đình, chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội, tổ chức các hoạt động giao lưu, lễ hội văn hóa, thể thao có sự tham gia của cộng đồng để tạo môi trường giáo dục rộng lớn, đồng bộ.

5. Làm sao để đánh giá hiệu quả công tác xây dựng văn hóa nhà trường?
   Thông qua việc kiểm tra, đánh giá định kỳ và đột xuất các hoạt động xây dựng văn hóa, thu thập ý kiến phản hồi từ cán bộ, giáo viên, học sinh và phụ huynh, đồng thời so sánh với các mục tiêu, kế hoạch đã đề ra để điều chỉnh kịp thời.

Kết luận

• Văn hóa nhà trường là yếu tố then chốt góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện tại các trường tiểu học quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ.
• Hiệu trưởng giữ vai trò trung tâm trong việc định hướng, lãnh đạo và tạo động lực xây dựng văn hóa nhà trường.
• Thực trạng xây dựng văn hóa nhà trường còn nhiều hạn chế, đặc biệt trong công tác lập kế hoạch, tổ chức triển khai và kiểm tra đánh giá.
• Đề xuất 6 biện pháp đồng bộ, khả thi nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng văn hóa nhà trường, bao gồm nâng cao nhận thức, phát huy vai trò hiệu trưởng, lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra đánh giá và phối hợp với cộng đồng.
• Các bước tiếp theo cần triển khai thực hiện đồng bộ các biện pháp, tăng cường bồi dưỡng năng lực cho cán bộ quản lý và giáo viên, đồng thời xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ với gia đình và cộng đồng.

Các nhà quản lý giáo dục, hiệu trưởng và các bên liên quan cần chủ động áp dụng các biện pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đánh giá và hoàn thiện công tác xây dựng văn hóa nhà trường để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG O TRUONG TIEU HOC 1. Téng quan về nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu ngoài nước. Khái niệm * ăn hoá tổ chức” xuất hiện lần đầu tiên trên báo chí Mỹ vào khoảng thập niên 1960 và chính thức trở thành khái niệm trong khoa học tổ chức- quản lý, xuất hiện ở Âu Mỹ từ những năm 80 của thế kỷ XX, hiện nay là một khái niệm thịnh hành và phổ biến rộng rãi.

Thuật ngữ tương đương “Văn hóa công ty” (eorporate culture) xuất hiện muộn hơn, khoảng thập niên 1970 và trở nên hết sức phổ biến khi tác phẩm “Văn hóa công ty” của Terrence Deal và Atlan Kennedy được xuất án tại Mỹ năm 1982. [29] Theo tác giá Purkey và Smith (1982), thì văn hóa nhà trường được xem như. một kết cấu, một quá trình, không gian của các giá trị và chuân mực là chất lượng. dạy và học của giáo viên, học sinh và cán bộ nhân viên.Tác giả đã nhắn mạnh đến yếu tổ giá tri và chuẩn mực trong VHNT.

Tác giả cũng nêu rõ vai trò định hướng và điều chỉnh các hoạt động của người dạy và người học, của các cán bộ nhân viên của nhà trường. [30] Với tác giả DewiD và nhóm cộng sự của mình (2003), đã tìm hiểu văn hóa nhà trường từ góc độ vai trò của VNHT đối với kết quả học tập và hành vi của học sinh. Các tác giả này đã phân tích cũng về sự tác động, ảnh hưởng của văn hóa nhà trường đến kết quả học tập và hành vi của học sinh. VHNT như là cơ sở, chuẩn mực để học sinh học tập và hành động.

Mọi nhận thức, thái độ và hành vi của học sinh đều lấy VHNT đề quy chiếu [31]. Thuật ngữ *Văn hoá nhà trường” hay “Van hod học đường” là một khái niệm mới xuất hiện trong ba mươi năm gần đây. Nội dung của ăn hoá học đường” bao hàm nội dung của *Trường học thân thiện" do Quỹ Nhỉ đồng Liên Hợp Quốc ({UNICEF) đề xướng từ những thập kỷ cuối của thế kỷ XX. [6] Theo Susan Jonson (1990), trong nghién ciru của mình tác giả đã chỉ ra những yếu tố cơ bản để tạo nên văn hoá nhà trường.

Trong đó, tác giả đã chú trọng đến yếu tố đề tạo nên văn hóa hợp tác gồm có: Những mối quan hệ đề phát triển chuyên nghiệp. hơn, có sự hợp tác, hình thành các nhóm tham khảo ý kiến trước khi hành động, có kế hoạch được sắp xếp chuẩn bị. Nhà quản lý là những người mả có thê đem đến sự động. viên, khuyến khích hỗ trợ và giúp đỡ; chia sẻ; và phối hợp trong công việc.

+ Cảm nhận về tính hiệu quả công việc của giáo viên. Trong đó, giáo viên thường cùng nhau hướng tới sự cải tiến trong việc học của học sinh. + Những chuân mực, niềm tin, giá trị và các giả định cơ bản được củng cố và hỗ trợ làm cho các hoạt động trong nhà trường trở nên chuyên nghiệp hơn [34] Theo UNESCO: VH (theo nghĩa rộng) là một phức thể, tổng thể các đặc trưng. diện mạo về tinh than, vat chat, trí tuệ, tình cảm khắc họa lên bản sắc của một cộng đồng gia đình, xóm làng, xã hội.

*Văn hóa có thể coi là tổng thể những nét riêng biệt tỉnh thần và vật chất, trí tuệ và xúc cảm quyết định tính cách một xã hội hay một nhóm người trong xã hội”. Những nghiên cứu trong nước. Thuật ngữ *Văn hoá nhà trường” là một khái niệm được để cập ngày cảng nhiều trong các diễn đàn cũng như các hội thảo. Nhưng thực ra bản chất và nội dung.

'VHNT đã được các nhà trường ở Việt Nam từ xa xưa xây dựng và trở thành các truyền thống quý báu của dân tộc ta như “Tôn sư trọng đạo”, “Kính thầy yêu bạn”, * Nhất tự vi sư, bán tự vi sư”. Trong quá trình xây dựng và phát triển, VHNT biều hiện trong mọi phương diện QL, trong các hoạt động dạy học cũng như trong mọi hành vi ứng xử của các thành viên trong nhà trường tạo nên sự khác biệt, mang dau ấn riêng của mỗi nhà trường. Theo tác giả Thái Duy Tuyên, thì các thành tố cầu thành VHNT gồm: Hệ thống giá trị, niềm tin, hoài bão, lý tưởng mà thầy trỏ ấp ủ và thực hiện. thì cho rằng: VHNT gồm các thành tố căn bản sau: Các yếu tố văn hóa mang giá trị hữu hình; Yếu tố văn hóa mang giá trị định hướng.

trách nhiệm; Yếu tố văn hóa giá trị hạt nhân cốt lõi. Yếu tố hữu hình là vị trí địa lý, kiến trúc, cơ sở hạ tầng, công nghệ, phòng thí nghiệm, ký túc xá sinh viên, tic phim nghệ thuật, biểu tượng, trang phục. Yếu tố giá trị định hướng gồm: chiến lược, mục. tiêu, triết lý đảo tạo được hình thành trong quá trình phát triển của nhà trường.

Cũng theo tác giả thì văn hóa tổ chức của nhà trường còn được xây dựng theo lối tiếp cận giao tiếp đa chiều thông tin "từ trên xuống” hoặc “từ dưới lên”. Hành vi của từng thành viên đều có tác động củng có hay phá hoại văn hóa của tổ chức, nhưng hành vi của người lãnh đạo thì có một tác động đặc biệt lớn. Cũng từ góc độ tô chức đẻ nghiên cứu VHNT, tác gia bai viết *Văn hóa tổ chức trong nhà trường và phương hướng xây dựng” khẳng định rằng: Xây dựng văn hóa tổ chức trong nhà trường là vấn đề rất có ý nghĩa, nhất là trong bối cảnh đổi mới căn bản và toàn diện nhả trường hiện nay. [14] Tác giả Phạm Minh Hạc (1991), đã công bố cuốn sách “Giáo dục Việt Nam.

trước ngưỡng cửa thế kỷ XXI”. Trong cuốn sách này tác giả đã phân tích sâu về giáo dục nếp sống văn hóa cho sinh viên trong học tập, sinh hoạt, văn hóa, tiêu dùng. và trong ứng xử [10]. Theo sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Học viện Quản lý Giáo dục Việt Nam đã hợp tác với Học Viện Giáo dục Singapore tô chức chương trình bồi dưỡng hiệu trưởng trường phổ thông theo hình thức liên kết Việt Nam- Singapore giai đoạn 2008- 2010.

Nội dung chương trình có 7 chuyên đẻ, trong đó có chuyên đề 3 *Văn hoá nhà trường” được rất nhiều nhà lãnh đạo đánh giá cao về tầm quan trọng của VHNT và được coi là một trong những yếu tố hàng đầu làm nên sự thành công trong việc nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường. 'Nhìn chung những đề tài khoa học ở trên đã đi vào nghiên cứu VH nói chung. và VHNT nói riêng đã thấy rõ đặc điểm và ảnh hưởng của công tác xây dựng 'VHNT đến chất lượng và hiệu quả giáo dục trong nhà trường. Tuy nhiên ở khía canh đưa ra những biện pháp cụ thể cho quá trình xây dựng VHNT tại các trường.

tiểu học thì chưa được đề cập. Các khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài 1. Khái niệm về văn hoá và văn hoá nhà trường 1. Khái niệm về văn hoá ‘Theo UNESCO (2002) cho ring: Van hóa là tổ hợp các đặc điểm tỉnh thần, vật chat, trí tuệ, tình cảm nỗi bật của xã hội hay nhóm xã hội, bao hàm cả nghệ thuật, văn học, lỗi sống, cùng với đường đời, hệ giá trị, truyền thống và niễm tỉn.

UNESCO cũng đưa ra khái niệm rất khái quát về văn hóa: Văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh than. [33] Tác giả Trần Ngọc Thêm thì cho rằng: Văn hoá là một bộ phận không thể tách rời của cuộc sống và nhận thức của các cá nhân và cộng đồng. Văn hoá là tổng thể sống động các hoạt động sáng tạo trong quá khứ và trong hiện tại. Qua các thế kỉ, các hoạt động ấy đã hình thành nên một hệ giá trị, các truyền thống và các thị hiểu- những yếu tổ xác định đặc tính riêng của mỗi dân tộc [24].

Nghị quyết Trung ương Š — Khéa VIII, Dang ta khẳng định: VH Việt Nam là tổng. thể những giá trị vật chất và tỉnh thần do cộng đồng các dân tộc Việt Nam sáng tạo ra, trong quá trình dựng nước và giữ nước. là kết quả giao lưu và tiếp thu tỉnh hoa của nhiều nền văn minh thế giới để không ngừng hoàn thiện mình. VH Việt Nam đã hun đúc nên tâm hỗn, khí phách, bản lĩnh Việt Nam, làm rạng rỡ lịch sử vẻ vang của dân tộc.

Văn hóa là bao gồm tất cả những sản phẩm của con người, và như vậy, văn hóa bao gồm cả hai khía cạnh: khía cạnh phi vật chất của xã hội như ngôn ngữ, tư tưởng, giá trị và các khía cạnh vật chất như nhà cửa, quan áo, các phương tign, v. Cả hai khía cạnh cần thiết đẻ làm ra sản phâm và đó là một phần của văn hóa. Văn hóa là bao gồm tất cả những sản phẩm của con người, và như vậy, văn hóa bao gồm cả hai khía cạnh: khía cạnh phi vật chất của xã hội như ngôn ngữ, tư tưởng, giá trị và các khía cạnh vật chất như nhà cửa, quân áo, các phương tiện, v. Cả hai khía cạnh cần thiết để làm ra sản phẩm và đó là một phần của văn hóa.

Văn hóa tỉnh thần hay còn gọi là văn hóa phi vật chất là những ý niệm, tín ngưỡng, phong tục, tập quán, giá trị, chuẩn mực,. tạo nên một hệ thống. Hệ thống 10 đó bị chỉ phối bởi trình độ của các giá trị, đôi khi có thể phân biệt một giá trị bản chất. Chính giá trị này mang lại cho văn hóa sự thống nhất và khả năng tiến hóa nội tại của nó.

Ngoài các yếu té phi vật chất như giá trị, tiêu chuẩn,. gồm tắt cả những sáng tạo hữu hình của con người mà trong xã hi lọc gọi chung là đồ tạo tác. Những con đường, tòa cao ốc, đền đải, phương tiện giao thông, máy móc u là đồ tạo tác. Văn hóa vật chất và phi vật chất liên quan chặt chẽ với \y văn hóa vật chất phản ánh những giá trị văn hóa mà nền văn hóa đó coi là quan trọng.

Ở các nước Hồi giáo, công trình kiến trúc đẹp nhất và hoành tráng nhất thường là thánh đường trong khi ở Mỹ, nó lại là trung tâm thương mại. Văn hóa vật chất còn phản ánh công nghệ hiểu theo khái niệm xã hội học là sự 4p dụng kiến thức văn hóa vào sinh hoạt trong môi trường tự. Tháp Eiffel phản ánh công nghệ cao hơn tháp truyền hình Hà ội. Ngược lại, văn hóa vật chất cũng làm thay đôi những thành phần văn hóa phi vật chất.

Tuy vậy, các yếu tổ văn hóa không phải đều thay đổi ở cùng một mức độ, mặc.