Luận văn thạc sĩ quản lí hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng anh tại các trường trung học cơ sở thành phố vĩnh long tỉnh vĩnh long

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh tại trường trung học cơ sở Vĩnh Long, nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Nguyễn Thị Minh Châu
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đức Danh
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lí Giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Tiếng Anh Tại Các Trường THCS, Thành Phố Vĩnh Long, Tỉnh Vĩnh Long
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh

Quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh tại các trường THCS Vĩnh Long là một nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn phát triển năng lực giao tiếp của học sinh. Đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) tiếng Anh cần được thực hiện đồng bộ và hiệu quả để đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục hiện hành.

1.1. Định nghĩa và tầm quan trọng của đổi mới phương pháp dạy học

Đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh là quá trình cải tiến các phương pháp giảng dạy nhằm nâng cao hiệu quả học tập. Tầm quan trọng của việc này không chỉ nằm ở việc cải thiện kết quả học tập mà còn giúp học sinh phát triển kỹ năng giao tiếp và tư duy phản biện.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đổi mới phương pháp dạy học

Quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như năng lực của giáo viên, cơ sở vật chất, và sự hỗ trợ từ các cấp quản lý giáo dục. Những yếu tố này cần được xem xét kỹ lưỡng để đảm bảo sự thành công của quá trình đổi mới.

II. Thách thức trong quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt về cơ sở vật chất, sự chưa đồng bộ trong việc đào tạo giáo viên, và sự kháng cự từ một số giáo viên đối với các phương pháp mới.

2.1. Thiếu hụt cơ sở vật chất và công nghệ

Nhiều trường THCS tại Vĩnh Long vẫn chưa có đủ cơ sở vật chất và công nghệ hiện đại để hỗ trợ cho việc dạy và học tiếng Anh. Điều này gây khó khăn cho giáo viên trong việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực.

2.2. Khó khăn trong việc đào tạo giáo viên

Việc đào tạo giáo viên về các phương pháp dạy học mới còn gặp nhiều khó khăn. Nhiều giáo viên chưa được tiếp cận với các khóa bồi dưỡng chuyên môn, dẫn đến việc áp dụng phương pháp dạy học chưa hiệu quả.

III. Phương pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh hiệu quả

Để quản lý hiệu quả hoạt động đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh, cần áp dụng một số phương pháp quản lý cụ thể. Những phương pháp này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dạy học mà còn tạo động lực cho giáo viên và học sinh.

3.1. Nâng cao nhận thức cho giáo viên và học sinh

Cần tổ chức các buổi tập huấn để nâng cao nhận thức cho giáo viên và học sinh về tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy học. Điều này sẽ giúp họ hiểu rõ hơn về lợi ích của việc áp dụng các phương pháp dạy học mới.

3.2. Cải tiến công tác kế hoạch hóa hoạt động dạy học

Cần xây dựng kế hoạch dạy học rõ ràng, cụ thể và linh hoạt để phù hợp với từng đối tượng học sinh. Việc này sẽ giúp giáo viên dễ dàng áp dụng các phương pháp dạy học tích cực.

IV. Ứng dụng công nghệ trong đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh

Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học tiếng Anh là một xu hướng tất yếu trong thời đại số. Việc sử dụng công nghệ không chỉ giúp nâng cao hiệu quả dạy học mà còn tạo ra môi trường học tập thú vị cho học sinh.

4.1. Lợi ích của việc sử dụng công nghệ trong dạy học

Công nghệ giúp giáo viên dễ dàng truyền đạt kiến thức và tạo ra các hoạt động học tập tương tác. Học sinh có thể tiếp cận với nhiều nguồn tài liệu phong phú và đa dạng hơn.

4.2. Thực trạng ứng dụng công nghệ trong dạy học tiếng Anh

Mặc dù đã có nhiều trường áp dụng công nghệ trong dạy học, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế về cơ sở vật chất và kỹ năng sử dụng công nghệ của giáo viên. Cần có các giải pháp cụ thể để khắc phục tình trạng này.

V. Kết quả nghiên cứu về quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh tại các trường THCS Vĩnh Long đã có những chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục cải thiện để đạt được hiệu quả cao hơn.

5.1. Đánh giá hiệu quả của các phương pháp dạy học mới

Các phương pháp dạy học mới đã giúp học sinh nâng cao khả năng giao tiếp và tự tin hơn trong việc sử dụng tiếng Anh. Tuy nhiên, cần có thêm thời gian và sự hỗ trợ để các phương pháp này được áp dụng rộng rãi.

5.2. Những bài học rút ra từ thực tiễn

Từ thực tiễn quản lý đổi mới phương pháp dạy học, có thể rút ra nhiều bài học quý giá về cách thức tổ chức và triển khai các hoạt động dạy học hiệu quả hơn.

VI. Kết luận và hướng phát triển tương lai trong quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh

Quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh tại các trường THCS Vĩnh Long cần được tiếp tục chú trọng và phát triển. Các giải pháp cần được triển khai đồng bộ để nâng cao chất lượng giáo dục.

6.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần có các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ hơn từ các cấp quản lý giáo dục để thúc đẩy việc đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng nhu cầu hội nhập quốc tế.

6.2. Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng

Cần khuyến khích sự tham gia của cộng đồng và phụ huynh trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học. Sự hỗ trợ từ cộng đồng sẽ tạo ra môi trường học tập tích cực hơn cho học sinh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. CỞ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu vấn đề Vấn đề về đổi mới phương pháp dạy học và phương pháp dạy học Tiếng Anh được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm, cả ở ngoài nước và ở trong nước. Chúng tôi tìm hiểu và tiếp cận một số công trình nghiên cứu về đổi mới PPDH và PPDH Tiếng Anh ở trong và ngoài nước có liên quan đến đề tài theo các hướng cụ thể sau: 1.

Các công trình nghiên cứu ở ngoài nước Nhiều nhà giáo dục học nổi tiếng trên thế giới đã nghiên cứu các PPDH nhằm phát huy tính tích cực, tư duy độc lập và sáng tạo của người học. Tài liệu nghiên cứu lịch sử giáo dục thế giới về mối quan hệ tác động biện chứng giữa sự phát triển xã hội và giáo dục qua các thời kì lịch sử, lí luận và kinh nghiệm giáo dục có tính kế thừa và phát triển, trình bày các quan điểm của các nhà giáo dục nổi tiếng trên thế giới như: theo quan niệm của Khổng Tử, PPDH là cách gợi mở, đi từ xa đến gần, từ đơn giản đến phức tạp nhưng vẫn đòi hỏi người học phải tích cực suy nghĩ, phải hình thành nề nếp, thói quen trong học tập. Ông còn quan niệm phương pháp “Tri thức gắn với thực tiễn” giúp học trò vận dụng những hiểu biết để vận dụng trong cuộc sống, trở thành người quân tử, người quản lí xã hội. Theo John Dewey, nhà giáo dục nổi tiếng của nước Mỹ, ông chủ trương phải dựa vào kinh nghiệm thực tế của trẻ em.

Việc giảng dạy phải kích thích được hứng thú, phải để trẻ em độc lập tìm tòi, thầy giáo vừa là người thiết kế vừa là người cố vấn (Hà Nhật Thăng và Đào Thanh Tâm, 1998). Giáo sư Giordan André của Đại học Genève (Thụy Sĩ) đã đề cập và phân tích những chủ đề hết sức cần thiết cho việc học như: học hiểu về não bộ, học tự chủ, học ghi chép, học quản lí thời gian, những thái độ nên có, cách thức và phương pháp tổ chức việc học tập ở nhà cũng như ở trường, những lời khuyên hữu ích giúp bản thân thành công hơn trên con đường học tập (Nguyễn Khánh Trung, 2017). 11 Trong lịch sử phương pháp giảng dạy ngoại ngữ, giảng dạy tiếng luôn gắn liền với các trào lưu trong ngôn ngữ học, tâm lí học và sư phạm học. Murcia quan niệm phương pháp giảng dạy ngoại ngữ luôn dựa vào ba hòn đá tảng: bản chất ngôn ngữ (giảng dạy tiếng và ngôn ngữ học), bản chất người học (giảng dạy tiếng và tâm lí học), và mục đích giảng dạy và học tập (mục đích của cá nhân và nhu cầu xã hội).

Dựa trên khái niệm của Anthony, Richards và Rodgers nhìn nhận phương pháp như một cái ô bao trùm ba cấp độ: lí thuyết (approach - lối tiếp cận), xử lí (design - thiết kế) và ứng dụng thực tế (procedure - qui trình) (Trần Thị Lan, 2011). Các tác giả trên đã giúp chúng ta định hình được cấu trúc của phương pháp bao gồm vai trò giáo viên và học viên, loại hình chương trình, đặc trưng tổ chức quá trình đào tạo và các ngữ liệu giảng dạy. Nhìn chung, việc nghiên cứu về đổi mới PPDH nói chung, PPDH tiếng Anh nói riêng và quản lí giáo dục ở các nước đã có những thành quả to lớn, góp phần cải cách giáo dục. Các công trình nghiên cứu ở trong nước Để nâng cao chất lượng, phát triển sự nghiệp giáo dục một trong những yếu tố quan trọng có tính chất định hướng là vấn đề quản lí nâng cao chất lượng dạy học.

Điều này, được Đảng ta tiếp tục khẳng định tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI: "Đổi mới mạnh mẽ nội dung, chương trình, phương pháp dạy và học ở các cấp học, bậc học”. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói rõ về PPDH “phải nâng cao và hướng dẫn việc tự học” hoặc “Lấy tự học làm cốt, do thảo luận và chỉ đạo giúp vào”. Quan điểm này cho thấy muốn mang lại hiệu quả dạy học thì cần phải lựa chọn những PPDH đề cao năng lực tự học, phát huy tinh thần độc lập suy nghĩ và sáng tạo của người học (Hồ Chí Minh toàn tập, 1995). Nội dung Điều 28 của Luật giáo dục năm 2005, yêu cầu về nội dung, phương pháp giáo dục phổ thông, phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; Bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học 12 sinh (Luật giáo dục, 2005).

Kế hoạch thực hiện Chương trình hành động của Tỉnh uỷ thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, đã nêu cụ thể các nhiệm vụ, giải pháp : Tiếp tục thực hiện chương trình đổi mới về dạy học các môn ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặc biệt là chương trình nâng cao hiệu quả dạy, học và sử dụng tiếng Anh; Đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá định kì kết quả học tập, rèn luyện theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của học sinh; nhân rộng các mô hình, phương pháp dạy học tiên tiến, phù hợp với điều kiện phát triển giáo dục phổ thông; tiếp tục thực hiện phổ cập giáo dục và xây dựng trường học đạt chuẩn quốc gia gắn với nâng cao chất lượng giáo dục; Nâng cao chất lượng thực hiện đề án ngoại ngữ Quốc gia 2020; Tăng cường mời các giáo viên người nước ngoài đến dạy và giao lưu với giáo viên và học sinh trong tỉnh (Ủy ban Nhân dân tỉnh Vĩnh Long, 2016). Hướng dẫn số 1206/HD-SGDĐT về việc triển khai dạy học tiếng Anh cấp THPT và THCS theo Đề án ngoại ngữ Quốc gia 2020 năm học 2017–2018 nêu rõ các trường triển khai Chương trình giáo dục phổ thông môn Tiếng Anh theo Đế án “Dạy và học Ngoại ngữ trong hệ thống quốc dân giai đoạn 2008-2020” có cơ sở vật chất tối thiểu theo qui định, có đội ngũ giáo viên được bồi dưỡng và đạt yêu cầu về năng lực ngoại ngữ tối thiểu tương đương bậc 4 (B2) và phương pháp dạy học tiếng Anh (Sở GDĐT Vĩnh Long, 2017). Có nhiều tác giả đã quan tâm nghiên cứu, biên soạn các tài liệu về PPDH và đổi mới PPDH và góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy và học Tiếng Anh trong giai đoạn hội nhập quốc tế của nước ta. Tài liệu tổng thuật về “Quan niệm và xu thế phát triển PPDH trên thế giới” có đề cập đến những đặc điểm nổi bật trong nghiên cứu và phát triển PPDH như sau: nghiên cứu lí thuyết khái quát, nghiên cứu thực nghiệm tìm kiếm phương pháp tiếp cận tổng quát đối với quá trình đổi mới PPDH, tạo ra những giai đoạn sáng tạo các 13 PPDH cụ thể, hình thành các mô hình, kiểu dạy học cụ thể; nghiên cứu PPDH theo môn học, nét chung của xu thế này là nghiên cứu, phát triển PPDH cụ thể với mục đích thích ứng các tư tưởng, các mô hình lí thuyết với thực tiễn dạy học; kĩ thuật truyền thống trong quá trình sáng tạo các PPDH tích cực, dùng kĩ thuật truyền thống để tạo ra các PPDH mới, tích cực.

Đây là một xu thế phổ biến hiện nay; kĩ thuật hiện đại hóa trong quá trình sáng tạo các PPDH mới, là xu thế tích hợp máy vi tính, công nghệ thông tin (CNTT) trong quá trình đổi mới PPDH (Đặng Thành Hưng, 2001). Nguyễn Thị Mỹ Phượng (2006), tác giả nghiên cứu về một số chiến lược nhằm nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh. Tác giả đề cập đến những khó khăn của HS trong việc học tiếng Anh và đưa ra những chiến lược liên quan đến chất lượng dạy học, phương pháp và giáo trình giảng dạy nhằm đáp ứng nhu cầu cấp bách của xã hội hiện tại và tương lai. Tác giả cũng đề xuất các GV vận dụng các chiến lược lấy HS làm trung tâm, tôn trọng HS và sử dụng các hoạt động vui nhộn như trò chơi nhằm gây sự chú ý của HS.

Đổi mới PPDH tiếng Anh phải tăng cường cho HS thực hành giao tiếp và gắn liền với bối cảnh thật. Ngô Tứ Thành (2008) đã chứng minh sự phát triển của CNTT trên toàn thế giới, ông đưa ra một số giải pháp đổi mới PPDH: xu hướng lấy HS làm trung tâm chủ đạo, dạy học phải là dạy cách học, cách nghiên cứu; cần phát huy mạnh mẽ tính chủ động của HS; công cụ cần khai thác triệt để là CNTT và truyền thông. Qua nghiên cứu tư liệu ở thư viện trường Đại Học sư phạm Thành Phố Hồ Chí Minh, cũng như tham khảo một số đề tài nghiên cứu gắn với đề tài chúng tôi làm luận văn tốt nghiệp cao học chuyên ngành Quản lí giáo dục như: - Luận văn thạc sĩ Quản lí giáo dục “Thực trạng quản lí việc cải tiến phương pháp giảng dạy bộ môn Tiếng Anh của Hiệu trưởng các trường THCS Quận Gò Vấp, Tp. - Luận văn thạc sĩ Quản lí giáo dục “Thực trạng quản lí đổi mới phương pháp dạy học ở các trường THPT tỉnh Bến Tre” (Phan Ngọc Trọng, 2010).

- Luận văn thạc sĩ Quản lí giáo dục “Thực trạng quản lí việc đổi mới phương 14 pháp dạy học Tiếng Anh ở các trường THCS, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh” (Đặng Thị Út, 2010). - Luận văn thạc sĩ Quản lí giáo dục “Thực trạng và biện pháp quản lí đổi mới phương pháp giảng dạy Tiếng Anh ở các trường THPT tại Quận 6, Thành phố Hồ Chí Minh” (Bùi Hồng Nhung, 2010). - Luận văn thạc sĩ Quản lí giáo dục “Thực trạng quản lí đổi mới hoạt động giảng dạy Tiếng Anh ở các Trường THPT tại Bình Dương” (Bùi Thị Triệu Phúc, 2013). - Luận văn thạc sĩ Quản lí giáo dục “Quản lí quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở quận 10, thành phố Hồ Chí Minh” (Phạm Thị Thanh Bình, 2013).

Nội dung các đề tài tập trung nghiên cứu về đổi mới PPDH tiếp cận theo nội dung quản lí, tập trung chủ yếu vào hoạt động giảng dạy Tiếng Anh của GV, PPDH tích cực đối với các môn học nói chung và việc vận dụng PPDH tích cực vào dạy học Tiếng Anh.