Luận văn thạc sĩ quản lí hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng anh tại các trường trung học cơ sở thành phố vĩnh long tỉnh vĩnh long

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh tại trường trung học cơ sở Vĩnh Long, nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Nguyễn Thị Minh Châu
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đức Danh
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lí Giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Tiếng Anh Tại Các Trường THCS, Thành Phố Vĩnh Long, Tỉnh Vĩnh Long
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• Lời cam đoan
• Lời cảm ơn
• Danh mục các chữ viết tắt
• Danh mục các bảng
• Danh mục các sơ đồ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Các công trình nghiên cứu ở ngoài nước
• 1.1.2. Các công trình nghiên cứu ở trong nước
• 1.2. Một số khái niệm liên quan đến đề tài
• 1.2.1. Đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh
• 1.2.2. Quản lí hoạt động đổi mới PPDH môn Tiếng Anh ở trường THCS
• 1.3. Hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở trường trung học cơ sở
• 1.3.1. Mục tiêu của hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh ở trường trung học cơ sở
• 1.3.2. Định hướng đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh
• 1.3.3. Một số phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa học tập
• 1.3.4. Các điều kiện hỗ trợ hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh ở trường trung học cơ sở
• 1.4. Quản lí hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh ở trường trung học cơ sở
• 1.4.1. Tầm quan trọng của quản lí hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh ở trường trung học cơ sở
• 1.4.2. Chức năng của quản lí hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh ở trường trung học cơ sở
• 1.4.3. Quản lí các điều kiện phục vụ hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh ở trường trung học cơ sở
• 1.5.1. Các yếu tố chủ quan
• 1.5.2. Các yếu tố khách quan
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ, THÀNH PHỐ VĨNH LONG, TỈNH VĨNH LONG
• 2.1. Khái quát tình hình giáo dục của thành phố Vĩnh Long
• 2.2. Tổ chức nghiên cứu thực trạng
• 2.3. Kết quả khảo sát thực trạng hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh tại các trường THCS, thành phố Vĩnh long, tỉnh Vĩnh Long
• 2.3.1. Thực trạng về mục tiêu của hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh
• 2.3.2. Thực trạng về định hướng đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh
• 2.3.3. Thực trạng về vận dụng một số phương pháp dạy học theo hướng tích cực trong đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh
• 2.3.4. Thực trạng về việc sử dụng các điều kiện hỗ trợ hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh
• 2.4. Kết quả khảo sát thực trạng quản lí hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh
• 2.4.1. Thực trạng về công tác xây dựng kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh
• 2.4.2. Thực trạng về công tác tổ chức, chỉ đạo hoạt động đổi mới PPDH môn Tiếng Anh
• 2.4.3. Thực trạng về công tác kiểm tra việc thực hiện kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh
• 2.4.4. Thực trạng về quản lí các điều kiện hỗ trợ hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh
• 2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh tại các trường trung học cơ sở, thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long
• 2.6. Đánh giá chung về thực trạng quản lí hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh tại các trường trung học cơ sở, thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long
• 2.7. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ, THÀNH PHỐ VĨNH LONG, TỈNH VĨNH LONG
• 3.1. Cơ sở đề xuất biện pháp
• 3.2. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.3. Biện pháp quản lí hoạt động đổi mới phương pháp dạy học Tiếng Anh ở trường trung học cơ sở, thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long
• 3.3.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lí, giáo viên, học sinh về đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh
• 3.3.2. Biện pháp 2: Cải tiến công tác kế hoạch hóa hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh
• 3.3.3. Biện pháp 3: Nâng cao công tác tổ chức, chỉ đạo thực hiện hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh
• 3.3.4. Biện pháp 4: Bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên dạy Tiếng Anh
• 3.3.5. Biện pháp 5: Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát giờ dạy của giáo viên trong thực hiện đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh
• 3.3.6. Biện pháp 6: Đầu tư CSVC, sử dụng có hiệu quả các phương tiện kĩ thuật phục vụ hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh
• 3.4. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.5. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lí đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh tại các trường trung học cơ sở, thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long
• 3.6. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh

Quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh tại các trường THCS Vĩnh Long là một nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn phát triển năng lực giao tiếp của học sinh. Đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) tiếng Anh cần được thực hiện đồng bộ và hiệu quả để đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục hiện hành.

1.1. Định nghĩa và tầm quan trọng của đổi mới phương pháp dạy học

Đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh là quá trình cải tiến các phương pháp giảng dạy nhằm nâng cao hiệu quả học tập. Tầm quan trọng của việc này không chỉ nằm ở việc cải thiện kết quả học tập mà còn giúp học sinh phát triển kỹ năng giao tiếp và tư duy phản biện.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đổi mới phương pháp dạy học

Quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như năng lực của giáo viên, cơ sở vật chất, và sự hỗ trợ từ các cấp quản lý giáo dục. Những yếu tố này cần được xem xét kỹ lưỡng để đảm bảo sự thành công của quá trình đổi mới.

II. Thách thức trong quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt về cơ sở vật chất, sự chưa đồng bộ trong việc đào tạo giáo viên, và sự kháng cự từ một số giáo viên đối với các phương pháp mới.

2.1. Thiếu hụt cơ sở vật chất và công nghệ

Nhiều trường THCS tại Vĩnh Long vẫn chưa có đủ cơ sở vật chất và công nghệ hiện đại để hỗ trợ cho việc dạy và học tiếng Anh. Điều này gây khó khăn cho giáo viên trong việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực.

2.2. Khó khăn trong việc đào tạo giáo viên

Việc đào tạo giáo viên về các phương pháp dạy học mới còn gặp nhiều khó khăn. Nhiều giáo viên chưa được tiếp cận với các khóa bồi dưỡng chuyên môn, dẫn đến việc áp dụng phương pháp dạy học chưa hiệu quả.

III. Phương pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh hiệu quả

Để quản lý hiệu quả hoạt động đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh, cần áp dụng một số phương pháp quản lý cụ thể. Những phương pháp này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dạy học mà còn tạo động lực cho giáo viên và học sinh.

3.1. Nâng cao nhận thức cho giáo viên và học sinh

Cần tổ chức các buổi tập huấn để nâng cao nhận thức cho giáo viên và học sinh về tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy học. Điều này sẽ giúp họ hiểu rõ hơn về lợi ích của việc áp dụng các phương pháp dạy học mới.

3.2. Cải tiến công tác kế hoạch hóa hoạt động dạy học

Cần xây dựng kế hoạch dạy học rõ ràng, cụ thể và linh hoạt để phù hợp với từng đối tượng học sinh. Việc này sẽ giúp giáo viên dễ dàng áp dụng các phương pháp dạy học tích cực.

IV. Ứng dụng công nghệ trong đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh

Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học tiếng Anh là một xu hướng tất yếu trong thời đại số. Việc sử dụng công nghệ không chỉ giúp nâng cao hiệu quả dạy học mà còn tạo ra môi trường học tập thú vị cho học sinh.

4.1. Lợi ích của việc sử dụng công nghệ trong dạy học

Công nghệ giúp giáo viên dễ dàng truyền đạt kiến thức và tạo ra các hoạt động học tập tương tác. Học sinh có thể tiếp cận với nhiều nguồn tài liệu phong phú và đa dạng hơn.

4.2. Thực trạng ứng dụng công nghệ trong dạy học tiếng Anh

Mặc dù đã có nhiều trường áp dụng công nghệ trong dạy học, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế về cơ sở vật chất và kỹ năng sử dụng công nghệ của giáo viên. Cần có các giải pháp cụ thể để khắc phục tình trạng này.

V. Kết quả nghiên cứu về quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh tại các trường THCS Vĩnh Long đã có những chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục cải thiện để đạt được hiệu quả cao hơn.

5.1. Đánh giá hiệu quả của các phương pháp dạy học mới

Các phương pháp dạy học mới đã giúp học sinh nâng cao khả năng giao tiếp và tự tin hơn trong việc sử dụng tiếng Anh. Tuy nhiên, cần có thêm thời gian và sự hỗ trợ để các phương pháp này được áp dụng rộng rãi.

5.2. Những bài học rút ra từ thực tiễn

Từ thực tiễn quản lý đổi mới phương pháp dạy học, có thể rút ra nhiều bài học quý giá về cách thức tổ chức và triển khai các hoạt động dạy học hiệu quả hơn.

VI. Kết luận và hướng phát triển tương lai trong quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh

Quản lý đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh tại các trường THCS Vĩnh Long cần được tiếp tục chú trọng và phát triển. Các giải pháp cần được triển khai đồng bộ để nâng cao chất lượng giáo dục.

6.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần có các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ hơn từ các cấp quản lý giáo dục để thúc đẩy việc đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng nhu cầu hội nhập quốc tế.

6.2. Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng

Cần khuyến khích sự tham gia của cộng đồng và phụ huynh trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học. Sự hỗ trợ từ cộng đồng sẽ tạo ra môi trường học tập tích cực hơn cho học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nền giáo dục Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi căn bản và toàn diện theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW và Nghị quyết số 88/2014/QH13 của Quốc hội. Nhằm hiện thực hóa các mục tiêu của Đề án Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020 do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, việc đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh ở cấp trung học cơ sở giữ vai trò then chốt. Tuy nhiên, tại các đô thị loại hai khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, công tác quản lý chuyên môn đối với bộ môn này vẫn còn gặp nhiều khó khăn, bất cập giữa yêu cầu chuẩn hóa và năng lực đáp ứng thực tế. Luận văn Thạc sĩ Quản lý Giáo dục của tác giả Nguyễn Thị Minh Châu (Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh) đã đi sâu phân tích toàn diện công tác quản lý hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy tiếng Anh tại 8 trường trung học cơ sở thuộc địa bàn thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long trong năm học 2017-2018.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát đánh giá thực trạng công tác chỉ đạo chuyên môn của đội ngũ cán bộ quản lý, từ đó đề xuất hệ thống biện pháp quản trị khả thi nhằm nâng cao chất lượng dạy và học theo định hướng tiếp cận năng lực giao tiếp. Về phạm vi nghiên cứu, đề tài được triển khai khảo sát thực chứng tại 8 trường trung học cơ sở công lập gồm: Lê Quí Đôn, Nguyễn Trường Tộ, Nguyễn Trãi, Trần Phú, Cao Thắng, Nguyễn Khuyến, Lương Thế Vinh và Nguyễn Đình Chiểu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình được khẳng định qua việc cung cấp dữ liệu nền tảng từ 10 cán bộ quản lý và 40 giáo viên chuyên trách, tạo cơ sở thực nghiệm giúp các nhà trường nâng tỷ lệ học sinh đạt chuẩn năng lực tiếng Anh, đồng thời tối ưu hóa 100% hiệu suất sử dụng phòng học bộ môn và thiết bị công nghệ hiện có.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên sự giao thoa chặt chẽ giữa lý thuyết quản lý tổ chức trường học và lý thuyết phương pháp giảng dạy ngoại ngữ hiện đại. Về mặt quản trị học, đề tài vận dụng mô hình 4 chức năng cốt lõi của Henri Fayol và Harold Koontz gồm: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá, kết hợp với các nguyên lý quản trị nhà trường của tác giả Trần Kiểm và Nguyễn Ngọc Quang. Về phương diện giáo học pháp, công trình lấy đường hướng Dạy ngôn ngữ giao tiếp (Communicative Language Teaching - CLT) làm nền tảng chủ đạo, bám sát các chỉ đạo chuyên môn tại Quyết định số 01/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng lý thuyết dạy học tích cực của tác giả Trần Thị Hương.

Hệ thống 5 khái niệm công cụ được chuẩn hóa trong luận văn bao gồm: quản lý giáo dục, đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh, đường hướng giao tiếp CLT, năng lực giao tiếp ngôn ngữ và kỹ thuật dạy học tích cực (tiêu biểu như học tập hợp tác theo nhóm nhỏ, dạy học giải quyết tình huống theo Robinson, đóng vai nhập vai và học tập trải nghiệm sáng tạo). Mô hình lý thuyết xác lập mối quan hệ tác động tương hỗ giữa 4 chức năng quản lý của Ban Giám hiệu và hoạt động tích cực hóa 4 kỹ năng Nghe - Nói - Đọc - Viết của học sinh trong môi trường lớp học tương tác.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp hài hòa giữa phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính khách quan khoa học. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm tổng cộng 74 khách thể khảo sát, bao gồm 10 cán bộ quản lý (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn, Tổ trưởng chuyên môn), 40 giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn Tiếng Anh và 24 học sinh đại diện cho 4 khối lớp từ lớp 6 đến lớp 9 tại 8 trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Vĩnh Long. Phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích được áp dụng nhằm bao quát đầy đủ các trường nội thành phát triển và các trường thuộc khu vực vùng ven có điều kiện kinh tế - xã hội khác nhau.

Dữ liệu định lượng thu được từ phiếu hỏi của 40 giáo viên được nhập và xử lý bằng phần mềm thống kê SPSS. Tác giả sử dụng các chỉ số thống kê mô tả gồm điểm trung bình cộng (Mean) để đo lường mức độ nhận thức, mức độ thực hiện và độ lệch chuẩn (Std) nhằm đánh giá độ phân tán của mẫu khảo sát. Phép phân tích tương quan tuyến tính Pearson (hệ số r) với mức ý nghĩa thống kê p < 0,05 được lựa chọn để kiểm định mối quan hệ tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý. Bên cạnh đó, nghiên cứu sử dụng phương pháp phỏng vấn sâu 10 cán bộ quản lý, kết hợp quan sát thực địa 16 tiết dạy chuyên đề và kiểm tra hồ sơ giáo án, sổ dự giờ trong năm học 2017-2018 để đối chiếu, làm sâu sắc thêm các kết luận khoa học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy học đạt mức rất cao với điểm trung bình 4,25 trên thang đo 5 mức độ. Có đến 100% cán bộ quản lý và giáo viên đồng thuận rằng mục tiêu cốt lõi là phát triển năng lực giao tiếp thực tế cho học sinh. Tuy nhiên, mức độ thực hiện thực tế trên lớp học chỉ đạt mức trung bình khá với điểm trung bình dao động từ 3,45 đến 3,58 điểm, tạo ra khoảng cách chênh lệch giữa nhận thức và hành động lên tới 16% đến 18%.

Thứ hai, việc vận dụng các kỹ thuật dạy học tích cực còn mang tính cục bộ. Tỷ lệ giáo viên thường xuyên tổ chức dạy học theo nhóm nhỏ và đàm thoại gợi mở đạt khoảng 78%, trong khi các hình thức dạy học hiện đại như dạy học theo dự án, dạy học WebQuest khám phá qua mạng hay tổ chức trò chơi ngôn ngữ chuyên sâu chỉ đạt tỷ lệ triển khai thường xuyên dưới 35%.

Thứ ba, trong 4 chức năng quản lý, công tác xây dựng kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học đạt điểm số cao nhất với điểm trung bình 3,85 điểm. Ngược lại, khâu kiểm tra, giám sát chuyên môn và tư vấn sư phạm sau dự giờ chỉ đạt điểm trung bình 3,25 điểm, xếp thứ hạng thấp nhất trong toàn bộ chu trình quản trị của Ban Giám hiệu.

Thứ tư, về mặt điều kiện hỗ trợ kỹ thuật, chỉ có khoảng 37,5% các trường trung học cơ sở khảo sát sở hữu phòng học bộ môn (phòng Lab) hoạt động đúng tiêu chuẩn, trong khi hơn 60% giáo viên phản ánh hệ thống máy chiếu, loa nghe và đường truyền Internet tại các lớp học thông thường chưa đáp ứng kịp thời yêu cầu giảng dạy đổi mới.

Thảo luận kết quả

Thực trạng nêu trên bắt nguồn từ cả nguyên nhân chủ quan và khách quan. Về mặt chủ quan, một bộ phận giáo viên vẫn giữ thói quen truyền thụ một chiều theo phương pháp ngữ pháp - dịch do áp lực từ các kỳ thi chuyển cấp vốn nặng về kiểm tra kiến thức ngữ pháp trên giấy. Về mặt khách quan, quy mô sĩ số lớp học đông (dao động từ 40 đến 45 học sinh một lớp) gây trở ngại lớn cho việc tổ chức hoạt động giao tiếp nhóm. Ngoài ra, công tác kiểm tra của cán bộ quản lý đôi khi còn nặng tính hành chính, thiếu sự định hướng nghiệp vụ chuyên sâu cho giáo viên.

Khi kiểm định tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý, hệ số tương quan Pearson đạt giá trị r từ 0,65 đến 0,82 với mức ý nghĩa p < 0,01. Điều này chứng minh rằng các giải pháp quản lý được đề xuất có sự gắn kết hữu cơ và hoàn toàn phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Nếu kết quả khảo sát được biểu diễn thông qua biểu đồ cột so sánh giữa nhận thức và mức độ thực hiện, cùng bảng tổng hợp phân tích đa biến, các nhà quản lý sẽ dễ dàng nhận thấy việc tăng cường khâu kiểm tra và đầu tư công nghệ sẽ giúp nâng hiệu quả đổi mới phương pháp của giáo viên lên từ 20% đến 25%.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, luận văn đề xuất 6 nhóm biện pháp quản lý đồng bộ với mục tiêu, lộ trình và chủ thể thực hiện cụ thể:

• Biện pháp 1 - Nâng cao nhận thức: Ban Giám hiệu tổ chức tối thiểu 2 đợt sinh hoạt chuyên đề mỗi học kỳ cho 100% cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh nhằm quán triệt đường hướng giao tiếp, chuyển biến tư duy từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực ngôn ngữ.
• Biện pháp 2 - Cải tiến công tác kế hoạch hóa: Phó Hiệu trưởng chuyên môn cùng Tổ trưởng chuyên môn hoàn thiện quy trình lập kế hoạch đổi mới phương pháp ngay từ đầu năm học, đảm bảo 100% kế hoạch bài dạy của giáo viên tích hợp mục tiêu phát triển 4 kỹ năng và ứng dụng công nghệ.
• Biện pháp 3 - Đổi mới công tác tổ chức, chỉ đạo chuyên môn: Chỉ đạo tổ chức tối thiểu 4 tiết thao giảng chuyên đề cấp trường mỗi học kỳ, đẩy mạnh sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học và tăng cường các hoạt động ngoại khóa tiếng Anh.
• Biện pháp 4 - Bồi dưỡng năng lực chuyên môn và sư phạm: Phối hợp Phòng Giáo dục và Đào tạo tổ chức các lớp tập huấn phương pháp CLT và kỹ năng công nghệ thông tin, phấn đấu 100% giáo viên đạt chuẩn năng lực ngoại ngữ Bậc 4 (B2) theo khung năng lực ngoại ngữ Việt Nam trong giai đoạn 2019-2021.
• Biện pháp 5 - Tăng cường kiểm tra, giám sát và tư vấn: Thiết lập bộ tiêu chí đánh giá giờ dạy theo định hướng đổi mới, tiến hành dự giờ kiểm tra định kỳ và đột xuất ít nhất 1 lần mỗi học kỳ đối với từng giáo viên để kịp thời tư vấn nghiệp vụ.
• Biện pháp 6 - Hiện đại hóa cơ sở vật chất và thiết bị: Tranh thủ nguồn ngân sách nhà nước kết hợp xã hội hóa giáo dục để trang bị tivi thông minh, máy chiếu và hệ thống âm thanh chuẩn cho 100% phòng học chuyên dùng trong lộ trình từ 12 đến 24 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị tham khảo thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm sau:

• Cán bộ quản lý trường trung học cơ sở (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, Tổ trưởng bộ môn): Cung cấp cẩm nang thực thi 4 chức năng quản trị chuyên môn, hỗ trợ xây dựng kế hoạch đổi mới và hoàn thiện quy trình kiểm tra, đánh giá giờ dạy tiếng Anh theo định hướng năng lực.
• Giáo viên giảng dạy môn Tiếng Anh cấp trung học cơ sở: Cung cấp hệ thống phương pháp luận và gợi ý thực hành các kỹ thuật dạy học tích cực như làm việc nhóm, đóng vai, giải quyết tình huống và ứng dụng công nghệ thông tin vào từng đơn vị bài học.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản lý giáo dục: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo chuẩn mực về cấu trúc luận văn, phương pháp thiết kế công cụ điều tra bảng hỏi, kỹ thuật phỏng vấn sâu và quy trình xử lý dữ liệu SPSS trong nghiên cứu giáo dục.
• Chuyên viên chỉ đạo chuyên môn tại Phòng và Sở Giáo dục và Đào tạo: Cung cấp nguồn số liệu khảo sát thực chứng và cơ sở khoa học để hoạch định chính sách bồi dưỡng giáo viên, phân bổ ngân sách trang thiết bị dạy học ngoại ngữ trên địa bàn.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận văn sử dụng quy mô mẫu khảo sát thực tế như thế nào?

Nghiên cứu tiến hành khảo sát trên tổng số 74 khách thể tại 8 trường trung học cơ sở ở thành phố Vĩnh Long trong năm học 2017-2018, bao gồm 10 cán bộ quản lý (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn), 40 giáo viên trực tiếp dạy tiếng Anh và 24 học sinh thuộc 4 khối lớp.

2. Khâu quản lý nào của Ban Giám hiệu các trường hiện còn nhiều bất cập nhất?

Số liệu thực chứng chỉ ra rằng khâu kiểm tra, giám sát và tư vấn chuyên môn sau dự giờ có điểm trung bình thấp nhất (3,25 trên thang đo 5 điểm). Cán bộ quản lý thường tập trung nhiều vào khâu lập kế hoạch nhưng thiếu sự đồng hành, hỗ trợ tháo gỡ khó khăn sư phạm trực tiếp cho giáo viên.

3. Phương pháp dạy học nào được xác định là đường hướng chủ đạo trong môn Tiếng Anh?

Đường hướng Dạy ngôn ngữ giao tiếp (Communicative Language Teaching - CLT) kết hợp các kỹ thuật dạy học tích cực như đàm thoại nhóm, giải quyết tình huống và trò chơi ngôn ngữ là trọng tâm hàng đầu, giúp phát triển đồng đều 4 kỹ năng Nghe - Nói - Đọc - Viết cho học sinh.

4. Luận văn đã sử dụng phương pháp xử lý dữ liệu định lượng nào để chứng minh tính khoa học?

Đề tài sử dụng phần mềm SPSS để tính toán điểm trung bình cộng (Mean), độ lệch chuẩn (Std) và thực hiện phân tích tương quan tuyến tính Pearson (hệ số r với p < 0,05), giúp kiểm định chặt chẽ mối liên hệ giữa tính cấp thiết và tính khả thi của 6 biện pháp quản lý.

5. Lộ trình nâng cấp cơ sở vật chất và bồi dưỡng giáo viên được đề xuất trong bao lâu?

Biện pháp trang bị phương tiện kỹ thuật công nghệ được đề xuất triển khai theo lộ trình từ 12 đến 24 tháng, trong khi kế hoạch bồi dưỡng 100% giáo viên đạt chuẩn năng lực tiếng Anh Bậc 4 (B2) được định hướng hoàn thành trong giai đoạn 2019-2021.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học môn Tiếng Anh theo đường hướng giao tiếp và 4 chức năng quản trị trường học.
• Đánh giá khách quan thực trạng tại 8 trường trung học cơ sở thành phố Vĩnh Long thông qua nguồn dữ liệu tin cậy từ 74 cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh.
• Làm rõ khoảng cách giữa nhận thức và mức độ thực hành, đồng thời chỉ ra điểm nghẽn ở khâu kiểm tra giám sát chuyên môn cùng sự thiếu thốn về trang thiết bị công nghệ.
• Đề xuất hệ thống 6 nhóm biện pháp quản lý có mối tương quan chặt chẽ giữa tính cấp thiết và tính khả thi dựa trên kiểm định thống kê SPSS (p < 0,05).
• Đóng góp nguồn tư liệu khoa học giá trị phục vụ triển khai Đề án Ngoại ngữ Quốc gia và đổi mới Chương trình Giáo dục phổ thông tại địa phương.

Lộ trình tiếp theo đòi hỏi các trường cần khẩn trương chuẩn hóa năng lực giáo viên đạt chuẩn B2 và hiện đại hóa phòng học bộ môn ngay trong năm học tới. Hãy áp dụng ngay hệ thống giải pháp quản trị này để tạo bước chuyển biến đột phá về chất lượng dạy học tiếng Anh tại đơn vị của bạn!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. CỞ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu vấn đề Vấn đề về đổi mới phương pháp dạy học và phương pháp dạy học Tiếng Anh được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm, cả ở ngoài nước và ở trong nước. Chúng tôi tìm hiểu và tiếp cận một số công trình nghiên cứu về đổi mới PPDH và PPDH Tiếng Anh ở trong và ngoài nước có liên quan đến đề tài theo các hướng cụ thể sau: 1.

Các công trình nghiên cứu ở ngoài nước Nhiều nhà giáo dục học nổi tiếng trên thế giới đã nghiên cứu các PPDH nhằm phát huy tính tích cực, tư duy độc lập và sáng tạo của người học. Tài liệu nghiên cứu lịch sử giáo dục thế giới về mối quan hệ tác động biện chứng giữa sự phát triển xã hội và giáo dục qua các thời kì lịch sử, lí luận và kinh nghiệm giáo dục có tính kế thừa và phát triển, trình bày các quan điểm của các nhà giáo dục nổi tiếng trên thế giới như: theo quan niệm của Khổng Tử, PPDH là cách gợi mở, đi từ xa đến gần, từ đơn giản đến phức tạp nhưng vẫn đòi hỏi người học phải tích cực suy nghĩ, phải hình thành nề nếp, thói quen trong học tập. Ông còn quan niệm phương pháp “Tri thức gắn với thực tiễn” giúp học trò vận dụng những hiểu biết để vận dụng trong cuộc sống, trở thành người quân tử, người quản lí xã hội. Theo John Dewey, nhà giáo dục nổi tiếng của nước Mỹ, ông chủ trương phải dựa vào kinh nghiệm thực tế của trẻ em.

Việc giảng dạy phải kích thích được hứng thú, phải để trẻ em độc lập tìm tòi, thầy giáo vừa là người thiết kế vừa là người cố vấn (Hà Nhật Thăng và Đào Thanh Tâm, 1998). Giáo sư Giordan André của Đại học Genève (Thụy Sĩ) đã đề cập và phân tích những chủ đề hết sức cần thiết cho việc học như: học hiểu về não bộ, học tự chủ, học ghi chép, học quản lí thời gian, những thái độ nên có, cách thức và phương pháp tổ chức việc học tập ở nhà cũng như ở trường, những lời khuyên hữu ích giúp bản thân thành công hơn trên con đường học tập (Nguyễn Khánh Trung, 2017). 11 Trong lịch sử phương pháp giảng dạy ngoại ngữ, giảng dạy tiếng luôn gắn liền với các trào lưu trong ngôn ngữ học, tâm lí học và sư phạm học. Murcia quan niệm phương pháp giảng dạy ngoại ngữ luôn dựa vào ba hòn đá tảng: bản chất ngôn ngữ (giảng dạy tiếng và ngôn ngữ học), bản chất người học (giảng dạy tiếng và tâm lí học), và mục đích giảng dạy và học tập (mục đích của cá nhân và nhu cầu xã hội).

Dựa trên khái niệm của Anthony, Richards và Rodgers nhìn nhận phương pháp như một cái ô bao trùm ba cấp độ: lí thuyết (approach - lối tiếp cận), xử lí (design - thiết kế) và ứng dụng thực tế (procedure - qui trình) (Trần Thị Lan, 2011). Các tác giả trên đã giúp chúng ta định hình được cấu trúc của phương pháp bao gồm vai trò giáo viên và học viên, loại hình chương trình, đặc trưng tổ chức quá trình đào tạo và các ngữ liệu giảng dạy. Nhìn chung, việc nghiên cứu về đổi mới PPDH nói chung, PPDH tiếng Anh nói riêng và quản lí giáo dục ở các nước đã có những thành quả to lớn, góp phần cải cách giáo dục. Các công trình nghiên cứu ở trong nước Để nâng cao chất lượng, phát triển sự nghiệp giáo dục một trong những yếu tố quan trọng có tính chất định hướng là vấn đề quản lí nâng cao chất lượng dạy học.

Điều này, được Đảng ta tiếp tục khẳng định tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI: "Đổi mới mạnh mẽ nội dung, chương trình, phương pháp dạy và học ở các cấp học, bậc học”. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói rõ về PPDH “phải nâng cao và hướng dẫn việc tự học” hoặc “Lấy tự học làm cốt, do thảo luận và chỉ đạo giúp vào”. Quan điểm này cho thấy muốn mang lại hiệu quả dạy học thì cần phải lựa chọn những PPDH đề cao năng lực tự học, phát huy tinh thần độc lập suy nghĩ và sáng tạo của người học (Hồ Chí Minh toàn tập, 1995). Nội dung Điều 28 của Luật giáo dục năm 2005, yêu cầu về nội dung, phương pháp giáo dục phổ thông, phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; Bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học 12 sinh (Luật giáo dục, 2005).

Kế hoạch thực hiện Chương trình hành động của Tỉnh uỷ thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, đã nêu cụ thể các nhiệm vụ, giải pháp : Tiếp tục thực hiện chương trình đổi mới về dạy học các môn ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặc biệt là chương trình nâng cao hiệu quả dạy, học và sử dụng tiếng Anh; Đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá định kì kết quả học tập, rèn luyện theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của học sinh; nhân rộng các mô hình, phương pháp dạy học tiên tiến, phù hợp với điều kiện phát triển giáo dục phổ thông; tiếp tục thực hiện phổ cập giáo dục và xây dựng trường học đạt chuẩn quốc gia gắn với nâng cao chất lượng giáo dục; Nâng cao chất lượng thực hiện đề án ngoại ngữ Quốc gia 2020; Tăng cường mời các giáo viên người nước ngoài đến dạy và giao lưu với giáo viên và học sinh trong tỉnh (Ủy ban Nhân dân tỉnh Vĩnh Long, 2016). Hướng dẫn số 1206/HD-SGDĐT về việc triển khai dạy học tiếng Anh cấp THPT và THCS theo Đề án ngoại ngữ Quốc gia 2020 năm học 2017–2018 nêu rõ các trường triển khai Chương trình giáo dục phổ thông môn Tiếng Anh theo Đế án “Dạy và học Ngoại ngữ trong hệ thống quốc dân giai đoạn 2008-2020” có cơ sở vật chất tối thiểu theo qui định, có đội ngũ giáo viên được bồi dưỡng và đạt yêu cầu về năng lực ngoại ngữ tối thiểu tương đương bậc 4 (B2) và phương pháp dạy học tiếng Anh (Sở GDĐT Vĩnh Long, 2017). Có nhiều tác giả đã quan tâm nghiên cứu, biên soạn các tài liệu về PPDH và đổi mới PPDH và góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy và học Tiếng Anh trong giai đoạn hội nhập quốc tế của nước ta. Tài liệu tổng thuật về “Quan niệm và xu thế phát triển PPDH trên thế giới” có đề cập đến những đặc điểm nổi bật trong nghiên cứu và phát triển PPDH như sau: nghiên cứu lí thuyết khái quát, nghiên cứu thực nghiệm tìm kiếm phương pháp tiếp cận tổng quát đối với quá trình đổi mới PPDH, tạo ra những giai đoạn sáng tạo các 13 PPDH cụ thể, hình thành các mô hình, kiểu dạy học cụ thể; nghiên cứu PPDH theo môn học, nét chung của xu thế này là nghiên cứu, phát triển PPDH cụ thể với mục đích thích ứng các tư tưởng, các mô hình lí thuyết với thực tiễn dạy học; kĩ thuật truyền thống trong quá trình sáng tạo các PPDH tích cực, dùng kĩ thuật truyền thống để tạo ra các PPDH mới, tích cực.

Đây là một xu thế phổ biến hiện nay; kĩ thuật hiện đại hóa trong quá trình sáng tạo các PPDH mới, là xu thế tích hợp máy vi tính, công nghệ thông tin (CNTT) trong quá trình đổi mới PPDH (Đặng Thành Hưng, 2001). Nguyễn Thị Mỹ Phượng (2006), tác giả nghiên cứu về một số chiến lược nhằm nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh. Tác giả đề cập đến những khó khăn của HS trong việc học tiếng Anh và đưa ra những chiến lược liên quan đến chất lượng dạy học, phương pháp và giáo trình giảng dạy nhằm đáp ứng nhu cầu cấp bách của xã hội hiện tại và tương lai. Tác giả cũng đề xuất các GV vận dụng các chiến lược lấy HS làm trung tâm, tôn trọng HS và sử dụng các hoạt động vui nhộn như trò chơi nhằm gây sự chú ý của HS.

Đổi mới PPDH tiếng Anh phải tăng cường cho HS thực hành giao tiếp và gắn liền với bối cảnh thật. Ngô Tứ Thành (2008) đã chứng minh sự phát triển của CNTT trên toàn thế giới, ông đưa ra một số giải pháp đổi mới PPDH: xu hướng lấy HS làm trung tâm chủ đạo, dạy học phải là dạy cách học, cách nghiên cứu; cần phát huy mạnh mẽ tính chủ động của HS; công cụ cần khai thác triệt để là CNTT và truyền thông. Qua nghiên cứu tư liệu ở thư viện trường Đại Học sư phạm Thành Phố Hồ Chí Minh, cũng như tham khảo một số đề tài nghiên cứu gắn với đề tài chúng tôi làm luận văn tốt nghiệp cao học chuyên ngành Quản lí giáo dục như: - Luận văn thạc sĩ Quản lí giáo dục “Thực trạng quản lí việc cải tiến phương pháp giảng dạy bộ môn Tiếng Anh của Hiệu trưởng các trường THCS Quận Gò Vấp, Tp. - Luận văn thạc sĩ Quản lí giáo dục “Thực trạng quản lí đổi mới phương pháp dạy học ở các trường THPT tỉnh Bến Tre” (Phan Ngọc Trọng, 2010).

- Luận văn thạc sĩ Quản lí giáo dục “Thực trạng quản lí việc đổi mới phương 14 pháp dạy học Tiếng Anh ở các trường THCS, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh” (Đặng Thị Út, 2010). - Luận văn thạc sĩ Quản lí giáo dục “Thực trạng và biện pháp quản lí đổi mới phương pháp giảng dạy Tiếng Anh ở các trường THPT tại Quận 6, Thành phố Hồ Chí Minh” (Bùi Hồng Nhung, 2010). - Luận văn thạc sĩ Quản lí giáo dục “Thực trạng quản lí đổi mới hoạt động giảng dạy Tiếng Anh ở các Trường THPT tại Bình Dương” (Bùi Thị Triệu Phúc, 2013). - Luận văn thạc sĩ Quản lí giáo dục “Quản lí quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở quận 10, thành phố Hồ Chí Minh” (Phạm Thị Thanh Bình, 2013).

Nội dung các đề tài tập trung nghiên cứu về đổi mới PPDH tiếp cận theo nội dung quản lí, tập trung chủ yếu vào hoạt động giảng dạy Tiếng Anh của GV, PPDH tích cực đối với các môn học nói chung và việc vận dụng PPDH tích cực vào dạy học Tiếng Anh.