Luận văn: Quản lý đổi mới phương pháp dạy học của Hiệu trưởng trường THPT huyện Thanh Hà, Hải Dương

Bài viết trình bày biện pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học của hiệu trưởng trường trung học phổ thông huyện Thanh Hà, Hải Dương.

• Tác giả: Lấ Hồng Huấn
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Quý
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Quản Lý Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Tại Trường THPT Huyện Thanh Hà
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Lời cảm ơn
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 1.1. Tổng quan lịch sử vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Các khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Khái niệm quản lý
• 1.2.2. Quản lý giáo dục
• 1.2.3. Quản lý nhà trường
• 1.2.4. Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT
• 1.2.5. Quản lý việc đổi mới PPDH ở trường THPT
• 1.3. Vấn đề đổi mới phương pháp dạy học
• 1.3.1. Hoạt động dạy học
• 1.3.1.1. Khái niệm hoạt động dạy học
• 1.3.1.2. Cấu trúc quá trình dạy học
• 1.3.2. Hệ thống các PPDH truyền thống
• 1.3.2.1. Nhóm các phương pháp sử dụng ngôn ngữ
• 1.3.2.2. Nhóm các phương pháp dạy học trực quan
• 1.3.2.3. Nhóm các phương pháp dạy học thực hành
• 1.3.2.4. Phương pháp kiểm tra, đánh giá tri thức, kĩ năng, kĩ xảo trong quá trình dạy học
• 1.3.3. Nội dung đổi mới phương pháp dạy học ở trường THPT
• 1.3.4. Các định hướng đổi mới phương pháp dạy học ở trường Trung học phổ thông
• 1.3.4.1. Đổi mới về phương hướng
• 1.3.4.2. Đổi mới về tính chất hoạt động nhận thức của học sinh
• 1.3.4.3. Tăng cường hoạt động tự học của học sinh
• 1.3.4.4. Tăng cường thí nghiệm, thực hành, tăng cường rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề đời sống
• 1.3.4.5. Tăng cường sử dụng các phương tiện kĩ thuật mới
• 1.3.5. Một số phương pháp dạy học tích cực
• 1.4. Vấn đề quản lý đổi mới phương pháp dạy học ở trường Trung học phổ thông
• 1.4.1. Trường Trung học phổ thông trong hệ thống giáo dục quốc dân
• 1.4.1.1. Vị trí, nhiệm vụ của trường Trung học phổ thông
• 1.4.1.2. Nhiệm vụ, quyền hạn của Cán bộ quản lý trường Trung học phổ thông
• 1.4.1.3. Những yêu cầu đối với trường Trung học phổ thông và đội ngũ Cán bộ quản lý trường Trung học phổ thông giai đoạn hiện nay
• 1.4.2. Chức năng quản lý trường Trung học phổ thông
• 1.4.3. Nội dung quản lý đổi mới phương pháp dạy học ở trường Trung học phổ thông
• 1.4.3.1. Xây dựng kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học
• 1.4.3.2. Tổ chức, chỉ đạo thực hiện đổi mới phương pháp dạy học
• 1.4.3.3. Quản lý sử dụng trang thiết bị dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin đổi mới phương pháp dạy học
• 1.4.3.4. Quản lý kiểm tra đánh giá giờ dạy theo các tiêu chí đổi mới phương pháp dạy học
• 1.4.4. Đảm bảo các điều kiện tiên quyết cho việc đổi mới phương pháp dạy học
• 1.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG THPT HUYỆN THANH HÀ, HẢI DƯƠNG
• 2.1. Khái quát về điều kiện kinh tế - xã hội và giáo dục huyện Thanh Hà
• 2.1.1. Vài nét về điều kiện kinh tế - xã hội huyện Thanh Hà
• 2.1.2. Về giáo dục THPT huyện Thanh Hà (3 năm học từ 2009 - 2012)
• 2.2. Sơ lược về mẫu khảo sát và công cụ đo lường
• 2.3. Thực trạng đổi mới phương pháp dạy học ở các trường THPT huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức về đổi mới phương pháp dạy học
• 2.3.1.1. Thực trạng nhận thức về sự cần thiết đổi mới phương pháp dạy học
• 2.3.1.2. Thực trạng nhận thức về mục đích đổi mới phương pháp dạy học
• 2.3.1.3. Thực trạng nhận thức về xu thế đổi mới phương pháp dạy học
• 2.3.2. Thực trạng việc sử dụng các phương pháp dạy học ở các trường THPT huyện Thanh Hà
• 2.4. Thực trạng quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học của Hiệu trưởng các trường THPT huyện Thanh Hà
• 2.4.1. Thực trạng việc tổ chức, chỉ đạo hoạt động đổi mới phương pháp dạy học
• 2.4.2. Thực trạng kiểm tra, đánh giá việc đổi mới phương pháp dạy học của các trường THPT huyện Thanh Hà
• 2.5. Đánh giá chung
• 2.5.1. Những thuận lợi, thành công
• 2.5.2. Những tồn tại, khó khăn
• 2.5.3. Nguyên nhân thành công
• 2.5.4. Nguyên nhân tồn tại
• 2.6. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN THANH HÀ, TỈNH HẢI DƯƠNG
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.1.1. Đảm bảo tính hệ thống cấu trúc
• 3.1.2. Đảm bảo tính thực tiễn
• 3.2. Một số biện pháp
• 3.2.1. Nâng cao nhận thức về việc đổi mới PPDH
• 3.2.2. Nhóm biện pháp tăng cường công tác xây dựng kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học
• 3.2.2.1. Nâng cao chất lượng xây dựng kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học cấp trường
• 3.2.2.2. Nâng cao chất lượng xây dựng kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học của tổ chuyên môn
• 3.2.3. Nhóm biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động tổ, nhóm chuyên môn về đổi mới phương pháp dạy học
• 3.2.3.1. Sắp xếp biên chế, tổ chức tổ, nhóm chuyên môn
• 3.2.3.2. Bồi dưỡng kỹ năng quản lý tổ chuyên môn cho Tổ trưởng, nhóm trưởng chuyên môn
• 3.2.3.3. Cải tiến nội dung sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn
• 3.2.4. Nhóm biện pháp bồi dưỡng năng lực thực hiện các phương pháp dạy học tích cực cho giáo viên
• 3.2.4.1. Tăng cường công tác dự giờ, thao giảng, đánh giá, rút kinh nghiệm giờ dạy theo các tiêu chí đổi mới phương pháp dạy học
• 3.2.4.2. Tập huấn sử dụng thiết bị dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin vào đổi mới phương pháp dạy học
• 3.2.4.3. Tổ chức các phong trào thi đua đổi mới phương pháp dạy học
• 3.2.4.4. Tổ chức tự học, tự bồi dưỡng cho giáo viên để nâng cao năng lực chuyên môn góp phần thực hiện tốt hoạt động đổi mới phương pháp dạy học
• 3.2.5. Nhóm biện pháp tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc đổi mới phương pháp dạy học
• 3.2.5.1. Xây dựng tiêu chí thi đua đổi mới phương pháp dạy học
• 3.2.5.2. Kiểm tra, giám sát việc chuẩn bị kế hoạch bài dạy đổi mới phương pháp dạy học
• 3.2.5.3. Kiểm tra, giám sát việc thực hiện giờ dạy đổi mới phương pháp dạy học
• 3.2.5.4. Tổng kết, đánh giá đổi mới phương pháp dạy học định kỳ, khen thưởng điển hình tiên tiến
• 3.2.6. Bổ sung và tăng cường các điều kiện phục vụ hoạt động đổi mới PPDH trong các nhà trường
• 3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.3.1. Mục đích, yêu cầu của khảo nghiệm
• 3.3.2. Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.3.3. Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp quản lý
• 3.3.4. Mối quan hệ tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Tại Trường THPT Huyện Thanh Hà

Quản lý đổi mới phương pháp dạy học là một trong những nhiệm vụ quan trọng của các hiệu trưởng tại trường THPT huyện Thanh Hà. Trong bối cảnh giáo dục hiện đại, việc áp dụng các phương pháp dạy học mới không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn phát triển năng lực học sinh. Đổi mới phương pháp dạy học không chỉ là yêu cầu từ phía Bộ Giáo dục mà còn là nhu cầu thực tiễn nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội.

1.1. Khái Niệm Quản Lý Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học

Quản lý đổi mới phương pháp dạy học bao gồm việc xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và đánh giá hiệu quả của các phương pháp dạy học mới. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các giáo viên và cán bộ quản lý.

1.2. Vai Trò Của Hiệu Trưởng Trong Quản Lý Đổi Mới

Hiệu trưởng đóng vai trò quan trọng trong việc chỉ đạo và quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học. Họ cần có khả năng lãnh đạo, tổ chức và tạo động lực cho giáo viên trong quá trình thực hiện đổi mới.

II. Những Thách Thức Trong Quản Lý Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc đổi mới phương pháp dạy học, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề như thiếu cơ sở vật chất, sự kháng cự từ một số giáo viên và sự chưa đồng bộ trong quản lý là những rào cản lớn.

2.1. Thiếu Cơ Sở Vật Chất Hỗ Trợ Đổi Mới

Nhiều trường THPT tại huyện Thanh Hà vẫn chưa có đủ trang thiết bị và cơ sở vật chất cần thiết để thực hiện các phương pháp dạy học mới. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giảng dạy.

2.2. Kháng Cự Từ Giáo Viên

Một số giáo viên vẫn còn giữ tư duy truyền thống và không muốn thay đổi phương pháp dạy học. Sự kháng cự này cần được giải quyết thông qua các chương trình đào tạo và bồi dưỡng.

III. Phương Pháp Đổi Mới Dạy Học Hiệu Quả Tại Trường THPT

Để quản lý hiệu quả hoạt động đổi mới phương pháp dạy học, các trường cần áp dụng những phương pháp dạy học tích cực. Những phương pháp này không chỉ giúp học sinh phát triển năng lực mà còn tạo hứng thú học tập.

3.1. Phương Pháp Dạy Học Tích Cực

Các phương pháp dạy học tích cực như học tập hợp tác, học qua dự án và học trải nghiệm đã được chứng minh là hiệu quả trong việc nâng cao chất lượng giáo dục.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Dạy Học

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học không chỉ giúp giáo viên dễ dàng truyền đạt kiến thức mà còn tạo điều kiện cho học sinh tự học và khám phá.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học

Việc áp dụng các phương pháp dạy học mới tại các trường THPT huyện Thanh Hà đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức tốt hơn mà còn phát triển kỹ năng mềm cần thiết cho tương lai.

4.1. Kết Quả Nâng Cao Chất Lượng Giáo Dục

Nhiều trường đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt trong kết quả học tập của học sinh sau khi áp dụng các phương pháp dạy học mới.

4.2. Phát Triển Năng Lực Học Sinh

Đổi mới phương pháp dạy học đã giúp học sinh phát triển năng lực tự học, khả năng làm việc nhóm và kỹ năng giải quyết vấn đề.

V. Kết Luận Về Quản Lý Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học

Quản lý đổi mới phương pháp dạy học tại trường THPT huyện Thanh Hà là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Để đạt được hiệu quả cao, cần có sự đồng bộ trong các biện pháp quản lý và sự tham gia tích cực của tất cả các bên liên quan.

5.1. Tương Lai Của Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học

Trong tương lai, việc đổi mới phương pháp dạy học sẽ tiếp tục được chú trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Tiến

Cần có các giải pháp cụ thể để khắc phục những thách thức hiện tại, bao gồm việc tăng cường đào tạo giáo viên và cải thiện cơ sở vật chất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW và Luật Giáo dục năm 2005, việc chuyển dịch phương thức giảng dạy từ truyền thụ thụ động sang phát triển phẩm chất và năng lực người học là yêu cầu sống còn. Dù hơn 80% giáo viên tại các trường phổ thông đã được tiếp cận với công nghệ thông tin và giáo trình đổi mới, tỷ lệ áp dụng thường xuyên các phương pháp dạy học tích cực trong thực tế chỉ dao động ở mức 35% đến 40%. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn tập trung vào sự bất cập trong công tác quản lý của Hiệu trưởng, khi các hoạt động chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học tại cấp trung học phổ thông khu vực nông thôn vẫn còn mang nặng tính hành chính và hình thức.

Mục tiêu cụ thể của đề tài là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát toàn diện thực trạng quản lý và đề xuất hệ thống 6 nhóm biện pháp quản lý khoa học, đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả đổi mới phương pháp dạy học của người đứng đầu nhà trường. Phạm vi nghiên cứu được triển khai tại 4 trường trung học phổ thông thuộc huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương (gồm THPT Hà Bắc, THPT Hà Đông, THPT Thanh Bình và THPT Thanh Hà) trong khoảng thời gian 3 năm học liên tiếp từ năm 2009 đến năm 2012.

Ý nghĩa của công trình thể hiện rõ qua việc cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn giúp nâng cao chỉ số hiệu quả quản lý chuyên môn lên hơn 25%, giảm thiểu 40% tình trạng đối phó trong các kỳ thao giảng và tạo đòn bẩy nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện theo chuẩn quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng thuyết kiến tạo nhận thức của Jean Piaget và mô hình học tập khám phá của Jerome Bruner, khẳng định người học phải tự chiếm lĩnh tri thức thông qua hoạt động tương tác chủ động. Bên cạnh đó, luận văn tích hợp lý thuyết hoạt động tâm lý của Lev Vygotsky nhằm làm rõ mối quan hệ tương tác hai chiều giữa hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò.

Về khoa học quản lý, đề tài vận dụng khung lý thuyết quản trị tổ chức của Harold Koontz và các công trình nghiên cứu quản lý giáo dục của Giáo sư Viện sĩ Phạm Minh Hạc cùng Phó Giáo sư Tiến sĩ Trần Kiểm. Hệ thống lý thuyết này xác lập 4 chức năng cốt lõi của người Hiệu trưởng: kế hoạch hóa, tổ chức thực hiện, chỉ đạo điều hành và kiểm tra điều chỉnh.

Các khái niệm cơ bản được chuẩn hóa trong luận văn bao gồm:

• Quản lý giáo dục: Sự tác động có tổ chức và định hướng của chủ thể quản lý nhằm huy động, phân bổ tối ưu các nguồn lực để đạt mục tiêu giáo dục.
• Quản lý nhà trường trung học phổ thông: Chuỗi tác động sư phạm của Hiệu trưởng tới toàn thể cán bộ, giáo viên, học sinh và cơ sở vật chất kỹ thuật.
• Phương pháp dạy học tích cực: Tổ hợp các hình thức tổ chức dạy học hướng vào người học như dạy học giải quyết vấn đề, dạy học tình huống và thảo luận nhóm nhỏ.
• Quản lý đổi mới phương pháp dạy học: Quy trình thiết lập mục tiêu, xây dựng tiêu chí thi đua, tạo dựng môi trường và giám sát thực thi các phương pháp dạy học tiên tiến.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ cuộc khảo sát chọn mẫu toàn diện trên địa bàn huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 100% cán bộ quản lý (16 thành viên Ban Giám hiệu) và 185 giáo viên trực tiếp tham gia giảng dạy tại 4 trường: THPT Hà Bắc, THPT Hà Đông, THPT Thanh Bình và THPT Thanh Hà.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng theo tổ chuyên môn (Khoa học Tự nhiên và Khoa học Xã hội) kết hợp chọn mẫu ngẫu nhiên thuận tiện được áp dụng nhằm phản ánh chính xác cơ cấu đội ngũ nhà giáo. Quá trình thu thập dữ liệu sử dụng phiếu điều tra an-két chuẩn hóa, kết hợp phỏng vấn sâu 12 cán bộ quản lý giàu kinh nghiệm và dự giờ trực tiếp 45 tiết dạy thực tế.

Lý do lựa chọn phương pháp thống kê toán học (tính điểm trung bình, tỷ lệ phần trăm và hệ số tương quan Pearson) là nhằm lượng hóa chính xác khoảng cách giữa nhận thức lý thuyết và hành vi thực tế, đồng thời kiểm định độ tin cậy của các mối quan hệ giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý. Toàn bộ tiến trình nghiên cứu được triển khai xuyên suốt theo khung thời gian 3 năm học từ năm 2009 đến năm 2012.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn tại 4 trường trung học phổ thông huyện Thanh Hà ghi nhận những kết quả cụ thể sau:

• Về nhận thức đổi mới: Có 94,6% cán bộ quản lý và 89,2% giáo viên nhận thức được tính cấp thiết của việc đổi mới phương pháp dạy học. Tuy nhiên, chỉ có 48,5% giáo viên hiểu đúng và sâu sắc về bản chất của mô hình dạy học lấy học sinh làm trung tâm, số còn lại đồng nhất đổi mới với việc trình chiếu bài giảng điện tử đơn thuần.
• Tần suất áp dụng phương pháp: Phương pháp thuyết trình truyền thống vẫn chiếm tỷ trọng áp đảo với 78,4% giáo viên sử dụng thường xuyên trong các giờ học hàng ngày. Ngược lại, các phương pháp dạy học tích cực có tỷ lệ áp dụng định kỳ rất khiêm tốn: phương pháp dạy học giải quyết vấn đề chỉ đạt 28,1%, thảo luận nhóm nhỏ đạt 34,6% và phương pháp nghiên cứu tình huống chỉ chiếm 19,5%.
• Khâu xây dựng kế hoạch và bồi dưỡng: 68,2% kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học cấp trường dừng lại ở mức chủ trương chung chung, thiếu chỉ tiêu lượng hóa cụ thể. Bên cạnh đó, 72,5% giáo viên phản ánh công tác bồi dưỡng ứng dụng công nghệ thông tin còn nặng lý thuyết, chưa gắn liền với khai thác phòng thí nghiệm và thiết bị bộ môn.
• Thực trạng kiểm tra đánh giá: Trong các đợt thao giảng có báo trước, 81,3% tiết dạy được xếp loại Giỏi và Khá. Tuy nhiên, qua khảo sát dự giờ đột xuất và lấy ý kiến ẩn danh từ học sinh, chỉ có 36,8% số tiết học thực sự phát huy được tính chủ động, sáng tạo của người học, phản ánh hiện tượng chuẩn bị mang tính đối phó.

Thảo luận kết quả

Thực trạng nêu trên bắt nguồn từ 3 nhóm nguyên nhân chính: áp lực thi cử định kỳ khiến giáo viên ưu tiên giải pháp truyền thụ kiến thức nhanh để luyện điểm; cơ sở vật chất phòng học bộ môn dù đã được đầu tư nhưng tỷ lệ khai thác định kỳ chỉ đạt khoảng 42%; và đặc biệt là công tác quản lý của Hiệu trưởng chưa gắn chặt tiêu chí đổi mới phương pháp với đánh giá thi đua cá nhân.

Khi so sánh với các nghiên cứu quản lý giáo dục cùng thời kỳ tại các huyện lân cận thuộc tỉnh Hải Dương, kết quả này cho thấy một xu hướng chung: rào cản lớn nhất của đổi mới giáo dục ở cấp huyện không nằm ở nhận thức chủ trương mà nằm ở công cụ quản lý và kiểm định chuyên môn của Ban Giám hiệu.

Dữ liệu khảo sát được biểu diễn trực quan qua biểu đồ hình cột so sánh tỷ trọng giữa phương pháp thuyết trình (78,4%) với phương pháp tích cực (dưới 35%), thể hiện rõ khoảng cách cơ cấu phương pháp. Đồng thời, bảng ma trận tương quan giữa tính cần thiết (điểm trung bình 4,52/5) và tính khả thi (điểm trung bình 4,18/5) đã khẳng định tính thực tế và giá trị khoa học của các giải pháp được xây dựng.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo nghiệm thực tiễn, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp quản lý trọng tâm sau:

• Hoàn thiện kế hoạch và chỉ số hiệu suất chuyên môn: Ban Giám hiệu chủ trì thiết lập bộ chỉ số đánh giá thực hiện công việc về đổi mới phương pháp dạy học ngay từ đầu năm học. Mục tiêu đặt ra là 100% tổ chuyên môn hoàn thành kế hoạch chi tiết trước tuần thứ hai của tháng 9 hàng năm, phân định rõ số tiết dạy ứng dụng phương pháp tích cực cho từng giáo viên.
• Đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn và bồi dưỡng thực chiến: Tổ trưởng chuyên môn chuyển đổi phương thức sinh hoạt từ hành chính sang nghiên cứu bài học, định kỳ tổ chức sinh hoạt chuyên đề 2 lần mỗi tháng. Phấn đấu nâng tỷ lệ tiết dạy có sử dụng thí nghiệm và phương tiện trực quan hiện đại lên trên 70% trong lộ trình 12 tháng.
• Cải tiến quy trình kiểm tra và tiêu chí đánh giá giờ dạy: Hiệu trưởng ban hành phiếu đánh giá tiết dạy mới, nâng tỷ trọng đánh giá hoạt động nhận thức của học sinh lên chiếm 60% tổng số điểm. Triển khai kế hoạch dự giờ định kỳ kết hợp tối thiểu 30% số tiết dự giờ đột xuất không báo trước nhằm phản ánh chính xác chất lượng giảng dạy.
• Tối ưu hóa nguồn lực cơ sở vật chất và chính sách đãi ngộ: Hội đồng trường trích lập tối thiểu 15% quỹ thi đua khen thưởng để biểu dương các giáo viên có sáng kiến đổi mới phương pháp hiệu quả. Phối hợp với địa phương đầu tư nâng cấp, đảm bảo 100% phòng thí nghiệm Vật lý, Hóa học, Sinh học đạt chuẩn vận hành trước năm học tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản lý trường trung học phổ thông (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng): Khai thác hệ thống biểu mẫu, quy trình 4 bước và tiêu chí kiểm tra giờ dạy để chuẩn hóa công tác quản trị chuyên môn tại cơ sở.
• Tổ trưởng chuyên môn và giáo viên cốt cán: Ứng dụng các kịch bản sinh hoạt chuyên đề theo nghiên cứu bài học và kỹ thuật tổ chức dạy học giải quyết vấn đề nhằm nâng cao chất lượng giờ lên lớp.
• Chuyên viên phòng, sở Giáo dục và Đào tạo: Sử dụng nguồn cứ liệu thực tế từ 4 trường trung học phổ thông huyện Thanh Hà để làm căn cứ hoạch định chính sách bồi dưỡng giáo viên và phân bổ nguồn lực thiết bị dạy học cấp địa phương.
• Học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý giáo dục: Tham khảo khung lý thuyết, công cụ đo lường thực trạng và phương pháp khảo nghiệm tương quan khoa học cho các đề tài nghiên cứu cùng chuyên ngành.

Câu hỏi thường gặp

• Luận văn giải quyết vấn đề cốt lõi nào trong quản trị trường học? Nghiên cứu tập trung tháo gỡ điểm nghẽn giữa nhận thức và hành động trong đổi mới phương pháp dạy học tại 4 trường THPT huyện Thanh Hà. Đề tài chứng minh rằng việc chuyển đổi phong cách quản lý từ mệnh lệnh hành chính sang hỗ trợ chuyên môn có thể tăng hiệu suất dạy học tích cực lên trên 25%.

• Vì sao phương pháp thuyết trình truyền thống vẫn chiếm tới 78,4% thời lượng? Nguyên nhân chủ yếu do áp lực thi cử nặng nề và tâm lý e ngại cháy giáo án của giáo viên khi quản lý các hoạt động nhóm. Hơn nữa, hệ thống cơ sở vật chất tại nhiều trường chưa đồng bộ, khiến việc triển khai thí nghiệm đòi hỏi nhiều thời gian chuẩn bị.

• Nhóm biện pháp nào có tính khả thi cao nhất trong các giải pháp đề xuất? Nhóm giải pháp đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn và tăng cường dự giờ rút kinh nghiệm đạt điểm khả thi cao nhất với mức 4,35/5 điểm. Biện pháp này khai thác tối đa nguồn lực trí tuệ nội tại của đội ngũ nhà giáo mà không làm phát sinh chi phí ngân sách.

• Mô hình quản lý này có thể nhân rộng sang các địa phương khác hay không? Hoàn toàn có thể áp dụng cho các trường trung học phổ thông tại các huyện có điều kiện kinh tế - xã hội tương đồng. Hệ thống chỉ số và quy trình kiểm tra được thiết kế linh hoạt, dễ dàng chuẩn hóa theo chuẩn kiến thức kỹ năng của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

• Giải pháp nào giúp chấm dứt tình trạng diễn án trong các tiết thao giảng? Nhà trường cần kết hợp linh hoạt giữa kiểm tra định kỳ và thực hiện ít nhất 30% số tiết dự giờ đột xuất. Đồng thời, tiêu chí đánh giá phải chuyển trọng tâm sang mức độ tiếp thu, tính chủ động và kết quả bài tập thực hành của học sinh ngay tại lớp.

Kết luận

• Luận văn đã chuẩn hóa toàn diện khung lý luận về quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học của Hiệu trưởng cấp trung học phổ thông theo định hướng phát triển năng lực.
• Phản ánh trung thực bức tranh thực trạng tại 4 trường trung học phổ thông huyện Thanh Hà, chỉ ra sự chênh lệch lớn giữa nhận thức tích cực (94,6%) và tần suất thực thi phương pháp mới (dưới 35%).
• Đề xuất thành công 6 nhóm biện pháp quản lý khả thi với độ tương quan giữa tính cần thiết và khả thi đạt hệ số r trên 0,82 qua khảo nghiệm sư phạm.
• Cung cấp bộ công cụ đánh giá giờ dạy hiện đại, hỗ trợ loại bỏ hiện tượng hình thức và nâng cao tinh thần tự học của học sinh.
• Khẳng định vai trò dẫn dắt mang tính quyết định của Hiệu trưởng trong việc kiến tạo môi trường sư phạm thân thiện, sáng tạo và đổi mới bền vững.

Đề tài đóng góp một mô hình quản lý thực tiễn cho ngành giáo dục huyện Thanh Hà nói riêng và tỉnh Hải Dương nói chung. Kế hoạch tiếp theo cần tập trung số hóa quy trình quản lý hồ sơ chuyên môn và mở rộng phạm vi khảo nghiệm trong lộ trình 24 tháng tới. Kính mời các nhà quản lý giáo dục, quý thầy cô giáo và các nhà nghiên cứu cùng tham khảo, áp dụng và đóng góp ý kiến để hoàn thiện mô hình quản trị trường học trong kỷ nguyên mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1.Lý do chọn đề tài Trong thập niên đầu và thập niên thứ hai của thế kỷ XXI, nhân loại đang bước vào kỷ nguyên mới với sự bùng nổ và phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ. Trình độ dân trí và khả năng chiếm lĩnh khối lượng tri thức KHCN là thước đo đánh giá vị thế của quốc gia đó đối với toàn cầu. Con đường ngắn nhất để chinh phục khoa học công nghệ là cải cách giáo dục và đổi mới PPDH. Trong bối cảnh đó toàn Đảng, toàn dân ta tiếp tục đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp hiện đại theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Đại hội Đại biểu toàn quốc của Đảng lần thứ X chỉ đạo: “Nõng cao chất lượng giáo dục toàn diện; đổi mới cơ cấu tổ chức, cơ chế quản lý, nội dung, phương pháp dạy học; thực hiện “chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoỏ”, chấn hưng nền giáo dục ViệtNam”. Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI Đảng ta tiếp tục chỉ đạo: “Phỏt triển, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những yếu tố quyết định sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu. Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế.

Trong đó, đổi mới chương trình, nội dung, PP dạy và học, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển ĐNGV và cán bộ quản lý là khâu then chốt. Tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, coi trọng giáo dục đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành Luật Giáo dục 2005, tại điều 28 cũng đã ghi “Phương pháp dạy học phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh. 1 Chỉ thị 3398/2011/CT-BGDĐT ngày 12 tháng 8 năm 2011 về nhiệm vụ trọng tâm của toàn ngành trong năm học 2011 – 2012 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo: “Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới phương pháp dạy – học và công tác quản lý giáo dục. Điều chỉnh nội dung dạy học theo hướng giảm tải, tiếp tục đổi mới phương pháp giáo dục, phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá theo chuẩn kiến thức, kỹ năng của Chương trình giáo dục phổ thụng;… Tổ chức bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ quản lý giáo dục; giáo viên các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên và trung cấp chuyên nghiệp; viên chức làm công tác thiết bị và thư viện.

Đặc biệt chú trọng nội dung bồi dưỡng về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đỏnh giỏ” Như vậy, đổi mới phương pháp dạy học là một trong các trọng điểm mà công cuộc cải cách giáo dục hiện nay đặt ra. Đó cũng chính là yêu cầu khách quan của sự nghiệp phát triển giáo dục- đào tạo của đất nước. Một sự thay đổi căn bản như thế cần có một chiến lược và một phương thức chỉ đạo đúng đắn, có hiệu quả. Một trong những định hướng cơ bản của việc đổi mới giáo dục là chuyển từ nền giáo dục mang tính hàn lõm, kinh viện, xa rời thực tiễn sang một nền giáo dục chú trọng việc hình thành năng lực hành động, phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học.