CHƯƠNG 1 Cơ SỞ LÍ LUẬN VÈ QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN TOÁN THÔNG QUA SỬ DỤNG TRÒ CHƠI Ở TRUỜNG TIÉU HỌC 1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu 7. Những nghiên cứu về hoạt động dạy học môn toán thông qua sử dụng trò choi ở trường tiếu học Các tác giả đầu ngành trong môn Toán học như Đào Tam, Nguyễn Trọng Chiến, Nguyễn Thị Kim Thoa, Phạm Thanh Thông, Hoàng Bá Thịnh, Trần Đồng Lâm. đã nghiên cứu nhiều góc độ khác nhau của môn Toán và phương pháp dạy học môn Toán.
Tài liệu “Tổ chức hoạt động vui chơi ở Tiểu học nhằm phát triển tâm lực, trí tuệ và thể lực cho học sinh” do tác giả Trần Nhật Thăng (Chù biên) đã giới thiệu các tổ chức vận động cho HSTH. Tác giả Trần Đồng Lâm cùng các tác giả khác đã giới thiệu 1 số tổ chức giữa buổi cho HSTH giúp học sinh giải trí sau những tiết học căng thẳng [21, tr. - Trong cuốn “Đổi mới phương pháp dạy học ở Tiều học” (Sách dự án - NXB Giáo dục, 2005). Nhóm tác giả đã nêu bật lên định hướng đổi mới PPDH trong các môn học ờ Tiểu học, các yêu cầu cần đổi mới phương pháp dạy học môn Toán; đã nêu ra các phương pháp dạy học truyền thống và phương pháp dạy học hiện đại trong bộ môn Toán, ưu và nhược điếm cùa các phương pháp đó.
Tuy nhiên cách vận dụng các phương pháp đó nói chung và phương pháp tổ chức trò chơi nói riêng để đạt kết quả cao thì nhóm tác giả này chưa đi sâu nghiên cứu. Dựa trên những kiến thức mà tác giả đã đưa ra làm cơ sở vững chắc để tôi nghiên cứu đề tài đạt hiệu quả cao [3, tr. - Trong cuốn “Thực hành phương pháp giải Toán ờ Tiểu học” Nhà xuất bản Đại học Huế 2008. TS Đào Tam (Chủ biên), Phan Thanh Thông, Hoàng Bá Thịnh.
Nhóm tác giã đã đưa ra mục tiêu dạy học bộ môn Toán, cách vận dụng thực hành dạy Toán trong các phân môn thực hành dạy học 6 các sô tự nhiên, thực hành dạy các sô thập phân, thực hành dạy học các yêu tố đại số, thực hành dạy các yếu tố hình học, thực hành dạy các yếu tố đại lượng và đo đại lượng, thực hành giải toán có lời văn. Mồi phân môn nhóm tác giả đã nêu lên cách vận dụng dạy học bài đó như thế nào? Tuy nhiên, các tác giả chưa đi sâu nghiên cứu các pp đó và cách sử dụng các pp đó trong từng giai đoạn cụ thể. Ngoài ra còn một số tác giả nghiên cứu về PPDH môn Toán như: Lê Văn Thuận, Trần Luận. và một số tác giả khác.
- Trò chơi là một trong những HĐ không thể thiếu của con người. Cùng với lao động và học tập, trò chơi làm cho cuộc sống con người thêm phong phú. Đối với trẻ nhở, chơi chính là cuộc sống thực của chúng. Ở lứa tuồi HSTH, mặc dù HĐ chơi đã lui về phía sau, nhường vai trò chủ đạo cho học tập, nhưng trò chơi vẫn có một vị trí chủ đạo trong cuộc sống của các em nói chung và sự phát triển của các em nói riêng.
- Trò chơi là một hoạt động cần thiết đối với sự phát triển tâm- sinh lý trẻ em. "Không chơi trẻ không thế phát triển, không chơi đứa trẻ chỉ tồn tại chứ không phải là đang sống. Đó là một thực tế mang tính quy luật". “Song chơi không phải là sự giải phóng năng lượng dư thừa như F.Spencer quan niệm, chơi cũng không phải là hành vi bản năng sinh học như SFreud tường, mà chơi của trẻ mang bản chất xã hội”.
Elkônin đã nghiên cứu lịch sử về phát triển trò chơi trong mối liên hệ giữa sự phát triển của xã hội với sự thay đổi và phát triến của trẻ. “Lịch sử phát triến trò chơi gắn liền trong mối quan hệ với sự phát triển của xã hội loài người và sự thay đồi vị trí của trẻ trong hệ thống những mối quan hệ xã hội. ông cho rằng, nhu cầu và ham muốn hiểu biết về thế giới xung quanh chính là nguồn gốc, động lực giúp trẻ tích cực hoạt động trong trò chơi”. - Dựa trên quan điểm Macxit, các nhà khoa học xô viết cũng đã khẳng định: “Trò chơi có nguồn gốc từ lao động và mang bàn chất xã hội.
7 Trò chơi được truyên thụ từ thê hệ này sang thê hệ khác chủ yêu băng con đường giáo dục”. Những nghiên cứu về quản lý dạy học môn toán thông qua sử dụng trò choi ở trường tiểu học * Đầu tiên phải kể đến một số công trình nghiên cứu về quản lý dạy học môn Toán trong trường tiểu học. Cụ thổ là một số công trình nghiên cún: - Tác giả: Deborah Loewenberg Ball (2015) trong nghiên cứu "Developing Teaching, Learning, and Leadership in Schools of Education: A Departmental Transformation Framework". Nghiên cứu này tập trung vào việc phát triển giảng dạy, học tập và lãnh đạo trong các trường đại học giáo dục, đưa ra một khung phương pháp biến đổi bộ phận giáo dục.
Trong đó, có một phần nghiên cứu về cách quản lý dạy học môn Toán trong trường tiều học. - Tác giả: Liping Ma (2018) trong nghiên cứu "Knowing and Teaching Elementary Mathematics: Teachers' Understanding of Fundamental Mathematics in China and the United States". Nghiên cứu này so sánh sự hiểu biết và cách giảng dạy môn Toán của giáo viên tiểu học ở Trung Quốc và Hoa Kỳ, từ đó cung cấp cái nhìn sâu sắc về quản lý dạy học môn Toán trong các môi trường giáo dục khác nhau. - Tác giả: Jo Boaler (2017) trong nghiên cứu "What's Math Got to Do with It? How Teachers and Parents Can Transform Mathematics Learning and Inspire Success".
Nghiên cứu này tập trung vào việc làm thế nào giáo viên và phụ huynh có thể biến đổi quá trình học Toán và truyền cảm hứng cho sự thành công trong môn học này ở trẻ em tiểu học - Tác giả: Robert E. Slavin (2019) trong nghiên cứu "Effective Programs in Elementary Mathematics: A Best-Evidence Synthesis". Nghiên cứu này tổng hợp các chương trình hiệu quả trong môn Toán ở trường tiểu học dựa trên bằng chứng tốt nhất, đồng thời cung cấp gợi ý về cách quản lý và triển khai các chương trình này. Stigler và James Hiebert (2021) trong nghiên cứu "The Teaching Gap: Best Ideas from the World's Teachers for Improving Education in the Classroom".
Nghiên cứu này đề cập đến sự chênh lệch giữa cách giảng dạy Toán ở các quốc gia khác nhau và đề xuất các ý tường tốt nhất từ giáo viên trên thế giới để cải thiện giáo dục tại lóp học, bao gồm cả quản lý dạy học môn Toán trong trường tiểu học. * Nghiên cứu về quản lý dạy học môn Toán thông qua sứ dụng trò chơi ở trường tiểu học phải kể đến một số công trình như: - Tài liệu “Cơ sở của khoa học quản lý giáo dục" của tác giả Nguyễn Minh Đạo; tài liệu "Những khái niệm cơ bản về quản lý giáo dục ” của tác giả Nguyễn Ngọc Quang; tài liệu "Quản lý, quản lý giảo dục tiếp cận từ những mô hình ” của tác giả Đặng Quốc Bảo là những tài liệu mà trong đó trình bày về khái niệm quản lý, quản lý giáo dục và quản lý giáo dục được tiếp cận từ những mô hình. Đặng Hoàng Hận (2019) với đề tài “Quản lý dạy học môn Toán cho học sinh lớp 3 thông qua sử dụng trò chơi học tập”, Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục, Trường Đại học Đồng Tháp. Tác giả đã xác định cơ sở lý luận trò chơi học tập trong dạy học môn Toán 3; Khảo sát thực trạng dạy học Toán 3 thông qua hoạt động trò chơi học tập từ đó đề xuất một số phương pháp sử dụng trò chơi học tập vào việc dạy học môn Toán 3.
Nguyễn Lưu Kim Thanh (2020) với đề tài “Quản lý hoạt động xây dựng và tố chức trò chơi học tập môn Toán ở khối lớp 2”, Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục, Trường Đại học sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh. Nhằm góp phần giúp giáo viên khối lớp 2 và giáo viên tiểu học nói chung có những hiếu biết cụ thể và rõ ràng hơn về trò chơi học tập môn Toán, tác giả đã lựa chọn đề tài, kết quả nghiên cứu cùa đề tài giúp ích phần nào cho các tiết học toán chuyển từ nhàm chán, khô khan sang hấp dẫn và có tính kích thích học tập cao. 9 Hoàng Thu Huyên (2020) với đê tài: “Quản lý hoạt động sử dụng trò chơi trong dạy học chủ đề phân số số học 6”, Luận văn thạc sĩ sư phạm toán học, Truông đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội. Đề tài được tiến hành nhằm mục đích nghiên cứu, tìm hiểu lí luận về kĩ thuật sử dụng trò chơi trong dạy học môn Toán, tìm hiểu các hiệu quả mà kĩ thuật mang lại trong dạy học.
Đe tài được nghiên cứu thực nghiệm tại trường trung học cơ sở Wellspring, nhằm tìm hiểu và đa dạng hoá cách thức tiếp cận môn Toán để tạo hứng thú học tập môn Toán của học sinh khối lớp 6 trường THCS Wellspring. - Nghiên cứu về quản lý nhà trường nói chung và quản lý HĐDH nói riêng có các tác giả như: Nguyễn Ngọc Quang, Phạm Viết Vượng, Nguyễn Văn Lê, Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt. - Các công trình khoa học trên với tầm vóc qui mô về giá trị lí luận và thực tiễn được ứng dụng rộng rãi và mang lại hiệu quả to lớn trong phát triển sự nghiệp giáo dục nước nhà. Tuy nhiên phần lớn các công trình trên chủ yếu đi sâu vào nghiên cứu về lí luận có tính chất tống quan về quản lý giáo dục, quản lý trường học, còn về hoạt động dạy học môn toán thông qua sử dụng trò chơi ở trường tiểu học và quản lý hoạt động dạy học môn toán thông qua sử dụng trò chơi ở trường tiểu học đã được nhiều tác giả quan tâm dưới nhiều góc độ khác nhau.
Tuy nhiên, chưa có công trình nghiên cứu nào đi sâu vào quản lý dạy học môn Toán cho học sinh lớp 3 thông qua sử dụng trò chơi ở các trường tiểu học huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Do đó, trong khuôn khổ của luận văn, chúng tôi tập trung nghiên cứu vấn đề “Quản lý dạy học môn Toán cho học sinh lớp 3 thông qua sử dụng trò choi ” nhằm nâng cao hứng thú học tập môn Toán cho học sinh lớp 3 nói riêng, học sinh tiếu học nói chung. Một số khái niệm CO’ bản L2. Khái nỉệm dạy học 9 9 J 9 * Hoạt động dạy học Hoạt động DH bao gồm hai hoạt động thống nhất biện chứng, hoạt động dạy của GV và hoạt động học của HS.