Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo chƣơng trình giáo dục phổ thông 2018 ở trƣờng tiểu học. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo chƣơng trình giáo dục phổ thông 2018 ở các trƣờng tiểu học huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dƣơng. Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo chƣơng trình giáo dục phổ thông 2018 ở các trƣờng tiểu học huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dƣơng. 5 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH THEO CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 Ở TRƢỜNG TIỂU HỌC 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề Nâng cao chất lƣợng dạy học từ lâu đã đƣợc các nhà nghiên cứu quan tâm. Ngày nay, vấn đề này càng đƣợc quan tâm nhiều hơn và trở thành mối quan tâm của toàn xã hội, đặc biệt của các nhà nghiên cứu và quản lý giáo dục. Quản lý HĐDH ở nhà trƣờng tiểu học giữ vị trí trung tâm, chiếm hầu hết thời gian, khối lƣợng công việc của thầy và trò trong một năm học, làm nền tảng quan trọng để thực hiện thành công mục tiêu giáo dục toàn diện của nhà trƣờng tiểu học; đồng thời, nó quyết định kết quả giáo dục của nhà trƣờng. Chính vì lẽ đó, vấn đề quản lý HĐDH luôn đƣợc các nhà nghiên cứu, các nhà quản lý giáo dục đề cập trong các công trình nghiên cứu khoa học.
Có thể kể đến các tƣ tƣởng và công trình chủ yếu dƣới đây: Các nhà nghiên cứu giáo dục Xô Viết trƣớc đây thì khẳng định: Kết quả toàn bộ hoạt động quản lý của nhà trƣờng phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý hoạt động giảng dạy của ĐNGV.Xaxerđôtôp đi sâu nghiên cứu lãnh đạo công tác giảng dạy, giáo dục trong nhà trƣờng và xem đây là khâu then chốt trong hoạt động quản lý của HT [dẫn theo 17, tr.Xtrezicondin, Jaxapob đã nghiên cứu và đề ra một số vấn đề quản lý của HT trƣờng phổ thông nhƣ phân công nhiệm vụ của HT và PHT, còn V.Xukhomlinxki đặc biệt coi trọng sự trao đổi giữa HT và PHT để tìm ra cách quản lý tốt nhất. Theo các tác giả, những cuộc trao đổi này nhƣ đòn bẩy, đã nảy sinh ra những dự định mà sau này trong công tác quản lý đƣợc phát triển trong lao động sáng tạo của tập thể sƣ phạm.Xukhomlinxki còn chỉ rõ tầm quan trọng của việc tổ chức dự giờ và phân tích sƣ phạm bài dạy. Ông đã chỉ ra thực trạng yếu kém của việc phân tích sƣ phạm bài dạy cho dù hoạt động dự giờ và góp ý với GV sau giờ dự của nhà quản lý diễn ra thƣờng xuyên. Từ đó ông đã đƣa ra nhiều cách phân tích sƣ phạm bài dạy cho GV.
6 Rõ ràng trên thực tế và trong lý luận, nhiều tác giả của nhiều nƣớc trên thế giới rất quan tâm nghiên cứu hoạt động dạy học, quản lý hoạt động dạy học để tìm ra những biện pháp quản lý hữu hiệu. Ngay từ những năm đầu mới thành lập, nhà nƣớc ta đã rất chú trọng đến vấn đề giáo dục, đặc biệt là vấn đề DH. Năm 1945, Bác Hồ đã có chỉ thị: “Sự học tập trong nhà trƣờng có ảnh hƣởng rất lớn cho tƣơng lai của thanh niên và thanh niên là tƣơng lai của nƣớc mình. Vì vậy phải biết dạy cho học trò biết yêu nƣớc thƣơng nòi, (.), phải dạy cho họ có ý chí tự lập tự cƣờng, quyết không chịu thua kém ai, quyết không chịu làm nô lệ” [22].
Tƣ tƣởng trên của Bác Hồ gợi ý cho chủ thể quản lý dạy học một số vấn đề: quản lý dạy học phải gắn liền với thể chế xã hội, nề nếp dạy học, trình độ ngƣời dạy, năng lực tự học, tinh thần độc lập suy nghĩ và tính sáng tạo của ngƣời học. Đảng và Nhà nƣớc ta coi giáo dục là “Quốc sách hàng đầu”, điều này đã đƣợc luật hoá trong Luật Giáo dục: “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dƣỡng nhân tài” [26, tr. Một số giáo trình, tài liệu nhƣ: Khoa học quản lý giáo dục, Một số vấn đề về QLGD và Khoa học giáo dục, Cơ sở lý luận của KHQLGD, Những khái niệm cơ bản về lý luận quản lý giáo dục, Quản lý và Lãnh đạo nhà trƣờng, Quản lý giáo dục,. đã đƣợc ứng dụng rộng rãi và mang lại một số hiệu quả nhất định trong quản lý nói chung, quản lý giáo dục, quản lý trƣờng học nói riêng.
Đứng trƣớc nhiệm vụ đổi mới Giáo dục - Đào tạo nói chung và đổi mới nội dung, PPDH nói riêng, nhiều nhà nghiên cứu trong đó có những nhà giáo dục học, tâm lý học đã đi sâu nghiên cứu về vấn đề đổi mới nội dung dạy học theo phƣơng pháp nâng cao tính hiện đại và gắn khoa học với thực tiễn sản xuất và đời sống, vấn đề lấy HS làm trung tâm trong hoạt động dạy học: Trần Hồng Quân, Phạm Minh Hạc, Phan Trọng Luận, Đỗ Đình Hoan, Phạm Viết Vƣợng, Đặng Thành Hƣng,. Ngoài những tài liệu dƣới dạng sách, báo nhƣ đã nêu còn có thể kể đến rất nhiều luận văn thạc sỹ của các tác giả: Trần Thị Bé đã đề cập đến: Biện pháp quản lý HĐDH của Hiệu trƣởng nhằm nâng cao chất lƣợng dạy học chƣơng trình tiểu học mới tại các trƣờng tiểu học Quận 1 Thành phố Hồ Chí Minh [dẫn theo 15]. Tác giả Phạm Thị Lan Hƣơng đã nhấn mạnh đến: Biện pháp quản lý HĐDH của Hiệu trƣởng các trƣờng tiểu học huyện Tam Đảo - Vĩnh Phúc [dẫn theo 15]. 7 Tác giả Lê Thị Hòa đề cập đến: Biện pháp quản lý hoạt động của Hiệu trƣởng trƣờng tiểu học vùng cao tỉnh Hà Giang.
Tác giả Hà Thị Lân cũng đƣa vấn đề: Biện pháp quản lý hoạt động theo yêu cầu đổi mới giáo dục ở các trƣờng tiểu học thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình Tác giả Phùng Tố Nga: Biện pháp quản lý HĐDH của Hiệu trƣởng theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học ở các trƣờng tiểu học Quận Ba Đình, Hà Nội. Nhìn chung các công trình nghiên cứu về quản lý HĐDH của Hiệu trƣởng trƣờng tiểu học, phần nào đã làm rõ vai trò quản lý HĐDH của Hiệu trƣởng ở các trƣờng tiểu học. Các tác giả đều quan tâm đến quản lý HĐDH theo định hƣớng đổi mới PPDH, đổi mới KT- ĐG kết quả học tập của học sinh. Nhƣ vậy, vấn đề nâng cao chất lƣợng dạy học từ lâu đã đƣợc các nhà nghiên cứu trong và ngoài nƣớc quan tâm.
Xã hội càng phát triển thì vấn đề này càng đƣợc quan tâm nhiều hơn, đặc biệt là trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, ý kiến của các nhà nghiên cứu có thể khác nhau nhƣng điểm chung mà ta thấy trong các công trình nghiên cứu của họ là: khẳng định vai trò quan trọng của công tác quản lý trong việc nâng cao chất lƣợng dạy và học ở các cấp học. Trong những năm gần đây, Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo mạnh mẽ về đổi mới công tác quản lý giáo dục, trong đó có các trƣờng tiểu học. Để làm đƣợc điều đó, ngoài việc thực hiện các văn bản chỉ đạo của ngành GD&ĐT thì ngƣời Hiệu trƣởng cần phải vận dụng linh hoạt dựa trên điều kiện thực tiễn ở mỗi địa phƣơng để vận dụng cho phù hợp. Vì vậy, vấn đề đặt ra ở luận văn này là tìm hiểu thực trạng về công tác quản lý HĐDH ở trƣờng tiểu học có điều kiện KT – XH khó khăn, có nhiều học sinh nông thôn theo chƣơng trình giáo dục phổ thông 2018 của huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dƣơng, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý HĐDH nhằm nâng chất lƣợng dạy và học.
Các khái niệm cơ bản 1. Quản lý Quản lý là một hiện tƣợng xã hội, là yếu tố cấu thành sự tồn tại và phát của loài ngƣời. Loài ngƣời đã trải qua nhiều thời kỳ phát triển với nhiều hình thái xã hội khác nhau nên cũng trải qua nhiều hình thức quản lý khác nhau. Các triết gia, các nhà chính trị từ thời cổ đại đến nay đều rất coi trọng vai trò của quản lý trong sự ổn định và phát triển của xã hội.
Quản lý là một phạm trù khách quan là một tất yếu lịch sử. Nhiều nhà nghiên cứu đã đƣa ra khái niệm về quản lý dƣới góc độ khác nhau.Mác: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ vận động của toàn bộ cơ thể khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ cầm tự điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có một nhạc trường” [17]. Taylor đƣợc coi là cha đẻ của thuyết Quản lý khoa học đã cho rằng cốt lõi trong quản lý là: “Mỗi loại công việc dù nhỏ nhất đều phải chuyên môn hóa và phải quản lý chặt chẽ”, “Quản lý là nghệ thuật biết rõ ràng, chính xác cái gì cần làm và cái đó thế nào bằng phương pháp tốt nhất và rẻ nhất” [dẫn theo 24].
Theo tác giả Hà Sỹ Hồ thì: “Quản lý là một quá trình hoạt động có định hướng, có tổ chức, lựa chọn trong các tác động có thể dựa trên các thông tin về tình trạng của đối tượng được ổn định và làm cho nó phát triển tới mục đích đã định” [dẫn theo 19]. Còn tác giả Nguyễn Ngọc Quang đƣa ra khái niệm: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến những người lao động (khách thể quản lý) nhằm thực hiện những mục tiêu dự kiến” [26]. Theo các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Hoạt động quản lý là sự tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) - trong một tổ chức - nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [4]. Mặc dù có cách định nghĩa khác nhau về quản lý nhƣng các tác giả nêu trên đều có điểm chung: đều cho rằng quản lý là một quá trình tác động có ý thức, có định hƣớng và có tổ chức của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt đƣợc mục tiêu đã đề ra một cách hiệu quả nhất trong điều kiện biến động của môi trƣờng.
Quản lý có các chức năng cụ thể nhƣ: Lập kế hoạch; tổ chức; chỉ đạo, kiểm tra và đánh giá.