MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Tăng trƣởng và phát triển kinh tế - xã hội luôn là mục tiêu hƣớng tới của nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Để đạt đƣợc mục tiêu đó thì đầu tƣ phát triển là một yếu tố cực kỳ quan trọng, vì đầu tƣ phát triển, nói rõ hơn là đầu tƣ phát triển cơ sở hạ tầng, không những làm gia tăng tài sản của cá nhân nhà đầu tƣ mà còn trực tiếp làm gia tăng tài sản vật chất cho nền kinh tế, có tác động mạnh đến sự phát triển kinh tế - xã hội, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao đời sống nhân dân. Tuy nhiên, công tác quản lý các công trình xây dựng cơ bản nói chung và quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn vốn NSNN nói riêng trên thực tế hiện nay khá phức tạp, quy trình, thủ tục trong quá trình thực hiện còn rƣờm rà do có quá nhiều cấp, nhiều ngành cùng tham gia quản lý.
Đây chính là rào cản lớn đối với hiệu quả đầu tƣ, tăng trƣởng và chất lƣợng tăng trƣởng. Đó cũng là nhu cầu bức thiết từ thực tiễn phát triển, đòi hỏi các đơn vị chức năng cần phải cải tiến phƣơng pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý đầu tƣ các công trình từ nguồn vốn NSNN. Thành phố Tuy Hòa là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của tỉnh Phú Yên. Trải qua các thời kỳ phát triển, thành phố ngày càng đƣợc mở rộng và đƣợc đầu tƣ nhiều kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, phục vụ sản xuất và dân sinh, thu hút đƣợc nhiều nguồn vốn đầu tƣ, đời sống nhân dân đƣợc nâng lên rõ rệt.
Đến nay, chính quyền và nhân dân thành phố đã phấn đấu hoàn thành nhựa hóa 100% các tuyến đƣờng giao thông chính; bê tông hóa trên 90% các tuyến đƣờng liên thôn, liên xã; nhiều công trình công cộng đã đƣợc đƣa vào sử dụng đạt hiệu quả nhƣ hệ thống điện chiếu sáng, cây xanh công cộng và công viên. Đặc biệt, việc đầu tƣ xây dựng cầu và đƣờng Hùng Luan van 2 Vƣơng đã tạo cho thành phố Tuy Hòa một vóc dáng mới văn minh, hiện đại. Trong những năm gần đây, kinh phí đầu tƣ cho công tác xây dựng phát triển cơ sở hạ tầng trên địa bàn thành phố Tuy Hòa chiếm tỷ trọng khá lớn trong tổng nguồn vốn NSNN. Tổng vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản năm 1989 thực hiện gần 250 tỷ đồng, đến năm 2013 đạt trên 2.900 tỷ đồng, tăng hơn 11,6 lần.
Công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn vốn NSNN ở địa phƣơng nơi đây đang từng bƣớc đƣợc hoàn thiện nhƣng vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề bất cập nhƣ: Một số công trình đầu tƣ còn manh mún, dàn trải dẫn đến kém hiệu quả; tiến độ thực hiện các công trình còn chậm; công tác kiểm tra, giám sát chƣa kịp thời nên vẫn còn xảy ra tình trạng lãng phí, thất thoát nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc… Tuy Hòa là thành phố trẻ có nền kinh tế xuất phát điểm thấp, việc huy động nguồn vốn đầu tƣ từ nội bộ nền kinh tế của địa phƣơng cũng nhƣ nguồn lực trong tỉnh còn hạn chế, chủ yếu dựa vào nguồn hỗ trợ của ngân sách Trung ƣơng và khai thác quỹ đất ở địa phƣơng nên việc thực hiện tốt công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn vốn NSNN nhằm mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao hơn có ý nghĩa vô cùng quan trọng, càng mang tính cấp thiết trong giai đoạn hiện nay. Nhận thức đƣợc vấn đề này, tác giả đã chọn đề tài “Quản lý đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn vốn ngân sách trên địa bàn thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên” với hy vọng sẽ tìm ra những hạn chế, bất cập, để từ đó đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn vốn NSNN tại thành phố Tuy Hòa. Mục tiêu nghiên cứu * Mục tiêu nghiên cứu tổng quát: Đánh giá khái quát tình hình thực tế cũng nhƣ đề xuất giải pháp cho công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc trên địa bàn thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên. Luan van 3 * Mục tiêu nghiên cứu cụ thể: - Hệ thống hóa cơ sở lý luận về công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc.
- Đánh giá thực trạng công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn vốn ngân sách trên địa bàn thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên. - Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn vốn ngân sách trên địa bàn thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên. Câu hỏi nghiên cứu - Đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Tuy Hòa có ảnh hƣởng nhƣ thế nào đến công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng? - Thực trạng công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn vốn NSNN ở thành phố Tuy Hòa trong thời gian qua nhƣ thế nào? - Giải pháp nào cho việc hoàn thiện công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn vốn NSNN trên địa bàn thành phố Tuy Hòa trong thời gian tới? 4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu * Đối tượng nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật từ nguồn vốn NSNN (chủ yếu tập trung phân tích, đánh giá công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật đƣợc sử dụng từ nguồn vốn ngân sách địa phƣơng).
* Phạm vi nghiên cứu: - Phạm vi nội dung: Luận văn chỉ tập trung nghiên cứu công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật từ nguồn vốn ngân sách địa phƣơng bao gồm: kết cấu hạ tầng giao thông, điện chiếu sáng đô thị, hệ thống thủy lợi và cấp thoát nƣớc. Luan van 4 - Phạm vi không gian: Thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên. - Phạm vi thời gian: Đánh giá thực trạng công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn vốn NSNN đƣợc nghiên cứu trong giai đoạn 2011 – 2015; các giải pháp có ý nghĩa trong những năm đến. Phƣơng pháp nghiên cứu Luận văn sử dụng các phƣơng pháp nghiên cứu sau: * Phương pháp phân tích hệ thống: Phƣơng pháp phân tích hệ thống là cách tiếp cận cơ bản trong tiến trình giải quyết vấn đề tác giả đặt ra.
Phƣơng pháp phân tích hệ thống là phƣơng pháp nghiên cứu thƣờng tập trung chủ yếu vào một vấn đề để phân tích, nghiên cứu và xem xét thực tiễn để rút ra kết luận nhằm đánh giá thực tiễn một cách khoa học. Mục tiêu trọng tâm của phƣơng pháp nghiên cứu này nhằm phản ảnh một cách rõ ràng thực trạng và đề xuất một cách có hệ thống các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc trên địa bàn thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên. * Phương pháp phân tích thống kê: Phƣơng pháp phân tích thống kê là phƣơng pháp nghiên cứu lấy con số thống kê làm tƣ liệu và lấy các phƣơng pháp thống kê làm công cụ nghiên cứu. Nói một cách cụ thể, phƣơng pháp phân tích thống kê đƣợc sử dụng để tổng hợp các dữ liệu nhằm phân tích những nội dung chủ yếu của luận văn.
Nhờ vào cơ sở lý luận và nguồn số liệu thu thập đƣợc trong giai đoạn 2011 – 2015 trên địa bàn thành phố Tuy Hòa, tác giả đã sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu này để phân tích số liệu thống kê, phân tích ảnh hƣởng của các nhân tố liên quan, xác định các mối liên hệ, các quy luật, từ đó rút ra những nhận xét, đánh giá mang tính khái quát cao làm nổi bật nội dung chính của luận văn. Tác giả sử dụng phƣơng pháp phân tích thống kê với mục đích chủ yếu cho Luan van 5 việc phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn vốn NSNN trên địa bàn thành phố Tuy Hòa trong giai đoạn 2011 – 2015 và đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện hơn trong công tác quản lý đầu tƣ xây dựng ở địa phƣơng trong những năm tới. * Phương pháp phân tích so sánh: Phƣơng pháp phân tích so sánh là phƣơng pháp xem xét các chỉ tiêu phân tích bằng cách dựa trên việc so sánh số liệu với một chỉ tiêu cơ sở. Trong luận văn này, tác giả sử dụng phƣơng pháp phân tích so sánh để đánh giá thực trạng quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc ở thành phố Tuy Hòa bằng cách so sánh các chỉ số qua các năm, so sánh với kế hoạch đã đặt ra và kết quả thực hiện đƣợc.
Trong quá trình nghiên cứu, tác giả đã sử dụng lồng ghép các phƣơng pháp nghiên cứu trên để tổng hợp, phân tích, đánh giá thực trạng cũng nhƣ đề xuất các giải pháp cho đề tài của mình. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài - Luận văn đã góp phần làm rõ thêm những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn vốn NSNN. - Làm rõ những mặt mạnh, lợi thế tác động tích cực và chỉ ra những điểm yếu, những bất lợi ảnh hƣởng đến công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn vốn NSNN trên địa bàn thành phố Tuy Hòa. - Đánh giá thực trạng quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn vốn NSNN ở thành phố Tuy Hòa trong thời gian qua, phân tích những mặt làm đƣợc, chƣa làm đƣợc trong công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn vốn NSNN - Luận văn đã đƣa ra những giải pháp hoàn thiện công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn vốn NSNN trên địa bàn thành phố Tuy Hòa Luan van 6 7.