MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề lài Quy h0ạch sử dụng đất là công lác có ý nghĩa rất quan lrọng lr0ng việc quan ly va str dung 10ai lài nguyên có lính chất hết sức đặc siệt, đó là đất đai. Sau khi có Luật dat dai 1998 cdc dia phojong trên cả noớc đã triên khai lập quy h0ạch sử dụng đất cấp mình và solớc đầu đã thu đojợc những kết quả lích cực. Thing kết quả đó đojợc Thủ lojớng ghi nhận lr0ng chỉ thị số 09/2007/cT-TTg ngày 6 tháng 4 năm 2007 về lăng cojờng quản lý sử dụng đấi của các quy h0ạch và dự án đầu lơi nhơi sau: “Quản lý Ihà nojớc về đất đai thông qua công cụ quy h0ạch, kế h0ạch sử dụng đất đơjợc lăng cojờng, góp phần tich cực và0 việc phân bố và sử dụng ngày càng hợp lý, có hiệu quả nguồn lực dat đai.
Đã cơ sản cham dứt lình trạng gia0 đất, ch0 thuê đất, chuyên mục đích sử dụng đất ngÖài quy h0ạch, kế h0ạch sử dụng đất. hầu hết các linh, thành phố trực thuộc Trung oJơng đã lập điều chỉnh x0ng quy h0ạch sử dụng đất đến năm 2010 và kế h0ạch sử dụng đất 5 năm. bên cạnh đó trOng qué lrình xây dựng phoJơng án quy h0ạch sử dụng đất còn bộc lộ nhiều sất cập, mà †r0ng chỉ thị số 09/2007/cT-TTg ngày 6 tháng 4 năm 2007 Thủ loiớng cũng thẳng thắn chỉ rõ: “Việc lập, thâm định, xét duyệt, thực hiện quy h0ạch, kế h0ạch sử dụng đất và các kế h0ạch có sử dụng đất chơa lối. chat lojong quy hOach choja ca0, nhiều troiờng hợp chơia sát thực lế, lính khả thi thấp.
Tình trạng quy h0ạch “tre0”, dự án “†re0”, nhiều vojớng mắc lr0ng công lác bồi lhoJờng, giải phóng mặt sằng đang gây sức xúc lr0ng doi luận xã hội, ảnh hojong xấu đến ôn định sản xuất, đời sống của nhân dân ở nhiều nơi, làm chậm tiến độ triển khai nhiều dự án đầu to, va gây lãng phí đất đai. hiện tojong vi pham pháp luật về đất đai còn nhiều, nhất là lr0ng việc sồi thơjờng, hỗ trợ, lái dimh co khi Ihà ngiớc thu hồi đất”. Tỉnh Quảng Hinh cũng không nằm ngÖài tình hình chung của cả ngiớc, quy h0ạch sử dụng đất chung của các huyện, thị xã và của cả tinh Quang Tinh còn nhiều vấn đề cần sàn. Tr0ng linh vẫn còn xảy ra một số vụ tham nhũng, xà Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên hffIp:/www.vn 2 xé0 dat dai bi phat hién gay do, luận không lốt tr0ng quần chúng nhân dân mà mội lr0ng những nguyên nhân cơ sản của tình trạng lrên là d0 những lồn lại, bất cap trOmg công tac lập và thực hiện quy h0ạch sử dụng đất.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên hffIp:/www.vn Vên hong là huyện đồng bằng của linh Quảng Ilinh cũng không tránh khỏi fình trạng trên. Vên hơing có 19 đơn vị hành chính (18 xã, 01 thị trấn), có diện tich ty nhiên lên tới hơn 31.419,99 ha, là mội lr0ng hai vựa lúa chính của linh Quảng Hinh. Tr0ng những năm qua, hòa chung với nhịp độ phát triển của linh Quảng Hinh, lrên địa bàn huyện Vên hong đã diễn ra quá lrình công nghiệp hóa, đô thị hóa mạnh mẽ, nhu cầu sử dụng đất của các ngành kinh lễ ngày mot gia lăng, đã lác động mạnh mẽ đến sự siến động cơ cấu đất đai cua dia phojong va công lác quy h0ạch sử dung dat van choja đáp ứng hết đojợc những đòi hỏi cấp thiết đó. Dẫn đến vấn đề sử dụng và quản lý lrên địa sàn huyện Vên hong gặp nhiều khó khăn và phức tap.
Igày càng nhiều công trình, dự án lớn đơjợc đầu 1o phát triển trên địa sàn huyện cần số trí đất, sự gia lăng dân số cũng gây áp lực không nhỏ đối với quỹ đất của địa phơjơng và hầu hết các ngành kinh lế trên địa bàn đều có nhu cầu về đất để mở rộng và phát triển. Vì vậy để phát triển đúng hơlớng và bền vững, công tác quản lý đất đai có ý nghĩa quan trọng đặc siệt là quy h0ạch sử dụng đấi. Quy h0ạch sử dụng đất huyện Vên hơIng thời kỳ 2001 — 2010 đã đơợc UBIID tinh Quảng Hinh phê duyệt lại Quyết định số 1564/QĐÐ-Ub ngày 14 tháng 5 nam 2002. Dodi sự chỉ đạ0 của huyện ủy, hội đồng nhân dân, Ủy san nhân dân, các cấp, các ngành lrên địa sàn huyện đã triển khai thực hiện x0ng phoJơng án quy h0ạch sử dụng đất đến năm 2010.
Sau 5 năm thực hiện quy h0ạch phát triển kinh lế - xã hội và quy h0ạch sử dụng đất huyện Vên hong đã đạt đojợc nhiều thành tựu 10 lớn về mọi mặt kinh lế xã hội. Tuy nhiên quá lrình phát triển quá nhanh, một số chỉ liêu sử dụng đất vojgt sO với dự sá0 mà các vẫn đề quy h0ạch trotớc đây đề ra, đã gây áp lực lớn đối với việc quản lý và sử dụng đấi. Mặt khác, d0 sự siến động về quỹ đất tự nhiên của huyện, diện lích đất thay đổi s0 với năm 2000 sởi xác định lại đojờng địa giới căn cứ lrên cơ sở mức nojớc triều kiệt trung sình nhiều năm lhe0 chỉ thi sé 28/2004/cT-cP của chính phủ và IIghị định số 58/2006/IIĐ-cP ngày 12 tháng 6 năm 2006 của chính Phủ. chính vì vậy một số dự sá0 lr0ng phojơng án quy h0ạch sử dụng đất của huyện giai đạn 2006 — 2010 đã không phò hợp h0ặc đánh Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên hffIp:/www.vn 4 giá, dự sá0 và định hơiớng kịp thời ch0 mục liêu phái triển kinh lế của huyện.
Từli nh hì nh đó , vớ ¡ mụ c liêu giúp đị a phoJơng nhì n nhậ n sat thự c lế về kế! quả thực hiện phoJơng án qu y h0ạch sửdụng đất giai đ0ạ n 2006 — 2010, tirsu phân tích, đá nh giá những kế † quả đã đại đojợ c , nhữ ng tá cập cò n lồ n lại tr0ng quá trì nh thự c hiện phơjơng án quy h0ạch sử dụ ng đất đến năm 2010 lừđóh m ra những giải Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên hffIp:/www.vn pháp sử dụng hợp lý đất đai và nâng ca0 lính khả Thi của phơ|ơng án quy h0ạch sử dụng đất tr0ng giai đÓạn lới; Xu † phá † lừ mục liêu trên, lôi liế n hà nh nghiên du đềlài “Đánh giá việc thực hiện phdjơng án quy hUạch sử dụng đất giai đÖạn 2006-2010 lên địa van huyện Vên hưnng- tỉnh Quảng Hinh”. Mục liêu của đề lài Đánh giá việc thực hiện phơ|ơng án quy h0ạch sửdụng đãi huyện Vên hong 2006 - 2010 và để ra các giải pháp nâng ca0 lính khả thi của pho|ơng án quy h0ạch sử dụng đất giai đ0ạn 2011 - 2015. Vêu cầu của đề lài - Đánh giá đojợc điều kiện tự nhiên, kinh lế - xã hội của huyện Vên hong - Tình hình lập, xét duyệt và thực hiện phoJơng án quy h0ạch sử dụng đất của huyện Vên hoỊng. - Đánh giá lình hình thực hiện phoJơng án “Quy h0ạch sử dụng đất huyện Yén hong giai dOan 2006 - 2010” - Phân lích nguyên nhân lác động đến việc thực hiện phoJơng án quy h0ạch - Đề xuất các giải pháp nâng ca0 lính khả †hi của phoJơng án quy h0ạch sử dụng đất Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên hffIp:/www.vn chojong 1 TONG QUANTI TAI LIEU 1.
Đất đai và mộ Isố lý luận về đãi đai 1. Hhững chức nang chi yéu aia dat dai Khái niệm về đất đai gắn liền với nhận thức của cOm ngojoi về thế giới ty nhiên. Sự nhận thức này không ngừng thay đổi the0 thời gian. Tr0ng vòng 30 năm trở lại đây, lrên nhiều diễn đàn ngojời fa đã thừa nhận, đối với c0n ngojời đất đai có những chức năng chủ yếu sau đây [7]: * chức năng môi lsgờng sống ĐI dai là cơ sở của mọi hình thái sinh vật sống trên lục địa thông qua việc cung cấp các môi lrojờng sông ch0 sinh vật và gien di truyền dé sả0 lồn ch0 thực vật, động vật và các cơ thê sống cả lrên và dojới mặt đất.
* chức năng sản xuấi Dat đai là cơ sở ch0 rất nhiều hệ thống phục vụ cuộc sống cŨn ngojời qua quá trình sản xuất, cung cấp lojơng thực, thực phẩm và rất nhiều sản phẩm sinh vật khác ch0 c0n ngojời sử dụng trực liếp hay gián liếp qua chăn nuôi gia súc, gia cầm và các l0ại thuỷ hải sản. * chức năng dân oằng sinh thái Dat dai và việc sử dụng nó là nguồn và là lắm thảm xanh, hình thành một thé can pang mang lojong trái đất, sự phản xạ, hấp thụ và chuyển đổi năng lojiợng phóng xạ lừ mặt trời và của tuần h0àn khí quyền địa cầu. * chức năng làng lữ và ung đấp nguồn ngớc Dat dai 1a khO tang lou trữ nojớc mặt và nojớc ngầm vô lận, có lác động mạnh lới chu trình tuần h0àn nojớc trOng ty nhiên và có vai trò điều tiết nojớc rất 10 lớn. * chức năng dự lữ Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên hffIp:/www.vn 7 Dat dai la kh0 lài nguyên khOáng sản cung cấp ch0 mọi nhu cầu sử dụng của cOn mgoj0i.
* chức năng không gian sự sống Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên hffIp:/www.vn Đất đai có chức năng liếp †hu, gạn lọc, là môi lroJờng đệm và làm thay đổi hình thái, lính chất của các chất thải độc hại. * chức năng oả0 lôn, sả0 làng lịch sử Dat dai là trung gian dé sả0 vệ, sả0 lồn các chứng cứ lịch sử, văn h0á của l0ài ngojời, là nguồn thông tin vé các điều kiện khí hậu, thời liết Ir0ng quá khứ và cả về việc sử dụng đất đai lr0ng quá khứ. * chức năng vậi mang sự sống Dat dai là không gian ch0 sự chuyên vận của cỦn ngojời, ch0 đầu loi, sản xuất và ch0 sự dịch chuyên của động vật, thực vật giữa các vùng khác nhau của hé sinh thai tu nhiên. Đất đai và sự phái tiễn kinh lễ, xã hội Dat dai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là loi liệu sản xuất đặc siệt, là nguồn nội lực, nguồn vốn 10 lớn của đất nojớc, là thành phan quan trong hang dau của môi lrojờng sông, là địa sàn phân số các khu dân coI, xây dựng các cơ sở kinh lế, văn h0á, xã hội, an ninh và quốc phòng.
Đất đai có ý nghĩa kinh lế, chính trị, xã hội sâu sắc lr0ng sự nghiệp xây dựng và sả0 vệ Tổ quốc [7]. Điều đó đã đơjợc khẳng định trng luật đất đai. Tr0ng số những điều kiện vật chất cần thiết ch0 h0ại động sản xuất và đời sống của c0n ngơjời, đất với lớp phủ thổ nhojỡng, khOáng sản tr0ng lòng đất, rừng và mặt nojớc chiếm vị trí đặc siệt.