CHƯƠNG 1 MỘT SỐ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHI PHÍ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN SỬ DỤNG VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI BAN QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ CẤP TỈNH 1. Khái quát về chi phí dự án đầu tư xây dựng cơ bản sử dụng vốn ngân sách nhà nước 1. Khái quát về dự án đầu tư xây dựng cơ bản sử dụng vốn ngân sách nhà nước 1. Khái niệm dự án đầu tư xây dựng cơ bản sử dụng vốn NSNN Dự án ĐTXD là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc sử dụng vốn để tiến hành hoạt động xây dựng để xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo công trình xây dựng nhằm phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chi phí xác định.
Các dự án ĐTXD cơ bản là những dự án nhằm xây dựng những công trình nhằm đáp ứng nhu cầu để sử dụng trong các mặt kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng, … của đất nước, đem lại những hiệu quả về kinh tế, hiệu quả về xã hội và hiệu quả về môi trường; có vai trò là tiền đề quan trọng để thúc đẩy nền kinh tế và xã hội phát triển. Theo đó dự án ĐTXD cơ bản sử dụng vốn NSNN là những dự án ĐTXD sử dụng một phần hoặc toàn bộ vốn ĐTXD từ nguồn vốn NSNN, chủ yếu nhằm xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng vật chất kỹ thuật, tạo ra tài sản cố định đưa vào hoạt động trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội của đất nước như giao thông, thủy lợi, điện, trường học, trạm y tế… để thu được lợi ích dưới nhiều hình thức khác nhau, tạo điều kiện thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Các dự án ĐTXD sử dụng vốn NSNN do Nhà nước là người quyết định đầu tư. Các dự án này có thể được đầu tư 100% bằng nguồn vốn NSNN, hoặc đầu tư bằng 02 nguồn vốn theo tỷ lệ nhất định (nguồn vốn NSNN và nguồn vốn Nhà nước ngoài ngân sách); hoặc đầu tư theo phương thức đối tác công tư PPP (vốn Nhà nước trong dự án PPP được dùng để hỗ trợ xây dựng công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng thuộc dự án PPP).
Phân loại dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn ngân sách nhà nước Dự án ĐTXD cơ bản sử dụng vốn NSNN được phân loại theo hai tiêu chí chủ yếu sau: a. Phân loại theo tính chất, quy mô và tầm quan trọng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 Theo Luật Đầu tư công năm 2019, xét theo tính chất, quy mô và tầm quan trọng dự án ĐTXD được phân thành các loại: Dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A, dự án nhóm B và dự án nhóm C như pháp luật về đầu tư công đã quy định. Cụ thể như sau: - Dự án quan trọng quốc gia là dự án đầu tư độc lập hoặc cụm công trình liên kết chặt chẽ với nhau thuộc một trong các tiêu chí sau đây: + Sử dụng vốn đầu tư công từ 10.000 tỷ đồng trở lên; + Ảnh hưởng lớn đến môi trường hoặc tiềm ẩn khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường (ví dụ: Nhà máy điện hạt nhân; sử dụng đất vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, rừng phòng hộ đầu nguồn; lấn biển, lấn rừng sản xuất từ 500ha trở lên hoặc di dân tái định cư từ 20.000 người trở lên ở miền núi và 50.000 người trở lên ở vùng khác…). - Dự án nhóm A là các dự án thuộc một số trường hợp sau: + Có tổng mức đầu tư (TMĐT) từ 2.300 tỷ đồng trở lên thuộc các lĩnh vực như giao thông, công nghiệp điện, khai thác dầu khí, khai thác chế biến khoáng sản… + Có TMĐT từ 1.500 trở lên thuộc các lĩnh vực thuỷ lợi, cấp thoát nước, kỹ thuật điện, hoá dược, bưu chính viễn thông… + Có TMĐT từ 1.000 tỷ đồng trở lên thuộc lĩnh vực sản xuất nông, lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản, vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, hạ tầng khu đô thị mới… + Có TMĐT từ 800 tỷ đồng trở lên thuộc các lĩnh vực như y tế, văn hoá, giáo dục, nghiên cứu khoa học, công nghệ, kho tàng, du lịch, thể dục, thể thao… Ngoài ra, một số dự án thuộc một số lĩnh vực, không phân biệt tổng mức đầu tư cũng được xếp vào dự án nhóm A (như dự án thuộc lĩnh vực thuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh có mức độ tuyệt mật, dự án sản xuất chất độc hại, chất nổ, dự án hạ tầng khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao).
- Dự án nhóm B gồm các dự án: + Có TMĐT từ 120 tỷ đến dưới 2.300 tỷ đồng thuộc các lĩnh vực như giao thông, công nghiệp điện, khai thác dầu khí, khai thác chế biến khoáng sản… + Có TMĐT từ 80 tỷ đến dưới 1.500 thuộc các lĩnh vực thuỷ lợi, cấp thoát nước, kỹ thuật điện, hoá dược, bưu chính viễn thông… + Có TMĐT từ 60 tỷ đến dưới 1.000 tỷ đồng thuộc lĩnh vực sản xuất nông, lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản, vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, hạ tầng khu đô thị mới… LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 10 + Có TMĐT từ 45 tỷ đến dưới 800 tỷ đồng thuộc các lĩnh vực như y tế, văn hoá, giáo dục, nghiên cứu khoa học, công nghệ, kho tàng, du lịch, thể dục, thể thao… - Dự án nhóm C gồm các dự án: + Có TMĐT dưới 120 tỷ đồng thuộc các lĩnh vực như giao thông, công nghiệp điện, khai thác dầu khí, khai thác chế biến khoáng sản… + Có TMĐT dưới 80 tỷ đồng trở lên thuộc các lĩnh vực thuỷ lợi, cấp thoát nước, kỹ thuật điện, hoá dược, bưu chính viễn thông… + Có TMĐT dưới 60 tỷ đồng lên thuộc lĩnh vực sản xuất nông, lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản, vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, hạ tầng khu đô thị mới… + Có TMĐT dưới 45 tỷ đồng thuộc các lĩnh vực như y tế, văn hoá, giáo dục, nghiên cứu khoa học, công nghệ, kho tàng, du lịch, thể dục, thể thao… b. Phân loại theo công năng Theo công năng dự án, công trình hay lĩnh vực phục vụ của dự án, dự án được phân thành: Dự án ĐTXD công trình công nghiệp; dự án ĐTXD công trình dân dụng; dự án ĐTXD công trình giao thông; dự án ĐTXD công trình hạ tầng kỹ thuật; dự án ĐTXD công trình nông nghiệp và dự án ĐTXD công trình đặc biệt. Tiêu chí phân loại các dự án cụ thể như sau: - Dự án ĐTXD công trình dân dụng: Là dự án ĐTXD các công trình xây dựng bao gồm các loại nhà ở, nhà và công trình công cộng. - Dự án ĐTXD công trình công nghiệp: Là dự án ĐTXD các công trình nơi mà trong đó diễn ra các quá trình sản xuất công nghiệp và phục vụ sản xuất, nằm trong các nhà máy, xí nghiệp, khu công nghiệp (ví dụ ĐTXD nhà xưởng sản xuất, nhà điều hành sản xuất, công trình phục vụ sản xuất, công trình kỹ thuật, công trình giáo dục, công trình y tế, công trình thể thao, công trình văn hoá, chợ, nhà ga, công trình viễn thông, liên lạc, công trình dịch vụ công cộng, trụ sở cơ quan và một số các công trình công cộng khác).
- Dự án ĐTXD công trình giao thông: Là các dự án ĐTXD, trong đó có các công trình đường bộ, công trình đường sắt, công trình đường thủy nội địa, công trình cầu, công trình hầm và công trình hàng hải và công trình hàng không. Hệ thống này có thể đảm bảo cho các phương tiện giao thông và người tham gia giao thông được thuận tiện và an toàn. - Dự án ĐTXD công trình hạ tầng kỹ thuật: Là các dự án ĐTXD các công trình cấp, thoát nước; xử lý chất thải rắn; hệ thống chiếu sáng công cộng; công viên LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 11 cây xanh; nghĩa trang, nhà tang lễ, cơ sở hoả táng; nhà đề xe ô tô, sân bãi để xe, máy móc, thiết bị… - Dự án ĐTXD công trình nông nghiệp: Là các dự án ĐTXD các công trình thuỷ lợi (cấp và tiêu thoát nước, hồ chứa, cấp nguồn nước chưa xử lý cho các ngành sử dụng nước khác) và công trình đê điều (phân cấp công trình kè). - Dự án ĐTXD công trình đặc biệt: Bao gồm các dự án ĐTXD các công trình phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh.
Đặc trưng của các dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn ngân sách nhà nước Dự án ĐTXD sử dụng vốn NSNN cũng như các dự án ĐTXD nói chung là một loại công việc mang tính chất một lần, cần có một lượng đầu tư nhất định. Những đặc trưng cơ bản của các dự án này như sau: - Được cấu thành bởi một hoặc nhiều công trình thành phần có mối liên hệ nội tại chịu sự quản lý thống nhất trong quá trình ĐTXD. - Hoàn thành công trình là một mục tiêu đặc biệt trong điều kiện ràng buộc nhất định về thời gian, về nguồn lực, về chất lượng, về chi phí đầu tư và về hiệu quả đầu tư. - Phải tuân theo trình tự ĐTXD cần thiết từ lúc đưa ra ý tưởng đến khi công trình hoàn thành đưa vào sử dụng.
- Mọi công việc chỉ thực hiện một lần: Đầu tư một lần, địa điểm xây dựng cố định một lần, thiết kế và thi công đơn nhất. Ngoài ra, các dự án ĐTXD sử dụng vốn NSNN có một số đặc trưng riêng biệt sau: - Đối với các dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước kể cả các dự án thành phần, nhà nước quản lý toàn bộ quá trình ĐTXD từ việc xác định chủ trương đầu tư, lập dự án quyết định đầu tư, lập thiết kế tổng dự toán, lựa chọn nhà thầu, thi công xây dựng đến khi nghiệm thu bàn giao và đưa công trình vào khai thác sử dụng. Người quyết định đầu tư có trách nhiệm bố trí đủ vốn theo tiến độ thực hiện dự án. - Các dự án sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền quyết định theo phân cấp, phù hợp với quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước.
Chi phí dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn ngân sách nhà nước 1. Khái niệm Khi phân loại dự án ĐTXD, nếu phân loại theo nguồn vốn đầu tư thì dự án ĐTXD bao gồm các loại: Dự án sử dụng vốn NSNN, dự án sử dụng vốn nhà nước LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 12 ngoài ngân sách và dự án sử dụng vốn khác.