Quản lý hoạt động chăm sóc sức khỏe cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên theo tiếp cận cùng tham gia

Luận văn quản lý chăm sóc sức khỏe trẻ 5-6 tuổi ở huyện Phú Bình, Thái Nguyên theo tiếp cận cùng tham gia

• Tác giả: Nguyễn Thị Lưu
• Người hướng dẫn: PGS.TS. Đinh Đức Hợi
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động chăm sóc sức khỏe cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên theo tiếp cận cùng tham gia
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan chăm sóc sức khỏe trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi tại Phú Bình

Công tác quản lý chăm sóc sức khỏe trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở huyện Phú Bình giữ vai trò then chốt trong giáo dục mầm non. Lứa tuổi 5-6 là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng. Trẻ chuẩn bị bước vào bậc tiểu học. Sự phát triển thể chất và tinh thần ở giai đoạn này quyết định khả năng thích ứng trong tương lai. Huyện Phú Bình thuộc tỉnh Thái Nguyên có địa bàn nông nghiệp rộng lớn. Các trường mầm non tại đây đối mặt với nhiều thách thức về điều kiện cơ sở vật chất. Mô hình quản lý truyền thống bộc lộ nhiều điểm hạn chế. Sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình chưa đạt hiệu quả cao. Do đó, việc áp dụng cách tiếp cận cùng tham gia là yêu cầu cấp thiết. Phương thức này huy động sức mạnh của cả cộng đồng. Cán bộ quản lý định hướng mục tiêu rõ ràng. Giáo viên đóng vai trò thực thi trực tiếp trên lớp học. Cha mẹ học sinh đồng hành trong việc theo dõi thể trạng con em. Trạm y tế xã hỗ trợ chuyên môn định kỳ. Cách tiếp cận này tạo môi trường nuôi dưỡng toàn diện. Trẻ được bảo vệ khỏi các nguy cơ suy dinh dưỡng và tai nạn thương tích. Nhờ vậy, chất lượng giáo dục mầm non tại địa phương từng bước được nâng cao rõ rệt.

1.1. Khái niệm và đặc điểm chăm sóc trẻ 5 6 tuổi

Chăm sóc sức khỏe trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi là hoạt động nuôi dưỡng và bảo vệ cơ thể trẻ. Độ tuổi này có sự chuyển biến mạnh mẽ về thể lực và tâm lý. Khung xương của trẻ phát triển nhanh. Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện hoàn toàn. Nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm học đường vẫn ở mức cao. Trẻ hiếu động và tò mò về thế giới xung quanh. Điều này làm gia tăng rủi ro xảy ra tai nạn thương tích. Vì vậy, công tác chăm sóc đòi hỏi sự tỉ mỉ. Hoạt động quản lý phải bao quát từ khâu tổ chức bữa ăn bán trú đến vệ sinh cá nhân. Chế độ sinh hoạt khoa học giúp trẻ tăng cường sức đề kháng và sẵn sàng bước vào lớp một.

1.2. Bản chất của phương thức tiếp cận cùng tham gia

Tiếp cận cùng tham gia là phương thức quản lý hiện đại trong giáo dục. Phương thức này không xem quản lý là mệnh lệnh đơn phương từ cấp trên. Mọi bên liên quan đều chia sẻ quyền lực và trách nhiệm. Trong nhà trường, hiệu trưởng giữ vai trò điều phối chung. Giáo viên là người trực tiếp chăm sóc và phát hiện sớm bất thường ở trẻ. Phụ huynh cung cấp thông tin sinh hoạt và phối hợp rèn luyện thói quen tại nhà. Cơ quan y tế xã cung cấp chuyên môn kỹ thuật và hỗ trợ dịch bệnh. Sự tương tác liên tục giữa các bên tạo nên một mạng lưới an toàn khép kín. Cách làm này phát huy tối đa các nguồn lực xã hội hóa để chăm lo sức khỏe mầm non.

II. Thực trạng chăm sóc sức khỏe trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi ở Phú Bình

Thực tế công tác chăm sóc sức khỏe tại các trường mầm non huyện Phú Bình ghi nhận nhiều kết quả tích cực song vẫn còn tồn tại không ít bất cập. Hầu hết các trường đã thiết lập quy trình theo dõi biểu đồ tăng trưởng. Trẻ được cân đo và khám sức khỏe định kỳ. Tuy nhiên, sự phân bổ nguồn lực y tế học đường chưa đồng đều giữa các xã. Đội ngũ nhân viên y tế chuyên trách tại nhiều trường mầm non vẫn còn thiếu. Giáo viên kiêm nhiệm công tác y tế gặp khó khăn do quá tải công việc chuyên môn. Cơ sở vật chất phục vụ vệ sinh bán trú ở một số điểm trường lẻ còn nghèo nàn. Nguồn nước sạch và công trình vệ sinh tại vùng sâu chưa đạt tiêu chuẩn lý tưởng. Nhận thức của một bộ phận phụ huynh về chế độ dinh dưỡng cân đối còn hạn chế. Nhiều gia đình phó mặc hoàn toàn việc chăm sóc thể chất của con cho nhà trường. Mối liên kết giữa nhà trường và trạm y tế địa phương đôi khi còn mang tính hình thức. Các đợt kiểm tra chỉ diễn ra theo định kỳ mà thiếu sự giám sát thường xuyên. Những rào cản này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng phát triển thể lực của trẻ em.

2.1. Hạn chế về nguồn lực và cơ sở y tế học đường

Nguồn lực y tế trường học tại huyện Phú Bình còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn. Biên chế nhân viên y tế có chứng chỉ chuyên môn tại các trường mầm non còn rất thấp. Hầu hết giáo viên phải tự bồi dưỡng kiến thức sơ cấp cứu và kiêm nhiệm việc kiểm tra sức khỏe. Phòng y tế tại nhiều điểm trường thiếu hụt trang thiết bị cơ bản và tủ thuốc chuẩn. Nguồn ngân sách dành riêng cho công tác phòng dịch và chăm sóc y tế học sinh còn hạn hẹp. Khi trẻ gặp sự cố ngộ độc hay sốt cao co giật, giáo viên thường bối rối xử lý ban đầu. Tình trạng này tạo ra áp lực rất lớn lên đội ngũ sư phạm và gây lo lắng cho phụ huynh.

2.2. Sự thiếu đồng bộ trong phối hợp giữa gia đình và nhà trường

Sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường tại Phú Bình vẫn còn nhiều khoảng trống. Kênh trao đổi thông tin chủ yếu dựa vào sổ liên lạc hoặc các buổi họp định kỳ. Giáo viên khó cập nhật kịp thời thói quen ăn uống và bệnh lý nền của từng trẻ ở nhà. Nhiều phụ huynh bận rộn làm nông nghiệp hoặc làm việc tại các khu công nghiệp. Họ ít có thời gian theo dõi sát sao chế độ dinh dưỡng học đường của con em mình. Một số gia đình chưa duy trì chế độ vệ sinh cá nhân đồng bộ với trường học. Trẻ được dạy rửa tay bằng xà phòng ở trường nhưng lại không thực hiện khi về nhà. Thiếu sự nhất quán khiến hiệu quả chăm sóc sức khỏe bị suy giảm rõ rệt.

III. Biện pháp chăm sóc sức khỏe trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi ở Phú Bình

Để giải quyết triệt để các tồn tại, huyện Phú Bình cần triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý theo hướng tiếp cận cùng tham gia. Nhà trường giữ vai trò trung tâm trong việc xây dựng kế hoạch hành động. Kế hoạch chăm sóc sức khỏe cần cụ thể hóa từng mục tiêu dinh dưỡng và phòng dịch. Ban giám hiệu chủ động ký kết chương trình phối hợp với trạm y tế địa phương. Trạm y tế cử cán bộ hỗ trợ khám sức khỏe định kỳ và tập huấn kỹ năng sơ cấp cứu cho giáo viên. Nhà trường tổ chức các buổi trao đổi chuyên đề về dinh dưỡng học đường cho cha mẹ học sinh. Việc công khai thực đơn hàng tuần giúp phụ huynh giám sát chất lượng bữa ăn của trẻ. Ứng dụng công nghệ thông tin vào việc theo dõi sức khỏe là giải pháp đột phá. Nhà trường sử dụng phần mềm quản lý để cập nhật chỉ số chiều cao, cân nặng và tiền sử dị ứng của trẻ. Phụ huynh dễ dàng tra cứu dữ liệu sức khỏe của con qua điện thoại thông minh. Sự minh bạch này củng cố niềm tin và thúc đẩy gia đình đồng hành chặt chẽ cùng nhà trường.

3.1. Thiết lập cơ chế phối hợp ba bên chặt chẽ

Cơ chế phối hợp giữa nhà trường, gia đình và y tế xã cần được văn bản hóa rõ ràng. Ban giám hiệu xây dựng quy chế làm việc chung cho từng năm học. Trạm y tế chịu trách nhiệm hướng dẫn quy trình phòng chống dịch bệnh và tiêm chủng mở rộng. Giáo viên duy trì sổ nhật ký sức khỏe điện tử để thông báo nhanh tình hình học sinh. Phụ huynh tham gia vào ban giám sát an toàn vệ sinh thực phẩm của bếp ăn bán trú. Định kỳ hàng tháng, ba bên tổ chức họp giao ban để đánh giá các trường hợp trẻ thừa cân, suy dinh dưỡng hoặc có bệnh lý mãn tính. Quy trình này bảo đảm mọi biểu hiện bất thường đều được xử lý kịp thời.

3.2. Chuẩn hóa quy trình vệ sinh và phòng ngừa dịch bệnh

Công tác vệ sinh trường mầm non phải tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn y tế. Phòng nhóm lớp học cần được quét dọn và khử khuẩn bằng dung dịch Cloramin B tối thiểu ba lần mỗi ngày. Thời điểm khử khuẩn diễn ra trước khi đón trẻ, sau giờ ăn trưa và sau khi trẻ ra về. Toàn bộ bát thìa, ca cốc uống nước phải được sấy khô tiệt trùng bằng tủ chuyên dụng. Đồ dùng đồ chơi định kỳ được rửa sạch và phơi nắng mỗi tuần. Giáo viên hướng dẫn trẻ kỹ năng rửa tay đúng cách bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Quy trình nghiêm ngặt này triệt tiêu nguy cơ lây lan các bệnh truyền nhiễm học đường.

IV. Kết luận quản lý chăm sóc sức khỏe trẻ mẫu giáo ở huyện Phú Bình

Quản lý chăm sóc sức khỏe cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tại huyện Phú Bình theo tiếp cận cùng tham gia mang lại giá trị thực tiễn to lớn. Mô hình này phá vỡ thế cô lập của các cơ sở giáo dục vùng nông thôn. Sự kết nối đa lực lượng tạo nên lá chắn bảo vệ sức khỏe vững chắc cho học sinh. Tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng và thừa cân giảm đáng kể qua từng học kỳ. Trẻ được rèn luyện nếp sống văn minh và thói quen tự chăm sóc bản thân. Môi trường sinh hoạt học đường luôn bảo đảm tiêu chuẩn an toàn sinh học. Đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên được nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng điều phối. Các bậc phụ huynh yên tâm gửi gắm con em và chủ động đóng góp công sức vào hoạt động của nhà trường. Kết quả này khẳng định tiếp cận cùng tham gia là hướng đi đúng đắn và tất yếu. Mô hình hoàn toàn có thể nhân rộng sang các huyện thị khác thuộc tỉnh Thái Nguyên. Đầu tư cho sức khỏe trẻ mầm non chính là nền tảng xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao trong tương lai.

4.1. Hiệu quả phát triển thể chất và tinh thần cho trẻ

Hiệu quả rõ rệt nhất của mô hình là sự phát triển đồng đều về thể chất của trẻ 5-6 tuổi. Số lượng trẻ đạt chuẩn chiều cao và cân nặng theo tuổi tăng lên rõ rệt. Trẻ hình thành thói quen rửa tay bằng xà phòng, đánh răng sau ăn và đi vệ sinh đúng nơi quy định. Tinh thần của trẻ luôn vui tươi, hoạt bát và hào hứng tham gia các hoạt động tập thể. Thể lực sung mãn tạo tiền đề vững chắc cho việc tiếp thu kiến thức văn hóa. Trẻ có tâm thế tự tin và năng lực thích ứng cao khi chuyển tiếp sang môi trường trường tiểu học.

4.2. Khả năng nhân rộng mô hình tại các địa phương khác

Kinh nghiệm quản lý tại huyện Phú Bình mở ra triển vọng nhân rộng mô hình cho nhiều địa phương lân cận. Các huyện miền núi và nông thôn có điều kiện tương đồng hoàn toàn có thể áp dụng khung quản lý này. Yếu tố cốt lõi là sự linh hoạt trong phân công trách nhiệm và tính chủ động của cấp quản lý. Việc kết nối chặt chẽ giữa trường mầm non và trạm y tế cơ sở giúp tối ưu hóa chi phí đầu tư. Các địa phương có thể vận dụng linh hoạt nguồn kinh phí xã hội hóa từ các tổ chức đoàn thể. Mô hình chứng minh rằng sự đồng thuận xã hội là chìa khóa giải quyết bài toán chăm sóc sức khỏe học đường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giai đoạn 5-6 tuổi được xem là thời kỳ vàng quyết định sự hoàn thiện về thể chất, trí tuệ và chuẩn bị tâm thế vững chắc cho trẻ em bước vào lớp một. Tại huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên, công tác chăm sóc sức khỏe cho học sinh mầm non đang đứng trước nhiều thách thức lớn khi số lượng trẻ đến trường không ngừng gia tăng, trong khi cơ sở vật chất chưa đáp ứng kịp thời. Đặc biệt, đội ngũ giáo viên hợp đồng thuê khoán tại các cơ sở chiếm từ 35% đến 50%, tạo nên áp lực lớn lên năng lực chuyên môn và kỹ năng chăm sóc sức khỏe trẻ nhỏ.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục với đề tài quản lý hoạt động chăm sóc sức khỏe cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi theo tiếp cận cùng tham gia được triển khai nhằm giải quyết căn cơ những điểm nghẽn trên. Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá khách quan thực trạng tại 7 trường mầm non trên địa bàn huyện Phú Bình trong năm học 2021-2022, từ đó xây dựng hệ thống biện pháp quản lý đồng bộ gắn liền với sự tham gia của gia đình, nhà trường và cộng đồng.

Nghiên cứu được tiến hành trên phạm vi 195 cán bộ, giáo viên, nhân viên y tế và các lực lượng xã hội tại huyện Phú Bình. Kết quả đề tài mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, góp phần hiện thực hóa Quyết định số 1660/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình sức khỏe học đường giai đoạn 2021-2025. Thông qua các giải pháp thực chứng, nghiên cứu hỗ trợ chuẩn hóa khẩu phần ăn đạt mức năng lượng từ 615 đến 726 kcal/ngày tại trường, kiểm soát 100% tỷ lệ an toàn thân thể và nâng cao năng lực phối hợp đa lực lượng trong bối cảnh thích ứng an toàn với dịch bệnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Cơ sở lý luận của công trình được định hình dựa trên hai trụ cột lý thuyết lớn: Thuyết quản lý nhà trường toàn diện của V.A. Sukhomlinsky và Lý thuyết tiếp cận cùng tham gia (Participatory Approach) trong quản trị giáo dục hiện đại. Bốn khái niệm trọng tâm xuyên suốt công trình gồm:

• Quản lý giáo dục: Quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý nhằm vận hành bộ máy nhà trường đạt mục tiêu giáo dục nhân cách toàn diện.
• Chăm sóc sức khỏe mầm non: Quá trình duy trì, cải thiện thể chất và tinh thần thông qua dinh dưỡng, chăm sóc giấc ngủ, vệ sinh cá nhân và bảo vệ an toàn thân thể theo Thông tư số 51/2020/TT-BGDĐT.
• Hoạt động chăm sóc sức khỏe cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi: Chuỗi hoạt động nuôi dưỡng, giáo dục thói quen vệ sinh, đảm bảo chế độ năng lượng cung cấp tại trường đạt 50% đến 55% nhu cầu cả ngày và duy trì giấc ngủ trưa từ 140 đến 150 phút.
• Tiếp cận cùng tham gia: Cơ chế phối hợp trách nhiệm đồng bộ, đa chiều giữa lực lượng trong nhà trường (Ban Giám hiệu, giáo viên, nhân viên y tế học đường, cấp dưỡng) với lực lượng ngoài nhà trường (cha mẹ học sinh, Trạm y tế xã, nhân viên y tế thôn bản và Ủy ban bảo vệ chăm sóc trẻ em cấp xã).

Phương pháp nghiên cứu

Dữ liệu của luận văn được thu thập tại 7 trường mầm non đại diện trên địa bàn huyện Phú Bình gồm: Mầm non Lương Phú, Mầm non Kha Sơn, Mầm non Tân Thành, Mầm non Thanh Ninh, Mầm non Dương Thành, Mầm non Tân Đức và Mầm non Hà Châu. Tổng quy mô mẫu khảo sát gồm 195 đại biểu, trong đó có 18 cán bộ quản lý (Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng), 87 giáo viên mầm non trực tiếp đứng lớp, 7 nhân viên y tế học đường và 83 cán bộ ngoài nhà trường (cán bộ y tế xã, nhân viên y tế thôn bản, đại diện chính quyền địa phương).

Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu thuận tiện. Việc phân tầng bảo đảm sự cân bằng giữa các cụm trường khu vực nông thôn và trung tâm, phản ánh chính xác điều kiện kinh tế - xã hội đặc thù của huyện Phú Bình trong năm học 2021-2022.

Tác giả phối hợp phương pháp điều tra bằng bảng hỏi cấu trúc, đàm thoại chuyên sâu, quan sát thực tế và phương pháp toán thống kê. Toán thống kê (tính tỷ lệ phần trăm, tính điểm trung bình cộng và xếp hạng thứ bậc) được ưu tiên lựa chọn vì giúp lượng hóa chính xác mức độ nhận thức, đo lường sự khác biệt giữa các nhóm khách thể và kiểm định tính khả thi của các biện pháp quản lý được đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn tại 7 trường mầm non huyện Phú Bình mang lại các kết quả định lượng nổi bật:

• Nhận thức về vai trò chăm sóc sức khỏe đạt mức cao nhưng năng lực lập kế hoạch phối hợp còn hạn chế: Khoảng 42% cán bộ quản lý và giáo viên thừa nhận gặp khó khăn trong việc xây dựng kế hoạch liên ngành giữa nhà trường với trạm y tế và phụ huynh ngay từ đầu năm học.
• Áp lực từ cơ cấu đội ngũ nhân sự: Tỷ lệ giáo viên hợp đồng thuê khoán chiếm từ 35% đến 50% tổng số cán bộ, dẫn đến hạn chế nhất định về kỹ năng y tế dự phòng và khả năng xử lý các tình huống tai nạn thương tích tại nhóm lớp.
• Thực trạng thực hiện các chế độ sinh hoạt: Hoạt động nuôi dưỡng đạt chỉ tiêu năng lượng từ 615 đến 726 kcal/trẻ/ngày (đạt 50% đến 55% nhu cầu chuẩn), thời gian ngủ trưa bình quân từ 140 đến 150 phút. Dẫu vậy, khoảng 28% trẻ 5-6 tuổi vẫn chưa thực hiện thuần thục quy trình rửa tay 6 bước bằng xà phòng.
• Sự kết nối với lực lượng y tế cơ sở: Hoạt động phối hợp khử khuẩn bằng dung dịch Cloramin B duy trì 3 lần/ngày đạt tỷ lệ trên 85%, nhưng hoạt động khám sức khỏe chuyên khoa định kỳ 2 lần/năm còn bị gián đoạn do 100% các trường đều thiếu biên chế y tế học đường chuyên trách.

Thảo luận kết quả

Thực trạng nêu trên bắt nguồn từ cơ chế phối hợp liên ngành chưa có chế tài ràng buộc cụ thể, đồng thời nguồn ngân sách chi cho y tế học đường còn eo hẹp. Phát hiện này hoàn toàn tương đồng với các kết luận của Tào Thị Hồng Vân (2009) khi chỉ ra những khó khăn về nhân lực y tế tại các trường mầm non nông thôn, cũng như cảnh báo của Lê Thị Khánh Hòa về nguy cơ mất cân đối khẩu phần dinh dưỡng nếu thiếu sự giám sát chuyên môn.

Dữ liệu khảo sát từ 195 khách thể có thể được trực quan hóa sinh động thông qua biểu đồ cột nhóm (Clustered Column Chart), phản ánh độ tương quan giữa điểm trung bình tính cần thiết (dao động từ 4.25 đến 4.68 điểm) và tính khả thi (đạt từ 4.10 đến 4.52 điểm) của các biện pháp đề xuất. Bên cạnh đó, việc sử dụng bảng đối sánh 4 khâu quản lý (lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra) sẽ làm nổi bật khoảng cách giữa nhận thức lý thuyết và thực tiễn triển khai của các lực lượng trong và ngoài nhà trường.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, luận văn xác lập 4 nhóm biện pháp quản lý trọng tâm:

• Tuyên truyền và chuẩn hóa kiến thức chăm sóc sức khỏe khoa học: Ban Giám hiệu chủ trì tổ chức tối thiểu 4 chuyên đề bồi dưỡng mỗi năm học, phấn đấu 100% cán bộ, giáo viên và phụ huynh nắm vững quy trình dinh dưỡng và kỹ năng sơ cấp cứu trước tháng 10 hàng năm.
• Huy động cơ chế phối hợp chủ động giữa gia đình và nhà trường: Giáo viên chủ nhiệm cùng nhà trường thiết lập kênh trao đổi thông tin trực tuyến và trực tiếp, bảo đảm đạt tỷ lệ 98% phụ huynh học sinh ký cam kết đồng hành chăm sóc sức khỏe trong 3 tháng đầu năm học.
• Đổi mới công tác quản lý nuôi dưỡng và vệ sinh phòng bệnh: Ban Giám hiệu phối hợp với nhân viên dinh dưỡng kiểm soát khẩu phần ăn bảo đảm đủ 615 đến 726 kcal/ngày, duy trì vệ sinh khử trùng phòng học 3 lần/ngày, hoàn thành chuẩn hóa quy trình trong 6 tháng đầu năm học.
• Xây dựng quy chế giám sát liên ngành định kỳ: Hiệu trưởng phối hợp cùng Trạm y tế xã và Ban Chăm sóc bảo vệ trẻ em cấp xã tổ chức kiểm tra y tế tối thiểu 1 lần/tháng, bảo đảm 100% nhóm lớp mẫu giáo 5-6 tuổi đạt tiêu chuẩn an toàn trường học trong suốt 12 tháng của năm học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình luận văn là nguồn tài liệu hữu ích cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Cán bộ quản lý trường mầm non: Áp dụng quy trình quản lý 4 khâu (lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra) để nâng cao hiệu lực điều hành y tế học đường, đặc biệt tại các cơ sở có trên 35% giáo viên hợp đồng.
• Giáo viên mầm non trực tiếp nuôi dạy trẻ: Khai thác chi tiết kỹ năng tổ chức bữa ăn đạt 50% đến 55% nhu cầu năng lượng ngày, kỹ thuật theo dõi giấc ngủ 140-150 phút và phương pháp phối hợp chặt chẽ với cha mẹ học sinh.
• Cán bộ y tế cơ sở và chính quyền địa phương: Tham khảo mô hình phân công trách nhiệm liên ngành nhằm triển khai hiệu quả Quyết định số 1660/QĐ-TTg về chăm sóc sức khỏe học sinh tại các xã nông thôn.
• Học viên cao học và nhà nghiên cứu giáo dục: Sử dụng bộ phiếu hỏi chuẩn hóa trên 195 đối tượng và hệ thống dữ liệu thực nghiệm tại 7 trường mầm non làm nền tảng phát triển các đề tài quản lý giáo dục chuyên sâu.

Câu hỏi thường gặp

Thế nào là tiếp cận cùng tham gia trong quản lý chăm sóc sức khỏe mầm non? Đây là mô hình huy động sự chung tay bình đẳng giữa 4 lực lượng chính: cán bộ quản lý, giáo viên, cha mẹ học sinh và y tế cơ sở. Mô hình này giúp chuyển hóa hoạt động chăm sóc sức khỏe từ nhiệm vụ riêng lẻ của nhà trường thành trách nhiệm cộng đồng toàn diện cho trẻ 5-6 tuổi.

Nhu cầu năng lượng của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tại trường mầm non là bao nhiêu? Theo quy định chuẩn, tổng nhu cầu năng lượng một ngày của trẻ dao động từ 1230 đến 1320 kcal. Bữa ăn chính và bữa phụ tại trường cần bảo đảm cung ứng từ 50% đến 55% nhu cầu này, tương đương mức năng lượng thực tế từ 615 đến 726 kcal/trẻ/ngày.

Khảo sát thực trạng trong đề tài được tiến hành với quy mô như thế nào? Đề tài khảo sát trực tiếp 195 đại biểu tại 7 trường mầm non huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên. Thành phần tham gia gồm 18 cán bộ quản lý, 87 giáo viên mầm non, 7 nhân viên y tế học đường và 83 cán bộ đại diện các tổ chức xã hội và y tế địa phương.

Khó khăn lớn nhất trong quản lý chăm sóc sức khỏe tại huyện Phú Bình là gì? Thách thức lớn nhất là tỷ lệ giáo viên hợp đồng thuê khoán còn cao, dao động từ 35% đến 50%, cùng với việc 100% các trường mầm non khảo sát đều chưa có biên chế nhân viên y tế trường học chuyên trách, khiến công tác phối hợp sơ cấp cứu còn lúng túng.

Tính khả thi của các biện pháp quản lý đề xuất được đánh giá ra sao? Kết quả khảo nghiệm từ 195 chuyên gia và cán bộ thực tiễn cho thấy tính cần thiết đạt điểm trung bình từ 4.25 đến 4.68 điểm, trong khi tính khả thi đạt từ 4.10 đến 4.52 điểm trên thang đo 5 điểm, chứng minh các giải pháp rất sát với thực tiễn.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận vững chắc về quản lý hoạt động chăm sóc sức khỏe cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi theo tiếp cận cùng tham gia.
• Kết quả khảo sát trên 195 khách thể tại 7 trường mầm non huyện Phú Bình đã phản ánh chân thực điểm nghẽn về nhân sự khi tỷ lệ giáo viên hợp đồng chiếm từ 35% đến 50%.
• Nghiên cứu xác lập các tiêu chuẩn định lượng cụ thể: mức năng lượng bữa ăn đạt 615 đến 726 kcal/ngày và thời gian ngủ trưa ổn định từ 140 đến 150 phút cho trẻ mẫu giáo lớn.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp quản lý được khẳng định tính cấp thiết và khả thi với điểm số đánh giá thực nghiệm vượt trên 4.10 điểm.
• Lộ trình triển khai khuyến nghị được phân kỳ theo chu kỳ 12 tháng, tạo chuyển biến toàn diện nhằm hướng tới mục tiêu 100% cơ sở mầm non đạt chuẩn an toàn trường học.

Để nâng cao chất lượng nuôi dưỡng và phát triển toàn diện thể chất cho trẻ mầm non, các cơ sở giáo dục cần chủ động áp dụng mô hình quản lý theo tiếp cận cùng tham gia ngay từ đầu năm học mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lý hoạt động chăm sóc sức khỏe cho tr mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non theo tiếp cận cùng tham gia. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động chăm sóc sức khỏe cho tr mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Phú Bình, t nh Thái Nguyên theo tiếp cận cùng tham gia. Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động chăm sóc sức khỏe cho tr mẫu giáo 5-6 tuổi ở các trường mầm non huyện Phú Bình, t nh Thái Nguyên theo tiếp cận cùng tham gia. 7 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHĂM SÓC SỨC KHỎE CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI Ở CÁC TRƢỜNG MẦM NON THEO TIẾP CẬN CÙNG THAM GIA 1.

Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Nghiên cứu trên thế giới Môi trường giáo dục đầu đời của mỗi con người đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng nền tảng nhân cách của con người. Điều này chứng minh rằng chăm sóc giáo dục tr ở bậc mầm non là r t quan trọng, giúp tr phát triển tốt về tầm vóc, sức khỏe, tinh thần và có thể thích nghi, hội nhập quốc tế. Trong chiến lược phát triển đ t nước đã khẳng định CSSK cho tr là yếu tố cơ bản để nâng cao ch t lượng cuộc sống của con người, của mỗi gia đình và toàn xã hội.

Công tác quản lý CSSK, đảm bảo an toàn cho tr trong các trường mầm non là nhiệm vụ trọng tâm của mỗi nhà trường [52], đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 toàn cầu hiện nay công tác CSSK, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho tr trong các nhà trường trở thành nhiệm vụ c p thiết hàng đầu và mỗi nhà trường cần có sự thay đổi linh hoạt, sáng tạo trong công tác quản lý, lãnh đạo để phù hợp với thực tiễn xu hướng phát triển của ngành học và phù hợp với bối cảnh dịch bệnh chung toàn cầu. Có nhiều nhà nghiên cứu khoa học trên thế giới để lại cho nhân loại, cho ngành giáo dục nhiều công trình nghiên cứu khoa học về công tác CSSK cho tr mầm non nói chung. Miriam Stoppard nhiều năm liền đã trực tiếp chẩn đoán và điều trị cho tr em tại các bệnh viện nhi khoa trước khi bà trở thành nhà nghiên cứu về các loại bệnh và cách điều trị bệnh cho tr em. Bà là một trong những người đầu tiên kết hợp phương tiện kỹ thuật y khoa và cách chăm sóc điều trị tại gia đình một cách hiệu quả và kịp thời nh t.

Bà đã viết nhiều cuốn sách về chăm sóc tr , trong đó có cuốn “Cẩm nang chăm sóc và điều trị bệnh trẻ em” của tác giả 8 Miriam Stoppard (người dịch Bác sĩ Nguyễn Lân Đính nguyên giám đốc Trung tâm dinh dưỡng tr em Thành phố Hà Nội). Cuốn sách hay giúp cho cha mẹ tr có thể tra cứu về cách chăm sóc, phòng bệnh cho tr , biết cách xử lý tình huống khi gặp một số bệnh trong quá trình chăm sóc cho tr [33]. Xukhomlinxki, với kinh nghiệm trong việc quản lý nhà trường, đã có tác phẩm của cuộc đời mình “Vấn đề quản lý và lãnh đạo của nhà trường” đã nói lên tầm quan trọng của một hiệu trưởng trong công tác quản lý nhà trường. Hiệu trưởng là người ch đạo các hoạt động quản lý, phối hợp với các phó hiệu trưởng và đội ngũ giáo viên, nhân viên.

Tác giả nh n mạnh tính quản lý tập thể trong các hoạt động của trường mầm non [32]. Chúng ta không thể phủ nhận vai trò lãnh đạo toàn diện của Hiệu trưởng trong các trường mầm non. Tuy nhiên, thực tế cùng tham gia quản lý, lãnh đạo công tác CSSK cho tr còn có các thành phần khác cùng phối hợp tham gia như: Phó Hiệu trưởng, tổ chuyên môn, giáo viên, nhân viên [4], y tế học đường [45]; các lực lượng khác như cha mẹ tr [9], Trạm y tế xã/phường/Thị Tr n[15], y tá thôn bản [14], ủy ban bảo vệ và chăm sóc tr em c p xã/phường [44]. Nghiên cứu về tác động của trình độ đào tạo của giáo viên với ch t lượng chăm sóc giáo dục (CSGD) tr em của 2 tác giả Ramela Kelley và Gregory Camilli (2007) đã cho th y rằng, những GV có trình độ cao hơn trình độ cử nhân thì có tác động tích cực đến ch t lượng CSGD tr.

Nghiên cứu này ch ra rằng ảnh hưởng về kết quả CSGD tr của những GV có trình độ cử nhân thì khác đáng kể so với kết quả chăm sóc từ các GV có trình độ GD th p hơn [49]. Giáo dục mầm non tại Nhật Bản với nguyên tắc là “l y tr làm trung tâm” là kết hợp giữa: đáp ứng và thỏa mãn nhu cầu bản năng của tr. Trong các hoạt động chăm sóc, giáo dục tr thì đứa tr luôn được coi là trung tâm, tr chính là chủ thể tích cực trong các hoạt động của chúng ở trường mầm non [26]. Nhìn chung những nghiên cứu, kinh nghiệm quản lý trường MN ở các nước phát triển là r t đáng để chúng ta học tập.

Các nghiên cứu trên đều khẳng 9 định rõ vai trò và tầm quan trọng của công tác CSSK cho tr ở trường mầm non nói chung. Ở mỗi quốc gia, dân tộc khác nhau thì có các quan điểm, cách tác động, nội dung, phương pháp, CSSK và CSGD cho tr mầm non khác nhau. Trong đó yêu cầu về biện pháp, ch t lượng CSGD, dịch vụ CSGD tr. Các nhà nghiên cứu chủ yếu tập trung về v n đề CSSK cho tr mầm non nói chung, với các lực lượng là trong nhà trường là chủ yếu.

Chưa có nghiên cứu nào đi sâu về CSSK cho tr mẫu giáo 5-6 tuổi theo tiếp cận cùng tham gia của các lực lượng trong và ngoài nhà trường. Tuy nhiên việc vận dụng phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của chúng ta đòi hỏi phải có một quá trình chọn lọc, thử nghiệm để phù hợp với những đặc điểm cụ thể của Việt Nam. Nghiên cứu ở Việt Nam Ở nước ta cùng với những kết quả đã đạt được trong thực tế hoạt động chăm sóc sức khỏe, thì nhiều tác giả đã quan tâm nghiên cứu v n đề chăm sóc giáo dục tr tìm ra các giải pháp tốt nh t để CSSK cho tr. Các công trình nghiên cứu c p Quốc gia của Việt Nam đã nghiên cứu, cải tiến công tác quản lý, ch đạo việc nâng cao ch t lượng CSSK cho tr em, được nhìn nhận nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau như: Tác giả Đặng Quốc Bảo có tham luận “Chiến lược phát triển giáo dục mầm non - một số vấn đề nhìn từ bối cảnh kinh tế - xã hội nước ta hiện nay” (Những v n đề về chiến lượng phát triển giáo dục trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa) [3].

Trong bài viết này, tác giả đã phân tích bối cảnh kinh tế - xã hội trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chiến lượng phát triển giáo dục mầm non. Đặc biệt, năm 2009, tác giả Tào Thị Hồng Vân đã bảo vệ thành công Đề tài Luận án Tiến sĩ chuyên ngành Vệ sinh xã hội học và tổ chức y tế “Chăm sóc sức khỏe trẻ mẫu giáo trong trường mầm non - đề xuất giải pháp can thiệp”. Luận án đã tiếp cận một cách tổng thể và toàn diện về mục tiêu chăm sóc sức khỏe, ch ra thực trạng chăm sóc sức khỏe cho tr mẫu giáo trong trường mầm non nông thôn hiện nay còn nhiều b t cập [50]. 10 Đối với giáo dục Mầm non, tác gải Lê Thị Khánh Hòa (1983) đã nh n mạnh vai trò của quản lý hoạt động chăm sóc và giáo dục tr , cụ thể: công trình nghiên cứu “Khảo sát khẩu phần ăn trưa và bữa phụ”.

Kết quả nghiên cứu cho th y tình hình cung c p năng lượng cho tr ở trường Mầm non còn th p so với tiêu chuẩn; t lệ các ch t sinh năng lượng chưa cân đối, chưa hợp lý, trong đó lượng Gluxit quá cao, còn lượng Lipit thì quá th p… do vậy đến nay Bộ giáo dục và Đào tạo đã sửa đổi bổ sung CTGDMN theo Thông tư 51/2020 để khắc phục tình trạng b t cập trên [5]. Nhằm thực hiện tốt đề án vì sự phát triển toàn diện tr em trong những năm đầu đời tại gia đình và cộng đồng giai đoạn 2018 - 2025, ngày 17/2/2022 vừa qua, tại Hà Nội Bộ LĐ-TB&XH, Bộ VHTTDL, Bộ GDĐT, Bộ Y tế đã thống nh t ký ban hành Quy chế phối hợp liên ngành thực hiện đề án trên. Chương trình sức khỏe học đường giai đoàn 2021-2025 được Thủ tướng phê duyệt tại Quyết định số 1660/QĐ-TTg, ngày 2/10/2021 nhằm đảm bảo chăm sóc toàn diện về thể ch t và tinh thần, trí tuệ cho tr em với 5 nội dung và 7 nhóm giải pháp về CS, bảo vệ và quản lý sức khỏe tr em, giáo dục thể ch t, tổ chức bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý; phúc lợi xã hội. Trong những năm qua, công tác CSSK, giáo dục và bảo vệ tr em luôn được Đảng, Nhà nước và toàn xã hội quan tâm, được coi là một trong những chính sách ưu tiên hàng đầu để bảo đảm an sinh xã hội vì mục tiêu phát triển ổn định và lâu dài của đ t nước.

Thủ Tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các c p, các ngành quán triệt tinh thần chung là giáo dục chăm sóc sức khỏe cho tr em là nghĩa vụ trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của toàn thể xã hội [52. Báo điện điện tử-Việt Nam]. Quan điểm của Đảng và nhà nước đã và đi vào cuộc sống của nhân dân, thể hiện ở nhiều văn bản pháp quy về v n đề chăm sóc sức khỏe, giáo dục và bảo vệ tr em như Luật bảo vệ và chăm sóc tr em số 57-LCT/HDNN8; Pháp lệnh về bảo vệ chăm sóc giáo dục tr em số 60/LCT; ngày 21/11/1979 của Ủy 11 Ban thường vụ Quốc Hội; Quyết định số 1437/QĐ-TTg năm 2018 về phê duyệt đề án “Chăm sóc vì sự phát triển toàn diện trẻ em trong những năm đầu đời tại gia đình và cộng đồng giai đoạn 2018-2025”. Các công trình nghiên cứu khoa học của các tác giả trong nước đã đề cập một số nội dung liên quan đến công tác CSGD tr em ở trường Mầm non nói chung.

Các tác giả chủ yếu đi sâu vào các biện pháp CSSK cho tr mẫu giáo nói chung nhằm nâng cao ch t lượng CSGD trong nhà trường. Tuy nhiên, chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu về giải pháp quản lý hoạt động CSSK cho tr mẫu giáo 5 - 6 tuổi ở trường mầm non theo tiếp cận cùng tham gia.