Phần mở đầu; Nội dung; Phần kết luận, khuyến nghị; Danh mục tài liệu tham khảo; Phụ lục. Cụ thể các chương như sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng phát triển chương trình môn Toán cho GV trường THCS đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng phát triển chương trình môn Toán cho GV trường THCS huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng phát triển chương trình môn Toán cho GV trường THCS huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ.
9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG KỸ NĂNG PHÁT TRIỂN CHƢƠNG TRÌNH MÔN TOÁN CHO GIÁO VIÊN TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu về bồi dưỡng kỹ năng phát triển chương trình Có thể nói, trong hơn một nửa thế kỷ, nghiên cứu phát triển chương trình (PTCT) giáo dục nói chung và phát triển chương trình nhà trường (CTNT) nói riêng đã có nhiều chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước quan tâm. - Nghiên cứu ở nước ngoài: [28, 29] Những năm gần đây, trên thế giới đã có nhiều công trình nghiên cứu về phát triển CTNT và các vấn đề liên quan.
Các công trình nghiên cứu về vấn đề đó khá phong phú, bao gồm các báo cáo tổng kết đề tài khoa học, bài báo, sách chuyên khảo, các bài phê bình, các văn bản pháp quy về chính sách giáo dục nói chung và về phát triển chương trình giáo dục nói riêng. Vấn đề này còn có nhiều công trình nghiên cứu đến từ Ôxtrâylia, Hoa kì, Canada, Vương quốc Anh, New Zealand… Ở Malaysia: Chương trình giáo dục phổ thông của Malaysia đặt ra 4 nhóm mục tiêu cơ bản: Người học phát triển cân bằng về trí tuệ, tinh thần và tình cảm, có trách nhiệm công dân, có hiểu biết và có thể tham gia vào cuộc chơi toàn cầu. Cả 4 nhóm mục tiêu này đều được xây dựng dựa trên cơ sở của các thành tố: Triết lý giáo dục quốc gia, chính sách giáo dục quốc gia, tầm nhìn giáo dục 2020, kế hoạch dài hạn Malaysia lần thứ 3, xu thế giáo dục thế giới, các lý thuyết học tập và 4 trụ cột giáo dục của UNESCO. Chương trình giáo dục trung học được xây dựng theo tinh thần tích hợp dựa trên 7 nguyên tắc: Tiếp nối chương trình tiểu học; Tích hợp các yếu tố trí tuệ, tinh thần, tình cảm và thể chất; Sử dụng ngôn ngữ quốc gia; Học tập suốt 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đời; Nhấn mạnh các giá trị đạo đức; Sử dụng những lĩnh vực hiểu biết hiện tại; Giáo dục cơ bản cho mọi người.
Giáo dục trung học chia thành 2 bậc: Trung học bậc thấp (từ năm thứ nhất đến năm thứ 3), Trung học bậc cao (từ năm thứ 4 đến năm thứ 5)… Ở Trung Quốc: Từ khi thành lập nước (10/1949) đến nay, chương trình giáo dục phổ thông đã trải qua 5 giai đoạn phát triển. Cách tiếp cận phát triển Chương trình giáo dục phổ thông ở Trung Quốc là: (1) Chuyển từ chỗ chú trọng xã hội sang quan tâm đến cả xã hội và cá nhân; (2) Chuyển từ chỗ chỉ chú trọng kết quả sang quan tâm đến cả kết quả và quá trình; (3) Chuyển từ chỗ thiên về kinh nghiệm sang coi trọng cả kinh nghiệm và thể nghiệm. Ở Hàn Quốc: Ngày nay, hệ thống giáo dục Hàn Quốc được đánh giá là khá hiệu quả và nằm trong tốp các quốc gia thuộc khối Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) về môn Đọc, Toán và Khoa học. Hàn Quốc nổi tiếng là quốc gia hiếu học và người dân rất quan tâm tới việc học của con cái.
Tuy vậy, để có được thành công trên, trong vòng hơn 40 năm (từ 1955 đến 1997) các nhà giáo dục của Hàn Quốc đã nghiên cứu, thay đổi 7 lần chương trình giáo dục quốc gia. Mỗi lần thay đổi chương trình ở cấp học thì có một mục tiêu khác nhau. Về chương trình bao gồm chương trình cơ bản chung của quốc gia và chương trình tự chọn ở trung học phổ thông. Ở Liên bang Nga: Sau khi ra đời, Nhà nước Liên Bang Nga đã đặt kế hoạch cải cách hệ thống giáo dục phổ thông phù hợp mô hình quốc tế hóa theo các nước phát triển cao.
Do đó hệ thống hiện nay là mô hình 11 năm gồm cấp tiểu học là 4 năm, cấp phổ thông cơ sở (tức THCS) 5 năm, cấp trung học hoàn chỉnh là 2 năm, đã tiếp tục thí điểm rộng rãi theo hướng GD phân hoá ban đầu ở lớp 9 cuối cấp phổ thông cơ sở và phân ban sâu ở cấp trung học hoàn chỉnh (hai lớp 10. Hệ thống GD phổ thông thời Liên Xô (cũ) là 10 năm, gồm 3 cấp: Tiểu học (4 năm với trường sử dụng tiếng mẹ đẻ là Tiếng Nga, riêng với loại trường dùng tiếng mẹ đẻ không phải tiếng Nga thì tiểu học tới 5 năm), THCS: 4 năm, THPT hoàn chỉnh: 2 năm. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Ở Phần Lan: Việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông diễn ra theo chu kì khoảng 10 năm. Chương trình quốc gia đầu tiên vào năm 1970 là chặt chẽ và rất chi tiết.
Cuộc đổi mới gần đây nhất bắt đầu năm 2000. Chương trình mới được ban hành năm 2004 và triển khai bắt buộc vào 2006. Tổng quát quá trình đổi mới chương trình ở Phần Lan chúng ta thấy quá trình chuyển từ chương trình truyền thống, quản lý tập trung tới chương trình trên cơ sở nhà trường mà nhấn mạnh tới quá trình dạy - học hơn là nhấn mạnh tới nội dung các bộ môn khoa học và việc truyền đạt các nội dung đó. Do vậy, việc quản lý giáo dục cũng phát triển có hệ thống từ quản lý tập trung, cứng nhắc sang quản lý địa phương rất mềm dẻo và trên cơ sở nhà trường.
Điều đó đáp ứng sự đa dạng giữa các vùng miền, giữa các cá nhân người học, tăng tính tự chủ của nhà trường, giáo viên nhằm nâng cao chất lượng giáo dục. Mỗi chương trình giáo dục phổ thông đều có mục tiêu và nội dung cụ thể. Chương trình giáo dục trung học sơ cấp gồm có hai bộ phận là môn học và hoạt động, chủ yếu do nhà nước thống nhất xây dựng, tuy nhiên cũng có một phần do địa phương bố trí. - Nghiên cứu ở trong nước Ở nước ta có nhiều nhà khoa học nghiên cứu về phát triển CTGD.
Tác giả Nguyễn Hữu Châu với công trình “Một số vấn đề cơ bản về phát triển chương trình” đã chỉ ra các quan điểm khác nhau về cách tiếp cận phát triển chương trình và các quy trình về phát triển chương trình [7]. Tác giả Nguyễn Đức Chính với công trình “Phát triển chương trình giáo dục”. Công trình này giới thiệu những thay đổi to lớn trong đời sống kinh tế xã hội, khoa học và công nghệ cả ở quốc tế lẫn trong nước, vai trò của GD và GD đại học trong việc cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho công cuộc công nghiệp hoá – hiện đại hoá đất nước, đặc biệt là sau khi Việt Nam gia nhập WTO, qua đó, xác định rõ vai trò của CTGD trong bối cảnh mới. Công trình này còn cung cấp những vấn đề cơ bản về CTGD, CTNT 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trong quá trình phát triển của GD phục vụ cho sự phát triển kinh tế xã hội, khoa học và công nghệ; Đồng thời cũng giải thích các thành tố của chương trình và mối quan hệ giữa chúng, khái niệm phát triển chương trình, một số cách tiếp cận cơ bản trong thiết kế CTGD.
Cách tiếp cận nội dung, mục tiêu, hệ thống, cách tiếp cận quản lí, tiếp cận theo quá trình, cách tiếp cận nhân văn và một cách tiếp cận tổng hợp [13]. Liên quan đến vấn đề phát triển CTNT đã có một số luận văn ở trình độ thạc sĩ như: “Phát triển CTGD nhà trường tại THPT Chuyên Hùng Vương, tỉnh Phú Thọ” của tác giả Hoàng Văn Cường [15]; “Phát triển chương trình giáo dục tại trường mầm non Vinschool” của tác giả Phạm Trúc Quỳnh [25]; “Quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực phát triển chương trình nhà trường cho hiệu trưởng trường THCS huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ” của tác giả Hoàng Anh Tuấn [27]. Những nghiên cứu về Quản lý bồi dưỡng kỹ năng phát triển chương trình Có thể nói, vấn đề quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực phát triển CTNT là vấn đề không hoàn toàn mới với giới nghiên cứu cả trong nước và nước ngoài. Song, để có nhiều những công trình, đề án áp dụng cho các cơ sở giáo dục ở nước ta còn khá khiêm tốn.
Các tài liệu mà tác giả được tiếp cận chủ yếu là nghiên cứu về phát triển chương trình nhà trường. Cụ thể vấn đề này có luận văn ở trình độ thạc sỹ đó là: “Quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực phát triển chương trình nhà trường cho Hiệu trưởng trường THCS huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ” của tác giả Hoàng Anh Tuấn. Bàn luận Các vấn đề nêu trên đều tập trung vào một số nội dung phát triển CTGD, CTNT, bồi dưỡng năng lực phát triển CTNT cho đội ngũ Hiệu trưởng các trường THCS, phát triển chương trình đào tạo GV, về tổ chức quá trình đào tạo, về lý luận và thực tiễn phát triển chương trình ở tiểu học, trung học phổ thông. Đa số các công trình nghiên cứu đã nêu ở trên đều tập trung giải 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quyết một số vấn đề lí luận liên quan đến phát triển chương trình nhà trường như định nghĩa, các nguyên tắc, vai trò của nhà nước, nhà trường.
Các công trình có chú ý và nhấn mạnh vai trò của Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, giáo viên trong phát triển chương trình nhà trường. Đó là những vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn cụ thể ở từng địa phương, từng nhà trường. Tuy nhiên, vấn đề bồi dưỡng kỹ năng phát triển chương trình môn học nói chung, môn Toán nói riêng cho đội ngũ giáo viên các trường THCS vẫn là vấn đề còn bỏ ngỏ. Đặc biệt trên địa bàn huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ chưa có công trình nghiên cứu toàn diện nào về việc bồi dưỡng kỹ năng phát triển chương trình môn học ở các trường THCS trong bối cảnh thực hiện đổi mới căn bản và toàn diện GD Việt Nam hiện nay.
Như vậy, lý luận về BD kỹ năng phát triển chương trình môn Toán cho giáo viên trường THCS là vấn đề cần được quan tâm.