CHƯƠNG 1 - CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP HUYỆN TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI Trước yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, vấn đề quản lý bồi dưỡng nguồn nhân lực nói chung và quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện nói riêng đã trở nên hết sức quan trọng, cần thiết, cấp thiết hiện nay. Bồi dưỡng chức danh đội ngũ cán bộ chủ chốt, vẫn còn chưa được thực sự quan tâm, chú trọng; vẫn chỉ coi như hình thức bồi dưỡng khác trong hệ thống đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và công chức nhà nước; được tổ chức thực hiện theo những cơ chế chung. Nhưng do vai trò, sứ mệnh đặc biệt quan trọng của đội ngũ cán bộ chủ chốt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc; nên hiện nay, công tác bồi dưỡng chức danh, quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới cần phải được chú trọng, quan tâm. Phần lớn, cán bộ chủ chốt cấp huyện chưa được bồi dưỡng chức danh bài bản, chưa mang lại hiệu quả, chất lượng cao; vì vậy, vấn đề bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng lãnh đạo… để họ triển khai tốt công việc, là hết sức cấp thiết và phải được tổ chức thực hiện thường xuyên.
Bồi dưỡng cán bộ chủ chốt nói chung, đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện nói riêng, nhằm nâng cao chuyên môn nghiệp vụ, năng lực, kỹ năng lãnh đạo, quản lý. Vì vậy, quản lý bồi dưỡng là nhằm nâng cao chất lượng quá trình bồi dưỡng cán bộ, để có đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện có đủ đức, tài đáp ứng yêu cầu của kinh tế, chính trị, xã hội hiện nay là vấn đề thiết yếu, mang tính cấp bách hiện nay. Trong giai đoạn hiện nay, bí thư cấp ủy cấp huyện cũng như đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện có vai trò quan trọng trong việc tổ chức và tập hợp quần chúng góp phần thực hiện thắng lợi đường lối đổi mới, xây dựng và bảo vệ đất nước. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Đã có nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến vấn đề cán bộ và công tác cán bộ như: Vấn đề cán bộ và quy hoạch cán bộ, công chức và vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay; vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề cán bộ và công tác bộ trong sự nghiệp đổi mới hiện nay; mối quan hệ 9 giữa quy hoạch, đánh giá với luân chuyển cán bộ; đánh giá cán bộ - khâu quan trọng trong công tác cán bộ; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân; những đặc trưng chủ yếu của người cán bộ lãnh đạo ở nước ta hiện nay….
Những nghiên cứu về bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện Theo tác giả Đặng Bá Lãm, “Bồi dưỡng là một thuật ngữ hiện nay trong giáo dục được sử dụng rất nhiều: bồi dưỡng thường xuyên bồi dưỡng chuyên đề, bồi dưỡng nâng cao. [55] Bồi dưỡng có ý nghĩa nâng cao trình độ nghề nghiệp. Quá trình này chỉ diễn ra khi cá nhân và tổ chức có nhu cầu nâng cao kiến thức hoặc kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ của bản thân nhằm đáp ứng nhu cầu lao động nghề nghiệp (UNESCO định nghĩa). Nguyễn Văn Tài [84] đã cho thấy nội dung và những động lực cơ bản của quá trình tích cực hoá nhân tố con người đối với đội ngũ cán bộ; làm rõ vai trò của đội ngũ cán bộ; phân tích, đánh giá những mặt làm được, ưu điểm, những yếu kém, khuyết điểm và nguyên nhân của những ưu điểm và hạn chế trong tích cực hóa nhân tố con người của đội ngũ cán bộ nước ta hiện nay.
Từ đó, đề xuất một số vấn đề và những giải pháp cơ bản nhằm phát huy tính tích cực nhân tố con người của đội ngũ cán bộ trong tình hình hiện nay. Có thể khẳng định, bằng phương pháp tiếp cận hệ thống hoạt động - giá trị - nhân cách đối với vấn đề con người. Đinh Văn Tiến, Thái Vân Hà (2013), công bố bài “Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức trong tình hình mới”, Tạp chí Quản lý nhà nước, số 209, tr 36-40. Trương Thu Hà (2005), có bài “Cơ hội và thách thức đối với việc đào tạo, phát triển nguồn nhân lực Việt Nam trong giai đoạn hội nhập quốc tế”, Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam, số 4, tr 47-56.
Đoàn Văn Dũng (2013), tác giả “Đổi mới đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức”, Tạp chí Quản lý nhà nước, số 204, tr 30-34. Đề tài khoa học cấp nhà nước: Xác định cơ cấu và tiêu chuẩn cán bộ lãnh đạo chủ chốt trong hệ thống chính trị trong thời kỳ đổi mới, do Trần Xuân Sầm làm chủ nhiệm [80] đã tập trung nghiên cứu và phân tích rõ vấn đề 10 cơ cấu cán bộ, tiêu chuẩn cán bộ, mối quan hệ giữa cơ cấu và tiêu chuẩn của cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp trong hệ thống chính trị trong thời kỳ đổi mới. Trước yêu cầu nhiệm vụ của thời kỳ mới - thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hệ thống chính trị của nước ta cần phải đổi mới toàn diện, từ thiết chế đến tổ chức bộ máy, từ các mối quan hệ đến phương thức hoạt động và con người. Đó vừa là nhiệm vụ then chốt, vừa là yêu cầu cấp bách, muốn vậy Đảng ta phải xây dựng được một đội ngũ cán bộ đồng bộ, có số lượng và cơ cấu và hợp lý, có chất lượng cao, có đủ năng lực và trình độ lãnh đạo, tổ chức thực hiện tốt nhiệm vụ của hệ thống chính trị trong thời kỳ đổi mới.
Lê Phương Thảo, chủ nhiệm đề tài khoa học cấp Bộ: Nâng cao năng lực tổ chức hoạt động thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện biên giới phía Bắc nước ta trong tình hình hiện nay; đề tài đã nghiên cứu về vấn đề nâng cao năng lực tổ chức hoạt động thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt các huyện biên giới phía Bắc; làm sâu sắc hơn khía cạnh quan trọng của công tác cán bộ ở một địa bàn miền núi vùng cao biên giới có nhiều nét đặc thù về vị trí địa lý, có tầm quan trọng đặc biệt trên các phương diện chính trị, kinh tế, an ninh, quốc phòng và giao lưu quốc tế - vấn đề nâng cao năng lực tổ chức hoạt động thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện biên giới phía Bắc nước ta. Tác giả làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn tác động tới năng lực tổ chức hoạt động thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện biên giới phía Bắc. Khảo sát tình hình 3 năm (1997-2000), kể từ khi có Chiến lược cán bộ của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước, để tìm hiểu thực trạng. Đề xuất các giải pháp cơ bản nhằm nâng cao năng lực tổ chức hoạt động thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện biên giới phía Bắc trong thời gian trước mắt cũng như lâu dài.
[95] Huỳnh Văn Long [57] tác giả luận án: Xây dựng đội ngũ bí thư huyện ủy, chủ tịch ủy ban nhân dân huyện ở Đồng bằng sông Cửu Long ngang tầm đòi hỏi của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Trên cơ sở phân tích thực trạng đội ngũ bí thư huyện ủy, chủ tịch ủy ban nhân dân huyện vùng Đồng bằng sông Cửu Long, tác giả đã đề xuất những giải pháp về xây dựng đội ngũ cán bộ này, trong đó có giải pháp là phải nêu cao ý thức trách nhiệm 11 cá nhân của đội ngũ cán bộ gắn liền với việc đẩy mạnh phân cấp quản lý, tăng cường kiểm tra, giám sát thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt ở cấp huyện. Phạm Hồng Quý [76] là tác giả luận án: Các thành tố trong tư duy giải quyết tình huống quản lý của người cán bộ chủ chốt cấp huyện, đã xác định một số thành tố của tư duy giải quyết tình huống dưới góc độ tâm lý học; Phân tích những nguyên nhân ảnh hưởng và từ đó đề xuất một số biện pháp góp phần nâng cao khả năng tư duy giải quyết tình huống cho cán bộ chủ chốt cấp huyện. Nguyễn Đức Quyền, tác giả luận án: Nâng cao năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở tỉnh Lạng Sơn hiện nay, đã phân tích thực trạng tư duy lý luận của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở tỉnh Lạng Sơn; đề xuất quan điểm và giải pháp cơ bản để từng bước nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ này.
Trong luận án, tác giả có đề cập đến giải pháp tiêu chuẩn hóa về trình độ và năng lực tư duy của đội ngũ cán bộ này. [77] Ngô Kim Ngân và Lâm Quốc Tuấn [61] là các tác giả đã nghiên cứu: Phong cách làm việc của người bí thư huyện ủy hiện nay - qua khảo sát vùng Đồng bằng sông Hồng; Các tác giả trình bày, hệ thống chính trị cấp huyện ở Đồng bằng sông Hồng và vai trò của người bí thư huyện ủy; quan niệm và tiêu chí đánh giá phong cách làm việc của người bí thư huyện ủy; thực trạng về phong cách làm việc của đội ngũ bí thư huyện ủy của nước ta hiện nay; mục tiêu, phương hướng và giải pháp nhằm xây dựng phong cách làm việc khoa học của đội ngũ bí thư huyện ủy. Đỗ Ngọc Ninh [67] tác giả cuốn sách: Bí thư huyện ủy trong giai đoạn hiện nay, đã khái lược về cấp huyện, huyện ủy và bí thư huyện ủy giai đoạn hiện nay; thuyết minh các căn cứ lý luận và thực tiễn để xác định chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, trách nhiệm và phương pháp công tác của bí thư huyện ủy; tác giả đề xuất, kiến nghị chức năng, nhiệm vụ của huyện ủy, chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, trách nhiệm phương pháp công tác và những yêu cầu đối với bí thư huyện ủy. Đây là một công trình khoa học hiếm có vừa mang tính khái quát, tổng hợp vừa nghiên cứu chuyên sâu nhiều vấn đề, nội 12 dung về cấp huyện, vị trí, vai trò của huyện ủy, ban thường vụ, thường trực huyện ủy; nhiệm vụ, chức năng, phương pháp công tác.
của bí thư huyện ủy.