Luận văn thạc sĩ về quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ từ năm 1975 đến nay

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh quan hệ việt nam hoa kỳ từ năm 1975 đến nay, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Trung
• Người hướng dẫn: Giáo Sư Vũ Dương Ninh
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Quan hệ quốc tế
• Đề tài: Quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ từ năm 1975 đến nay
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TIẾP XÚC VIỆT NAM - HOA KỲ TRƯỚC KHI THIẾT LẬP QUAN HỆ NGOẠI GIAO (1975 - 1995)
• 1.1. Giai đoạn 1975 - 1990: Những cơ hội bị bỏ lỡ
• 1.2. Nước Việt Nam thống nhất chủ động bày tỏ thiện chí với Hoa Kỳ
• 1.3. Tổng thống Carter và cơ hội mới cho quan hệ Mỹ - Việt
• 1.4. Quan hệ căng thẳng trở lại giữa hai nước
• 1.5. Công cuộc Đổi Mới ở Việt Nam
• 1.6. Giai đoạn 1990 - 1995: Tiến tới thiết lập quan hệ ngoại giao Việt - Mỹ
• 1.7. Thành tựu bước đầu của Đổi Mới
• 1.8. Những lý do của Mỹ khi thiết lập quan hệ với Việt Nam
• 1.9. Những lý do của Việt Nam trong mối quan hệ với Mỹ
• 1.10. Quá trình thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Hoa Kỳ
• 2. CHƯƠNG 2: 15 NĂM QUAN HỆ VIỆT NAM - HOA KỲ: 1995 - 2010
• 2.1. Chính sách đối ngoại của Việt Nam và của Mỹ trong tình hình mới
• 2.2. Vị trí của Mỹ đối với lợi ích phát triển của Việt Nam
• 2.3. Vị trí của Việt Nam trong chiến lược của Mỹ
• 2.4. Quan hệ chính trị - ngoại giao, an ninh - quốc phòng
• 2.4.1. Quan hệ chính trị - ngoại giao
• 2.4.2. Quan hệ an ninh - quốc phòng. Trở ngại chính trị trong quan hệ hai nước
• 2.5. Quan hệ kinh tế - thương mại
• 2.5.1. Quan hệ thương mại Việt - Mỹ trước BTA
• 2.5.2. Quan hệ thương mại Việt - Mỹ sau BTA. Tranh chấp thương mại - khó khăn cho Việt Nam
• 2.6. Quan hệ giáo dục, khoa học, văn hoá và xã hội
• 3. CHƯƠNG 3: ĐẶC ĐIỂM, CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC TRONG QUAN HỆ VIỆT - MỸ
• 3.1. Những nhân tố thuận lợi
• 3.1.1. Xu thế toàn cầu hoá và tăng cường hợp tác
• 3.1.2. Vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Những hoạt động tiếp xúc được tăng cường tạo cơ sở cho sự phát triển quan hệ sâu rộng hơn nữa giữa hai nước
• 3.2. Những khó khăn cần khắc phục
• 3.2.1. Trong lĩnh vực chính trị
• 3.2.2. Trong lĩnh vực kinh tế
• 3.2.3. Trong lĩnh vực văn hoá - xã hội
• 3.3. Một số điều rút ra sau 15 năm quan hệ Việt - Mỹ
• 3.3.1. Cải thiện hơn nữa hình ảnh của Việt Nam trên mọi lĩnh vực
• 3.3.2. Tìm hiểu tốt hơn về đối tác Hoa Kỳ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quan hệ Việt Nam Hoa Kỳ từ 1975 đến nay

Quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đã trải qua nhiều giai đoạn khác nhau từ năm 1975 đến nay. Sau khi chiến tranh kết thúc, hai nước đã có những tiếp xúc đầu tiên, nhưng mối quan hệ vẫn còn nhiều thách thức. Giai đoạn đầu sau chiến tranh, Việt Nam đã thể hiện thiện chí hòa bình, nhưng Hoa Kỳ lại duy trì chính sách cấm vận. Sự kiện này đã tạo ra một bức tranh phức tạp trong quan hệ ngoại giao giữa hai nước.

1.1. Lịch sử quan hệ Việt Nam Hoa Kỳ từ 1975 đến 1995

Giai đoạn này chứng kiến những nỗ lực đầu tiên trong việc thiết lập quan hệ ngoại giao. Việt Nam đã chủ động bày tỏ thiện chí, nhưng Hoa Kỳ lại phản ứng bằng chính sách cấm vận. Những cơ hội bị bỏ lỡ trong giai đoạn này đã ảnh hưởng lớn đến mối quan hệ sau này.

1.2. Những thách thức trong quan hệ Việt Nam Hoa Kỳ

Mối quan hệ giữa hai nước đã gặp phải nhiều thách thức, bao gồm những bất đồng về chính trị và kinh tế. Sự khác biệt trong quan điểm về quá khứ chiến tranh cũng đã tạo ra rào cản lớn trong việc thiết lập quan hệ ngoại giao.

II. Những bước tiến trong quan hệ Việt Nam Hoa Kỳ từ 1995 đến 2010

Năm 1995 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng khi hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao. Sự kiện này không chỉ mở ra cơ hội hợp tác mới mà còn tạo điều kiện cho việc cải thiện hình ảnh của Việt Nam trên trường quốc tế. Trong giai đoạn này, hai nước đã ký kết nhiều hiệp định quan trọng, thúc đẩy hợp tác kinh tế và thương mại.

2.1. Thiết lập quan hệ ngoại giao và những hiệp định quan trọng

Việc thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1995 đã mở ra nhiều cơ hội hợp tác. Các hiệp định thương mại và đầu tư đã được ký kết, tạo nền tảng cho sự phát triển kinh tế giữa hai nước.

2.2. Tác động của chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ

Chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ đã có tác động lớn đến quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ. Sự thay đổi trong chính sách này đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc tăng cường hợp tác giữa hai nước trong nhiều lĩnh vực.

III. Các hiệp định và hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Hoa Kỳ

Hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đã phát triển mạnh mẽ từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao. Các hiệp định thương mại đã giúp tăng cường trao đổi hàng hóa và dịch vụ, đồng thời tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân Việt Nam.

3.1. Hiệp định thương mại Việt Mỹ và tác động

Hiệp định thương mại Việt - Mỹ đã tạo ra một cú hích lớn cho nền kinh tế Việt Nam. Tác động của hiệp định này không chỉ thể hiện qua việc tăng trưởng xuất khẩu mà còn trong việc thu hút đầu tư nước ngoài.

3.2. Những thách thức trong hợp tác kinh tế

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng hợp tác kinh tế giữa hai nước cũng gặp phải không ít thách thức. Các tranh chấp thương mại và rào cản kỹ thuật vẫn là những vấn đề cần được giải quyết.

IV. Vai trò của Hoa Kỳ trong khu vực Đông Nam Á

Hoa Kỳ đã đóng một vai trò quan trọng trong khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là trong việc thúc đẩy hợp tác an ninh và phát triển kinh tế. Sự hiện diện của Hoa Kỳ tại khu vực này không chỉ mang lại lợi ích cho Việt Nam mà còn cho toàn bộ khu vực.

4.1. Tác động của chính sách an ninh của Hoa Kỳ

Chính sách an ninh của Hoa Kỳ đã giúp củng cố vị thế của Việt Nam trong khu vực. Sự hợp tác trong lĩnh vực an ninh đã tạo ra một môi trường ổn định hơn cho sự phát triển kinh tế.

4.2. Hợp tác phát triển bền vững giữa Việt Nam và Hoa Kỳ

Hợp tác phát triển bền vững giữa hai nước đã được thúc đẩy thông qua nhiều chương trình và dự án. Những nỗ lực này không chỉ giúp cải thiện đời sống người dân mà còn góp phần bảo vệ môi trường.

V. Triển vọng tương lai của quan hệ Việt Nam Hoa Kỳ

Triển vọng tương lai của quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ rất sáng sủa, với nhiều cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực như kinh tế, giáo dục và an ninh. Cả hai nước đều nhận thức được tầm quan trọng của việc duy trì mối quan hệ này để phục vụ lợi ích chung.

5.1. Các lĩnh vực hợp tác tiềm năng

Có nhiều lĩnh vực hợp tác tiềm năng giữa Việt Nam và Hoa Kỳ, bao gồm công nghệ thông tin, giáo dục và y tế. Những lĩnh vực này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.

5.2. Những thách thức cần vượt qua

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để duy trì mối quan hệ tốt đẹp. Các vấn đề như tranh chấp thương mại và khác biệt về chính trị cần được giải quyết một cách khéo léo.

VI. Kết luận Tương lai của quan hệ Việt Nam Hoa Kỳ

Mối quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đã trải qua nhiều thăng trầm, nhưng hiện tại đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Tương lai của quan hệ này phụ thuộc vào khả năng của cả hai bên trong việc giải quyết các vấn đề còn tồn tại và khai thác tối đa các cơ hội hợp tác.

6.1. Tầm quan trọng của việc duy trì quan hệ

Việc duy trì quan hệ tốt đẹp giữa Việt Nam và Hoa Kỳ là rất quan trọng cho sự phát triển bền vững của cả hai nước. Cả hai bên cần nỗ lực để xây dựng lòng tin và hợp tác hiệu quả.

6.2. Dự báo về tương lai quan hệ Việt Nam Hoa Kỳ

Dự báo cho thấy quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ sẽ tiếp tục phát triển trong tương lai, với nhiều cơ hội hợp tác mới. Sự hợp tác này không chỉ mang lại lợi ích cho hai nước mà còn cho toàn khu vực Đông Nam Á.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU Mục đích, ý nghĩa của đề tài luận văn Ngày 11/7/2010 vừa qua, Chính phủ, nhân dân Việt Nam và Mỹ đã kỉ niệm 15 năm chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nƣớc: 11/7/1995 - 11/7/2010. Để có mối quan hệ đƣợc bình thƣờng hóa giữa hai nƣớc từng là đối thủ trong cuộc chiến 10.000 ngày - cuộc chiến tranh tranh dài ngày nhất trong lịch sử nƣớc Mỹ - là một điều không hề đơn giản. Sau khi đã thiết lập đƣợc quan hệ ngoại giao, chặng đƣờng 15 năm qua cũng không hề suôn sẻ với không ít khúc mắc giữa hai bên, vì gánh nặng quá khứ, vì những bất đồng còn tồn tại… Tuy nhiên, khoảng thời gian đó cũng đủ cho thấy hai bên đều cần đến nhau và cùng có lợi trong sự phát triển của mối quan hệ song phƣơng Việt Nam - Hoa Kỳ. Quãng thời gian đó cũng đủ dài để xóa bớt những nghi kị, mặc cảm, giúp Chính phủ và nhân dân hai nƣớc xích lại gần nhau, cùng xoa dịu nỗi đau quá khứ và hƣớng tới tƣơng lai trong sự hợp tác bình đẳng, cùng có lợi, vì hòa bình, an ninh và phát triển của mỗi nƣớc và trong khu vực.

Do đó, việc tìm hiểu quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ từ sau khi kết thúc chiến tranh đến nay là một đề tài có ý nghĩa trong những mục tiêu nghiên cứu quan hệ quốc tế. Lịch sử nghiên cứu vấn đề Bắ t đầ u tƣ̀ thời kì nhƣ̃ ng tiế p xúc ngoa ̣i giao Viê ̣t - Mỹ đƣơ ̣c cải thiê ̣n và đẩ y ma ̣nh tiế n theo hƣớng thiế t lâ ̣p quan hê ̣ ngoa ̣i giao (kể tƣ̀ năm 1990) quan hê ̣ Viê ̣t Nam - Hoa Kỳ dầ n trở thành mô ̣t đề tài thu hút đƣơ ̣c sƣ̣ quan tâm của các nhà nghiên cứu hai nƣớc cũng nhƣ nƣớc ngoài. Trƣớc tiên, tƣ̀ phiá Hoa Kỳ , đó là 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nhƣ̃ng đề tài nghiên cƣ́u nhiǹ la ̣i cuô ̣c chiế n tranh của Mỹ ở Viê ̣t Nam. Tiế p đó là nhóm những công trình nghiên cứu về chính sách của Hoa Kỳ đối với Việt Nam.

Có thể kể đến Normalization of U.S - Vietnam relations regional security policy paper của trƣờng Đại học Quốc phòng , khoa nghiên cƣ́u Chiế n tranh quố c gia (Mỹ) xuấ t bản năm 1994. Trong tài liê ̣u này , các tác giả tâ ̣p trung phân tích nguyên nhân đằ ng sau quyế t đinh ̣ ủng hô ̣ thiế t lâ ̣p quan hê ̣ ngoa ̣i giao với Viê ̣t Nam của các nhóm lợi ích tại Mỹ , bao gồ m giới cƣ̣u chiế n binh , mô ̣t bô ̣ phâ ̣n chính trị gia và giới doanh nhân. Công trình nghiên cƣ́u cũng có phầ n đề câ ̣p tới lơ ̣i ích của Viê ̣t Nam trong viê ̣c cải thiê ̣n quan hê ̣ với Mỹ , nhấ n ma ̣nh tới các tác đô ̣ng kinh tế. Cũng trong năm 1994, trƣờng Đa ̣i ho ̣c Quố c phòng còn công bố mô ̣t công trình cũng liên quan tới quan hê ̣ Viê ̣t Nam - Hoa Kỳ : U.S - Vietnam normalization, Too much too soon or Too little too late với tro ̣ng tâm phân tích là cân nhắc ảnh hƣởng của các yếu tố tích cực và lợi ích trong tƣơng quan so sánh với các tác động tiêu cực và thiệt hại của nƣớc Mỹ trong viê ̣c cải thiê ̣n quan hê ̣ với Viê ̣t Nam.

Ngoài ra trong thời gian này còn có nhiều công triǹ h nghiên cƣ́u dƣới dạng báo cáo phân tích gửi lên Ủy ban Quốc hội Mỹ , chẳ ng ha ̣n nhƣ : U. Vietnam relations: Issues and Implications, tháng 4/1995 hay Diplomacy of Isolation United States Unilateral Sanctions Policy and Vietnam của Oliver Babson (xuấ t bản 16/1/2002) nhìn lại chính sách cô lập , cấ m vâ ̣n của Mỹ đố i với Viê ̣t Nam cũng nhƣ lí giải mô ̣t cách logic quá triǹ h chuyể n hƣớng tƣ̀ chủ trƣơng đó sang viê ̣c thiế t lâ ̣p quan hê ̣ ngoa ̣i giao với Viê ̣t Nam của các nhiê ̣m kì Tổ ng thố ng Mỹ. Về quan hệ kinh tế - thƣơng ma ̣i giƣ̃a hai nƣớc của thời kì đầu tiên sau khi thiế t lâ ̣p quan hê ̣ ngoa ̣i giao có thể kể đến mô ̣t công triǹ h nghiên cƣ́u trong số đó 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] là: The Road to MFN - US - Vietnam Trade Relations Lurch toward Maturity của Jonathan Tombes đăng trên VBJ số tháng 6 năm 1998. Trong bài viết này, tác giả phân tích nhƣ̃ng khó khăn , trở ngại trong quan hệ thƣơng mại giữa hai nƣớc , cụ thể là quyế t đinh ̣ trao cho Viê ̣t Nam quy chế đố xƣ̉ tố i huê ̣ quố c của Mỹ.

Bƣớc sang giai đoa ̣n tƣ̀ sau khi thiế t lâ ̣p quan hê ̣ ngoa ̣i giao tới nay (năm 2010) đề tài nghiên cứu quan h ệ Việt Nam - Hoa Kỳ ngày càng đƣợc quan tâm chú ý, đă ̣c biê ̣t là đố i với các nhà khoa ho ̣c Viê ̣t Nam. Có thể nhận thấy một số mảng đề tài chính , nhƣ: Nghiên cƣ́u quan hê ̣ kinh tế - thƣơng ma ̣i Viê ̣t - Mỹ (bởi đây là lĩnh vực hợ p tác có tố c đô ̣ phát triể n nhanh trong quan hê ̣ hai nƣớc , cũng là mối quan hệ quan trọng đối với sự phát triển kinh tế của nƣớc ta ); Các công trình tìm hiểu về chính sách đối ngoại của Mỹ (Nhằ m có đƣợc nhận thức rõ hơn về mô ̣t đố i tác quan tro ̣ng của Viê ̣t Nam ). Cũng nhƣ các công trình nhằm mục tiêu hƣớng tới viê ̣c khái quát quan hê ̣ giƣ̃a hai nƣớc trên tấ t cả các mă ̣t (để có đƣơ ̣c nhâ ̣n thƣ́c mang tin ́ h hê ̣ thố ng và toàn diê ̣n về quá triǹ h , đă ̣c điể m quan hê ̣ Viê ̣t - Mỹ). Trong chuyên khảo Quan hê ̣ kinh tế Viê ̣t Nam - Hoa Kỳ của Đỗ Đức Định, NXB Thế giới , Hà Nội, 2000, tác giả phân tích quan hệ kinh tế - thƣơng ma ̣i và đầ u tƣ của hai nƣớc trong 3 thời kì chiń h : thời kì chiế n tranh (1954 - 1975), thời kì cấm vận và trừng phạt (1975-1995) và thời kì đầu sau khi thiết lập quan hệ ngoại giao (1995 - 1998).

Hay cuố n Viê ̣t Nam - Hoa Kỳ quan hê ̣ thương mại và đầ u tư của tác giả Nguyễn Thiết Sơn , NXB Khoa ho ̣c - xã hội , 2004 tâ ̣p trung phân tić h sâu quan hê ̣ thƣơng ma ̣i , đầ u tƣ của Viê ̣t Nam với Hoa Kỳ tƣ̀ năm 1995 đến 2004. Mô ̣t số công trin ̀ h đề câ ̣p tổ ng quát đế n quan hê ̣ giƣ̃a hai nƣớc trên tấ t cả các mặt là Quan hê ̣ Viê ̣t - Mỹ thời kì sau chiến tranh lạnh (1990 - 2000) của tác 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] giả Lê Văn Quang , NXB Đa ̣i ho ̣c Quố c gia thành phố Hồ Chí Minh , năm 2005. Cuố n sách gồ m 3 chƣơng, trong đó tác giả tâ ̣p trung phân tić h chủ trƣơng , chính sách, đƣờng lố i của Viê ̣ t Nam trong mố i quan hê ̣ với Hoa Kỳ tƣ̀ năm 1990 đến 2000. Hay các bài viế t trên ta ̣p chí chuyên khảo , nhƣ Một số thuận lợi , khó khăn và vấn đề đặt ra sau chín năm bình thường hóa quan hệ Việt - Mỹ của Nguyễn Văn Lan, đăng trên tạp chí Châu Mỹ ngày nay , số 8 năm 2004.

Trong bài viế t này, tác giả bƣớc đầu phân tích những thuận lợi và khó khăn của quan hệ hai nƣớc tƣ̀ năm 1995 đến năm 2004. Quan hê ̣ Viê ̣t - Mỹ, các khía cạnh chính trị , kinh tế và quân sự sau hơn 10 năm bình thường hóa của Lê Khƣơng Thùy , đăng trên ta ̣p chí Châu Mỹ ngày này, số 8 năm 2006. Trong bài viế t này , tác giả đề cập mô ̣t cách khái quát đế n quan hê ̣ hai nƣớc ở các khía ca ̣nh chính tri ̣ , kinh tế và quân sƣ̣ kể tƣ̀ sau khi thiế t lâ ̣p quan hê ̣ ngoa ̣i giao. Đặc biệt phải kể đến công trình Quan hê ̣ Viê ̣t Nam - Hoa Kỳ từ năm 1995- 2005 của Trần Nam Tiến.

Đây là mô ̣t Luâ ̣n án Tiế n si ̃ Lich ̣ sƣ̉ đƣơ ̣c bảo vê ̣ ta ̣i thành phố Hồ Chí Minh năm 2008. Luâ ̣n án gồ m 4 chƣơng. Trong đó tác giả trình bày, phân tić h, đánh giá về chủ trƣơng , chính sách và quan hệ của Việt Nam với Hoa Kỳ trong thời gian 10 năm sau khi hai nƣớc thiế t lâ ̣p quan hê ̣ ngoa ̣i giao. Tuy nhiên đây là mô ̣t luâ ̣n án thuô ̣c chuyên ngành Lich ̣ sƣ̉ Viê ̣t Nam Cân - Hiê ̣n đa ̣i nên tác giả Trầ n Nam Tiế n mới dƣ̀ng la ̣i ở viê ̣c xem xét và đánh giá mố i quan hê ̣ hai nƣớc nhin ̀ tƣ̀ phiá Viê ̣t Nam đố i với Hoa Kỳ mà chƣa có cái nhiǹ trở la ̣i tƣ̀ phía Hoa Kỳ đối với Việt Nam.

Nhìn chung , các bài viết , công triǹ h nghiên cƣ́ với nhiề u cách tiế p câ ̣n khác nhau đã chỉ ra sự phong phú , đa da ̣ng, nhƣ̃ng khó khăn , thuâ ̣n lơ ̣i của quan hê ̣ hai nƣớc trong nhƣ̃ng thời điể m lich ̣ sƣ̉ cu ̣ thể. Tuy nhiên , các công trình đã xuấ t bản phầ n lớn đi sâu vào nghiên cƣ́u nhƣ̃ng khiá ca ̣nh riêng biê ̣t , làm rõ 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nhƣ̃ng vấ n đề cu ̣ thể. Theo nhƣ nhƣ̃ng tài liê ̣u mà ho ̣c viên sƣu tầ m đƣơ ̣c , chƣa thấ y có công trin ̀ h nào đi sâu nghiên cƣ́u mố i quan hê ̣ hai nƣớc giai đoa ̣n tƣ̀ năm 1975 đến nay (năm 2010) với cái nhìn và góc phân tích tƣ̀ cả hai phía Viê ̣t Nam và Mỹ. Mô ̣t số công trình của các tác giả Viê ̣t Nam đã nghiên cƣ́u sâu sắ c quan hê ̣ hai nƣớc sau khi bình thƣờng hóa nhƣng chủ yế u nhìn tƣ̀ phía Viê ̣t Nam để phân tích, đánh giá mố i quan hê ̣ này.

Nhƣ̃ng công trình , bài viết của các tác giả đi trƣớc đã giúp ho ̣c viên đinh ̣ hƣớng viê ̣c nghiên cƣ́u của mình .