đặt vấn đề phát triển kinh tế là ưu tiên hàng đầu trong chương trình hành động của mình: Một là, bất cứ chính phủ nào muốn đứng vững và duy trì được sự ổn định chính trị thì vấn đề hàng đầu là phải cải thiện được đời sống của các tầng lớp nhân dân. Hai là, bất cứ nước nào muốn có một vị thế nhất định trong hệ thống quốc tế mới, muốn mở rộng giao lưu và hội nhập vào cộng đồng quốc tế thì trước hết phải có sức mạnh kinh tế và nay là thời cơ để họ làm việc đó. Ba là, trong thời đại ngày nay, an ninh kinh tế đóng vai trò rất quan trọng trong nền an ninh của mỗi nước. Trong một thế giới phụ thuộc lẫn nhau chặt chẽ thì an ninh quốc gia gắn liền với an ninh chung của khu vực và thế giới như một hệ thống chỉnh thể.
Khu vực hóa nền kinh tế thế giới (EU, NAFTA, AFTA…) và tự do hóa thương mại thế giới đang làm cho đường biên giới quốc gia “mềm đi”, tạo điều kiện cho sự lưu thông dễ dàng hơn đối với các luồng hàng hóa, tiền bạc, thông tin, tư tưởng và cả sự đi lại của con người. Mỗi nước, cho dù đó là quốc gia mạnh nhất, cũng không thể tự mình có thể bảo đảm an toàn tuyệt đối an ninh kinh tế của mình. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Mà kinh tế có vấn đề thì nó sẽ tác động trực tiếp đến chính trị. Với vai trò ngày càng tăng của yếu tố kinh tế buộc các nước ngày càng phải chú ý đầy đủ hơn đến “láng giềng gần”, thông qua đối thoại để giải quyết những xung đột, bất đồng về quan điểm, lợi ích.
Mẫu số chung về lợi ích kinh tế là cơ sở cho việc các nước xích lại gần nhau, giảm căng thẳng thù địch và tiến tới hợp tác tốt hơn trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau và đôi bên cùng có lợi [14, tr. Cả Nhật Bản và Hàn Quốc đều đã tìm thấy ở nhau những điều kiện thuận lợi, cũng như lợi ích kinh tế của bản thân mỗi nước khi xây dựng, phát triển và củng cố mối quan hệ hợp tác song phương giữa hai bên. Điểm nổi bật trong "quan hệ đối tác mới" này là vấn đề hợp tác kinh tế, rất cần thiết trong bối cảnh cả hai nước đều đang bị tác hại nặng nề từ cuộc khủng hoảng kinh tế-tài chính toàn cầu và đã đứng bên bờ vực của sự suy thoái. Một cách cụ thể, trước sự thúc ép của những khó khăn kinh tế, Nhật Bản và Hàn Quốc đã quyết định tái khởi động cuộc đàm phán về một hiệp định thương mại tự do giữa hai bên, đã gặp bế tắc từ năm 2004 đến nay.
Bên cạnh đó, để góp phần cho quá trình khắc phục khủng hoảng kinh tế, hai nước đã ký kết hiệp định hoán đổi tiền tệ. Đến cuối năm 2008, Seoul và Tokyo đã mở rộng hạn mức quỹ hoán đổi ngoại tệ song phương từ 3 tỉ lên 30 tỉ USD. Đây được xem là công cụ tốt để hai nước hỗ trợ lẫn nhau trong trường hợp một nước thiếu ngoại tệ khi xẩy ra khủng hoảng kinh tế lần nữa. Hiệp định này cũng đưa lại nhiều lợi ích kinh tế thiết thực cho cả hai nước [23].
Tuy nhiên theo nhận định chung, trong lĩnh vực kinh tế, Hàn Quốc đang rất cần đến sự trợ giúp của Nhật Bản. Tăng trưởng của nền kinh tế thứ 11 thế giới đã bị suy thoái với tỉ lệ tăng trưởng GDP -4% kể từ tháng 10 đến tháng 12/2008. Đối với Hàn Quốc, đạt được một thỏa thuận thương mại tự do với Nhật Bản là kịch bản tối ưu. Tổng thống đương nhiệm Lee Myung-bak đã khẳng định, Hàn Quốc sẽ mở đường cho sự hợp tác kinh tế giữa đôi bên để làm giảm bớt sự bất quân bình về thương mại hiện nay đang ở mức 30 tỉ USD/ năm.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Lợi ích về an ninh Chính vị trí địa lý đã đưa hai nước đi đến điểm đồng về an ninh. Là hai nước láng giềng chỉ cách nhau bởi eo biển Triều Tiên vì thế nếu an ninh của một nước bị đe dọa thì sẽ ảnh hưởng đến an ninh của nước kia và ngược lại. Cho nên việc tăng cường mối quan hệ song phương giữa hai nước sẽ là cách tốt nhất để đảm bảo an ninh cho cả hai bên, nhất là khi môi trường an ninh của khu vực Đông Bắc Á vẫn còn tiềm tàng nhiều bất ổn do tàn tích của cuộc chiến tranh lạnh để lại.
Điển hình cho vấn đề an ninh trong khu vực này là vấn đề an ninh trên bán đảo Triều Tiên cho đến nay vẫn là “một điểm nóng” trên thế giới. Như chúng ta đã biết, cuộc chiến tranh Triều Tiên 1950 - 1953 mới chỉ kết thúc bằng một “Hiệp định đình chiến” chứ không phải là một “Hiệp định hòa bình”. Khi chưa ký kết được một hiệp định hoà bình trên bán đảo Triều Tiên thì Nhật Bản vẫn coi CHDCND Triều Tiên là mối đe doạ an ninh lớn nhất hiện nay. Nếu xung đột xảy ra thì hậu quả đối với Nhật Bản sẽ nghiêm trọng hơn bất kỳ cuộc chiến nào ở châu Á.
Đặc biệt là trong những năm qua, Triều Tiên đã khiến cho cả Nhật Bản và Hàn Quốc thực sự lo ngại về chương trình phát triển hạt nhân và tên lửa. Bên cạnh đó nền kinh tế của Triều Tiên vốn đã trì trệ nay lại diễn biến theo chiều hướng xấu đi. Cùng với đó nạn thiếu lương thực cũng ngày một trầm trọng do nông nghiệp bị ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai hạn hán và lũ lụt. Hơn nữa, tình trạng căng thẳng ngày một tăng lên giữa hai miền Nam - Bắc Triều Tiên trong những năm gần đây, khiến không ít người nghĩ đến việc chiến tranh trên bán đảo Triều Tiên có thể nổ ra bất cứ lúc nào.
Về vấn đề này, Nhật Bản lo ngại rằng nếu một khi chiến tranh Triều Tiên nổ ra, với khả năng quân sự của Triều Tiên, Nhật Bản rất có thể trở thành mục tiêu bị tấn công. Chính vì vậy, hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên là hết sức quan trọng đối với hòa bình và ổn định của Nhật Bản. Trong vấn đề Triều Tiên, Hàn Quốc mong muốn Nhật Bản bình thường hóa quan hệ với Triều Tiên, tạo cho Triều Tiên có những mối quan hệ tích cực LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com với thế giới bên ngoài. Đồng thời Hàn Quốc muốn Nhật Bản tăng cường hơn nữa viện trợ kinh tế, hỗ trợ nhân đạo cho Triều Tiên, giúp nước này giải quyết những khó khăn về kinh tế, nhằm tránh trường hợp do khủng hoảng kinh tế trong nước khiến Triều Tiên sẽ tiến hành một cuộc chiến tranh.
Về phía mình, Nhật Bản mong muốn hợp tác với Hàn Quốc để không bị tụt lại phía sau “cỗ xe CHDCND Triều Tiên” do Mỹ và Hàn Quốc điều khiển cũng như tìm kiếm sự thông cảm của Hàn Quốc trong việc Nhật Bản xích lại gần hơn với Triều Tiên. Trong trường hợp xảy ra xung đột trên bán đảo Triều Tiên thì việc phối hợp an ninh quân sự giữa hai nước bên cạnh người đồng minh Hoa Kỳ là điều hết sức cần thiết. Nhận biết được tầm quan trọng của vấn đề an ninh trong khu vực, cho đến nay Nhật Bản và Hàn Quốc vẫn tăng cường hợp tác an ninh với nhau thông qua các hoạt động trao đổi, hợp tác, tập trận quân sự thường xuyên. Trên cơ sở bản thoả thuận cấp Bộ trưởng Quốc phòng tháng 1 năm 1999, các đường dây nóng đã được thiết lập và tăng cường giữa các lực lượng hải, lục, không quân của cả hai nước.
Nhiều cuộc họp giới chức cao cấp liên quan đến an ninh trên bán đảo Triều Tiên đã diễn ra song phương như cấp bộ trưởng quốc phòng và cấp nguyên thủ quốc gia tháng 5 và 6 năm 2000 hoặc với sự tham gia của Mỹ trong Nhóm Giám sát và Phối hợp Ba bên [28]. Rõ ràng, lý do cho sự tăng cường hợp tác an ninh này là từ "nguy cơ" của chương trình tên lửa của CHDCND Triều Tiên. Quan hệ với Hàn Quốc có ý nghĩa lớn lao đối với Nhật Bản vì cả hai có chung nhiều lợi ích an ninh quốc gia và là đồng minh lý tưởng của nhau. Đều là đồng minh của Mỹ Có thể nói rằng Mỹ là chiếc cầu nối trong quan hệ liên minh Mỹ - Nhật - Hàn kể từ thời kỳ chiến tranh lạnh.
Duy trì một quan hệ đồng minh mạnh mẽ Mỹ - Nhật hay Mỹ - Hàn là quan trọng với việc làm vững chắc thêm quan hệ giữa Nhật Bản và Hàn Quốc, bởi Mỹ đóng vai trò là một mẫu số an ninh chung cho cả Tokyo và Seoul. Quan hệ Nhật - Hàn về truyền thống là mắt xích trọng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com yếu trong tam giác Mỹ - Nhật - Hàn. Khi Tổng thống Mỹ đương nhiệm Obama "tái cơ cấu" quan hệ chiến lược với nguyên Thủ tướng Nhật Bản Hatoyama, ông đã lưu tâm tới sức mạnh hiệp lực to lớn từ quan hệ đối tác dân chủ ba bên toàn diện và không thể thiếu này. Vừa qua, do phía Nhật Bản khuấy động cuộc tranh chấp từ lâu về đảo nhỏ hoang vắng Dokdo (Nhật Bản gọi là Takeshima) liên quan đến nguồn khí đốt và vấn đề sách giáo khoa mới của Nhật Bản chưa phản ảnh đúng sự thật lịch sử, quan hệ hai nước tạm thời xấu đi.
Trong lịch sử quan hệ Nhật - Trung thường tồn tại tranh chấp căng thẳng, nhưng quan hệ Nhật - Hàn, tuy có vấn đề lịch sử, luôn ổn định vì hai nước đều dựa vào ô bảo hộ an ninh của Mỹ. Hai nước đều đứng về phía phương Tây, nhất là trong thời kỳ "chiến tranh lạnh". Hơn nữa, Hàn Quốc là cường quốc kinh tế, duy trì quan hệ vững chắc với Hàn Quốc có tầm quan trọng chiến lược đối với Nhật Bản và Mỹ. Nếu Nhật Bản xa rời Hàn Quốc thì sẽ đẩy nước này về phía đối phương và Nhật Bản cũng rơi vào thế bất lợi trong khu vực.
Trên cơ sở thực lực kinh tế và thực lực quân sự hùng hậu, quan hệ Mỹ - Nhật Bản - Hàn Quốc sẽ tạo ra “thời đại tam cường” trong khu vực.