Chương 1: CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN QUAN HỆ ẤN ĐỘ - SINGAPORE GIAI ĐOẠN 1991-2015 1. Tình hình thế giới và khu vực 1. Tình hình thế giới Sự sụp đổ của Liên Xô năm 1991 được coi là dấu mốc quan trọng trong đời sống chính trị quốc tế, làm thay đổi hoàn hoàn cục diện thế giới vào thời điểm đó. Gần 30 năm kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, một trật tự thế giới mới đang được định hình rõ nét hơn, trong đó nổi bật là sự vươn lên vượt trội của Mỹ khiến cục diện thế giới chuyển từ hai cực sang trật tự “nhất siêu, đa cường”.
Quan hệ quốc tế sau Chiến tranh Lạnh tồn tại trong một trật tự đa trung tâm. Sự sụp đổ của Liên Xô đã tạo cho Mỹ một lợi thế nhất định giúp Mỹ vượt lên trên tất cả các nước còn lại và nắm lấy vai trò lãnh đạo trong quan hệ quốc tế. Tuy nhiên, bước sang thập kỉ thứ hai của thế kỉ XXI, Mỹ đang phát triển chậm lại trong khi sự trỗi dậy nhanh chóng của các nước khác, nổi bật là Trung Quốc và Ấn Độ. Do vậy, dù thế giới hiện nay đang trong tình trạng “nhất siêu, đa cường” nhưng xu hướng đa cực hoá đang ngày càng rõ nét.
Trước thời thế có nhiều thay đổi, bản thân mỗi quốc gia, dân tộc phải chuyển mình nhạy bén để đưa ra những bước đi đúng đắn và phù hợp để bắt kịp với những thay đổi của thời đại, Ấn Độ và Singapore không nằm ngoài xu thế đó. Xu thế toàn cầu hoá, khu vực hoá phát triển nhanh chóng, có tác động sâu sắc đến cục diện thế giới. Sau Chiến tranh Lạnh, toàn cầu hóa đã đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thế giới, hợp lý hóa phân công lao động trên phạm vi toàn cầu và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình công nghiệp hóa ở nhiều nước chậm phát triển và đang phát triển. Tuy nhiên, bên cạnh những tác động tích cực, toàn cầu hóa cũng đi liền với những hệ quả tiêu cực đối với kinh tế thế giới nói riêng và quan hệ quốc tế nói chung như vấn đề khan hiếm tài nguyên, ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, khủng hoảng kinh tế.
Những thay đổi này phần nào khiến vai trò của từng quốc gia suy giảm tương đối so với sự vươn lên của các tổ chức đa phương, tổ chức khu vực và cả những công ty xuyên quốc gia trong các LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 17 vấn đề toàn cầu, trong khi Singapore được đánh giá là một trong nhưng nước đi đầu trong các nỗ lực hội nhập kinh tế khu vực và quốc tế. Cách mạng khoa học công nghệ phát triển mạnh, đặc biệt là cách mạng thông tin bùng nổ đã có những tác động mạnh mẽ đến quan hệ quốc tế. Cuộc cách mạng này đã làm giảm chi phí viễn thông cũng như vận tải, xóa đi khoảng cách trong hoạt động kinh tế. "Trong thời kì 1930 - 1996, chi phí gọi điện thoại một cuộc 3 phút từ New York đi Luân Đôn đã giảm từ 300 USD ( giá năm 1996) xuống còn 1 USD" [44-tr.
Điều này làm cho quá trình hội nhập khu vực và hội nhập toàn cầu phát triển nhanh và trở thành xu thế không thể đảo ngược. Tình hình đó đặt tất cả các nước dù lớn hay nhỏ trước những cơ hội và thách thức mới. Hơn nữa, sự diễn ra nhanh chóng và sâu rộng trên phạm vi toàn cầu của cuộc cách mạng khoa học công nghệ đã làm thay đổi cục diện chính trị thế giới, chuyển cuộc đấu tranh về chính trị và quân sự sang cuộc chạy đua để giành ưu thế về kinh tế, khoa học kỹ thuật và công nghệ giữa các nước và các trung tâm. Trước tình hình đó, Ấn Độ phải điều chỉnh chính sách, đặc biệt trên lĩnh vực kinh tế.
Tháng 7/1991, Ấn Độ đã bắt đầu tiến hành cải cách kinh tế một cách toàn diện và triệt để, nhằm điều chỉnh các chính sách kinh tế vĩ mô và điều chỉnh cơ cấu kinh tế, chuyển từ một nền kinh tế tập trung, quan liêu, bao cấp và đóng cửa sang một nền kinh tế thị trường, tự do hóa và mở cửa, phát triển năng động, nâng cao khả năng cạnh tranh, từng bước hội nhập khu vực và hội nhập quốc tế. Xu thế phát triển tập trung vào kinh tế, sức mạnh kinh tế trở thành yếu tố quyết định sức mạnh tổng hợp của mỗi quốc gia. Những bài học thời Chiến tranh Lạnh đã chứng tỏ phương thức lấy hợp tác và cạnh tranh về kinh tế - chính trị đem lại kết quả tích cực hơn rất nhiều so với phương pháp đối đầu chính trị - quân sự. Nói cách khác, sự hưng thịnh hay suy vong của một quốc gia được quyết định bởi sức mạnh tổng hợp của quốc gia đó, trong đó thực lực kinh tế và khoa học kỹ thuật là yếu tố then chốt.
Nhìn chung, kể từ sau Chiến tranh Lạnh, kinh tế đã trở thành trọng điểm trong quan hệ quốc tế và hệ quả là những cân nhắc về địa - kinh tế trên mức độ nào đó đã vượt qua tính toán về địa - chính trị. Bản thân mỗi quốc gia tự nhận thức được LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 18 vai trò, sức mạnh của kinh tế để khẳng định tiếng nói của mình trên trường quốc tế. Cùng với xu thế toàn cầu hóa phát triển, việc hợp tác giữa các quốc gia, khu vực diễn ra ngày càng mạnh mẽ. Đây chính là cơ hội nhưng cũng là thách thức của mỗi quốc gia.
Bản lĩnh của mỗi quốc gia là biến thách thức thành cơ hội, biến cơ hội thành quan hệ hợp tác song phương giữa hai bên để đem lại nhiều lợi ích, lợi nhuận. Nhiều quốc gia trên thế giới đã biết nắm bắt cơ hội, vận dụng tốt cơ hội đó để khẳng định tiếng nói của mình thông qua lĩnh vực kinh tế. Trong xu thế đó, Ấn Độ thực hiện cải cách kinh tế, tự do hóa thương mại, điều chỉnh chính sách đối ngoại, tìm kiếm những đối tác hợp tác mới. Hoà bình, hợp tác và phát triển trở thành xu thế chủ đạo trong quan hệ quốc tế.
Các nước đều muốn tạo ra môi trường hoà bình, ổn định, hợp tác với nhau để có điều kiện tốt nhất cho phát triển kinh tế; sự phụ thuộc lẫn nhau ngày càng tăng do tác động của toàn cầu hoá khiến các nước đều có chung lợi ích trong việc ngăn chặn chiến tranh xảy ra; các vấn đề toàn cầu diễn biến phức tạp hơn, đặc biệt là các thách thức an ninh phi truyền thống ngày một nhiều và nghiêm trọng buộc các nước phải cùng nhau giải quyết. Từ những khó khăn thách thức của thế giới, các nước nhận thấy phải thúc đẩy hợp tác, chung sống hòa bình, cùng phát triển với những mục tiêu chung. Ngoài việc hợp tác về kinh tế, hợp tác về quốc phòng - an ninh đóng một vai trò quan trọng để đảm bảo môi trường hòa bình, không có bạo lực, chiến tranh, đây là điều điện để phát triển, hợp tác giữa các khu vực, quốc gia với nhau. Hợp tác kinh tế và hợp tác quốc phòng - an ninh luôn đi song hành với nhau.
Hợp tác quốc phòng - an ninh được ổn định là điều kiện để phát triển kinh tế, hợp tác kinh tế phát triển sẽ thúc đẩy quốc phòng - an ninh được hợp tác vững bền. Ấn Độ và Singapore nằm trong số các quốc gia đã hợp tác song phương thành công cả hai lĩnh vực kinh tế và quốc phòng - an ninh. Thực tiễn cho thấy, hợp tác hai nước đều đem lại những hiệu ứng tích cực vì một môi trường hòa bình, ổn định, phát triển cho khu vực và thế giới. Trong thập niên đầu của thế kỷ XXI, thế giới chứng kiến những chấn động lớn được đánh giá là có tầm ảnh hưởng mạnh mẽ đến việc hình thành một trật tự thế LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 19 giới mới.
Chủ nghĩa khủng bố đang có xu hướng lan rộng, đe dọa an ninh quốc gia. Các vụ khủng bố đánh bom liều chết đã vượt ra khỏi Trung Đông, lan rộng khắp các châu lục. Mỹ, nhiều nước châu Á, châu Âu liên tiếp hứng chịu các cuộc khủng bố khiến nhiều dân thường bị thiệt mạng. Theo số liệu thống kê của Liên hợp quốc, tính từ năm 2001 đến 2015, trên thế giới đã xảy ra trên 5.770 vụ khủng bố ở các quy mô khác nhau.
Điều đáng nói nữa là, IS lại sinh sôi tại chính quốc gia Trung Đông, nơi Mỹ lựa chọn là tuyến đầu để tấn công, tiêu diệt khủng bố. Cuộc khủng hoảng tài chính bùng phát tại Mỹ vào năm 2008, sau đó nhanh chóng tác động tới các nước công nghiệp phát triển rồi lan rộng ra toàn cầu khiến tăng trưởng kinh tế thế giới giảm mạnh, nhiều nước phát triển trải qua mức tăng trưởng âm hoặc không tăng trưởng. Như vậy, trong những năm đầu thế kỉ XXI, thế giới có những biến chuyển lớn tác động rất mạnh mẽ đến quan hệ có nhiều quốc gia, buộc các quốc gia phải điều chỉnh chiến lược phát triển của mình đề phù hợp với xu thế phát triển của thế giới. Quan hệ Ấn Độ - Singapore cần có những chiến lược để hạn chế những rủi ro, biến thách thức thành thời cơ trong quan hệ kinh tế và quốc phòng – an ninh.
Tình hình khu vực Nam Á Khu vực Nam Á bao gồm 08 nước là Ấn Độ, Pakistan, Bangladesh, Sri Lanka, Bhutan, Nepal và Maldives. Các nước Nam Á đều là những nước đa sắc tộc, đa tôn giáo, kinh tế yếu kém, xung đột sắc tộc, tôn giáo, đấu tranh giành quyền lực giữa các phe phái thường xuyên xảy ra, tình hình chính trị luôn trong trạng thái thiếu ổn định, đôi khi dẫn đến sự can thiệp của các phe phái quân sự. Nam Á là khu vực tuy giàu tiềm năng nhưng đất chật người đông, lại bị thực dân đô hộ gần hai thế kỷ, chịu hậu quả nặng nề của chính sách khai thác, bóc lột thuộc địa, thêm vào đó là thiên tai khắc nghiệt nên nhìn chung nền kinh tế các nước Nam Á phát triển chậm, đa số nhân dân còn nghèo và lạc hậu. Chiến tranh Lạnh đã kết thúc nhưng quan hệ của Ấn Độ với khu vực Nam Á vẫn gặp nhiều khó khăn, chủ yếu là do tình hình bất ổn ở các quốc gia và hạn chế trong các cơ chế hợp tác của khu vực này.
Sau sự kiện Ấn Độ bị tách làm hai quốc gia là Ấn Độ và Pakistan vào năm 1947, Ấn Độ và Pakistan luôn coi nhau là địch LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.