Luận văn thạc sĩ hay nghiên cứu một số phương pháp tách chiết adn từ dấu vết máu trên các vật mang là vải sau khi bị giặt bằng xà phòng trong các vụ án hình sự phục vụ công tác giám định adn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay nghiên cứu một số phương pháp tách chiết adn từ dấu vết máu trên các vật mang là vải sau khi bị, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Đặng Thị Thu Giang
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Hà
• Trường học: Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật
• Chuyên ngành: Sinh học thực nghiệm
• Đề tài: Nghiên cứu một số phương pháp tách chiết ADN từ dấu vết máu trên các vật mang là vải sau khi bị giặt bằng xà phòng trong các vụ án hình sự phục vụ công tác giám định ADN
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.5.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.5.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Lịch sử giám định gen trong khoa học hình sự
• 2.2. Nhận thức chung về dấu vết máu trong khoa học hình sự
• 2.2.1. Khái niệm về máu
• 2.2.2. Cơ sở khoa học của giám định dấu vết máu
• 2.2.3. Ảnh hưởng của xà phòng lên dấu vết máu
• 2.2.4. Phát hiện dấu vết máu trên vật mang là vải sau khi bị giặt bằng xà phòng
• 2.3. Phương pháp thu lượm dấu vết máu trên vật mang là vải
• 2.4. Giám định định hướng dấu vết máu và xác định tính đặc hiệu loài
• 2.5. Tách chiết ADN từ dấu vết máu
• 2.5.1. Định lượng ADN
• 2.5.2. Khuếch đại ADN (PCR)
• 2.5.3. Những khó khăn trong nâng cao hiệu quả PCR và chất lượng ADN
• 2.6. Kỹ thuật điện di
• 2.6.1. Nguyên lý của kỹ thuật điện di
• 2.6.2. Nguyên lý điện di trên máy giải trình tự gen ABI Prism 3130 Genetic Analyzer
• 2.7. Phân tích dấu vết ADN khi bị lẫn
• 2.8. Vấn đề nhiễm ADN
• 2.9. Tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước đối với lĩnh vực nghiên cứu của đề tài
• 3. VẬT LIỆU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thiết bị máy móc
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Phương pháp thu lượm dấu vết máu trên vật mang là vải
• 3.2.2. Phương pháp giám định định hướng dấu vết máu
• 3.2.3. Phương pháp miễn dịch khuếch tán kép – Ouchterlony
• 3.2.4. Phương pháp tách chiết ADN từ dấu vết máu
• 3.2.5. Định lượng ADN
• 3.2.6. Phương pháp PCR
• 3.2.7. Kỹ thuật điện di trên máy điện di mao dẫn (Capillary Electrophoresis - CE)
• 3.2.8. Thiết kế bố trí thí nghiệm
• 3.2.9. Các mẫu khảo nghiệm được tạo ra
• 3.2.10. Các mẫu tạo ra được ký hiệu 1A, 1B, 1C, 2A, 2B, 3A, 3B, 4A, 4B, 5A, 5B, 5C, 6A, 6B, 7A, 7B, được tiến hành các bước thí nghiệm như sau
• 3.2.11. Tách chiết ADN bằng dung dịch Chelex 5% và bộ kít PrepFiler
• 3.2.12. Thử nghiệm kết quả tách chiết bằng bộ kít PrepFiler trên các mẫu từ các vụ án cụ thể
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả nghiên cứu
• 4.1.1. Kết quả xác định định hướng dấu vết máu thu từ các vụ án với dung dịch phenolphthalein
• 4.1.2. Kết quả xác định protein loài sử dụng kỹ thuật khuếch tán miễn dịch kép theo Ouchterlony
• 4.1.3. Kết quả thực nghiệm tách chiết bằng phương pháp sử dụng chelex 5% và tách chiết bằng bộ kít PrepFiler
• 4.1.4. Kết quả tách chiết bằng phương pháp PrepFiler ứng dụng vào mẫu vụ án thực tế
• 4.1.5. Hình ảnh điện di một số mẫu thực nghiệm, mẫu án thực tế
• 4.2. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phương pháp tách chiết ADN từ dấu vết máu trên vải

Phương pháp tách chiết ADN từ dấu vết máu trên vải là một lĩnh vực quan trọng trong điều tra hình sự. Việc phân tích ADN giúp xác định danh tính nạn nhân và thủ phạm trong các vụ án. Dấu vết máu trên vải thường gặp trong các vụ án hình sự, nhưng việc tách chiết ADN từ những dấu vết này gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của xà phòng và các chất tẩy rửa.

1.1. Khái niệm về dấu vết máu trong điều tra hình sự

Dấu vết máu là một trong những loại chứng cứ quan trọng trong điều tra hình sự. Chúng có thể cung cấp thông tin về hiện trường vụ án và danh tính của nạn nhân hoặc thủ phạm. Việc nhận diện dấu vết máu giúp các nhà điều tra xác định mối liên hệ giữa các cá nhân và hiện trường.

1.2. Tầm quan trọng của việc tách chiết ADN

Tách chiết ADN từ dấu vết máu là bước quan trọng trong quy trình giám định hình sự. ADN giúp xác định danh tính cá nhân một cách chính xác. Việc tách chiết hiệu quả từ dấu vết máu trên vải có thể giúp giải quyết nhiều vụ án hình sự.

II. Những thách thức trong tách chiết ADN từ dấu vết máu trên vải

Việc tách chiết ADN từ dấu vết máu trên vải gặp nhiều thách thức. Các chất tẩy rửa như xà phòng có thể làm giảm chất lượng và số lượng ADN thu được. Điều này gây khó khăn trong việc phân tích và xác định danh tính. Các yếu tố như thời gian tồn tại của dấu vết máu và loại vải cũng ảnh hưởng đến quá trình tách chiết.

2.1. Ảnh hưởng của xà phòng đến dấu vết máu

Xà phòng và các chất tẩy rửa có thể làm giảm đáng kể số lượng ADN có trong dấu vết máu. Chúng có thể phá hủy cấu trúc ADN, làm cho việc tách chiết trở nên khó khăn hơn.

2.2. Thời gian tồn tại của dấu vết máu

Thời gian mà dấu vết máu tồn tại trên vải trước khi bị giặt cũng ảnh hưởng đến chất lượng ADN. Dấu vết máu để lâu có thể bị phân hủy, làm giảm khả năng tách chiết ADN.

III. Phương pháp tách chiết ADN hiệu quả từ dấu vết máu

Có nhiều phương pháp tách chiết ADN từ dấu vết máu, trong đó phương pháp tách chiết bằng Chelex 5% và bộ kít PrepFiler được sử dụng phổ biến. Mỗi phương pháp có ưu và nhược điểm riêng, và việc lựa chọn phương pháp phù hợp là rất quan trọng để đạt được kết quả tốt nhất.

3.1. Phương pháp tách chiết bằng Chelex 5

Phương pháp Chelex 5% là một trong những phương pháp tách chiết ADN phổ biến. Nó đơn giản, nhanh chóng và chi phí thấp. Tuy nhiên, phương pháp này yêu cầu chất lượng ADN ban đầu phải tốt.

3.2. Phương pháp tách chiết bằng bộ kít PrepFiler

Bộ kít PrepFiler cho hiệu quả tách chiết cao hơn, đặc biệt đối với các mẫu có hàm lượng ADN thấp. Tuy nhiên, chi phí cao và dễ bị nhiễm trong quá trình thao tác.

IV. Ứng dụng thực tiễn của phương pháp tách chiết ADN

Kết quả từ việc tách chiết ADN có thể được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, từ điều tra hình sự đến xác định quan hệ huyết thống. Việc tách chiết thành công ADN từ dấu vết máu trên vải giúp cung cấp chứng cứ quan trọng trong các vụ án.

4.1. Ứng dụng trong điều tra hình sự

Việc tách chiết ADN từ dấu vết máu giúp xác định danh tính nạn nhân và thủ phạm, từ đó hỗ trợ quá trình điều tra và giải quyết vụ án.

4.2. Ứng dụng trong xác định quan hệ huyết thống

ADN tách chiết từ dấu vết máu cũng có thể được sử dụng để xác định quan hệ huyết thống giữa các cá nhân, cung cấp thông tin quan trọng trong các vụ án liên quan đến gia đình.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu tách chiết ADN

Nghiên cứu về phương pháp tách chiết ADN từ dấu vết máu trên vải là rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Việc cải tiến các phương pháp tách chiết sẽ giúp nâng cao hiệu quả trong công tác giám định ADN, từ đó hỗ trợ tốt hơn cho công tác điều tra hình sự.

5.1. Tương lai của nghiên cứu tách chiết ADN

Nghiên cứu sẽ tiếp tục tìm kiếm các phương pháp tách chiết hiệu quả hơn, nhằm nâng cao chất lượng và số lượng ADN thu được từ dấu vết máu trên vải.

5.2. Đề xuất cải tiến quy trình tách chiết

Cần có các nghiên cứu sâu hơn về ảnh hưởng của các yếu tố môi trường đến quá trình tách chiết ADN, từ đó đề xuất các cải tiến quy trình tách chiết để đạt hiệu quả cao nhất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài Phân tích dấu vết ADN đã trở thành một phần không thể thiếu trong công tác giám định hình sự nói chung và giám định dấu vết sinh học nói riêng và là một công cụ quan trọng cho các nhà điều tra phá án. Thông qua phân tích ADN có thể truy nguyên, nhận dạng cá thể trong các vụ án hình sự, tìm tung tích nạn nhân, người mất tích trong các vụ cháy, vụ tai nạn, thảm họa… hoặc xác định quan hệ huyết thống. Mỗi năm Viện Khoa học hình sự nhận được hàng trăm trưng cầu giám định ADN từ các vụ án, chủ yếu là từ dấu vết máu, tinh trùng, tóc, tế bào, răng xương, mô và tổ chức cơ thể, móng tay móng chân… Thống kê năm 2014 tại Viện Khoa học hình sự có 421 vụ án yêu cầu giám định ADN, trong đó số lượng trưng cầu giám định ADN từ dấu vết máu là 146 vụ và số vụ án có dấu vết máu trên vật mang là vải như quần áo, chăn ga, gối đệm… là 54 vụ với 144 mẫu cần giám định, trong số đó có nhiều vụ án vật mang dấu vết máu là vải được đưa đến giám định trong tình trạng đã qua ngâm giặt bằng xà phòng, dấu vết trên vật mang không còn nguyên vẹn, giảm đáng kể về số lượng và chất lượng ADN.

Gây khó khăn rất lớn trong công tác giám định. Trong các vụ án hình sự việc khẳng định dấu vết máu của nạn nhân để lại trên quần áo của đối tượng gây án hay máu của đối tượng bám dính trên các vật mang là vải để lại hiện trường là một nguồn chứng cứ rất quan trọng, thủ phạm có thể do vô tình hay cố ý đã dùng hóa chất như xà phòng, chất tẩy rửa để giặt quần áo, hay các vật mang là vải có bám dính dấu vết máu trên đó. Vì vậy việc tách chiết ADN từ các dấu vết máu này gặp rất nhiều khó khăn. Do chất tẩy rửa tác động lên dấu vết phá hủy và rửa trôi dấu vết.

Trong thực tế khi gặp những trường hợp như vậy mà áp dụng phương pháp tách chiết thông thường như đối với các dấu vết máu có chất lượng tốt thì tỉ lệ thành K17 - Viện Sinh thái và tài nguyên sinh vật 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn cao học Đặng Thị Thu Giang công là rất thấp. Hơn nữa do phải tách chiết, PCR, chạy điện di nhiều lần gây tốn kém hóa chất và mất rất nhiều thời gian, mặt khác do lượng dấu vết thường không nhiều nên đòi hỏi phải có phương pháp tách chiết hiệu quả để tránh sử dụng hết dấu vết mà không cho kết quả phân tích ADN dẫn đến không góp phần giải quyết được vụ án. Trong thực tế các vụ án có dấu vết máu trên các vật mang là vải theo như lời khai của đối tượng là đã qua ngâm giặt bằng xà phòng và thực tế trong giám định quan sát bằng mắt cũng thấy vật mang dấu vết tương đối sạch, lượng dấu vết bám dính trên vật mang là khá mờ nhạt thì với phương pháp tách chiết thông thường hiện nay là dùng chelex 5% không cho hiệu quả cao với lý do: - Lượng ADN tách chiết được không đủ để thực hiện phản ứng PCR. - Không loại bỏ được hết các chất ức chế ảnh hưởng đến chất lượng ADN.

- Hình ảnh điện di kém: Mất alen, nhiều alen lặp ảnh hưởng đến việc phân tích kiểu gen. Trong quá trình giải quyết các vụ án thực tế thấy rằng nhiều khi dấu vết máu để lại trên vật mang là nguồn chứng cứ duy nhất nếu không tách chiết được ADN có chứa trên đó để phân tích giám định thì vụ án sẽ đi vào bế tắc. Trước tình hình đó, chúng tôi thấy rằng việc nghiên cứu thử nghiệm các phương pháp tách chiết khác nhau đối với dấu vết máu trên vật mang là vải sau khi bị giặt bằng xà phòng là rất cần thiết, nhằm tạo ra quy trình ổn định trong tách chiết ADN từ dấu vết máu trên các vật mang là vải đã bị giặt bằng xà phòng trong các vụ án, góp phần giải quyết yêu cầu thực tế đặt ra, cũng như góp phần hoàn thiện quy trình giám định ADN đối với loại dấu vết khó thường gặp và có giá trị này. Vì vậy việc tiến hành triển khai đề tài: “Nghiên cứu một số phương pháp tách chiết ADN từ dấu vết máu trên các vật mang là vải sau khi bị giặt bằng xà phòng trong các vụ án hình sự phục vụ công tác giám định ADN” là một yêu cầu cấp thiết.

K17 - Viện Sinh thái và tài nguyên sinh vật 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn cao học Đặng Thị Thu Giang 2. Mục tiêu nghiên cứu Sử dụng phương pháp tách chiết bằng chelex 5% và bộ kít tách chiết PrepFiler để tách chiế t ADN từ dấu vết máu trên các vật mang là vải sau khi bị giặt bằng xà phòng với trang thiết bị, phương tiện, hóa chất của phòng thí nghiệm Viện Khoa học hình sự - Bộ Công an. Nghiên cứu này được tiến hành nhằm mục đích phân tích, đánh giá sự tác động qua lại của một số yếu tố lý, hóa như: xà phòng, chất liệu vải, thời gian tồn tại của dấu vết máu trên vải trước khi bị giặt, cách thức giặt … lên dấu vết máu bám dính trên các vật mang là vải như quần áo, chăn ga, gối đệm…. Chất lượng và số lượng của ADN tách chiết được từ các dấu vết máu trên các vật mang là vải như quần áo chăn ga gối đệm….

sau khi đã bị giặt bằng xà phòng trong các vụ án cụ thể và trên các mẫu khảo nghiệm. Kết quả nghiên cứu giúp đưa ra nhận định với phương pháp tách chiết nào thì tối ưu nhất đối với dấu vết máu trên vải đã bị giặt bằng xà phòng, phục vụ tốt nhất công tác giám định gen hình sự, góp phần hoàn thiện cơ sở lý luận hiện có về quy trình tách chiết ADN nói chung cũng như tách chiết ADN từ những dấu vết có chất lượng kém nói riêng phục vụ cho công tác giám định ADN tại Viện Khoa học hình sự - Bộ Công an. Kết quả đánh giá ADN tách chiết từ dấu vết máu thể hiện qua các bảng kết quả nồng độ ADN tổng số được tách chiết trực tiếp từ dấu vết máu; biểu đồ về hình thái các peak biểu thị cho các alen thu được ở 16 locus gen theo hệ STR (IdentifilerTM), qua đó giúp giám định viên gián tiếp đánh giá số lượng và chất lượng đối với từng alen của ADN tách chiết được từ mẫu máu cần khảo sát. Việc sử dụng kỹ thuật định lượng bằng realtime PCR chỉ là một khâu trong quy trình giám định giúp đánh giá được về hàm lượng ADN tách chiết được từ các dấu vết máu, từ đó định hướng điều chỉnh hàm lượng ADN K17 - Viện Sinh thái và tài nguyên sinh vật 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn cao học Đặng Thị Thu Giang khuôn đưa vào mỗi phản ứng PCR.

Kết quả định lượng bằng Real time PCR không hoàn toàn phản ánh chất lượng ADN phục vụ cho phản ứng PCR các locus hệ Identifiler 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Nghiên cứu thực nghiệm các phương pháp tách chiết ADN từ dấu vết máu trên vật mang là vải sau khi đã giặt bằng xà phòng. - Mẫu thực nghiệm được tạo ra và thu từ các vụ án mà cơ quan điều tra công an các tỉnh thành trong cả nước gửi giám định ADN tại phòng thí nghiệm của Viện Khoa học hình sự - Bộ Công an. Nội dung nghiên cứu 4.

Sử dụng các phương pháp để tách chiết ADN Qua tham khảo tài liệu và thực tế giám định tại Viện Khoa học hình sự hiện nay cho thấy có 2 phương pháp tách chiết thông dụng và đạt hiệu quả đảm bảo cho quá trình giám định ADN từ dấu vết máu đó là: - Phương pháp tách chiết bằng chelex 5%. Phương pháp tách chiết bằng chelex 5% là phương pháp thông dụng nhất, giá thành rẻ, dễ thao tác, nhanh. Tuy nhiên phương pháp này đòi hỏi chất lượng của ADN phải tốt, số lượng của ADN phải tương đối nhiều có độ tinh khiết cao. Như vậy dấu vết gửi giám định phải tương đối tốt ít bị biến tính.

- Phương pháp tách chiết bằng bộ kít PrepFiler. Phương pháp tách chiết bằng bộ kit tách chiết PrepFiler cho hiệu quả cao và tối ưu nhất hiện nay áp dụng đối với các mẫu có hàm lượng ADN thấp, bị biến tính và lẫn nhiều tạp chất, chất ức chế. Tuy nhiên giá thành cao, dễ bị nhiễm trong quá trình thao tác. Bởi vậy chúng ta phải có những khảo sát để có được sự lựa chọn phù hợp.

Xác định phương pháp tách chiết tối ưu với từng loại mẫu vật cụ thể, vì lượng dấu vết trong các vụ án thường không nhiều nếu chúng ta lựa chọn K17 - Viện Sinh thái và tài nguyên sinh vật 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn cao học Đặng Thị Thu Giang không đúng phương pháp tách chiết thì có thể sẽ sử dụng hết mẫu vật mà vẫn không cho kết quả. Ngoài ra việc lựa chọn đúng phương pháp tách chiết còn vừa tiết kiệm chi phí vừa tiết kiệm thời gian. Quy trình đánh giá và kết quả dự kiến - Sản phẩm tách chiết được định lượng bằng phương pháp Real-time. Mỗi mẻ thí nghiệm sau khi tách chiết ADN bằng phương pháp chelex 5% và bộ kít PrepFiler sẽ được chạy phản ứng PCR , sau đó điện di phân tích kết quả.

- Toàn bộ sản phẩm tách chiết bởi phương pháp chelex 5% và bộ kít PrepFiler sẽ được so sánh, đánh giá lượng ADN thu được bằng phương pháp định lượng, chạy PCR và phân tích kết quả hình ảnh điện di từ đó rút ra phương pháp tách chiết cho kết quả tốt nhất. - Trên cơ sở kết quả của các phương pháp tách chiết, luận văn dự kiến sẽ áp dụng phương pháp tách chiết phù hợp cho dấu vết máu trên vật mang là vải sau khi bị giặt bằng xà phòng. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 5. Ý nghĩa khoa học Từ kết quả nghiên cứu của đề tài, đã tách chiết được lượng ADN hiệu quả nhất nhờ lựa chọn đúng phương pháp phù hợp đối với dấu vết máu trên các vật mang là vải sau khi bị giặt bằng xà phòng trong các vụ án hình sự, góp phần rút ngắn thời gian, tiết kiệm chi phí.