Phương pháp nghiên cứu và thực hiện luận văn thạc sĩ tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

Nghiên cứu luận văn thạc sĩ hiệu quả: Hướng dẫn phương pháp, quy trình thực hiện, chọn đề tài, viết và bảo vệ thành công luận văn.

• Trường học: Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Phương pháp nghiên cứu khoa học
• Đề tài: Phương pháp nghiên cứu & Thực hiện Luận văn Thạc sĩ
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Hướng dẫn toàn diện phương pháp nghiên cứu luận văn thạc sĩ

Luận văn thạc sĩ là một công trình nghiên cứu khoa học độc lập, đánh dấu bước trưởng thành quan trọng trên con đường học thuật. Đây không chỉ là yêu cầu tốt nghiệp mà còn là minh chứng cho năng lực làm chủ một mảng kiến thức chuyên sâu và khả năng vận dụng phương pháp để giải quyết vấn đề thực tiễn. Một luận văn có giá trị phải đáp ứng hai tiêu chí cốt lõi: tính khoa học và tính ứng dụng. Tính khoa học thể hiện ở cơ sở lý luận vững chắc, phương pháp luận chặt chẽ, và kết quả khách quan, đáng tin cậy. Tính ứng dụng được đo lường bằng khả năng giải quyết một vấn đề cụ thể trong quản lý hoặc thực tiễn, mang lại giá trị sử dụng thực tế. Quá trình thực hiện luận văn đòi hỏi một thái độ nghiêm túc, kiến thức chuyên môn vững vàng, và kỹ năng nghiên cứu bài bản. Việc nắm vững phương pháp nghiên cứu và thực hiện luận văn thạc sĩ là chìa khóa để hoàn thành một công trình chất lượng, thay vì chỉ dừng lại ở một báo cáo khoa học tổng kết hay sao chép tài liệu. Quá trình này giúp học viên hệ thống hóa kiến thức, rèn luyện tư duy phản biện và phát triển kỹ năng phân tích độc lập. Nó đặt nền móng không chỉ cho việc nhận bằng thạc sĩ mà còn cho các nghiên cứu ở bậc cao hơn như luận án tiến sĩ, hoặc áp dụng vào công việc chuyên môn đòi hỏi sự phân tích sâu. Do đó, việc đầu tư thời gian và công sức để hiểu rõ quy trình, từ khâu lựa chọn đề tài đến khi bảo vệ luận văn thạc sĩ, là vô cùng cần thiết và mang lại lợi ích lâu dài. Thành công của một luận văn không chỉ nằm ở kết quả cuối cùng mà còn ở toàn bộ quá trình học hỏi, khám phá và phát triển bản thân của người nghiên cứu.

1.1. Luận văn thạc sĩ là gì và giá trị khoa học cốt lõi

Một luận văn thạc sĩ được định nghĩa là một công trình nghiên cứu khoa học chuyên sâu và độc lập do học viên cao học thực hiện. Mục tiêu chính là chứng minh năng lực làm chủ kiến thức chuyên ngành và khả năng vận dụng các phương pháp nghiên cứu để nhận diện, phân tích và đề xuất giải pháp cho một vấn đề cụ thể. Giá trị của luận văn được xây dựng trên hai trụ cột chính. Thứ nhất là tính khoa học, đòi hỏi công trình phải có cơ sở lý thuyết vững chắc, lập luận logic, khách quan và minh chứng rõ ràng. Kết quả nghiên cứu phải đáng tin cậy và có thể kiểm chứng. Thứ hai là tính ứng dụng, nghĩa là luận văn phải xuất phát từ một vấn đề thực tế và các kết quả, đề xuất phải có giá trị sử dụng, góp phần giải quyết các vấn đề trong quản lý hoặc chuyên môn.

1.2. Phân biệt nghiên cứu thạc sĩ đại học và luận án tiến sĩ

Mức độ yêu cầu học thuật giữa các bậc học có sự khác biệt rõ rệt. Ở bậc đại học, mục tiêu chủ yếu là trang bị kiến thức nền tảng, sinh viên dừng ở mức độ “biết và hiểu” kiến thức. Trong khi đó, bậc thạc sĩ yêu cầu cao hơn: học viên phải đạt đến trình độ “làm chủ” (Master), tức là không chỉ nắm vững kiến thức chuyên sâu mà còn phải biết vận dụng một cách có phương pháp để giải quyết vấn đề. Luận văn thạc sĩ chính là sản phẩm thể hiện năng lực này. Ở cấp độ cao nhất, luận án tiến sĩ đòi hỏi nghiên cứu sinh phải đi sâu vào nền tảng lý luận, phát hiện ra các tri thức mới, đóng góp vào sự phát triển của khoa học. Như vậy, trong khi luận văn thạc sĩ tập trung vào việc ứng dụng tri thức hiện có, luận án tiến sĩ lại hướng đến việc sáng tạo tri thức mới.

II. Các thách thức khi thực hiện luận văn và kinh nghiệm vượt qua

Quá trình thực hiện luận văn thạc sĩ luôn tiềm ẩn nhiều thách thức, đòi hỏi người nghiên cứu phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Một trong những khó khăn phổ biến nhất là việc xác định vấn đề nghiên cứu. Nhiều học viên thường chọn các đề tài quá rộng, chung chung như “Nâng cao hiệu quả kinh doanh” hay “Hoàn thiện công tác quản lý” mà không khoanh vùng được một “vấn đề” cụ thể cần giải quyết. Điều này dẫn đến mục tiêu nghiên cứu mờ nhạt, lan man và thiếu tính khả thi. Việc chuyển đổi từ một câu hỏi quản lý (vấn đề thực tiễn) sang một câu hỏi nghiên cứu (vấn đề học thuật) là một bước cực kỳ quan trọng nhưng thường bị bỏ qua. Thách thức thứ hai liên quan đến việc xây dựng nền tảng lý thuyết. Nhiều luận văn chỉ dừng lại ở việc liệt kê, tóm tắt lý thuyết từ giáo trình mà không chọn lọc, tổng hợp và xây dựng được một khung phân tích riêng phù hợp với đề tài. Một cơ sở lý luận yếu sẽ khiến phần phân tích thực trạng trở nên hời hợt và các giải pháp đề xuất thiếu căn cứ khoa học. Ngoài ra, việc lựa chọn phương pháp nghiên cứu, thu thập dữ liệu và phân tích dữ liệu cũng là một rào cản lớn. Nhiều người còn nhầm lẫn giữa phương pháp luận tư duy (duy vật biện chứng) với phương pháp nghiên cứu khoa học cụ thể. Cuối cùng, vai trò của người hướng dẫn khoa học là vô cùng quan trọng, nhưng việc tìm được một người hướng dẫn phù hợp, có tâm và có tầm, đồng thời xây dựng được mối quan hệ làm việc hiệu quả cũng là một thử thách không nhỏ. Vượt qua những rào cản này là một phần thiết yếu trong kinh nghiệm viết luận văn.

2.1. Xác định vấn đề và câu hỏi nghiên cứu thiếu trọng tâm

Một lỗi thường gặp là xác định mục tiêu nghiên cứu quá chung chung, không rõ đích đến cụ thể. Ví dụ, mục tiêu “hệ thống hóa lý luận” và “đề xuất giải pháp” xuất hiện trong hầu hết các luận văn nhưng lại không thể hiện được tri thức mới mà nghiên cứu sẽ tạo ra. Để khắc phục, cần bắt đầu từ một vấn đề quản lý thực tiễn, sau đó đặt ra các câu hỏi nghiên cứu cụ thể để làm rõ nguyên nhân và tìm kiếm thông tin cần thiết. Các câu hỏi này phải có giới hạn phù hợp, đảm bảo tính khả thi trong khuôn khổ một luận văn thạc sĩ. Mục tiêu nghiên cứu phải tập trung vào việc “tìm ra thông tin, tri thức mới”, chứ không phải là “giải quyết vấn đề” – vốn là mục tiêu của nhà quản lý.

2.2. Kinh nghiệm lựa chọn đề tài và người hướng dẫn khoa học

Lựa chọn đề tài cần dựa trên ba yếu tố: sự hứng thú của bản thân, tính cấp thiết của vấn đề, và khả năng thực hiện (tiếp cận dữ liệu, nguồn lực). Một đề tài tốt phải có sự cân bằng giữa đam mê và thực tế. Song song đó, vai trò của người hướng dẫn khoa học là không thể thiếu. Một người hướng dẫn tốt không chỉ cung cấp định hướng chuyên môn mà còn giúp học viên giữ vững động lực, kết nối với các nguồn tài liệu và chuyên gia, cũng như đảm bảo luận văn tuân thủ các tiêu chuẩn học thuật. Chủ động tìm kiếm, trình bày ý tưởng rõ ràng và thể hiện thái độ cầu thị là những kinh nghiệm viết luận văn quan trọng để nhận được sự hỗ trợ hiệu quả từ người hướng dẫn.

III. Phương pháp xây dựng đề cương luận văn thạc sĩ chuẩn mực

Bản đề cương luận văn thạc sĩ, hay còn gọi là thuyết minh đề tài, là tấm bản đồ chi tiết cho toàn bộ công trình nghiên cứu. Một đề cương được xây dựng tốt sẽ là nền tảng vững chắc, giúp quá trình thực hiện luận văn đi đúng hướng và hiệu quả. Cấu trúc của đề cương thường bao gồm các phần chính: lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, và ý nghĩa khoa học, thực tiễn. Phần lý do chọn đề tài cần thuyết phục được tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu, chỉ ra được “khoảng trống” kiến thức hoặc một vấn đề thực tiễn đang tồn tại cần giải quyết. Mục tiêu nghiên cứu phải được trình bày rõ ràng, cụ thể, có thể đo lường được. Trọng tâm của đề cương nằm ở phần phương pháp nghiên cứu, nơi tác giả phải trình bày chi tiết cách thức sẽ tiến hành để trả lời các câu hỏi nghiên cứu. Phần này cần nêu rõ cách tiếp cận (định tính, định lượng, hay hỗn hợp), cơ sở lý luận sẽ được vận dụng, phương pháp thu thập dữ liệu (sơ cấp, thứ cấp) và kỹ thuật phân tích dữ liệu. Việc xây dựng một cấu trúc luận văn logic ngay từ giai đoạn đề cương giúp người nghiên cứu có cái nhìn tổng thể, lường trước các khó khăn và phân bổ thời gian hợp lý cho từng giai đoạn, tránh tình trạng lan man, mất phương hướng khi bắt tay vào viết chi tiết.

3.1. Xây dựng cơ sở lý luận và tổng quan tài liệu vững chắc

Chương tổng quan tài liệu và cơ sở lý luận là xương sống của một luận văn. Mục đích của việc này không phải là sao chép hay tóm tắt lại kiến thức trong sách giáo khoa. Thay vào đó, người nghiên cứu cần đọc, tổng hợp, phân tích các công trình liên quan để xác định các lý thuyết nền tảng, các khái niệm chính, và các mô hình nghiên cứu đã có. Từ đó, lựa chọn hoặc xây dựng một khung lý thuyết phù hợp để định hướng cho việc phân tích thực trạng. Một phần tổng quan tốt sẽ chỉ ra được những gì đã được nghiên cứu, những gì còn tồn tại (khoảng trống nghiên cứu) và luận văn của tác giả sẽ đóng góp gì để lấp đầy khoảng trống đó.

3.2. Thiết lập mục tiêu đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Việc xác định rõ ràng mục tiêu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu giúp khoanh vùng vấn đề, đảm bảo tính khả thi. Cần phân biệt rõ “đối tượng nghiên cứu” (yếu tố trung tâm được tìm hiểu, ví dụ: năng lực cạnh tranh) và “khách thể nghiên cứu” (bối cảnh, nơi chứa đối tượng, ví dụ: các doanh nghiệp ngành dệt may). Phạm vi nghiên cứu cần được giới hạn cụ thể về không gian (ví dụ: tại một địa phương), thời gian (ví dụ: giai đoạn 2020-2023), và nội dung (tập trung vào một vài khía cạnh chính của đối tượng nghiên cứu). Sự rõ ràng ở bước này giúp tránh được việc thu thập thông tin không cần thiết và giữ cho luận văn tập trung, sâu sắc.

IV. Cách chọn phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng

Lựa chọn phương pháp nghiên cứu phù hợp là yếu tố quyết định đến độ tin cậy và giá trị của kết quả luận văn. Hai hướng tiếp cận chính trong nghiên cứu khoa học là định tính và định lượng, mỗi phương pháp có ưu và nhược điểm riêng, phù hợp với các loại câu hỏi nghiên cứu khác nhau. Phương pháp nghiên cứu định tính thường được sử dụng khi chủ đề còn mới, chưa được khám phá nhiều, hoặc khi mục tiêu là tìm hiểu sâu về ý nghĩa, trải nghiệm, quan điểm của con người. Dữ liệu của nghiên cứu định tính thường ở dạng văn bản, hình ảnh, âm thanh, được thu thập qua phỏng vấn sâu, thảo luận nhóm, hay quan sát tham gia. Phương pháp này cung cấp sự thấu hiểu sâu sắc (chiều sâu) nhưng thường thực hiện trên mẫu nhỏ và kết quả không nhằm mục đích khái quát hóa cho tổng thể lớn. Ngược lại, phương pháp nghiên cứu định lượng phù hợp khi chủ đề đã được xác định rõ, các khái niệm có thể đo lường được bằng con số. Mục tiêu của nó là mô tả, so sánh, hoặc kiểm định giả thuyết nghiên cứu về mối quan hệ giữa các biến số trên một mẫu lớn, mang tính đại diện. Dữ liệu được thu thập qua bảng hỏi khảo sát, thí nghiệm và được phân tích bằng các công cụ thống kê. Phương pháp này cho phép khái quát hóa kết quả (chiều rộng) nhưng có thể bỏ qua những sắc thái tinh tế của bối cảnh. Việc lựa chọn phương pháp nào phụ thuộc hoàn toàn vào câu hỏi nghiên cứu và mục tiêu đã đặt ra.

4.1. Đặc điểm của phương pháp nghiên cứu định tính

Nghiên cứu định tính tập trung vào việc khám phá và lý giải các hiện tượng xã hội một cách sâu sắc. Nó trả lời cho các câu hỏi “Tại sao?” và “Như thế nào?”. Các kỹ thuật thu thập dữ liệu phổ biến bao gồm phỏng vấn sâu không cấu trúc hoặc bán cấu trúc, thảo luận nhóm tập trung (focus group), và quan sát. Phân tích dữ liệu định tính là một quá trình diễn giải, tìm kiếm các chủ đề, mẫu hình và quy luật từ các dữ liệu phi số hóa. Điểm mạnh của phương pháp nghiên cứu định tính là khả năng cung cấp cái nhìn chi tiết, đa chiều và linh hoạt trong quá trình nghiên cứu. Tuy nhiên, nó có thể bị ảnh hưởng bởi tính chủ quan của nhà nghiên cứu và khó khái quát hóa kết quả.

4.2. Khi nào nên áp dụng phương pháp nghiên cứu định lượng

Phương pháp nghiên cứu định lượng được sử dụng để lượng hóa vấn đề, đo lường các biến số và phân tích chúng bằng công cụ thống kê. Nó phù hợp để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu đã được hình thành từ lý thuyết hoặc từ các nghiên cứu định tính trước đó. Các công cụ thu thập dữ liệu chính là bảng câu hỏi với các câu hỏi đóng và thang đo (ví dụ: thang đo Likert). Phân tích dữ liệu định lượng thường sử dụng các phần mềm chuyên dụng như phần mềm SPSS để thực hiện thống kê mô tả (tần suất, trung bình) và thống kê suy luận (kiểm định T-test, ANOVA, phân tích hồi quy). Phương pháp này mang lại kết quả khách quan, có độ tin cậy cao và khả năng khái quát hóa cho tổng thể.

V. Quy trình thu thập và phân tích dữ liệu nghiên cứu hiệu quả

Sau khi đã xác định được phương pháp nghiên cứu, bước tiếp theo là triển khai thu thập dữ liệu và phân tích. Đây là giai đoạn thực thi, biến kế hoạch trên giấy thành những kết quả cụ thể. Quy trình này đòi hỏi sự cẩn trọng và khoa học để đảm bảo thông tin thu được là chính xác và đáng tin cậy. Dữ liệu trong một luận văn thạc sĩ thường bao gồm hai loại chính: dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp là những thông tin đã có sẵn từ các nguồn như báo cáo thống kê, các nghiên cứu trước, sách báo, trang web của các cơ quan chính phủ. Dữ liệu sơ cấp là thông tin được người nghiên cứu trực tiếp thu thập lần đầu để phục vụ cho mục tiêu của mình, thông qua khảo sát, phỏng vấn, hay quan sát. Quá trình phân tích dữ liệu là bước chuyển hóa những dữ liệu thô thành thông tin có ý nghĩa, nhằm trả lời cho các câu hỏi nghiên cứu. Với dữ liệu định lượng, quá trình này thường bao gồm các bước: làm sạch dữ liệu, mã hóa, nhập liệu vào các phần mềm như phần mềm SPSS, sau đó tiến hành các phân tích thống kê từ mô tả đến suy luận. Với dữ liệu định tính, phân tích là quá trình gỡ băng, mã hóa, phân loại thông tin theo các chủ đề để tìm ra các quy luật và ý nghĩa sâu xa. Cuối cùng, kết quả phân tích cần được trình bày một cách rõ ràng, logic trong một báo cáo khoa học, sử dụng biểu đồ, bảng biểu để minh họa và diễn giải các phát hiện một cách khách quan.

5.1. Kỹ thuật thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp

Đối với dữ liệu thứ cấp, kỹ năng quan trọng là đánh giá độ tin cậy của nguồn tin. Cần ưu tiên các nguồn chính thống như Tổng cục Thống kê, các bộ ngành, các tổ chức quốc tế uy tín. Đối với dữ liệu sơ cấp, việc thiết kế công cụ thu thập là then chốt. Một bảng câu hỏi khảo sát tốt cần có câu hỏi rõ ràng, dễ hiểu, không định hướng câu trả lời, và có cấu trúc logic. Khi tiến hành phỏng vấn, kỹ năng lắng nghe, gợi mở và ghi chép trung thực là rất cần thiết để khai thác thông tin sâu. Kế hoạch chọn mẫu (ngẫu nhiên, phi ngẫu nhiên) và xác định cỡ mẫu cũng phải được cân nhắc kỹ để đảm bảo tính đại diện.

5.2. Hướng dẫn phân tích dữ liệu bằng phần mềm SPSS

Phần mềm SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) là công cụ mạnh mẽ cho việc phân tích dữ liệu định lượng. Quy trình cơ bản bao gồm: (1) Thiết kế biến trong Variable View; (2) Nhập hoặc import dữ liệu vào Data View; (3) Làm sạch dữ liệu để xử lý các giá trị thiếu hoặc ngoại lai; (4) Thực hiện các phân tích. Các phân tích phổ biến bao gồm thống kê mô tả (Frequencies, Descriptives) để tóm tắt đặc điểm mẫu, kiểm định độ tin cậy thang đo (Cronbach's Alpha), phân tích nhân tố khám phá (EFA), và các kiểm định suy luận như tương quan, hồi quy để kiểm định giả thuyết nghiên cứu. Việc lựa chọn phép phân tích nào phụ thuộc vào mục tiêu nghiên cứu và bản chất của dữ liệu.

VI. Bí quyết viết và bảo vệ luận văn thạc sĩ thành công mỹ mãn

Hoàn thành phần phân tích dữ liệu không có nghĩa là cuộc hành trình đã kết thúc. Giai đoạn viết báo cáo và bảo vệ trước hội đồng là những bước cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng để đi đến thành công. Kinh nghiệm viết luận văn cho thấy việc trình bày kết quả một cách khoa học, logic và thuyết phục là yếu tố quyết định. Cấu trúc luận văn thường theo một khuôn mẫu chuẩn, nhưng cách hành văn cần rõ ràng, súc tích theo phong cách Hemingway: câu ngắn, trực tiếp, tránh dùng đại từ nhân xưng. Một trong những yêu cầu nghiêm ngặt nhất của nghiên cứu khoa học là tính liêm chính học thuật. Vì vậy, việc trích dẫn tài liệu tham khảo một cách chính xác theo một chuẩn nhất định (ví dụ: APA) và lập danh mục tài liệu tham khảo đầy đủ là bắt buộc. Trước khi nộp, việc kiểm tra đạo văn bằng các phần mềm chuyên dụng là bước không thể bỏ qua để đảm bảo tính nguyên bản của công trình. Cuối cùng, buổi bảo vệ luận văn thạc sĩ là cơ hội để tác giả trình bày những đóng góp chính của mình và trả lời các câu hỏi phản biện từ hội đồng. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng về nội dung, slide trình bày, và tâm lý tự tin sẽ giúp học viên bảo vệ thành công kết quả nghiên cứu của mình. Đây là dấu mốc quan trọng, khẳng định năng lực và công sức đã bỏ ra trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.

6.1. Kinh nghiệm viết luận văn và kiểm tra đạo văn hiệu quả

Viết luận văn là một quá trình marathon, không phải chạy nước rút. Nên lập kế hoạch viết chi tiết cho từng chương và tuân thủ kỷ luật viết hàng ngày. Luôn bám sát đề cương đã được duyệt để tránh lạc đề. Sau khi hoàn thành bản thảo, cần dành thời gian để đọc lại, tự biên tập và sửa lỗi. Đặc biệt, kiểm tra đạo văn là một yêu cầu bắt buộc. Sử dụng các công cụ như Turnitin để rà soát và đảm bảo rằng mọi ý tưởng, dữ liệu vay mượn đều được trích dẫn tài liệu tham khảo đầy đủ và đúng quy cách. Một tỷ lệ tương đồng thấp là minh chứng cho sự làm việc nghiêm túc và độc lập của tác giả.

6.2. Kỹ năng trích dẫn và lập danh mục tài liệu tham khảo

Trích dẫn sai hoặc thiếu là một trong những lỗi học thuật nghiêm trọng. Cần nắm vững một kiểu trích dẫn (ví dụ: APA, Harvard) và áp dụng nhất quán trong toàn bộ luận văn. Mỗi khi một thông tin, số liệu, hoặc lập luận từ một nguồn khác được sử dụng, phải có trích dẫn trong bài (in-text citation). Cuối luận văn, danh mục tài liệu tham khảo phải liệt kê tất cả các nguồn đã được trích dẫn. Sử dụng các phần mềm quản lý tài liệu tham khảo như EndNote hay Mendeley có thể giúp quá trình này trở nên tự động và chính xác hơn, là một kinh nghiệm viết luận văn hữu ích.

6.3. Chuẩn bị cho buổi bảo vệ luận văn thạc sĩ thành công

Sự chuẩn bị quyết định đến 90% thành công của buổi bảo vệ luận văn thạc sĩ. Cần chuẩn bị một bài trình bày súc tích (khoảng 15-20 phút), tập trung vào những điểm chính: lý do chọn đề tài, câu hỏi và mục tiêu nghiên cứu, phương pháp, kết quả nổi bật và đóng góp của luận văn. Hãy dự đoán các câu hỏi có thể được hội đồng đặt ra và chuẩn bị câu trả lời. Thực hành trình bày nhiều lần, có thể với người hướng dẫn khoa học hoặc bạn bè, để tự tin và kiểm soát tốt thời gian. Trong buổi bảo vệ, hãy giữ thái độ bình tĩnh, cầu thị và bảo vệ các lập luận của mình một cách khoa học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRƯỜNG ðẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN Viện ðào tạo Sau ñại học PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU & Thực hiện Luận văn Thạc sĩ THẠC SĨ KHÓA 20 – THÁNG 10-11/2012 1 Mục tiêu ñào tạo thạc sĩ : Master Khác không học thạc sĩ ở chỗ nào ???? 2 Mục tiêu ñào tạo thạc sĩ : Master
Master là gì ? • Làm chủ một mảng kiến thức chuyên sâu (chuyên gia)
Thể hiện như thế nào ? • Nắm vững kiến thức • Biết vận dụng trong thực tế một cách có phương pháp ñể phân tích, nhận diện “vấn ñề” và giải quyết vấn ñề
Khác ñại học và tiến sĩ ở chỗ nào ? • ðại học dừng ở “biết và hiểu” kiến thức • Tiến sĩ ñi sâu vào nghiên cứu nền tảng của kiến thức (lý luận), ñể phát hiện các kiến thức mới 3 Luận văn thạc sĩ 1. Một công trình nghiên cứu khoa học ñộc lập
Là cái gì ? 2. Mức ñộ am hiểu về kiến thức chuyên môn 3. Khả năng vận dụng phương pháp nghiên cứu và kiến thức trong giải quyết vấn ñề (*)
ðể làm gì ? Với Với người học người dạy VIẾT “NÓ” RA * Quy chế hiện hành về ñào tạo thạc sĩ 4 Giá trị của luận văn thạc sĩ
Tính khoa học • Cơ sở vững chắc (lý thuyết) • Khách quan (minh chứng) • Chặt chẽ, tin cậy (diễn ñạt, lập luận)
Tính ứng dụng • Giá trị sử dụng (xuất phát từ thực tế) • Góp phần giải quyết vấn ñề quản lý 5 Làm cách nào ñể ñạt ñược Thái ñộ Kiến thức GIÁ TRỊ Phương pháp Kỹ năng 6 MỤC TIÊU MÔN HỌC: 1.

Hiểu ñược nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu là gì; 2. Vận dụng ñược vào quá trình nghiên cứu và viết luận văn; 3. Hoàn thành luận văn thạc sĩ : CÓ GIÁ TRỊ Không phải là “Sao chép luận văn” hay “Viết báo cáo tổng kết”. 7 HAI NỘI DUNG CHÍNH Phần 1 Phần 2 Nghiên cứu và ứng Triển khai PPNC dụng PPNC trong trong thực hiện ñịnh hướng ñề tài luận văn thạc sĩ luận văn thạc sĩ 8 Nội dung chính Phần I I – Khái quát chung v nghiên cu khoa hc Nghiên cứu khoa học là gì? Các yêu cầu cơ bản của một nghiên cứu khoa học II- ng dng PPNC trong ñnh h !ng ñ tài Lựa chọn ñề tài Xây dựng bản thuyết minh ñề tài 9 Nội dung chính Phần II III – Quy trình nghiên cu khoa hc Xác ñịnh vấn ñề, hình thành mục tiêu nghiên cứu Tổng quan tài liệu – xây dựng cơ sở lý thuyết Thu thập và xử lý dữ liệu (sơ cấp, thứ cấp) Phân tích và khai thác thông tin Viết báo cáo (luận văn) IV – Hai h !ng nghiên cu c( b*n : ñnh tính và ñnh l .ng Nghiên cứu ñịnh tính Nghiên cứu ñịnh lượng 10 Phần 1 NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU I – Khái quát chung v NCKH II – ng dng PPNC trong ñnh h !ng ñ tài 11 Khái quát chung về nghiên cứu khoa học NGHIÊN CỨU LÀ GÌ?
.là quá trình “quan sát” sự vật, hiện tượng nhằm phát triển tri thức mới  Tri thc là gì ??? 12 Thế nào là tri thức mới ? “Bí quyết sống lâu”.

Chỉ hút thuốc, không uống rượu: Lâm Bưu thọ 63 tuổi. Chỉ uống rượu, không hút thuốc: Chu Ân Lai thọ 73 tuổi. Vừa uống rượu, vừa hút thuốc: Mao Trạch ðông thọ 83 tuổi. Vừa uống rượu, vừa hút thuốc, vừa ñánh bài: ðặng Tiểu Bình thọ 93 tuổi.

Vừa uống rượu, vừa hút thuốc, vừa ñánh bài lại có cả vợ bé: Trương Học Lương thọ 103 tuổi. Không uống rượu, không hút thuốc, không ñánh bài cũng không có bạn gái, chỉ làm người tốt việc tốt: Lôi Phong hưởng dương 23 tuổi. KẾT LUẬN VỀ ðIỀU RÚT RA ? 13 Khái quát chung về nghiên cứu khoa học TRI THỨC LÀ GÌ?
.hiểu biết về sự thật ẩn chứa trong các sự vật hiện tượng
… thông tin ñược hệ thống hóa, kiểm nghiệm, sử dụng vào mục ñích cụ thể • Tin cậy • Xác thực • ðã ñược chứng minh 14 Nghiên cứu: tìm ra tri thức mới Tổng hợp, phân tích dữ liệu Dữ liệu Thông tin Tri thức ðúc kết, tìm ra xu hướng, quy luật Dữ liệu là những bằng chứng thực tế Thông tin là những kiến thức rút ra ñược từ dữ liệu Tri thức là những xu hướng, quy luật của các hiện tượng tự nhiên, xã hội ñúc kết từ sự tổng hợp các thông tin 15 Khái quát chung về NCKH: NGHIÊN CỨU TRI THỨC MỚI như thế nào? Nghiên cứu : • Có quá trình “quan sát” hiện tượng • Hiểu, kế thừa tri thức “cũ” • Tìm hiểu và ñề xuất tri thức “mới”  ð2 làm gì ??? 16 Khái quát chung về NCKH: NGHIÊN CỨU TRI THỨC MỚI ñể làm gì ? Kinh nghiệm Linh cảm Giải quyết Xây dựng thủy ñiện Giảm ùn tắc giao thông tại vấn ñề quản lý Hà Nội Sông Tranh thực tiễn Hiểu biết Tri thức mới sẵn có Khi nào cần 17 ? Vấn ñề có thể gặp 1)Hạn chế rủi ro tín dụng của ngân hàng XXX 2)Nâng cao hiệu quả kinh doanh công ty YYY 3)Hoàn thiện công tác quản lý ZZZ - Ai ñặt ra các vấn ñề trên? => Nhà quản lý - Ai giải quyết các vấn ñề trên => Nhà quản lý => Nhà quản lý ñưa ra quyết ñịnh dựa vào ñâu? 18 Nguồn thông tin Câu hỏi và Trả lời Ra quyết ñịnh Kết quả Thông tin mới Mô hình phân Nghiên cứu tích, khai thác Nghiên cứu thông tin Trả lời KẾT QUẢ Câu hỏi KẾT QUẢ (doanh số, lợi nhuận, (doanh số, lợi nhuận, phản ứng của khách Hệ phản ứng của khách Hệ thống thống hỗ hỗ Các Các quyết quyết hàng. Nguồnthông thôngtin tin CƠ CƠ SỞ SỞ trợ hàng.

Nguồn trợ ra ra quyết quyết ñịnh ñịnh ñịnh ñịnh quản quản lý lý nội bộ DỮ DỮ LIỆU LIỆU nội bộ Chuyên gia Nguồn thông tin công nghệ Nguồn thông tin thông tin bên ngoài bên ngoài Phản hồi Perrault & McCarthy, Essentials of Marketing, Mc Graw Hill, 19 2003 Vấn ñề quản lý  Nghiên cứu
Hãy ñưa ra ví dụ về câu hỏi (vấn ñề) quản lý mà anh/chị cho rằng cần có nghiên cứu ñể trợ giúp cho quá trình giải quyết và ra quyết ñịnh (Có thể sử dụng luôn chủ ñề luận văn dự kiến của anh/chị) Cần?? Cóthể Có thể?? Cần Khôngcần cần?? khôngthể không thể?? Không 20 Thuộc tính của nghiên cứu khoa học
Khách quan, trung thực
Chính xác, chặt chẽ
Sáng tạo và phát triển Phương pháp Quy trình thực hiện Thực hiện 21 Mối quan hệ PPNC - kết quả nghiên cứu
Kết quả nghiên cứu phụ thuộc cơ bản vào phương pháp nghiên cứu
Mức ñộ chấp nhận kết quả nghiên cứu phụ thuộc vào mức ñộ chấp nhận phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu cần ñược mô tả rõ ràng và chi tiết ñể nếu ai ñó lặp lại nghiên cứu này họ có thể làm ñúng như bạn ñã làm 22
“Người Việt Nam hạnh phúc thứ hai trên thế giới” ðánh giá của Quỹ Kinh tế mới (NEF) dựa trên chỉ số hành tinh hạnh phúc (HPI) công bố tháng 6 /2012 http://vnexpress.net/gl/the-gioi/2012/06/nguoi-viet-hanh-phuc-thu-nhi-the-gioi/ http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/tuanvietnam/77166/nguoi-viet-nam-co-hanh-phuc-thu-2-the-gioi-.html TIN ðƯỢC KHÔNG ? 23 Mối quan hệ PPNC - kết quả nghiên cứu Tranh cãi quanh nghiên cu c5a TS. Trnh Hòa Bình tháng 10 - 2010 Câu hỏi của nhà quản lý : Có nên cấm games online ? Vấn ñề nghiên cứu : Tác ñộng của games online tới người sử dụng 24 “Phương pháp nghiên cứu” là gì ?
Cách tiếp cận
Hệ thống quy trình
Hệ thống các công cụ, kỹ thuật • Thu thập dữ liệu • Phân tích • Trình bày 25 Phương pháp nghiên cứu ??? 3. Ph (ng pháp nghiên cu Trong quá trình nghiên cứu, luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu ñó là: phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử; phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê và so sánh. Ngoài ra còn thu thập thông tin, tài liệu, số liệu từ các cơ quan Bộ ngành Trung ương và ñịa phương.

(CPN, LuBn văn thDc sĩ K.16, ðHKTQD) 26 Phương pháp nghiên cứu ??? 4. Ph (ng pháp nghiên cu Trong quá trình thKc hiLn luBn văn, các ph (ng pháp phân tích, so sánh, tNng h.p, s( ñO, bi2u mPu .c sQ dng ñ2 nghiên cu.16, ðHKTQD 27  THIRU HITU BIRT VU PHVWNG PHÁP NGHIÊN CU KHOA H]C 28 “Phương pháp nghiên cứu” là gì ?
Cách tiếp cận
Hệ thống quy trình
Hệ thống các công cụ, kỹ thuật • Thu thập dữ liệu • Phân tích • Trình bày 29
Ví dụ minh họa 30 Kết thúc nội dung, các anh, chị hiểu
Luận văn thạc sĩ là gì và ñể làm gì • Một công trình NCKH • Chứng minh khả năng làm chủ kiến thức và khả năng vận dụng ñể giải quyết thực tiễn
Giá trị của luận văn thạc sĩ = NCKH ở ñâu • Tính khoa học : khách quan, tin cậy, logic chặt chẽ • Tính ứng dụng: giải quyết vấn ñề thực tiễn
Phương pháp nghiên cứu là gì và ñể làm gì • Hệ thống PP luận, tư duy, quy trình, kỹ thuật… • ðảm bảo giá trị cho kết quả nghiên cứu 31 Phần 1 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU I – Khái quát chung v nghiên cu khoa hc II – ng dng PPNC trong ñnh h !ng ñ tài 32 LỰA CHỌN ðỀ TÀI – XÁC ðỊNH VẤN ðỀ NGHIÊN CỨU CÂU HỎI QUẢN LÝ Khi nào cần nghiên cứu ? Anh A có 5 tỷ, nên ñầu tư vào bất ñộng sản, chứng khoán, ñô la hay vàng ? Nhãn hiệu Romano có nên ñầu tư phát triển kem dưỡng da cho nam giới ? Có nên tạm dừng học ñể lấy vợ (chồng) ?  CÂU HỎI NGHIÊN CỨU 33 Lựa chọn ðề tài nghiên cứu
Trả lời câu hỏi NC khác gì trả lời câu hỏi QL
Kinh nghiệm lựa chọn: ⇒ Thấy vấn ñề hay? ⇒ Thấy vấn ñề cần thiết? ⇒ Thấy vấn ñề sẵn có?