PHẦN MỞ ĐẦU Giáo dục thể chất (GDTC) là một trong những mục tiêu giáo dục toàn diện của Đảng và Nhà nước ta, và nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân. GDTC được hiểu là “Quá trình sư phạm nhằm giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ, hoàn thiện về thể chất và nhân cách, nâng cao khả năng làm việc, kéo dài tuổi thọ của con người”. Nhà giáo nhân dân Vũ Đức Thu đã từng khẳng định: GDTC là một lĩnh vực thể dục thể thao xã hội với nhiệm vụ: “Phát triển toàn diện các tố chất thể lực, và trên cơ sở đó phát triển các năng lực thể chất, đảm bảo hoàn thiện về thể hình, củng cố sức khỏe, hình thành theo hệ thống và tiến hành hoàn thiện đến mức cần thiết các kỹ năng và kỹ xảo quan trọng cho cuộc sống”. Đồng thời chương trình GDTC trong các trường Đại học (ĐH), Cao đẳng (CĐ) và Trung học chuyên nghiệp nhằm giải quyết các nhiệm vụ giáo dục đó là: trang bị kiến thức, kỹ năng và rèn luyện thể lực cho sinh viên”.
Chúng ta đang sống trong thời đại bùng nổ thông tin mà ở đó khối lượng tri thức của loài người tăng lên với một tốc độ cực kỳ nhanh chóng. Người ta tính được sau 10 năm thì lượng tri thức tăng lên gấp đôi. Đứng trước thực tế này, giáo dục nhà trường đã có những thay đổi căn bản: từ quan niệm “học tập chỉ trong một thời gian nhất định” sang quan niệm “học thường xuyên, liên tục, học suốt đời”. Để có thể học tập suốt đời đạt hiệu quả, đương nhiên mỗi người phải lựa chọn cho mình một cách phù hợp nhất, lấy tự học làm nền tảng.
ĐH là cấp bậc học mà ở đây sinh viên đã đạt được một sự phát triển tư duy tương đối hoàn chỉnh và là ngưỡng cửa cuối cùng cho sinh viên chuẩn bị bước vào đời. Vì vậy, điều quan trọng nhất trong giảng dạy cho sinh viên ở các trường ĐH là dạy cho sinh viên cách học. Việc giáo dục tâm lý hiện nay tập trung chủ yếu vào động lực nội tại và việc học tập độc lập để đạt được phần nào kết quả này (Pintrich, 1999; Cheng, 2001). Trên thế giới đã có rất nhiều công trình nghiên cứu được tiến hành trong lĩnh vực giáo dục.
Những nghiên cứu này đã chứng minh rằng phương pháp học tập tự điều chỉnh của sinh viên có thể nâng cao thành tích học tập cũng như tạo ra động lực học tập cho sinh viên (Lin & Chen, 1995; Pintrich, 1999; Zimmerman & Martinez-Pons, 1986). Trong lĩnh vực thể thao thành tích cao, một số nhà nghiên cứu cũng đã tìm hiểu mối quan hệ giữa phương pháp học tập tự điều chỉnh và thành tích (Anshel & Porter, 1996; Kitsantas & Zimmermam, 1998; 2 Nietfeld J. Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự tương tác giữa việc tự điều chỉnh trong học tập và thành tích. Tuy nhiên, hiện nay có rất ít công trình nghiên cứu về phương pháp học tập tự điều chỉnh của sinh viên trong các lớp học GDTC tại các trường ĐH, CĐ.
Đây là điều rất cần thiết để nghiên cứu và giúp chúng ta hiểu được lợi ích của việc sử dụng phương pháp học tập tự điều chỉnh của sinh viên trong chương trình giảng dạy GDTC tại các trường ĐH không chuyên ở Việt Nam. [39], [52], [82], [87], [98], [106], [139] Phương pháp học tập tự điều chỉnh được hiểu là một phương pháp học tập cho phép cá nhân phát triển quá trình học tập theo mục tiêu định hướng của bản thân. Điều này không chỉ khuyến khích cho việc học tập cá nhân, mà còn tạo cơ hội cho sinh viên tham gia vào quá trình học tập như thiết lập mục tiêu, tự kiểm tra, tự đánh giá, tự củng cố và tìm kiếm sự giúp đỡ từ người khác. Piaget và Vygotsky (trong trích dẫn của Chen, 1996) cho rằng mục tiêu quan trọng trong dạy học nên dẫn sinh viên vào các hoạt động tâm lý tự nhiên và tham gia một cách tích cực, để sinh viên có thể chủ động tìm hiểu và suy nghĩ, qua đó có thể giúp cho sinh viên xây dựng kiến thức cho mình.
Do đó, việc tự điều chỉnh trong học tập là một phương pháp học tập quan trọng cho phép các cá nhân sử dụng các kỹ năng và xây dựng kiến thức. Từ đó tự điều chỉnh có thể được định nghĩa là việc duy trì và kích hoạt các nhận thức, hành vi cá nhân và động lực của riêng mỗi cá nhân (Karoly, 1993). [51], [81] Tự điều chỉnh trong học tập là một quá trình học tập tích hợp trong đó người học kiểm soát động lực, nhận thức và hành vi cá nhân của họ. Nó bao gồm 2 tiểu trình: niềm tin về động cơ và sử dụng chiến lược, và có thể được xem như là sự tích hợp của “Nỗ lực” và “Kỹ năng”.
“Nỗ lực” đề cập đến mục tiêu của người học, giá trị và kỳ vọng (hoặc định hướng động cơ). “Kỹ năng” đề cập đến việc người học sử dụng các chiến lược khác nhau trong nhận thức, siêu nhận thức và quản lý tiềm năng cá nhân (Garcia, 1995). Nhiều công trình nghiên cứu quốc tế về GDTC đã tập trung vào sự trình diễn về kỹ năng vận động, nhưng lại có rất ít kết quả được công bố có liên quan đến phương pháp học tập của sinh viên trong lớp học GDTC. Ở Việt Nam hiện nay cũng có rất ít công trình nghiên cứu về phương pháp học tập cho sinh viên trong các lớp học GDTC tại các trường ĐH, CĐ.
[67] 3 Bộ môn GDTC Trường ĐH Tài chính – Marketing cũng đã có những bước phát triển nhất định. Từ tháng 12/2013 trở về trước, Bộ môn Giáo dục quốc phòng (GDQP) và Thể chất chịu sự quản lý và sinh hoạt tại Khoa Cơ bản. Tháng 1/2014, Khoa Giáo dục quốc phòng và Giáo dục thể chất (K.GDQP & GDTC) được thành lập. Đến tháng 6/2014, Khoa đã thành lập Bộ môn GDQP và Bộ môn GDTC.
Hiện nay, Bộ môn GDTC giảng dạy cho sinh viên năm nhất và năm hai với các học phần theo khung quy định của Bộ giáo dục và đào tạo (BGD&ĐT), chủ yếu vẫn sử dụng phương pháp học tập truyền thống cho sinh viên. Để bắt kịp với xu thế của thời đại, Bộ môn GDTC cần có những cải tiến và áp dụng các phương pháp học tập tích cực, kích thích động cơ học tập và phát huy được tối đa năng lực của sinh viên nhằm đạt được hiệu quả học tập cao nhất. Với những lý do nêu trên, việc nghiên cứu luận án “Ứng dụng phương pháp học tập tự điều chỉnh của sinh viên trong học tập môn GDTC cho sinh viên Trường Đại học Tài chính – Marketing” là việc làm quan trọng và cần thiết. Mục đích ngh ên cứu Tìm hiểu và đánh giá thực trạng giảng dạy và học tập môn GDTC tại Trường ĐH Tài chính – Marketing và một số trường ĐH không chuyên trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh (TP.
Qua đó xây dựng và thực nghiệm chương trình ứng dụng phương pháp học tập tự điều chỉnh của sinh viên trong học tập môn GDTC nhằm nâng cao hiệu quả học tập môn GDTC cho sinh viên Trường ĐH Tài chính – Marketing. Mục t êu ngh ên cứu Mục t êu 1: Đánh giá thực trạng giảng dạy và học tập môn GDTC tại Trường ĐH Tài chính – Marketing và một số trường ĐH không chuyên trên địa bàn TP. Mục t êu 2: Xây dựng chương trình thực nghiệm ứng dụng phương pháp học tập tự điều chỉnh của sinh viên trong học tập môn GDTC cho sinh viên Trường ĐH Tài chính – Marketing. Mục t êu 3: Đánh giá hiệu quả việc ứng dụng phương pháp học tập tự điều chỉnh của sinh viên trong học tập môn GDTC trong chương trình thực nghiệm cho sinh viên Trường ĐH Tài chính – Marketing.
4 Giả thuyết khoa học của đề tài Trên cơ sở đánh giá thực trạng về công tác giảng dạy và học tập môn GDTC tại Trường ĐH Tài chính - Marketing để chứng minh những hạn chế còn tồn tại về phương pháp học tập môn GDTC của sinh viên hiện nay, nghiên cứu xây dựng và ứng dụng phương pháp học tập tự điều chỉnh của sinh viên có thể nâng cao chất lượng học tập môn GDTC, đạt được sự hài lòng và đạt kết quả cao sau khi kết thúc môn cho sinh viên Trường ĐH Tài chính - Marketing, đồng thời góp phần cải tiến phương pháp dạy và học tốt hơn so với phương pháp học tập môn GDTC hiện nay tại Nhà trường. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Nghiên cứu về phương pháp học tập tự điều chỉnh của sinh viên trong học tập môn GDTC và thực nghiệm phương pháp học tập tự điều chỉnh của sinh viên trong học tập môn GDTC tự chọn Bóng rổ cho sinh viên Trường ĐH Tài chính – Marketing. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn - Nghiên cứu đánh giá thực trạng giảng dạy và học tập môn GDTC tại Trường ĐH Tài chính – Marketing và một số trường ĐH không chuyên trên địa bàn TP. HCM về chương trình giảng dạy, đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, trang thiết bị và đặc biệt là về việc học tập môn GDTC hiện nay và sự hài lòng sau khi kết thúc lớp học GDTC của sinh viên Trường ĐH Tài chính – Marketing nhằm làm nổi bật việc cần thiết phải sử dụng các phương pháp học tập mới nhằm nâng cao hiệu quả học tập môn GDTC cho sinh viên và việc ứng dụng phương pháp học tập tự điều chỉnh của sinh viên trong học tập môn GDTC là khả thi và cần thiết.
- Xây dựng chương trình thực nghiệm ứng dụng phương pháp học tập tự điều chỉnh của sinh viên trong học tập môn GDTC cho sinh viên Trường ĐH Tài chính – Marketing thay thế cho phương pháp học tập GDTC hiện nay. - Đánh giá hiệu quả của việc ứng dụng phương pháp học tập tự điều chỉnh của sinh viên trong học tập môn GDTC cho sinh viên Trường ĐH Tài chính – Marketing so với phương pháp học tập GDTC hiện nay. Từ đó có thể nhân rộng việc áp dụng phương pháp này cho các học phần tự chọn khác tại Trường ĐH Tài chính – Marketing nói riêng và các trường ĐH, CĐ không chuyên trên cả nước nói chung. 5 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.
Quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ của Đảng về TDTT, chiến lƣợc ph t triển TDTT nƣớc ta từ nay đến năm 2020 Chăm sóc sức khỏe, tăng cường thể chất của nhân dân được coi là một nhiệm vụ quan trọng của Đảng và Chính phủ.