Nghiên cứu cải tiến chương trình bóng đá học đường đến sự phát triển thể chất của nam học sinh tiểu học khối lớp 3 thành phố hồ chí minh

Nghiên cứu cải tiến chương trình bóng đá học đường cho nam sinh lớp 3 tại TP.HCM. Phát triển thể chất, nâng cao kỹ năng bóng đá hiệu quả.

• Tác giả: Lê Hoàng Sơn Châu
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Thể Dục Thể Thao Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Giáo dục học
• Đề tài: Nghiên Cứu Cải Tiến Chương Trình Bóng Đá Học Đường Đến Sự Phát Triển Thể Chất Của Nam Học Sinh Tiểu Học Khối Lớp 3 Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Quan điểm của Đảng về công tác GDTC và hoạt động TDTT trường học
• 1.2. Một số khái niệm liên quan đến nghiên cứu
• 1.3. Bóng đá học đường tại Thành phố Hồ Chí Minh
• 1.4. Mục đích - Nhiệm vụ - Yêu cầu
• 1.5. Công tác đào tạo bóng đá học đường
• 1.6. Kết quả thực hiện chương trình Bóng đá học đường dành cho học sinh Tiểu học tại Thành phố Hồ Chí Minh
• 1.7. Đặc điểm tâm sinh lý và thể lực của lứa tuổi tiểu học
• 1.7.1. Đặc điểm tâm lý
• 1.7.2. Đặc điểm sinh lý
• 1.7.3. Đặc điểm các tố chất thể lực
• 1.8. Công trình nghiên cứu khoa học liên quan
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2.1. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
• 2.2.2. Địa điểm và cơ quan phối hợp nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu
• 2.3.2. Phương pháp phỏng vấn
• 2.3.3. Phương pháp chọn mẫu
• 2.3.4. Phương pháp kiểm tra y sinh
• 2.3.5. Phương pháp nhân trắc
• 2.3.6. Phương pháp kiểm tra sư phạm
• 2.3.7. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
• 2.3.8. Phương pháp toán học thống kê
• 2.4. Tổ chức nghiên cứu
• 2.4.1. Địa điểm nghiên cứu
• 2.4.2. Kế hoạch nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 3.1. Thực trạng chương trình bóng đá học đường của nam học sinh Tiểu học khối lớp 3 Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.1.1. Xây dựng công cụ nghiên cứu
• 3.1.2. Đánh giá thực trạng nội dung chương trình bóng đá học đường của nam học sinh Tiểu học khối lớp 3 tại Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.1.3. Thực trạng thể chất của nhóm nam học sinh khối lớp 3 nội thành và ngoại thành
• 3.2. Cải tiến chương trình bóng đá học đường cho nam học sinh Tiểu học khối lớp 3 Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.2.1. Nguyên tắc cải tiến chương trình môn Bóng đá học đường
• 3.2.2. Một số yêu cầu khi thực hiện cải tiến nội dung chương trình
• 3.2.3. Lựa chọn nội dung cải tiến chương trình bóng đá học đường
• 3.2.4. Chương trình cải tiến bóng đá học đường
• 3.2.5. Bàn luận chương trình cải tiến bóng đá học đường
• 3.3. Đánh giá hiệu quả tác động của chương trình cải tiến bóng đá học đường cho nam học sinh Tiểu học khối lớp 3 Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.3.1. Sự phát triển thể chất của nam học sinh khối lớp 3 nội thành tham gia chương trình cải tiến bóng đá học đường Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.3.2. Sự phát triển thể chất của nam học sinh khối lớp 3 ngoại thành tham gia chương trình cải tiến bóng đá học đường Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.3.3. Sự phát triển kỹ thuật bóng đá của nam học sinh tham gia chương trình cải tiến bóng đá học đường Thành phố Hồ Chí Minh
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Bóng Đá Học Đường TP

Nghiên cứu cải tiến chương trình bóng đá học đường tại TP.HCM tập trung vào phát triển thể chất nam sinh tiểu học. Giáo dục thể chất (GDTC) đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành thói quen vận động và nâng cao sức khỏe cho học sinh. Bậc tiểu học là nền tảng cho sự phát triển toàn diện. Đề án bóng đá học đường TP.HCM từ 2014-2018 đã tạo vườn ươm tài năng. Chương trình này thúc đẩy GDTC và phong trào thể thao trường học, tăng cường sức khỏe và phát triển các tố chất thể lực. Cần có sự phối hợp giữa ngành giáo dục và thể thao, đảm bảo chương trình phù hợp với lứa tuổi và có đủ trang thiết bị. Đảng và Nhà nước luôn chú trọng đến công tác đổi mới nhằm phát triển GDTC. GDTC là yếu tố quan trọng của giáo dục con người mới phát triển toàn diện, đồng thời giữ vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển sự nghiệp TDTT.

Chính phủ đã ban hành QĐ số 2198/QĐ-TTg về Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2020, với quan điểm “Phát triển thể dục, thể thao là yếu tố quan trọng trong chính sách phát triển kinh tế - xã hội của đất nước nhằm bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người.

Vì vậy, việc nghiên cứu bóng đá học đường TP.HCM có ý nghĩa thiết thực.

1.1. Bóng đá học đường Mục tiêu và nhiệm vụ cốt lõi

Mục tiêu chính của bóng đá học đường là thúc đẩy phong trào thể thao, nâng cao sức khỏe, và phát triển kỹ năng cho học sinh. Nhiệm vụ bao gồm xây dựng chương trình phù hợp, đào tạo giáo viên, cung cấp cơ sở vật chất, và tổ chức các hoạt động thể thao. Cần đảm bảo chương trình bóng đá học đường gắn liền với giáo dục toàn diện, tạo môi trường vui chơi lành mạnh, và phát hiện tài năng trẻ. Chương trình cần phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý và thể lực của lứa tuổi tiểu học. Cần đảm bảo đầy đủ các phương tiện, trang thiết bị dụng cụ phục vụ cho việc giảng dạy.

1.2. GDTC Vai trò nền tảng trong giáo dục thể chất

GDTC là môn học bắt buộc, trang bị kiến thức, kỹ năng vận động cơ bản, hình thành thói quen luyện tập để nâng cao sức khỏe, phát triển thể lực, tầm vóc. GDTC góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện. Sức khỏe và thể lực học sinh là mục tiêu số một. Học sinh tiểu học cần vui chơi, giải trí, tập luyện TDTT. Phương pháp “học bằng chơi, chơi mà học” kích thích sự tò mò, giúp các em phát triển năng lực nhận biết, tư duy, nhảy cảm, quan sát. GDTC là một trong những hình thức hoạt động cơ bản có định hướng rõ của TDTT trong xã hội.”

II. Thách Thức Cải Tiến Bóng Đá Tiểu Học TP

Chương trình bóng đá tiểu học hiện nay còn nhiều hạn chế. Hướng dẫn giảng dạy còn cứng nhắc, máy móc. Thời gian tập luyện còn ít, chỉ 01 buổi/tuần. Số lượng học sinh tham gia còn hạn chế. Chương trình chưa quan tâm đến sự phong phú về nội dung, thời lượng, tính hứng thú, và phát triển thể chất học sinh. Thiếu công trình nghiên cứu khoa học mang tính hệ thống về chương trình bóng đá học đường cho lứa tuổi tiểu học. Cần cải tiến chương trình bóng đá để nâng cao sức khỏe và phát triển thể chất cho học sinh. Mục đích nghiên cứu là khảo sát thực trạng, đánh giá tác động, và cải tiến chương trình khoa học và hiệu quả hơn. Cần xây dựng các tiêu chí đánh giá thực trạng bóng đá học đường. Đồng thời, cần phân tích thực trạng hoạt động bóng đá học đường của nam học sinh Tiểu học khối lớp 3 Thành phố Hồ Chí Minh.

2.1. Thực trạng chương trình bóng đá học đường hiện tại

Chương trình bóng đá học đường hiện tại còn nhiều hạn chế về nội dung, phương pháp, và cơ sở vật chất. Giáo án cứng nhắc, thiếu linh hoạt, không phù hợp với sự đa dạng của học sinh. Cần đánh giá thực trạng và đưa ra giải pháp cải tiến chương trình để đáp ứng nhu cầu và sở thích của học sinh. Cần đảm bảo chương trình bóng đá học đường được tổ chức khoa học, hướng dẫn giảng dạy một cách linh hoạt, sáng tạo, không bị gò bó bởi bộ giáo án cứng nhắc.

2.2. Hạn chế về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên

Cơ sở vật chất còn thiếu thốn, sân bãi, dụng cụ tập luyện chưa đáp ứng được yêu cầu. Đội ngũ giáo viên còn thiếu về số lượng và chất lượng, chưa được đào tạo chuyên sâu về bóng đá trẻ em. Cần đầu tư vào cơ sở vật chất, nâng cao trình độ giáo viên, và tạo điều kiện cho giáo viên tham gia các khóa tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn. Mặc dù chương trình bóng đá học đường dành cho học sinh đã có nhiều sửa đổi đặc biệt là đối với bậc tiểu học, tuy nhiên, chương bóng đá học đường vẫn chưa được tổ chức khoa học. Cần đảm bảo đầy đủ các phương tiện, trang thiết bị dụng cụ phục vụ cho việc giảng dạy; Giáo viên tham gia giảng dạy phải có năng lực sư phạm, khả năng thị phạm động tác

III. Phương Pháp Cải Tiến Thể Chất Nam Sinh TP

Cải tiến chương trình cần dựa trên nguyên tắc khoa học, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi, và tạo hứng thú cho học sinh. Cần lựa chọn nội dung cải tiến phù hợp, xây dựng chương trình chi tiết, và đánh giá hiệu quả tác động. Cần tạo thêm phong phú về nội dung và thời lượng, tính hứng thú và phát triển thể chất cho học sinh. Nên cải tiến chương trình môn Bóng đá học đường. Các nguyên tắc cải tiến chương trình phải được tuân thủ. Một số yêu cầu khi thực hiện cải tiến nội dung chương trình cần được đáp ứng. Cần đảm bảo sự phát triển thể chất và kỹ thuật bóng đá cho học sinh.

3.1. Lựa chọn nội dung cải tiến chương trình bóng đá

Nội dung cải tiến cần tập trung vào phát triển kỹ năng cơ bản, kỹ năng nâng cao, chiến thuật, và thể lực. Cần lựa chọn các bài tập phù hợp với lứa tuổi, tạo sự hứng thú cho học sinh. Cần đảm bảo sự cân bằng giữa các nội dung, không quá tải cho học sinh. Nguyên tắc cải tiến chương trình môn Bóng đá học đường. Cần thiết kế chương trình chi tiết, dễ hiểu, dễ thực hiện. Chương trình cần có mục tiêu rõ ràng, nội dung cụ thể, phương pháp phù hợp, và đánh giá hiệu quả.

3.2. Phát triển chương trình cải tiến bóng đá học đường

Chương trình cải tiến cần bao gồm các giai đoạn: khởi động, làm quen với bóng, kỹ năng cơ bản, kỹ năng nâng cao, chiến thuật, và thi đấu. Cần có sự phối hợp giữa giáo viên, huấn luyện viên, và phụ huynh. Cần tạo môi trường tập luyện tích cực, khuyến khích học sinh phát huy khả năng. Chương trình cần đảm bảo tính khoa học, sư phạm, và thực tiễn. Cần chú trọng đến sự an toàn của học sinh trong quá trình tập luyện.

IV. Ứng Dụng Hiệu Quả Chương Trình Bóng Đá Học Đường 54 ký tự

Chương trình cải tiến cần được ứng dụng vào thực tế, đánh giá hiệu quả tác động đến sự phát triển thể chất nam sinh tiểu học. Cần theo dõi sự tiến bộ của học sinh về chiều cao, cân nặng, sức bền, sức mạnh, và tốc độ. Cần so sánh kết quả giữa nhóm học sinh tham gia chương trình cải tiến và nhóm học sinh học theo chương trình cũ. Cần thu thập ý kiến phản hồi từ học sinh, giáo viên, và phụ huynh. Việc ứng dụng chương trình cải tiến bóng đá học đường cho nam học sinh Tiểu học khối lớp 3 Thành phố Hồ Chí Minh. Cần Đánh giá hiệu quả tác động của chương trình cải tiến bóng đá học đường đối với sự phát triển thể chất của nam học sinh Tiểu học khối lớp 3 Thành phố Hồ Chí Minh.

4.1. Đánh giá sự phát triển thể chất và kỹ thuật

Đánh giá sự phát triển thể chất thông qua các chỉ số: chiều cao, cân nặng, vòng ngực, sức bền, sức mạnh, tốc độ, và sự linh hoạt. Đánh giá sự phát triển kỹ thuật thông qua các bài kiểm tra kỹ năng: dẫn bóng, chuyền bóng, sút bóng, và tranh chấp bóng. Đánh giá sự phát triển thể chất của nam học sinh khối lớp 3 nội thành tham gia chương trình cải tiến bóng đá học đường Thành phố Hồ Chí Minh. Cần so sánh kết quả trước và sau khi tham gia chương trình, so sánh với tiêu chuẩn của Bộ GD&ĐT và WHO.

4.2. Khảo sát ý kiến học sinh giáo viên phụ huynh

Khảo sát ý kiến học sinh về sự hứng thú, yêu thích, và lợi ích của chương trình. Khảo sát ý kiến giáo viên về tính khả thi, hiệu quả, và những khó khăn trong quá trình thực hiện. Khảo sát ý kiến phụ huynh về sự thay đổi của con em sau khi tham gia chương trình. Khảo sát bằng phiếu phỏng vấn và phỏng vấn trực tiếp. Cần phỏng vấn học sinh nhóm thực nghiệm chương trình cải tiến bóng đá học đường. Cần phỏng vấn phụ huynh của học sinh tham gia chương trình cải tiến bóng đá học đường.

V. Phát Triển Bóng Đá Học Đường Tương Lai TP

Nghiên cứu này mở ra hướng đi mới cho việc phát triển chương trình bóng đá học đường tại TP.HCM. Cần tiếp tục nghiên cứu, cải tiến chương trình để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của học sinh. Cần nhân rộng mô hình thành công ra các trường khác trên địa bàn thành phố. Cần tăng cường sự phối hợp giữa các bên liên quan để tạo điều kiện tốt nhất cho sự phát triển của bóng đá học đường. Nghiên cứu nhằm cải tiến chương trình bóng đá học đường khoa học, phong phú hơn, hiệu quả hơn. Góp phần phát triển thể chất cho nam sinh tiểu học khối lớp 3 Thành phố Hồ Chí Minh. Từ đó, phát hiện và bồi duỡng các em có năng khiếu bóng đá vào hệ thống đào tạo vận động viên trẻ của Thành phố Hồ Chí Minh.

5.1. Kết luận về hiệu quả và tiềm năng của chương trình

Chương trình cải tiến đã cho thấy hiệu quả trong việc phát triển thể chất nam sinh tiểu học. Học sinh hứng thú hơn với bóng đá, sức khỏe được cải thiện, và kỹ năng được nâng cao. Cần tiếp tục phát huy những ưu điểm của chương trình, khắc phục những hạn chế, và nhân rộng mô hình. Cần xây dựng cộng đồng bóng đá học đường mạnh mẽ, gắn kết tại TP.HCM. Tiêu chuẩn chiều cao và cân nặng của trẻ theo WHO cần tham chiếu.

5.2. Kiến nghị và đề xuất cho tương lai

Kiến nghị Bộ GD&ĐT xây dựng chương trình bóng đá học đường chuẩn hóa, phù hợp với từng lứa tuổi. Kiến nghị Sở GD&ĐT TP.HCM tăng cường đầu tư vào cơ sở vật chất, nâng cao trình độ giáo viên, và tạo điều kiện cho học sinh tham gia các hoạt động bóng đá. Cần thiết kế các trò chơi và hoạt động vui nhộn để thu hút trẻ em tham gia bóng đá. Hỗ trợ và khuyến khích các em học sinh có năng khiếu phát triển tài năng bóng đá.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ giáo dục học của tác giả Lê Hoàng Sơn Châu với đề tài “Nghiên cứu cải tiến chương trình bóng đá học đường đến sự phát triển thể chất của nam học sinh Tiểu học khối lớp 3 Thành phố Hồ Chí Minh”, chuyên ngành Giáo dục học (mã số: 9140101), được bảo vệ tại Trường Đại học Sư phạm Thể dục Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh năm 2024. Công trình tập trung giải quyết bài toán đổi mới nội dung và phương pháp tổ chức môn bóng đá trong khuôn khổ giáo dục thể chất học đường nhằm tối ưu hóa sự phát triển thể chất cho học sinh tiểu học.

Về tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu, tác giả chỉ ra rằng giáo dục thể chất trong nhà trường là môn học bắt buộc nhằm trang bị kỹ năng vận động cơ bản, nâng cao thể lực và tầm vóc cho học sinh. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, Đề án Bóng đá học đường dành cho học sinh tiểu học giai đoạn 2014 - 2018 do Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao phê duyệt, giao cho Liên đoàn Bóng đá Thành phố Hồ Chí Minh (HFF) triển khai đã đạt được sự mở rộng ban đầu về mạng lưới trường lớp. Tuy nhiên, qua quá trình áp dụng thực tế, chương trình bộc lộ các hạn chế: cấu trúc giảng dạy chưa thực sự khoa học; phương pháp hướng dẫn còn rập khuôn, máy móc theo hệ thống giáo án biên soạn sẵn; thời lượng tập luyện ít (chỉ 01 buổi/tuần); tỷ lệ học sinh được tiếp cận còn thấp; chương trình chưa đa dạng hóa nội dung để tạo hứng thú và chưa đánh giá đầy đủ tác động đến thể chất của học sinh. Đặc biệt, các công trình nghiên cứu mang tính hệ thống về việc cải tiến chương trình bóng đá học đường cho lứa tuổi tiểu học, nhất là khối lớp 3, tại đô thị còn rất hạn chế.

Mục tiêu nghiên cứu tổng quát của luận án là xác định thực trạng hoạt động và thể chất của nam học sinh khối lớp 3, từ đó cải tiến chương trình bóng đá học đường theo hướng khoa học, phong phú và đánh giá hiệu quả tác động đến sự phát triển thể chất của học sinh. Hệ thống mục tiêu cụ thể được đánh số theo văn bản như sau:

• Mục tiêu 1: Thực trạng chương trình bóng đá học đường của học sinh Tiểu học khối lớp 3 Thành phố Hồ Chí Minh.
  • Xác định các tiêu chí đánh giá thực trạng bóng đá học đường cho nam học sinh Tiểu học khối lớp 3 Thành phố Hồ Chí Minh.
  • Phân tích thực trạng hoạt động bóng đá học đường của nam học sinh Tiểu học khối lớp 3 Thành phố Hồ Chí Minh.
  • Đánh giá thực trạng thể chất của nhóm nam học sinh khối lớp 3 nội thành và ngoại thành Thành phố Hồ Chí Minh.
• Mục tiêu 2: Cải tiến chương trình bóng đá học đường cho nam học sinh Tiểu học khối lớp 3 Thành phố Hồ Chí Minh.
  • Lựa chọn nội dung cải tiến chương trình bóng đá học đường cho nam học sinh Tiểu học khối lớp 3 Thành phố Hồ Chí Minh.
  • Cải tiến chương trình bóng đá học đường cho nam học sinh Tiểu học khối lớp 3 Thành phố Hồ Chí Minh.
• Mục tiêu 3: Đánh giá hiệu quả chương trình bóng đá học đường đã cải tiến cho nam học sinh Tiểu học khối lớp 3 Thành phố Hồ Chí Minh.
  • Ứng dụng chương trình cải tiến bóng đá học đường cho nam học sinh Tiểu học khối lớp 3 Thành phố Hồ Chí Minh.
  • Đánh giá hiệu quả tác động của chương trình cải tiến bóng đá học đường đối với sự phát triển thể chất của nam học sinh Tiểu học khối lớp 3 Thành phố Hồ Chí Minh.

Giả thuyết khoa học của luận án xác định: Trên cơ sở đánh giá thực trạng tồn tại những hạn chế khi triển khai chương trình bóng đá học đường tại Thành phố Hồ Chí Minh, nếu lựa chọn được nội dung và cải tiến được chương trình bóng đá học đường một cách khoa học, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi và tính hứng thú cho học sinh tiểu học góp phần khẳng định việc ứng dụng chương trình cải tiến bóng đá học đường sẽ phát triển thể chất cho nam học sinh Tiểu học khối lớp 3 Thành phố Hồ Chí Minh.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Việc cải tiến chương trình bóng đá học đường và sự phát triển thể chất của nam học sinh tiểu học khối lớp 3 Thành phố Hồ Chí Minh.
• Khách thể nghiên cứu: Nam học sinh tiểu học khối lớp 3 đang theo học tại các trường tiểu học trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
• Phạm vi không gian: Các trường tiểu học thuộc hai khu vực nội thành và ngoại thành Thành phố Hồ Chí Minh.
• Phạm vi thời gian: Luận án phân tích số liệu đề án từ năm học 2013 - 2014 đến 2019 - 2020 và tiến hành các đợt khảo sát, can thiệp thực nghiệm sư phạm đến năm học 2022 - 2023.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tổng quan tài liệu trong luận án được xây dựng dựa trên sự phân loại các công trình khoa học trong và ngoài nước liên quan trực tiếp đến thể chất học sinh tiểu học và chương trình vận động thể thao trường học.

Trong nước, tác giả điểm lại các cụm công trình khảo sát hình thái và thể lực diện rộng của học sinh Việt Nam qua các giai đoạn, gồm: công trình của Phan Hồng Minh và cộng sự (1979 - 1981) điều tra thể chất học sinh từ 7 đến 18 tuổi ở các tỉnh vùng miền; nghiên cứu tổng quan phát triển thể chất người Việt Nam từ 5 đến 18 tuổi của Nguyễn Kim Minh (1992); khảo sát thể chất 28.800 học sinh từ 7 đến 18 tuổi của Vũ Đức Thu và Vũ Bích Huệ; cuộc điều tra thể chất học sinh 5 - 18 tuổi nhằm xây dựng tiêu chuẩn rèn luyện thân thể do Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp Ủy ban Thể dục Thể thao và Viện Khoa học Thể dục Thể thao thực hiện (1995 - 1996); chương trình điều tra thể chất người Việt Nam 6 - 20 tuổi của Viện Khoa học Thể dục Thể thao cùng các trường đại học, cao đẳng thể dục thể thao (2001 - 2003).

Ở hướng nghiên cứu đổi mới nội dung giáo dục thể chất và vận động ngoại khóa, luận án ghi nhận: công trình cải tiến chương trình thể dục nội khóa cho học sinh tiểu học Thành phố Hồ Chí Minh của Trịnh Trung Hiếu; nghiên cứu hiệu quả giáo dục thể chất đối với tố chất thể lực nam học sinh 8 - 17 tuổi tại Thành phố Hồ Chí Minh của Nguyễn Anh Tuấn (1998); công trình của Huỳnh Trọng Khải (2000) về sự phát triển thể chất và chỉ số thể chất của học sinh nữ tiểu học 7 - 11 tuổi tại Thành phố Hồ Chí Minh; nghiên cứu giải pháp phát triển thể chất cho học sinh tiểu học 7 - 11 tuổi vùng Đồng bằng Bắc Bộ của Trần Đình Thuận (2005); đề tài xây dựng tiêu chuẩn thể lực chung và phần mềm dự báo phát triển thể chất học sinh 6 - 10 tuổi các tỉnh phía Bắc bằng phương pháp dọc; công trình của Nguyễn Ngọc Việt (2011) về sự biến đổi tầm vóc, thể lực học sinh tiểu học 6 - 9 tuổi ở Bắc miền Trung qua tập luyện nội và ngoại khóa; nghiên cứu của Lương Thị Ánh Ngọc (2014) về chương trình ngoại khóa cho học sinh trung học cơ sở 11 - 14 tuổi theo Quyết định 53/2008/QĐ-BGDĐT; luận án của Mai Thị Thu Hà (2014) xây dựng 14 nội dung tập luyện ngoại khóa thể dục Aerobic cho học sinh tiểu học tỉnh Hải Dương; công trình của Nguyễn Văn Bé Hai (2016) về hoạt động vận động giải trí với gần 20 trò chơi (02 buổi/tuần, 90 phút/buổi, kéo dài 40 tuần) giúp nâng cao chỉ tiêu thể chất học sinh tiểu học nội thành Thành phố Hồ Chí Minh; nghiên cứu của Nguyễn Văn Thành (2017) ứng dụng 31 trò chơi vận động và 5 biện pháp tổ chức trong môn thể dục tiểu học tại thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An.

Về tài liệu quốc tế, luận án dẫn chiếu nhận định của Tim Gill về rào cản tâm lý của phụ huynh làm hạn chế không gian vận động của trẻ; nghiên cứu của Jerome Singer và Dorothy G. Singer chỉ ra 91% bà mẹ Việt Nam được hỏi cho con xem tivi trong khi chỉ có 4% cho con tham gia trò chơi vận động (so với tỷ lệ thế giới lần lượt là 71% và 22%). Tác giả cũng phân tích mô hình thiết bị vận động và sân chơi thể thao trường học tại Liên bang Nga, Trung Quốc, Úc, Thái Lan và quá trình Liên đoàn Bóng đá Nhật Bản (JFA) thúc đẩy bóng đá cơ sở sau FIFA World Cup 2002.

Khoảng trống nghiên cứu được luận án lựa chọn giải quyết: Phần lớn công trình trước đây tập trung vào thể dục nội khóa chung, thể dục Aerobic hoặc trò chơi vận động giải trí tổng quát. Chưa có công trình nào khảo sát toàn diện và xây dựng chương trình can thiệp cải tiến riêng biệt cho môn bóng đá học đường dành cho nam học sinh lớp 3 (giai đoạn 8 - 9 tuổi) có so sánh đối chứng giữa hai khu vực nội thành và ngoại thành tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án dựa trên hệ thống lý thuyết về giáo dục thể chất, phát triển thể chất và huấn luyện thể thao lứa tuổi. Cơ sở lý luận bao gồm định nghĩa về giáo dục thể chất và thể chất của A. Matveep (thể chất là chất lượng cơ thể con người, mang đặc trưng hình thái và chức năng biến đổi theo quy luật sinh học); quan điểm của Nguyễn Toán và Phạm Danh Tốn (giáo dục thể chất là loại hình giáo dục chuyên biệt về dạy học động tác và phát triển có chủ định các tố chất vận động); lý thuyết phát triển thể chất của Nguyễn Quang Quyền, Macximenko và Nguyễn Khắc Viện (2002); quan niệm về tố chất thể lực (sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khéo léo, mềm dẻo), trong đó dẫn quan điểm của Cooper (1950) về sức bền và nguyên tắc của V.P. Philin về việc chỉ sử dụng bài tập sức mạnh - tốc độ cho lứa tuổi 7 - 11 tuổi, tránh bài tập tĩnh lực gây mất cân đối. Luận án cũng vận dụng khung pháp lý hiện hành: Nghị quyết số 08-NQ/TW của Bộ Chính trị, Quyết định số 2198/QĐ-TTg, Quyết định số 641/QĐ-TTg, Quyết định số 1076/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Luật Thể dục, Thể thao năm 2018 (Điều 20 đến Điều 26), Nghị định số 11/2015/NĐ-CP, Quyết định số 53/2008/QĐ-BGDĐT về đánh giá xếp loại thể lực học sinh, sinh viên, Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT và Đề án Bóng đá học đường của HFF.

Tác giả sử dụng kết hợp 8 phương pháp nghiên cứu khoa học:

• Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu: Nghiên cứu các chỉ thị, nghị quyết, đề án và công trình lý luận trong, ngoài nước.
• Phương pháp phỏng vấn: Sử dụng phiếu khảo sát cấu trúc. Mẫu khảo sát kiểm tra bảng hỏi gồm 05 chuyên gia; mẫu khảo sát thực trạng gồm 41 huấn luyện viên và giáo viên thể dục; mẫu điều tra sau can thiệp gồm 500 học sinh thực nghiệm, 348 phụ huynh và 36 giáo viên trực tiếp giảng dạy.
• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn mẫu đại diện học sinh nam khối lớp 3 tại các trường tiểu học nội thành và ngoại thành Thành phố Hồ Chí Minh, phân chia thành nhóm thực nghiệm (TN) và nhóm đối chứng (ĐC).
• Phương pháp kiểm tra y sinh: Đánh giá chức năng tim mạch qua chỉ số Công năng tim và kiểm tra chức năng hệ thần kinh qua bài test Phản xạ đơn.
• Phương pháp nhân trắc: Đo đạc các chỉ số hình thái (chiều cao đứng, cân nặng) theo quy chuẩn nhân trắc học, đối chiếu với tiêu chuẩn tăng trưởng của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
• Phương pháp kiểm tra sư phạm: Đánh giá thể lực theo tiêu chuẩn Quyết định số 53/2008/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo (các bài test sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khả năng phối hợp vận động như chạy 30m, bật xa tại chỗ, chạy con thoi, lực bóp tay...); kiểm tra kỹ năng bóng đá qua các bài test dẫn bóng, chuyền bóng, sút bóng cầu môn.
• Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Tổ chức thực nghiệm song song đối chứng trên nam học sinh khối 3 nội thành và ngoại thành. Nhóm TN học theo chương trình cải tiến; nhóm ĐC học theo chương trình bóng đá học đường hiện hành.
• Phương pháp toán học thống kê: Sử dụng phần mềm thống kê để tính các tham số đặc trưng (trung bình, độ lệch chuẩn), kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha, so sánh các cặp giá trị trước - sau thực nghiệm và tính nhịp tăng trưởng thể chất giữa nhóm TN và ĐC.

Nguồn dữ liệu của luận án gồm: số liệu báo cáo đề án bóng đá học đường giai đoạn 2013 - 2020 của HFF; số liệu nhân trắc, y sinh, thể lực thu thập trực tiếp trên học sinh khối lớp 3; dữ liệu phỏng vấn chuyên gia, giáo viên, phụ huynh và học sinh; thành tích thi đấu tại Festival Bóng đá học đường năm học 2022 - 2023.

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Chương này tập trung trình bày quan điểm đường lối của Đảng và Nhà nước, các văn bản quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các nghị quyết, chương trình hành động của Thành ủy, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về giáo dục thể chất. Tác giả làm rõ các khái niệm công cụ: giáo dục thể chất, thể chất, phát triển thể chất, thể lực, bóng đá cộng đồng, bóng đá học đường và cải tiến chương trình. Về hoạt động bóng đá học đường Thành phố Hồ Chí Minh, luận án khái quát mục đích, nhiệm vụ, yêu cầu, các quy chuẩn đào tạo (sử dụng bóng số 4 cho lứa tuổi 7 - 12, khung thành kích thước 3x2m, tổ chức trận đấu quy mô nhỏ 3-3, 5-5, cường độ cao, nguyên tắc không dùng hình phạt thể lực).

Chương 1 cũng tổng kết quá trình mở rộng đề án bóng đá học đường tiểu học giai đoạn 2013 - 2020 do HFF thực hiện, phản ánh qua Bảng 1.1:

Năm học	Khối lớp	Số trường	Số lớp	Số học sinh	Số lượng giáo án	Số buổi tập / tuần	Đào tạo giáo viên
2013 - 2014	Lớp 3	41	41	1.500	24 giáo án	1 buổi	80
2014 - 2015	Lớp 3 - 4	80	120	4.000	32 giáo án	1 buổi	80
2015 - 2016	Lớp 3 - 4 - 5	120	240	8.000	64 giáo án	2 buổi	80
2016 - 2017	Lớp 1 - 3 - 4 - 5	160	360	12.000	64 giáo án	2 buổi	80
2017 - 2018	Lớp 1 - 2 - 3 - 4 - 5	200	480	16.000	64 giáo án	2 buổi	80
2018 - 2019	Lớp 1 - 2 - 3 - 4 - 5	211	482	13.335	64 giáo án	2 buổi	80
2019 - 2020	Lớp 1 - 2 - 3 - 4 - 5	234	485	14.785	64 giáo án	2 buổi	80

Về đặc điểm lứa tuổi, tác giả phân tích các biến đổi sinh lý học sinh tiểu học: hệ thần kinh có các phản xạ có điều kiện hình thành nhanh nhưng ức chế có điều kiện còn chậm; hệ tuần hoàn có tim nhỏ, nhịp đập nhanh, cơ tim dễ mệt nhưng hồi phục nhanh; hệ hô hấp có đường dẫn khí hẹp, dung tích sống tăng dần; quá trình đồng hóa chiếm ưu thế so với dị hóa. Tác giả nhấn mạnh đặc điểm phát triển các tố chất sức mạnh, sức nhanh, sức bền, khéo léo, mềm dẻo và mối quan hệ tương hỗ giữa chúng.

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Chương 2 mô tả chi tiết quy trình tổ chức nghiên cứu khoa học. Khách thể nghiên cứu là nam học sinh lớp 3 tại các trường tiểu học thuộc địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Tác giả phân chia khu vực thành hai nhóm địa bàn: trường nội thành và trường ngoại thành nhằm đối chiếu sự khác biệt về điều kiện cơ sở vật chất và mức độ phát triển thể chất.

Quy trình thiết kế công cụ nghiên cứu được chuẩn hóa qua các bước: xây dựng bảng hỏi, xin ý kiến chuyên gia (n = 05) để kiểm tra tính phù hợp và khả thi của nội dung, mã hóa thang đo và tiến hành điều tra thử nhằm kiểm định độ tin cậy bằng hệ số Cronbach's Alpha. Sau khi bảng hỏi đạt chuẩn, tác giả tổ chức khảo sát trên diện rộng đối với 41 giáo viên và huấn luyện viên. Về phương pháp đo đạc, chương 2 quy định chi tiết quy chuẩn nhân trắc học đối chiếu chuẩn WHO, các chỉ số y sinh chức năng tim mạch (Công năng tim), chức năng thần kinh (Phản xạ đơn), các test sư phạm theo Quyết định số 53/2008/QĐ-BGDĐT và tiêu chí đánh giá kỹ thuật bóng đá. Kế hoạch nghiên cứu chia làm nhiều giai đoạn: chuẩn bị tài liệu, khảo sát thực trạng, thiết kế chương trình cải tiến, tổ chức can thiệp thực nghiệm sư phạm và xử lý số liệu thống kê.

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN

Nội dung chương 3 được cơ cấu thành 3 phần chính phản ánh 3 mục tiêu nghiên cứu:

Thứ nhất, đánh giá thực trạng chương trình bóng đá học đường và thể chất nam học sinh lớp 3 Thành phố Hồ Chí Minh. Kết quả phỏng vấn 41 huấn luyện viên, giáo viên (Bảng 3.5, 3.6) cho thấy: chương trình cũ phân bổ 1 buổi/tuần là chưa đủ thời lượng để tạo biến đổi thể chất bền vững; giáo án biên soạn sẵn còn cứng nhắc; cơ sở vật chất, sân bãi và dụng cụ hỗ trợ giữa các trường còn thiếu đồng bộ. Kết quả đo đạc ban đầu về thể chất của nhóm TN và nhóm ĐC tại cả nội thành (Bảng 3.8, 3.9, 3.10, 3.11) và ngoại thành (Bảng 3.12, 3.13, 3.14, 3.15) cho thấy sự tương đồng, không có sự khác biệt mang ý nghĩa thống kê giữa hai nhóm trước khi bước vào thực nghiệm; đồng thời chỉ ra tỷ lệ học sinh xếp loại thể lực Chưa đạt theo tiêu chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo còn chiếm tỷ lệ đáng kể.

Thứ hai, xây dựng chương trình cải tiến môn bóng đá học đường. Dựa trên kết quả khảo sát chuyên gia (Bảng 3.16, 3.17), tác giả xác lập các nguyên tắc cải tiến (tính mục tiêu, cơ sở khoa học, tính phù hợp lứa tuổi, tính linh hoạt, tính tham gia và tính liên tục) và xây dựng kế hoạch phân bổ nội dung giảng dạy chi tiết cho Học kỳ 1 và Học kỳ 2 (Bảng 3.18 đến Bảng 3.24). Chương trình cải tiến tập trung vào các nội dung: kỹ thuật dẫn bóng, chuyền bóng, khống chế bóng, kỹ thuật tấn công, kỹ thuật phòng ngự, tăng cường trò chơi vận động phối hợp và tổ chức các trận đấu quy mô nhỏ (3-3, 5-5) nhằm tối đa hóa mật độ tiếp xúc bóng và duy trì cường độ vận động cao.

Thứ ba, đánh giá hiệu quả tác động của chương trình cải tiến. Sau thời gian thực nghiệm, dữ liệu thu được thể hiện sự biến đổi rõ nét:

• Về thể chất học sinh nội thành: Nhóm TN nội thành có sự tăng trưởng vượt trội về các chỉ số hình thái, y sinh và các tố chất thể lực so với nhóm ĐC (Bảng 3.25 đến Bảng 3.31; Biểu đồ 3.3, 3.4). Xếp loại thể lực theo Quyết định số 53 của nhóm TN nội thành tăng đáng kể ở loại Tốt và giảm tỷ lệ ở loại Đạt và Chưa đạt.
• Về thể chất học sinh ngoại thành: Tương tự như nội thành, nhóm TN ngoại thành đạt nhịp tăng trưởng cao hơn nhóm ĐC trên các chỉ số công năng tim, phản xạ đơn và bài kiểm tra thể lực sư phạm (Bảng 3.32 đến Bảng 3.38; Biểu đồ 3.5, 3.6).
• Về kỹ thuật bóng đá: Thang điểm và tỷ lệ % xếp loại kỹ thuật của nhóm TN ở cả nội thành và ngoại thành sau thực nghiệm đều có sự cải thiện rõ rệt so với trước thực nghiệm (Bảng 3.39 đến Bảng 3.43; Biểu đồ 3.7 đến 3.10).
• Kết quả thăm dò ý kiến sau can thiệp ghi nhận tỷ lệ đồng thuận và đánh giá tích cực cao từ 500 học sinh nhóm thực nghiệm (Bảng 3.44), 348 phụ huynh (Bảng 3.45) và 36 giáo viên tham gia giảng dạy (Bảng 3.46). Bên cạnh đó, thành tích thi đấu tại Festival Bóng đá học đường năm học 2022 - 2023 của các trường tham gia nhóm thực nghiệm đạt kết quả cao hơn (Bảng 3.52).

Tổng hợp các nhóm đối tượng tham gia khảo sát trong luận án được trình bày trong bảng sau:

Nhóm đối tượng tham gia khảo sát	Dung lượng mẫu (n)	Nội dung / Mục đích khảo sát
Chuyên gia kiểm định thang đo	05	Đánh giá tính phù hợp, khả thi của phiếu phỏng vấn và mã hóa thang đo
Huấn luyện viên, giáo viên khảo sát thực trạng	41	Đánh giá thực trạng chương trình và điều kiện thiết bị dụng cụ
Học sinh nam nhóm thực nghiệm	500	Phỏng vấn mức độ hứng thú và cảm nhận sau khi học chương trình cải tiến
Phụ huynh học sinh nhóm thực nghiệm	348	Khảo sát ý kiến phản hồi về sự thay đổi thể chất và sinh hoạt của con
Giáo viên thể dục giảng dạy thực nghiệm	36	Đánh giá tính khả thi, hiệu quả sư phạm của chương trình cải tiến

Kết quả và những đóng góp mới

Về mặt lý luận, luận án hệ thống hóa cơ sở lý luận về giáo dục thể chất và phương pháp tổ chức môn bóng đá học đường cho lứa tuổi tiểu học (cụ thể là nam học sinh lớp 3, 8 - 9 tuổi). Công trình làm rõ mối quan hệ giữa việc đổi mới cấu trúc bài tập, thời lượng vận động, hình thức thi đấu quy mô nhỏ (3-3, 5-5) với các chỉ số thích ứng tâm sinh lý và nhịp tăng trưởng tố chất thể lực của trẻ em tiểu học trong điều kiện đô thị.

Về mặt thực tiễn, luận án mang lại các đóng góp cụ thể:

• Cung cấp số liệu đánh giá thực trạng triển khai Đề án Bóng đá học đường tại Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2013 đến 2020, làm rõ những mặt đạt được cũng như hạn chế về giáo án, thời lượng và cơ sở vật chất giữa khu vực nội thành và ngoại thành.
• Xây dựng thành công khung phân bổ nội dung và kế hoạch giảng dạy cải tiến môn bóng đá học đường cho khối lớp 3 (gồm kế hoạch học kỳ 1 và học kỳ 2, chi tiết hóa nội dung tấn công, phòng ngự, trò chơi vận động có bóng).
• Chứng minh bằng thực nghiệm sư phạm rằng chương trình cải tiến mang lại hiệu quả nâng cao thể chất: cải thiện chỉ số công năng tim, rút ngắn thời gian phản xạ đơn, tăng thành tích các tố chất thể lực theo Quyết định số 53/2008/QĐ-BGDĐT, chuẩn hóa chỉ số nhân trắc so với WHO và nâng cao trình độ kỹ thuật bóng đá cơ bản của học sinh.

Về kiến nghị, tác giả đề xuất:

• Tăng cường phối hợp liên ngành giữa Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Văn hóa và Thể thao cùng Liên đoàn Bóng đá Thành phố Hồ Chí Minh trong chỉ đạo, quản lý và bảo đảm kinh phí, sân bãi, thiết bị tập luyện đạt chuẩn.
• Đưa chương trình cải tiến vào áp dụng rộng rãi tại các trường tiểu học đủ điều kiện; tiếp tục hoàn thiện tài liệu hướng dẫn giảng dạy cho giáo viên.
• Chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng sư phạm bóng đá cộng đồng cho giáo viên thể chất, khuyến khích thành lập câu lạc bộ bóng đá trong trường học.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Về mặt hạn chế, căn cứ theo phạm vi được xác định trong văn bản, luận án giới hạn đối tượng can thiệp thực nghiệm sư phạm ở nhóm nam học sinh tiểu học khối lớp 3. Nghiên cứu chưa mở rộng sang đối tượng học sinh nữ cùng độ tuổi và chưa thực nghiệm trên các khối lớp khác của cấp tiểu học (lớp 1, 2, 4, 5). Địa bàn nghiên cứu tập trung tại Thành phố Hồ Chí Minh nên các yếu tố đặc thù về cơ sở vật chất trường học, điều kiện kinh tế - xã hội đô thị có thể tạo ra sự khác biệt so với các tỉnh thành khác.

Về hướng nghiên cứu tiếp, văn bản chỉ ra sự cần thiết của việc:

• Tiếp tục nghiên cứu cải tiến chương trình bóng đá học đường cho các khối lớp còn lại của cấp tiểu học để hình thành hệ thống chương trình liên thông từ lớp 1 đến lớp 5.
• Nghiên cứu ứng dụng và đánh giá hiệu quả chương trình bóng đá học đường đối với đối tượng học sinh nữ tiểu học.
• Mở rộng phạm vi nghiên cứu thực nghiệm sang các địa phương khác nhằm kiểm chứng tính thích ứng của chương trình trong các điều kiện cơ sở vật chất đa dạng.

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo hữu ích cho nhiều nhóm đối tượng chuyên môn:

• Đối với nghiên cứu sinh, học viên cao học chuyên ngành Giáo dục học, Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn Giáo dục thể chất: Luận án cung cấp quy trình nghiên cứu thực nghiệm sư phạm chặt chẽ, kết hợp kiểm tra nhân trắc, chức năng y sinh và trắc nghiệm thể lực sư phạm, cùng phương pháp đối chứng hai vùng địa bàn (nội thành và ngoại thành).
• Đối với giáo viên giáo dục thể chất và huấn luyện viên bóng đá phong trào: Phần kế hoạch giảng dạy học kỳ 1, học kỳ 2 và hệ thống nội dung trọng tâm kỹ thuật tấn công, phòng ngự, các trò chơi vận động và mô hình trận đấu quy mô nhỏ (3-3, 5-5) tại Chương 3 là nguồn tư liệu thực hành trực tiếp có thể áp dụng vào giờ học ngoại khóa hoặc câu lạc bộ.
• Đối với cán bộ quản lý giáo dục, nhà hoạch định chính sách thể thao học đường: Các phân tích về cơ chế phối hợp liên ngành, định mức trang thiết bị và kinh nghiệm triển khai đề án bóng đá học đường tại Thành phố Hồ Chí Minh cung cấp cơ sở thực tiễn để xây dựng kế hoạch phát triển phong trào thể thao học đường tại các địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án chỉ ra những hạn chế chính nào của chương trình bóng đá học đường Thành phố Hồ Chí Minh trước khi cải tiến?
Văn bản nêu rõ chương trình cũ tổ chức chưa khoa học, việc hướng dẫn giảng dạy rập khuôn theo giáo án biên soạn sẵn; thời lượng tập luyện chỉ duy trì 01 buổi/tuần; số lượng học sinh tham gia còn hạn chế; chương trình chưa đa dạng hóa nội dung và thời lượng để tạo hứng thú và thúc đẩy phát triển thể chất.

2. Giai đoạn 2013 - 2020, Đề án Bóng đá học đường tại Thành phố Hồ Chí Minh đã đạt quy mô phát triển như thế nào?
Theo Bảng 1.1 của luận án, năm học 2013 - 2014 chương trình bắt đầu thí điểm tại 41 trường với 41 lớp, 1.500 học sinh (24 giáo án, 1 buổi/tuần, đào tạo 80 giáo viên). Đến năm học 2019 - 2020, chương trình mở rộng lên 234 trường với 485 lớp, 14.785 học sinh từ lớp 1 đến lớp 5, áp dụng 64 giáo án với tần suất 2 buổi/tuần.

3. Chương trình cải tiến đưa ra các quy định kỹ thuật và hình thức tập luyện cụ thể nào cho học sinh lứa tuổi tiểu học?
Luận án quy định sử dụng bóng số 4 cho học sinh từ 7 đến 12 tuổi; khung thành kích thước 3x2m; tổ chức các trận đấu quy mô nhỏ (3-3, 5-5, 7-7); duy trì các bài tập cường độ cao với nhiều bóng; chia nhóm tập có quy mô vừa phải (tối thiểu 10 cầu thủ/đội với 1 - 2 giáo viên/huấn luyện viên); tuyệt đối không áp dụng hình phạt thể lực khi học sinh chơi chưa tốt; và lồng ghép kỹ năng sống qua Ngày hội bóng đá vui (Festival).

4. Luận án đã sử dụng những tiêu chuẩn và chỉ số nào để đánh giá sự phát triển thể chất của học sinh?
Tác giả sử dụng chuẩn tăng trưởng chiều cao, cân nặng theo WHO dành cho trẻ nam; tiêu chuẩn đánh giá và xếp loại thể lực học sinh theo Quyết định số 53/2008/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo; kết hợp chỉ số y sinh đánh giá chức năng tim mạch (Công năng tim) và chức năng thần kinh (Phản xạ đơn).

5. Kết quả thực nghiệm sư phạm khẳng định tác động của chương trình cải tiến ra sao giữa hai khu vực nội thành và ngoại thành?
Số liệu Chương 3 chứng minh học sinh nhóm thực nghiệm ở cả hai khu vực nội thành và ngoại thành đều đạt nhịp tăng trưởng hình thái, chức năng y sinh, thành tích thể lực và xếp loại kỹ thuật bóng đá cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm đối chứng học chương trình cũ; tỷ lệ xếp loại thể lực mức Tốt tăng và mức Chưa đạt giảm rõ rệt.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Lê Hoàng Sơn Châu đã giải quyết một cách có hệ thống mục tiêu đánh giá thực trạng và cải tiến chương trình môn bóng đá học đường cho nam học sinh lớp 3 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Dựa trên việc phân tích đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi và đối chiếu thực trạng giữa trường nội thành và ngoại thành, tác giả đã thiết kế khung chương trình cải tiến chú trọng bài tập cường độ cao, thi đấu quy mô nhỏ và đa dạng hóa kỹ thuật tấn công - phòng ngự. Kết quả thực nghiệm sư phạm khẳng định chương trình cải tiến mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc cải thiện chức năng sinh lý, nâng cao các tố chất thể lực và hoàn thiện kỹ thuật bóng đá cho học sinh tiểu học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Quan điểm của Đảng về công tác GDTC và hoạt động TDTT trường học. GDTC là một trong những nhân tố quan trọng của giáo dục con người mới phát triển toàn diện, đồng thời giữ một vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển sự nghiệp thể dục thể thao (TDTT). GDTC “là một trong những hình thức hoạt động cơ bản có định hướng rõ của TDTT trong xã hội”, TDTT là một bộ phận của nền văn hóa, trình độ phát triển TDTT là một trong những tiêu chí đánh giá trình độ văn hóa và năng lực sáng tạo của dân tộc, là phương tiện giao lưu văn hóa nói chung, văn hóa thể chất nói riêng, mở rộng các mối quan hệ quốc tế.

Vì vậy, Đảng và Nhà nước ta luôn chú trọng đến công tác đổi mới nhằm phát triển hơn nữa công tác GDTC. Đảng và Nhà nước ta đã chỉ rõ, nhiệm vụ chính của GDTC là: Nâng cao sức khỏe, đảm bảo sự phát triển bình thường của cơ thể học sinh, sinh viên; phát triển thể lực, trang bị những kỹ năng vận động cơ bản và cần thiết cho cuộc sống; hình thành thói quen rèn luyện thân thể, giữ vệ sinh và giữ phẩm chất đạo đức, nhân cách học sinh, sinh viên, những chủ nhân tương lai của đất nước. Tháng 12/2011, Bộ chính trị đã ban hành Nghị quyết số 08-NQ/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, tạo bước phát triển mạnh mẽ về thể dục, thể thao đến năm 2020, trong phần đánh giá những tồn tại, hạn chế, Nghị quyết đã chỉ rõ: "Giáo dục thể chất và hoạt động thể thao trong học sinh, sinh viên chưa thường xuyên và kém hiệu quả" [31]. Nhiệm vụ chính của GDTC là: Nâng cao sức khỏe, đảm bảo sự phát triển bình thường của cơ thể học sinh, sinh viên; phát triển thể lực, trang bị những kỹ năng vận động cơ bản và cần thiết cho cuộc sống; hình thành thói quen rèn luyện thân thể, giữ vệ sinh và giữ phẩm chất đạo đức, nhân cách học sinh, sinh viên, những chủ nhân tương lai của đất nước.

Chính phủ đã ban hành QĐ số 2198/QĐ-TTg về Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2020 [43], với quan điểm “Phát triển thể dục, thể thao là yếu tố quan trọng trong chính sách phát triển kinh tế - xã hội của đất nước nhằm bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người, tăng cường thể lực, tầm vóc, tăng tuổi thọ người Việt Nam và lành mạnh hóa lối sống của thanh thiếu niên Phát triển thể dục, thể thao là trách nhiệm của các cấp Đảng, chính quyền, các đoàn thể, các tổ chức xã hội và toàn 5 thể nhân dân; ngành thể dục, thể thao giữ vai trò nòng cốt trong thực hiện các chính sách phát triển thể dục, thể thao cửa Đảng và Nhà nước”, mục tiêu tổng quát: “Chiến lược phát triển thể thao Việt Nam đến năm 2020 nhằm xây dựng và phát triển nền thể dục, thể thao nước nhà để nâng cao sức khỏe nhân dân, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và tăng tuổi thọ của người Việt Nam theo tinh thần vì sự nghiệp dân cường, nước thịnh, hội nhập và phát triển”. Đảng, Nhà nước ta khẳng định, sự phát triển GDTC phải đảm bảo theo quan điểm đường lối chung của Đảng, Nhà nước, của ngành TDTT và ngành Giáo dục và Đào tạo, phải đảm bảo tính dân tộc, tính khoa học và tính nhân dân. Trong đó, đảm bảo tính dân tộc có nghĩa là: Hình thức, nội dung các hoạt động GDTC phải mang bản sắc dân tộc, vì mục đích, lợi ích dân tộc; đảm bảo tính khoa học là: Kế thừa có chọn lọc các tri thức về TDTT của nhân loại; mọi hoạt động GDTC phải phù hợp với quy luật phát triển tâm, sinh lý của con người. Trong công tác đổi mới GDTC trường học thì nhiệm vụ đổi mới chương trình đào tạo nhằm bồi dưỡng, chuẩn hóa đội ngũ giáo viên GDTC đóng vai trò là nòng cốt.

Giáo viên GDTC không chỉ đóng vai trò truyền đạt các tri thức về GDTC, mà đồng thời phải là người tổ chức và trực tiếp thực hiện các hoạt động giáo dục, hoạt động TDTT trong nhà trường và địa phương nơi công tác. Điều đó đòi hỏi cần phải đào tạo đội ngũ giáo viên GDTC có đủ năng lực hoạt động nghề nghiệp, là một công dân gương mẫu, hăng hái tham gia vào sự phát triển TDTT cơ sở. Nghị quyết chỉ rõ, một trong những nhiệm vụ cơ bản được đặt lên hàng đầu là “.mở rộng và nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, hướng dẫn viên thể dục cho trường học”. - Giáo dục thể chất trong nhà trường là nội dung giáo dục, môn học bắt buộc, thuộc chương trình giáo dục của các cấp học và trình độ đào tạo, nhằm trang bị cho trẻ 6 em, học sinh, sinh viên các kiến thức, kỹ năng vận động cơ bản, hình thành thói quen luyện tập thể dục, thể thao để nâng cao sức khỏe, phát triển thể lực, tầm vóc, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện.

- Hoạt động thể thao trong nhà trường là hoạt động tự nguyện của học sinh, sinh viên, được tổ chức theo phương thức ngoại khóa, câu lạc bộ thể dục, thể thao, nhóm, cá nhân phù hợp với sở thích, giới tính, lứa tuổi và sức khỏe, nhằm hoàn thiện các kỹ năng vận động, hỗ trợ thực hiện mục tiêu giáo dục thể chất thông qua các hình thức luyện tập, thi đấu thể thao, tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên thực hiện quyền vui chơi, giải trí, phát triển năng khiếu thể thao; phát hiện và bồi. - Đẩy mạnh công tác thể thao học đường thực sự mang hiệu quả cụ thể trong việc góp phần đào tạo thế hệ trẻ phát triển toàn diện, hoàn thiện về nhân cách, trí tuệ và thể chất, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, giữ vững và tăng cường an ninh quốc phòng, cần phải xây dựng nhà trường thành những cơ sở phong trào TDTT quần chúng của học sinh, sinh viên. [46] Quan điểm của Bộ Chính trị yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm, trong đó: Đổi mới giáo dục thể chất và thể thao trường học gắn với mục tiêu giáo dục, phát triển toàn diện về đạo đức, tri thức, văn hóa, sức khỏe, thẩm mỹ và kỹ năng sống cho học sinh, sinh vên, tạo nền tảng để phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu và tài năng trẻ. Nâng cao chất lượng giáo dục thể chất, phát triển các loại hình hoạt động, tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên được tham gia hoạt động thể dục, thể thao, phát triển thể chất.

Quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, giáo viên, giảng viên cho các cấp học, trình độ đào tạo và nghiên cứu khoa học về tâm sinh lý lứa tuổi, thể dục, thể thao trường học. Quyết định số 641/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày 28/04/2011 quyết định về việc phê duyệt “Đề án tổng thể phát triển thể lực, tầm vóc con người Việt Nam giai đoạn 2011 - 2030” [44] đã nêu rõ: Phát triển thể lực, tầm vóc người Việt Nam trong 20 năm tới để nâng cao chất lựợng nguồn nhân lực, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; từng bước nâng cao chất lượng giống nòi và tăng tuổi thọ khỏe mạnh của người Việt Nam. Tăng cường 7 công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe bà mẹ và trẻ sơ sinh, giảm mạnh tỷ lệ suy dinh dưỡng để cải thiện các chỉ số cơ bản của trẻ em và đảm bảo các tiêu chí đánh giá thể lực, tầm vóc thân thể của thanh niên Việt Nam lứa tuổi trưởng thành. Sự phát triển GDTC phải đảm bảo theo quan điểm đường lối chung của Đảng, Nhà nước, của ngành TDTT và ngành Giáo dục và Đào tạo, phải đảm bảo tính dân tộc, tính khoa học và tính nhân dân.

Trong đó, đảm bảo tính dân tộc có nghĩa là: Hình thức, nội dung các hoạt động GDTC phải mang bản sắc dân tộc, vì mục đích, lợi ích dân tộc; đảm bảo tính khoa học là: Kế thừa có chọn lọc các tri thức về TDTT của nhân loại; mọi hoạt động GDTC phải phù hợp với quy luật phát triển tâm, sinh lý của con người. Ngày 17/6/2016, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Quyết định số 1076/QĐ-TTg, phê duyệt Đề án tổng thể phát triển giáo dục thể chất và thể thao trường học giai đoạn 2016 - 2020, định hướng đến năm 2025 [48], quan điểm cụ thể như sau: + Giáo dục thể chất và thể thao trường học là bộ phận quan trọng, nền tảng của nền thể dục, thể thao nước nhà; góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện cho trẻ em, học sinh, sinh viên. Phát triển GDTC và thể thao trường học là trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể, tổ chức xã hội, các nhà trường và cộng đồng. Phát triển giáo dục thể chất và thể thao trường học bảo đảm tính khoa học và thực tiễn, có lộ trình triển khai phù hợp với từng vùng, miền, địa phương trong cả nước.

Nhà nước quan tâm đầu tư, đồng thời khuyến khích, đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư; phát huy mạnh mẽ sự tham gia của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước trong việc phát triển GDTC và thể thao trường học. Mục tiêu tổng quát của Đề án1076/QĐ-TTg: Nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục thể chất và thể thao trường học nhằm tăng cường sức khỏe, phát triển thể lực toàn diện, trang bị kiến thức, kỹ năng vận động cơ bản và hình thành thói quen tập luyện thể dục, thể thao thường xuyên cho trẻ em, học sinh, sinh viên; gắn giáo dục thể chất, thể thao trường học với giáo dục ý chí, đạo đức, lối sống, kỹ năng sống; đáp ứng nhu cầu vui chơi giải trí, lành mạnh cho trẻ em, học sinh, sinh viên, đồng thời góp phần phát hiện, đào tạo năng khiếu và tài năng thể thao cho đất nước. Luật TDTT (2018) là văn bản pháp lý quan trọng đối với công tác quản lý TDTT trong thời kỳ đổi mới, tạo hành lang pháp lý cho TDTT Việt Nam phát triển đúng định 8 hướng: vì sức khoẻ và hạnh phúc của nhân dân, vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc.