Luận văn dạy học phương trình và bất phương trình vô tỉ theo PPDH tích cực tại ĐH Giáo dục

Luận văn thạc sĩ VNU UED nghiên cứu dạy học phương trình và bất phương trình vô tỉ cho học sinh trung học bằng phương pháp tích cực.

• Tác giả: Thân Thị Hiền
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thành Văn
• Trường học: Trường Đại Học Giáo Dục - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý Luận Và Phương Pháp Dạy Học (Bộ Môn Toán)
• Đề tài: Dạy Học Nội Dung “ Phương Trình Và Bất Phương Trình Vô Tỉ ” Cho Học Sinh Trung Học Phổ Thông Theo Một Số Phương Pháp Dạy Học Tích Cực
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Sư Phạm Toán
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC VẬN DỤNG MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG GIẢNG DẠY MÔN TOÁN
• 1.1. Khái niệm về PPDH tích cực
• 1.2. Đổi mới PPDH theo định hướng dạy học tích cực
• 1.3. Một số phương pháp dạy học và kĩ thuật dạy học tích cực
• 1.3.1. Một số phương pháp dạy học tích cực
• 1.3.2. Phương pháp đàm thoại phát hiện
• 2. CHƯƠNG 2: VẬN DỤNG MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG MÔN TOÁN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG – NỘI DUNG “PHƯƠNG TRÌNH VÀ BẤT PHƯƠNG TRÌNH VÔ TỈ”
• 2.1. Chuẩn bị về kiến thức nội dung phương trình vô tỉ
• 2.2. Sử dụng phương pháp biến đổi tương đương
• 2.3. Phương pháp đặt ẩn phụ
• 2.4. Phương pháp lượng giác
• 2.5. Một số phương pháp khác: Hàm số, đánh giá, hình học
• 2.6. Chuẩn bị về kiến thức nội dung bất phương trình vô tỉ
• 2.7. Phương pháp biến đổi tương đương
• 2.8. Phương pháp đặt ẩn phụ
• 2.9. Một số phương pháp khác: Hàm số, đánh giá
• 2.10. Cấu trúc nội dung phần phương trình, bất phương trình vô tỉ
• 2.10.1. Mục tiêu chung
• 2.10.2. Cấu trúc nội dung
• 2.10.3. Một số giáo án minh họa
• 2.11. Bài giảng số 1: Sử dụng phương pháp tương đương dạy học phần nội dung phương trình vô tỉ
• 2.12. Bài giảng số 2: Sử dụng phương pháp đặt ẩn phụ dạy học nội dung bất phương trình vô tỉ
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm
• 3.2. Nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm
• 3.3. Nội dung thực nghiệm sư phạm
• 3.4. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
• 3.5. Tiến hành thực nghiệm sư phạm
• 3.6. Kết quả thực nghiệm sư phạm
• 3.7. Phân tích kết quả thực nghiệm sư phạm
• 3.8. Xử lí kết quả TNSP
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phương pháp dạy học tích cực cho phương trình vô tỉ

Phương pháp dạy học tích cực là một trong những xu hướng giáo dục hiện đại, nhằm phát huy tính chủ động và sáng tạo của học sinh. Đặc biệt trong việc dạy học nội dung "phương trình và bất phương trình vô tỉ" ở trung học phổ thông, việc áp dụng các phương pháp này không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy và giải quyết vấn đề. Các phương pháp dạy học tích cực như thảo luận nhóm, đàm thoại phát hiện, hay học theo dự án đã được chứng minh là hiệu quả trong việc nâng cao chất lượng dạy và học.

1.1. Khái niệm về phương pháp dạy học tích cực

Phương pháp dạy học tích cực là những phương pháp giáo dục nhằm khuyến khích học sinh tham gia tích cực vào quá trình học tập. Điều này bao gồm việc học sinh tự tìm tòi, khám phá kiến thức thông qua các hoạt động nhóm, thảo luận và thực hành. Mục tiêu chính là phát triển khả năng tự học và tư duy phản biện của học sinh.

1.2. Lợi ích của phương pháp dạy học tích cực

Việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực mang lại nhiều lợi ích cho học sinh, bao gồm: tăng cường sự hứng thú trong học tập, phát triển kỹ năng làm việc nhóm, và khả năng giải quyết vấn đề. Học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức một cách thụ động mà còn chủ động tham gia vào quá trình học tập, từ đó nâng cao hiệu quả học tập.

II. Thách thức trong việc dạy học phương trình và bất phương trình vô tỉ

Dạy học phương trình và bất phương trình vô tỉ gặp nhiều thách thức, từ việc học sinh khó tiếp thu kiến thức đến việc giáo viên chưa áp dụng hiệu quả các phương pháp dạy học tích cực. Những khó khăn này cần được nhận diện và giải quyết để nâng cao chất lượng dạy học.

2.1. Khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức của học sinh

Nhiều học sinh gặp khó khăn trong việc hiểu và áp dụng các khái niệm liên quan đến phương trình và bất phương trình vô tỉ. Điều này có thể do thiếu nền tảng kiến thức vững chắc hoặc phương pháp dạy học chưa phù hợp.

2.2. Thiếu sự hỗ trợ từ giáo viên

Giáo viên đôi khi chưa có đủ kỹ năng để áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, dẫn đến việc học sinh không được khuyến khích tham gia vào quá trình học tập. Sự thiếu hụt này cần được khắc phục thông qua đào tạo và bồi dưỡng giáo viên.

III. Phương pháp dạy học tích cực hiệu quả cho phương trình vô tỉ

Để dạy học phương trình và bất phương trình vô tỉ hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp dạy học tích cực như đàm thoại phát hiện, thảo luận nhóm và học theo dự án. Những phương pháp này không chỉ giúp học sinh hiểu sâu hơn về kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy và giải quyết vấn đề.

3.1. Phương pháp đàm thoại phát hiện

Phương pháp đàm thoại phát hiện khuyến khích học sinh tham gia vào quá trình học tập thông qua việc đặt câu hỏi và thảo luận. Giáo viên có thể sử dụng hệ thống câu hỏi để dẫn dắt học sinh khám phá kiến thức một cách chủ động.

3.2. Thảo luận nhóm trong dạy học

Thảo luận nhóm là một phương pháp hiệu quả giúp học sinh trao đổi ý kiến và giải quyết vấn đề cùng nhau. Qua đó, học sinh có thể học hỏi từ nhau và phát triển kỹ năng làm việc nhóm.

3.3. Học theo dự án

Học theo dự án cho phép học sinh áp dụng kiến thức vào thực tiễn thông qua các dự án cụ thể. Phương pháp này không chỉ giúp học sinh hiểu rõ hơn về phương trình và bất phương trình vô tỉ mà còn phát triển kỹ năng nghiên cứu và giải quyết vấn đề.

IV. Ứng dụng thực tiễn của phương pháp dạy học tích cực

Việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy phương trình và bất phương trình vô tỉ đã cho thấy những kết quả tích cực. Học sinh không chỉ nắm vững kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy và khả năng làm việc nhóm.

4.1. Kết quả từ thực nghiệm sư phạm

Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực đã giúp học sinh cải thiện đáng kể kết quả học tập. Học sinh tham gia tích cực hơn vào các hoạt động học tập và thể hiện sự hứng thú với môn học.

4.2. Phản hồi từ học sinh và giáo viên

Phản hồi từ học sinh cho thấy họ cảm thấy tự tin hơn khi giải quyết các bài toán liên quan đến phương trình và bất phương trình vô tỉ. Giáo viên cũng nhận thấy sự tiến bộ rõ rệt trong khả năng tư duy và giải quyết vấn đề của học sinh.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của phương pháp dạy học tích cực

Phương pháp dạy học tích cực đang dần trở thành xu hướng chủ đạo trong giáo dục hiện đại. Việc áp dụng các phương pháp này trong dạy học phương trình và bất phương trình vô tỉ không chỉ nâng cao chất lượng dạy học mà còn giúp học sinh phát triển toàn diện.

5.1. Tương lai của phương pháp dạy học tích cực

Trong tương lai, việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực sẽ tiếp tục được mở rộng và phát triển. Các giáo viên cần được đào tạo để nâng cao kỹ năng và kiến thức trong việc áp dụng các phương pháp này.

5.2. Khuyến khích sự đổi mới trong giáo dục

Đổi mới phương pháp dạy học là cần thiết để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh trong thế kỷ XXI. Các trường học cần tạo điều kiện cho giáo viên và học sinh tham gia vào các hoạt động học tập sáng tạo và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đổi mới phương pháp giáo dục là yêu cầu cấp thiết nhằm đáp ứng mục tiêu phát triển toàn diện nguồn nhân lực trong kỷ nguyên tri thức. Theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X và Luật Giáo dục, mục tiêu giáo dục phổ thông tập trung mạnh mẽ vào việc bồi dưỡng tư duy độc lập, sáng tạo và năng lực tự nghiên cứu cho học sinh. Nghiên cứu của học viên Thân Thị Hiền dưới sự hướng dẫn của PGS. Nguyễn Thành Văn tại Trường Đại học Giáo dục thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2012 đã giải quyết trực tiếp bài toán nâng cao chất lượng dạy học môn Toán trung học phổ thông.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là khắc phục tình trạng dạy học thụ động, nặng về truyền thụ kiến thức một chiều ở nội dung "Phương trình và bất phương trình vô tỉ" – một chủ đề quan trọng, có độ phức tạp cao trong chương trình Toán lớp 10 và các kỳ thi tuyển sinh đại học. Mục tiêu của đề tài là xây dựng hệ thống bài giảng và tiến trình sư phạm ứng dụng các phương pháp dạy học tích cực, biến quá trình học tập thành chuỗi hoạt động tự giác khám phá tri thức.

Nghiên cứu được triển khai thực nghiệm trên địa bàn tỉnh Bắc Giang tại 6 trường trung học phổ thông tiêu biểu gồm Trường THPT Việt Yên 1, THPT Việt Yên 2, THPT Lục Ngạn 1, THPT Lục Ngạn 3, THPT Hiệp Hòa 2 và THPT Yên Dũng 2. Kết quả nghiên cứu đã tạo ra bước đột phá về mặt phương pháp luận, giúp tăng tỷ lệ học sinh đạt điểm khá giỏi môn Toán lên thêm 30%, đồng thời giảm tỷ lệ học sinh yếu kém xuống dưới 5% trong quá trình tiếp thu kiến thức đại số nâng cao.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng thuyết kiến tạo và lý luận dạy học môn Toán hiện đại, trong đó học sinh đóng vai trò chủ thể kiến tạo tri thức dưới sự tổ chức, hướng dẫn khoa học của giáo viên. Mô hình nghiên cứu tích hợp bốn phương pháp dạy học tích cực trụ cột gồm: dạy học đàm thoại phát hiện (vấn đáp tìm tòi), dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề theo quy trình 3 giai đoạn và 10 bước, dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ từ 4 đến 6 thành viên, và phương pháp dạy học dự án gắn liền lý thuyết với thực tiễn.

Bên cạnh đó, luận văn khai thác 3 kỹ thuật dạy học tích cực then chốt gồm: kỹ thuật động não kích thích tư duy đa chiều, kỹ thuật ghép mảnh với 2 vòng tương tác chuyên sâu, và kỹ thuật sử dụng sơ đồ tư duy hệ thống hóa kiến thức. Các khái niệm cốt lõi như tính tích cực nhận thức, năng lực tự học, và chuyển hóa phương pháp giải toán được làm rõ thông qua cấu trúc phân loại phương trình vô tỉ: phương pháp biến đổi tương đương, phương pháp đặt ẩn phụ không hoàn toàn, phương pháp hàm số, và phương pháp đánh giá bất đẳng thức.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên để khảo sát thực trạng trên cỡ mẫu 100 giáo viên dạy Toán và 100 học sinh trung học phổ thông tại 6 trường thuộc khu vực đồng bằng và miền núi tỉnh Bắc Giang. Việc lựa chọn mẫu phân tầng đảm bảo tính đại diện khách quan cho năng lực tiếp thu của các nhóm đối tượng học sinh có học lực khác nhau. Quá trình thu thập và phân tích dữ liệu thực nghiệm được thực hiện xuyên suốt năm học 2011 - 2012 với 2 lớp thực nghiệm và 2 lớp đối chứng, tổng quy mô 180 học sinh.

Nguồn dữ liệu bao gồm phiếu điều tra khảo sát xã hội học, hồ sơ quan sát sư phạm, giáo án thực nghiệm và bài kiểm tra đánh giá định lượng. Phương pháp phân tích thống kê toán học ứng dụng các công thức tính điểm trung bình mẫu, phương sai, độ lệch chuẩn và kiểm định giả thuyết thống kê t-Student. Việc ứng dụng phân tích định lượng chặt chẽ giúp loại bỏ các sai số chủ quan, chứng minh tính xác thực và độ tin cậy sư phạm của các giải pháp đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng ban đầu phản ánh bức tranh dạy học còn mang nặng tính truyền thống tại các trường phổ thông. Thứ nhất, có tới 80% giáo viên thường xuyên sử dụng phương pháp thuyết trình thuần túy, trong khi chỉ có 5% giáo viên thường xuyên áp dụng phương pháp dạy học nêu và giải quyết vấn đề, 5% tổ chức dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ, và 4% ứng dụng sơ đồ tư duy. Thứ hai, 80% học sinh duy trì thói quen học tập thụ động chỉ ngồi nghe và ghi chép, 73% học sinh rất ít hoặc không bao giờ tham gia thảo luận nhóm, dẫn đến tỷ lệ mắc lỗi khi giải phương trình vô tỉ nâng cao chiếm trên 60%.

Thứ ba, nhận thức về việc đổi mới phương pháp là rất rõ ràng khi có 70% giáo viên khẳng định đổi mới là rất cần thiết và 20% đánh giá cần thiết. Thứ tư, kết quả thực nghiệm sư phạm tại Trường THPT Việt Yên 2 và THPT Lục Ngạn 3 cho thấy điểm trung bình của nhóm thực nghiệm đạt 7,55 điểm, cao hơn rõ rệt so với nhóm đối chứng chỉ đạt 6,15 điểm (chênh lệch từ 1,2 đến 1,8 điểm). Tỷ lệ học sinh đạt điểm khá giỏi ở nhóm thực nghiệm đạt 78%, vượt trội so với mức 48% của nhóm đối chứng.

Thảo luận kết quả

Sự vượt trội của các lớp thực nghiệm xuất phát từ việc giáo viên chuyển hóa thành công các dạng toán phức tạp thành chuỗi tình huống có vấn đề. Khi học sinh được tự mình thảo luận các phương pháp khó như đặt ẩn phụ đưa về hệ đối xứng hay dùng ẩn phụ đưa về phương trình bậc hai có hệ số chứa biến, năng lực tư duy logic và khả năng ghi nhớ dài hạn được tăng cường vượt bậc.

Dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn trực quan thông qua Bảng phân phối tần suất điểm số và Đồ thị tần suất tích lũy. Trên đồ thị phân phối tần suất tích lũy, đường cong của nhóm thực nghiệm luôn nằm lệch hẳn về phía bên phải và phía dưới so với đường cong của nhóm đối chứng. Điều này chứng minh tỷ lệ học sinh đạt điểm từ 7 trở lên của lớp thực nghiệm luôn chiếm ưu thế áp đảo. So với các công bố khoa học sư phạm trong cùng giai đoạn, mô hình giảng dạy của luận văn chứng minh tính thực tiễn cao, giúp thu hẹp độ phân tán điểm số và nâng cao độ tự tin của học sinh miền núi khi tiếp cận các dạng toán khó.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nhân rộng mô hình dạy học tích cực trong môn Toán trung học phổ thông, bốn nhóm giải pháp đồng bộ được đề xuất:

Thứ nhất, tổ chức các đợt tập huấn chuyên đề định kỳ: Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Giang cùng Ban giám hiệu các trường trung học phổ thông cần tổ chức 100% các khóa bồi dưỡng kỹ năng thiết kế giáo án tích cực và kỹ thuật điều phối hoạt động nhóm cho toàn bộ giáo viên Toán trong 6 tháng đầu năm học.

Thứ hai, chuẩn hóa ngân hàng tài liệu dạy học phân hóa: Tổ bộ môn Toán tại các trường trung học phổ thông chịu trách nhiệm xây dựng ít nhất 50 giáo án minh họa và 200 bài tập phương trình, bất phương trình vô tỉ được phân hóa theo cấu trúc chuẩn: 70% kiến thức cơ bản cho đại trà và 30% nâng cao cho học sinh khá giỏi trong vòng 1 học kỳ.

Thứ ba, cải tiến toàn diện hình thức kiểm tra đánh giá: Ban giám hiệu và giáo viên bộ môn chuyển dịch mạnh mẽ sang đánh giá quá trình kết hợp đánh giá sản phẩm làm việc nhóm, phấn đấu đạt tỷ lệ 100% các bài kiểm tra định kỳ có câu hỏi mở kiểm tra tư duy sáng tạo trước thềm năm học mới.

Thứ tư, nâng cấp trang thiết bị và không gian học tập: Các nhà trường cần hoàn thiện cơ sở vật chất, trang bị máy chiếu, bảng phụ và máy tính kết nối mạng cho ít nhất 80% phòng học môn Toán trong thời gian 12 tháng nhằm tạo môi trường thuận lợi cho việc học tập tương tác.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị thực tiễn sâu rộng cho bốn nhóm đối tượng:

Nhóm 1: Giáo viên Toán các trường trung học phổ thông: Giáo viên có thể khai thác trực tiếp 2 bộ giáo án mẫu chi tiết cùng hệ thống bài tập phương trình vô tỉ đa dạng để áp dụng ngay vào giảng dạy trên lớp, giúp tiết kiệm thời gian soạn bài và nâng cao sức hút của giờ dạy.

Nhóm 2: Cán bộ quản lý giáo dục và tổ trưởng chuyên môn: Cán bộ quản lý có thể sử dụng khung quy trình 4 mức độ tự lực của học sinh và hệ thống tiêu chí khảo sát làm chuẩn mực đánh giá giờ dạy và chỉ đạo sinh hoạt chuyên môn theo hướng đổi mới.

Nhóm 3: Sinh viên và học viên cao học ngành Sư phạm Toán: Người nghiên cứu có thể sử dụng công trình như một mô hình chuẩn về phương pháp luận nghiên cứu khoa học giáo dục, từ việc thiết kế phiếu khảo sát 100 mẫu đến việc áp dụng các công cụ thống kê toán học xử lý kết quả thực nghiệm.

Nhóm 4: Học sinh trung học phổ thông ôn thi đại học: Học sinh có thể tự rèn luyện tư duy toán học thông qua hệ thống phân loại bài tập từ biến đổi tương đương, phương pháp hàm số đến kỹ thuật đánh giá bất đẳng thức, hướng tới mục tiêu đạt điểm 8 trở lên trong các kỳ thi.

Câu hỏi thường gặp

Làm thế nào để áp dụng kỹ thuật ghép mảnh hiệu quả trong tiết học 45 phút? Giáo viên chia lớp thành các nhóm chuyên gia từ 3 đến 6 học sinh để nghiên cứu riêng từng phương pháp giải trong 10 đến 15 phút, sau đó tái lập nhóm mảnh ghép để chia sẻ kiến thức trong 15 phút và dành 15 phút cuối cho thực hành tổng hợp.

Phương pháp đặt ẩn phụ không hoàn toàn có điểm gì đặc biệt? Đây là kỹ thuật coi căn thức là ẩn phụ nhưng vẫn giữ nguyên biến x trong phương trình để đưa về dạng phương trình bậc hai theo ẩn phụ. Kỹ thuật này giúp giải quyết nhanh chóng các bài toán phức tạp mà phép biến đổi tương đương thông thường gặp bế tắc.

Tổ chức dạy học tích cực có gây tình trạng quá tải thời gian trên lớp không? Nếu giáo viên chuẩn bị tốt hệ thống câu hỏi dẫn dắt theo quy trình 5 bước và giao nhiệm vụ chuẩn bị bài rõ ràng trước giờ học, thời gian giảng dạy sẽ được tối ưu hóa và không gây cháy giáo án.

Cấu trúc đề kiểm tra phân hóa 70% cơ bản và 30% nâng cao được hiểu như thế nào? Đề kiểm tra cần đảm bảo 70% số điểm đo lường chuẩn kiến thức kỹ năng nền tảng cho mọi học sinh, và 30% số điểm dành cho các bài toán nhận thức mức độ cao để phân loại học sinh có năng lực tư duy xuất sắc.

Học sinh có học lực trung bình có thể tham gia vào các hoạt động nhóm hiệu quả không? Hoàn toàn có thể, nhờ sự phân công nhiệm vụ cụ thể của nhóm trưởng và sự hỗ trợ của các thành viên trong nhóm, học sinh trung bình sẽ tự tin trình bày quan điểm và nắm vững kiến thức hơn so với cách học thụ động.

Kết luận

• Luận văn đã tổng kết sâu sắc cơ sở lý luận và thực tiễn về việc đổi mới phương pháp dạy học môn Toán trung học phổ thông.
• Xây dựng thành công hệ thống bài giảng nội dung phương trình và bất phương trình vô tỉ tích hợp các phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực hiện đại.
• Cung cấp giải pháp phân loại chi tiết các kỹ thuật giải toán vô tỉ từ biến đổi đại số đến hình học hóa và hàm số.
• Kết quả thực nghiệm sư phạm kiểm chứng mức tăng điểm trung bình từ 1,2 đến 1,8 điểm, khẳng định tính khả thi và hiệu quả giáo dục vượt bậc.
• Đề xuất lộ trình triển khai 4 nhóm giải pháp toàn diện cho ngành giáo dục địa phương trong giai đoạn 1 đến 2 năm tới.

Công trình là tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà trường và giáo viên Toán. Quý thầy cô và bạn đọc hãy nghiên cứu, ứng dụng ngay các tiến trình bài giảng tích cực của luận văn để nâng cao chất lượng dạy và học môn Toán trong thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề, nêu vấn đề, gợi ý để HS tìm cách giải quyết vấn đề. HS thực hiện cách giải quyết vấn đề với sự giúp đỡ của GV khi cần. GV và HS cùng đánh giá. - Mức 3: GV cung cấp thông tin, tạo tình huống có vấn đề.

HS phát hiện và xác định vần đề nảy sinh, tự đề xuất các giả thuyết và lựa chọn giải pháp. HS thực hiện các cách giải quyết vần đề. GV và HS cùng đánh giá. - Mức 4: HS tự lực phát hiện vấn đề nảy sinh trong hoàn cảnh của mình hoặc cộng đồng, lựa chọn vấn đề giải quyết.

HS giải quyết vấn đề, tự đánh giá chất lƣợng, hiệu quả, có ý kiến bổ sung của GV khi kết thúc. Những điểm cần lưu ý khi sử dụng: Điều kiện thực hiện PP này có hiệu quả khi: - Có nội dung phù hợp. - GV phải có trình độ và rất tích cực. - HS tích cực và có năng lực.

- Nên tổ chức thực hiện PP này theo nội dung phù hợp và không nhất thiết cần thực hiện ở mức độ cao nhất mà cần phù hợp với năng lực của HS. Sử dụng phƣơng pháp phát hiện và giải quyết vấn đề a. Lựa chọn nội dung dạy học GV dựa vào chuẩn kiến thức, kĩ năng để xác định mục tiêu của bài học (gồm nội dung và kĩ năng). Trên cơ sở đó mục tiêu của bài học, nội dung của kiến thức, thiết bị, thời gian học tập và khả năng học tập của HS mà trên mỗi đơn vị kiến thức GV sử dụng PPDH nêu và giải quyết vấn đề cho thích hợp.

Không phải nội dung học tập nào cũng có thể áp dụng PPDH nêu và giải quyết vần đề đƣợc, chỉ những nội dung có chứa đựng mâu thuẫn nhận thức mới có thể áp dụng PPDH đó đƣợc. Qui trình thiết kế bài học Bƣớc 1: Xác định mục tiêu của bài, bao gồm: kiến thức, kĩ năng cần đạt đƣợc. 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Bƣớc 2: Phân tích nội dung của bài học Mục đích đề giúp GV lựa chọn, xác định đƣợc những đơn vị kiến thức của bài phù hợp với việc áp dụng PPDH nêu và giải quyết vấn đề vào đó. Bƣớc 3: Chuẩn bị các phƣơng tiện kĩ thuật cần thiết cho quá trình thực hiện nhiệm vụ dạy học.

Bƣớc 4: Thiết kế các hoạt động cho phần nội dung bài học áp dụng PPDH nêu và giải quyết vấn đề bao gồm: - Đặt vấn đề Thông qua những kiến thức đã học GV yêu cầu HS phân tích, so sánh, đối chiếu kiến thức cũ với nội dung đang cần giải quyết để phát hiện mâu thuẫn. - Phát biểu vấn đề Từ những dấu hiệu HS phân tích đƣợc, yêu cầu HS thiết lập các cách giải quyết nội dung bài toán. - Xác định hướng giải quyết, nêu giả thuyết. - Xác nhận giải thuyết đúng.

- Kết luận vấn đề. - Kiểm tra và vận dụng. Phương pháp dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ Khái niệm: PPDH hợp tác theo nhóm nhỏ là một hình thức tổ chức DH, trong đó lớp học đƣợc chia thành các nhóm nhỏ từ 4 đến 6 ngƣời. Tuỳ mục đích, yêu cầu của vấn đề học tập các nhóm đƣợc phân chia ngẫu nhiên hay có chủ định, đƣợc duy trì ổn định hay thay đổi trong từng phần của tiết học, đƣợc giao cùng một nhiệm vụ hay những nhiệm vụ khác nhau.

Kết quả làm việc của nhóm sau đó đƣợc trình bày, đánh giá trƣớc toàn lớp. Phương pháp hoạt động nhóm có thể tiến hành như sau: a/- Làm việc chung cả lớp: Nêu vấn đề, xác định nhiệm vụ nhận thức. Tổ chức các nhóm, giao nhiệm vụ. Hƣớng dẫn cách làm việc trong nhóm.

21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.