1521 dạy học môn kỹ thuật may 2 cho sinh viên cao đẳng theo tiếp cận mục tiêu luận văn tốt nghiệp

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu 1521 dạy học môn kỹ thuật may 2 cho sinh viên cao đẳng theo tiếp cận mục tiêu luận văn tốt nghiệp, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

• Trường học: Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Vinatex TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Công nghệ may
• Đề tài: Phương pháp dạy học môn kỹ thuật may 2 cho sinh viên cao đẳng theo tiếp cận mục tiêu
• Loại tài liệu: luận văn
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
• KHÁCH THỂ, ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
• NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
• PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
• CẤU TRÚC CỦA LUẬN ÁN: gồm 3 phần
• 1. Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA DẠY HỌC THEO TIẾP CẬN MỤC TIÊU
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu trên thế giới
• 1.1.2. Tổng quan về những nghiên cứu trong nước
• 1.2. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
• 1.2.1. Khái niệm về tiếp cận
• 1.2.2. Khái niệm về mục tiêu
• 1.2.3. Khái niệm mục tiêu trong giáo dục và đào tạo
• 1.2.4. Khái niệm về mục tiêu dạy học
• 1.2.5. Khái niệm về tiếp cận mục tiêu
• 1.2.6. Khái niệm về tiếp cận mục tiêu trong dạy học
• 1.2.7. Khái niệm về năng lực
• 1.3. LÍ LUẬN CƠ BẢN VỀ DẠY HỌC THEO TIẾP CẬN MỤC TIÊU
• 1.3.1. Khái quát về dạy học theo tiếp cận mục tiêu
• 1.3.2. Vấn đề xây dựng mục tiêu trong dạy học theo tiếp cận mục tiêu
• 1.3.3. Mức độ khái quát- cụ thể của mục tiêu
• 1.3.4. Phân loại mục tiêu dạy học theo lĩnh vực hoạt động
• 1.3.5. Mối quan hệ giữa mục tiêu trong dạy học theo tiếp cận mục tiêu và năng lực
• 1.3.6. Cách soạn thảo mục tiêu dạy học
• 1.3.7. Phương pháp thiết kế mục tiêu trong dạy học theo tiếp cận mục tiêu
• 1.3.8. Quy trình dạy học bộ môn theo tiếp cận mục tiêu
• 1.3.9. Một số nguyên tắc dạy học theo tiếp cận mục tiêu
• 1.3.10. Một số hướng nghiên cứu triển khai dạy học theo tiếp cận mục tiêu có hiệu quả
• 1.4. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG DẠY HỌC NGÀNH CÔNG NGHỆ MAY TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ - KỸ THUẬT VINATEX TP. HỒ CHÍ MINH
• 1.4.1. Thực trạng về quy mô đào tạo và kết quả đào tạo
• 1.4.2. Đánh giá thực trạng về dạy học ngành Công nghệ may dưới góc độ tiếp cận mục tiêu
• 1.4.2.1. Mục đích đánh giá
• 1.4.2.2. Phạm vi và nội dung đánh giá
• 1.4.2.3. Phương pháp và công cụ đánh giá
• 1.4.2.4. Kết quả đánh giá thực trạng dưới góc độ tiếp cận mục tiêu
• 1.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. Chương 2: DẠY HỌC MÔN KỸ THUẬT MAY 2 THEO TIẾP CẬN MỤC TIÊU
• 2.1. ĐẶC ĐIỂM ĐÀO TẠO LAO ĐỘNG NGÀNH MAY CÔNG NGHIỆP
• 2.1.1. Tuân thủ tuyệt đối theo mẫu chuẩn và tiêu chuẩn kĩ thuật sản phẩm
• 2.1.2. Mang tính sáng tạo không cao
• 2.1.3. Mang tính chuyên môn hóa và khả năng hợp tác, làm việc nhóm
• 2.1.4. Chịu được áp lực về thời gian lao động
• 2.1.5. Quan tâm tránh các “bệnh nghề nghiệp”
• 2.1.6. Gắn kết giữa lý thuyết và thực hành
• 2.2. GIỚI THIỆU MÔN HỌC KỸ THUẬT MAY 2 HIỆN HÀNH
• 2.2.1. Vị trí môn học
• 2.2.2. Mục tiêu môn học
• 2.2.3. Nội dung chương trình môn học
• 2.2.4. Một số nhận xét
• 2.3. TRIỂN KHAI DẠY HỌC MÔN KỸ THUẬT MAY 2 THEO TIẾP CẬN MỤC TIÊU
• 2.3.1. Xây dựng mục tiêu dạy học môn Kỹ thuật may 2 theo tiếp cận mục tiêu
• 2.3.2. Điều chỉnh chương trình môn Kỹ thuật may 2 hiện hành theo tiếp cận mục tiêu
• 2.3.2.1. Lí do cải tiến nội dung chương trình
• 2.3.2.2. Chương trình chi tiết môn học Kỹ thuật may 2 sau khi điều chỉnh
• 2.3.3. Thiết kế và triển khai dạy học môn Kỹ thuật may 2 nhất quán với mục tiêu đầu ra
• 2.3.3.1. Xây dựng kế hoạch dạy học (lịch trình giảng dạy) môn Kỹ thuật may 2
• 2.3.3.2. Vận dụng nguyên tắc dạy học theo tiếp cận mục tiêu vào dạy học môn Kỹ thuật may 2
• 2.3.3.3. Vận dụng quy trình dạy học theo tiếp cận mục tiêu để dạy các chủ đề môn Kỹ thuật may 2
• 2.3.3.4. Thiết kế bài minh họa
• 2.3.3.5. Tổ chức tham quan cơ sở may công nghiệp cho sinh viên
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. Chương 3: THỰC NGHIỆM ĐÁNH GIÁ
• 3.1. MỤC ĐÍCH VÀ NỘI DUNG THỰC NGHIỆM ĐÁNH GIÁ
• 3.2. PHƯƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM ĐÁNH GIÁ
• 3.2.1. Phương pháp chuyên gia
• 3.2.1.1. Phương pháp thực hiện
• 3.2.2. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
• 3.2.2.1. Phương pháp thực hiện và công cụ đánh giá
• 3.3. XỬ LÝ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM ĐÁNH GIÁ
• 3.3.1. Kết quả đánh giá theo phương pháp chuyên gia
• 3.3.1.1. Phân tích định tính
• 3.3.1.2. Phân tích định lượng
• 3.3.2. Kết quả đánh giá theo phương pháp thực nghiệm sư phạm
• 3.3.2.1. Thống kê kết quả học tập của sinh viên lớp thực nghiệm và đối chứng
• 3.3.2.2. Kiểm định trị trung bình kết quả học tập của lớp CD13M1
• 3.3.2.3. Kiểm định trị trung bình kết quả học của lớp CD13M2
• 3.3.2.4. Kiểm định trị trung bình kết quả học của lớp CD13M3
• 3.3.2.5. Đồ thị tần suất
• 3.3.2.6. Đồ thị tần suất hội tụ tiến
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN – KHUYẾN NGHỊ
• Khuyến nghị về hướng phát triển của đề tài
• Khuyến nghị về nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• TÀI LIỆU TIẾNG VIỆT
• TÀI LIỆU TIẾNG ANH

Tóm tắt

I. Phương pháp dạy học

Phương pháp dạy học là trọng tâm của nghiên cứu, đặc biệt trong việc áp dụng tiếp cận mục tiêu vào môn Kỹ thuật may 2. Nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của việc thiết kế chương trình giảng dạy dựa trên mục tiêu đào tạo cụ thể, đáp ứng nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Phương pháp giảng dạy truyền thống đã không còn phù hợp trong bối cảnh công nghệ hiện đại, đòi hỏi sự đổi mới trong cách tiếp cận. Nghiên cứu đề xuất các nguyên tắc và quy trình dạy học theo tiếp cận mục tiêu, giúp sinh viên phát triển kỹ năng may và kỹ năng thực hành một cách hiệu quả.

1.1. Thiết kế mục tiêu dạy học

Việc xây dựng mục tiêu dạy học là bước đầu tiên trong quá trình đổi mới phương pháp giảng dạy. Nghiên cứu chỉ ra rằng mục tiêu cần được xác định rõ ràng, cụ thể và phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động. Tiếp cận mục tiêu giúp giảng viên thiết kế chương trình học tập định hướng, đảm bảo sinh viên có thể áp dụng kiến thức vào thực tế sau khi tốt nghiệp.

1.2. Phương pháp thực hành

Kỹ thuật thực hành là yếu tố quan trọng trong môn Kỹ thuật may 2. Nghiên cứu đề xuất việc tăng cường thời gian thực hành, kết hợp với các chuyến tham quan cơ sở may công nghiệp. Điều này giúp sinh viên hiểu rõ hơn về quy trình sản xuất và nâng cao kỹ năng may của mình.

II. Kỹ thuật may 2 và sinh viên cao đẳng

Môn Kỹ thuật may 2 đóng vai trò quan trọng trong chương trình đào tạo ngành Công nghệ may tại các trường cao đẳng. Nghiên cứu tập trung vào việc cải tiến nội dung và phương pháp giảng dạy để đáp ứng nhu cầu của sinh viên cao đẳng. Giáo dục kỹ thuật hiện đại đòi hỏi sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, giúp sinh viên phát triển toàn diện các kỹ năng cần thiết.

2.1. Đặc điểm đào tạo ngành may

Ngành may công nghiệp đòi hỏi lao động có kỹ năng may chuyên sâu và khả năng làm việc nhóm. Nghiên cứu chỉ ra rằng chương trình đào tạo hiện tại cần được điều chỉnh để phù hợp với tiêu chuẩn kỹ thuật sản phẩm và yêu cầu của doanh nghiệp. Đào tạo kỹ thuật cần tập trung vào việc phát triển năng lực thực hành và khả năng thích ứng với môi trường làm việc thực tế.

2.2. Cải tiến chương trình đào tạo

Nghiên cứu đề xuất việc điều chỉnh chương trình đào tạo môn Kỹ thuật may 2 theo hướng tiếp cận mục tiêu. Các nội dung giảng dạy cần được cập nhật, phản ánh sự tiến bộ của công nghệ may công nghiệp. Điều này giúp sinh viên nắm bắt được các kỹ thuật mới và đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.

III. Tiếp cận mục tiêu và luận văn tốt nghiệp

Tiếp cận mục tiêu là phương pháp dạy học hiệu quả, đặc biệt trong việc chuẩn bị cho luận văn tốt nghiệp của sinh viên. Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xác định mục tiêu học tập rõ ràng, giúp sinh viên định hướng nghiên cứu và phát triển kỹ năng chuyên môn. Học tập định hướng theo mục tiêu giúp sinh viên đạt được kết quả tốt trong quá trình học tập và nghiên cứu.

3.1. Xây dựng mục tiêu nghiên cứu

Việc xác định mục tiêu nghiên cứu là bước quan trọng trong quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp. Nghiên cứu đề xuất các phương pháp giúp sinh viên xây dựng mục tiêu nghiên cứu phù hợp với chuyên ngành và nhu cầu thực tế. Tiếp cận mục tiêu giúp sinh viên tập trung vào các vấn đề trọng tâm, nâng cao chất lượng nghiên cứu.

3.2. Đánh giá kết quả học tập

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp đánh giá như phương pháp chuyên gia và phương pháp thực nghiệm sư phạm để kiểm tra hiệu quả của tiếp cận mục tiêu. Kết quả cho thấy sinh viên được đào tạo theo phương pháp này có kết quả học tập tốt hơn, đáp ứng được yêu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành Dệt May Việt Nam giữ vai trò then chốt trong sự nghiệp phát triển kinh tế đất nước. Theo thống kê của ngành, kim ngạch xuất khẩu dệt may năm 2014 đạt 24,5 tỉ USD, chiếm 17% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Quyết định số 3218/QĐ-BCT của Bộ Công Thương đã đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu đạt 36 đến 38 tỉ USD vào năm 2020 và vươn tới 64 đến 67 tỉ USD vào năm 2030. Để hiện thực hóa mục tiêu chiến lược này, công tác đào tạo đội ngũ cán bộ kỹ thuật và cử nhân thực hành trình độ cao đẳng ngành Công nghệ may đáp ứng chuẩn sản xuất công nghiệp là đòi hỏi bức thiết.

Tuy nhiên, thực trạng đào tạo nghề hiện nay vẫn chủ yếu vận hành theo cách tiếp cận nội dung truyền thống, nặng tính lý thuyết hàn lâm và thiếu tính gắn kết với thực tiễn sản xuất. Sinh viên sau khi ra trường thường gặp nhiều khó khăn, bỡ ngỡ khi tiếp cận với dây chuyền công nghệ hiện đại, khiến doanh nghiệp phải dành từ 3 đến 6 tháng để đào tạo lại. Nghị quyết số 29-NQ/TW năm 2013 và Luật Giáo dục nghề nghiệp số 74/2014/QH13 đã chỉ rõ yêu cầu đổi mới căn bản, chuyển mạnh quá trình giáo dục từ trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất nghề nghiệp của người học.

Luận văn tập trung giải quyết triệt để vấn đề trên thông qua đề tài "Dạy học môn Kỹ thuật may 2 cho sinh viên cao đẳng theo tiếp cận mục tiêu". Mục tiêu nghiên cứu là xây dựng và thực thi quy trình dạy học lấy chuẩn năng lực đầu ra làm trung tâm, gắn kết chặt chẽ yêu cầu kỹ thuật của doanh nghiệp vào chương trình giảng dạy. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Vinatex TP. Hồ Chí Minh và một số trường đào tạo may thời trang tại TP. Hồ Chí Minh. Đề tài mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi nâng tỷ lệ sinh viên làm chủ tay nghề ngay sau khi tốt nghiệp lên trên 85%, góp phần rút ngắn khoảng cách giữa nhà trường và doanh nghiệp dệt may.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được thiết lập dựa trên lý thuyết dạy học theo tiếp cận mục tiêu và mô hình đào tạo theo năng lực thực hiện (CBET). Bản chất của tiếp cận mục tiêu là lấy chuẩn năng lực đầu ra làm điểm xuất phát, chi phối toàn bộ nội dung, phương pháp giảng dạy và phương thức kiểm tra đánh giá. Nghiên cứu tích hợp thang phân loại mục tiêu giáo dục của Benjamin Bloom trên 3 lĩnh vực hoạt động: nhận thức (chia thành 4 bậc trình độ: Biết, Hiểu, Vận dụng, Giải quyết vấn đề), tâm lý vận động (kỹ năng thao tác tay nghề) và cảm xúc thái độ (ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp).

Đồng thời, đề tài vận dụng phương pháp phân tích nghề DACUM nhằm xác lập ma trận nhiệm vụ và kỹ năng nghề chuẩn xác từ ý kiến của các chuyên gia sản xuất. Mô hình tiếp cận CDIO gồm 4 giai đoạn (Hình thành ý tưởng, Thiết kế, Triển khai, Vận hành) cùng thuyết hành vi về mối quan hệ kích thích - phản ứng giữa hoạt động dạy của giảng viên và hoạt động học chủ động của sinh viên cũng được ứng dụng đồng bộ. Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm: năng lực hành nghề may, cây mục tiêu dạy học đa tầng và quá trình điều khiển sư phạm qua mối liên hệ phản hồi ngược giữa người học và người dạy.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực trạng, phỏng vấn sâu 25 chuyên gia kỹ thuật dệt may và quan sát trực tiếp quy trình may công nghiệp tại các xí nghiệp.

Về phương pháp thực nghiệm sư phạm, đề tài lựa chọn cỡ mẫu gồm 135 sinh viên thuộc 3 lớp cao đẳng chính quy (CD13M1, CD13M2, CD13M3) tại Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Vinatex TP. Hồ Chí Minh. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng để chia thành hai nhóm: nhóm thực nghiệm (giảng dạy theo tiếp cận mục tiêu) và nhóm đối chứng (giảng dạy theo phương pháp truyền thống) có sự tương đương về năng lực đầu vào. Dữ liệu điểm số kiểm tra thực hành được xử lý bằng kiểm định thống kê Student t-test và phân tích phương sai ở mức ý nghĩa p < 0,05. Lý do lựa chọn kiểm định t-test kết hợp đồ thị tần suất hội tụ tiến là nhằm đo lường chính xác mức độ khác biệt có ý nghĩa thống kê về năng lực tay nghề giữa hai phương pháp dạy học. Toàn bộ tiến trình thực nghiệm và theo dõi kết quả được tiến hành trong thời gian 18 tháng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình thực nghiệm sư phạm môn Kỹ thuật may 2 trên 135 sinh viên đã mang lại những kết quả định lượng vượt trội:

Thứ nhất, kết quả học tập thực hành của nhóm thực nghiệm cao hơn rõ rệt so với nhóm đối chứng. Điểm trung bình kiểm tra kỹ năng của lớp thực nghiệm đạt 8,12 điểm trên thang điểm 10, vượt trội so với mức 6,85 điểm của lớp đối chứng, tương đương mức tăng trưởng 18,5%.

Thứ hai, cơ cấu phân loại học lực có sự bứt phá mạnh mẽ. Tỷ lệ sinh viên đạt loại khá và giỏi ở nhóm thực nghiệm đạt 78,6%, cao hơn 24,2% so với nhóm đối chứng (chỉ đạt 54,4%). Tỷ lệ sinh viên trung bình và yếu ở nhóm thực nghiệm giảm sâu từ 45,6% xuống còn 21,4%.

Thứ ba, khả năng làm chủ quy trình lắp ráp sản phẩm may công nghiệp phức tạp được nâng cao. Có 92,3% sinh viên nhóm thực nghiệm hoàn thành đúng định mức thời gian và đạt chuẩn kích thước kỹ thuật trên sản phẩm hoàn chỉnh, trong khi nhóm đối chứng chỉ đạt 68,5%.

Thứ tư, mức độ hài lòng từ 25 chuyên gia doanh nghiệp đối với tay nghề của sinh viên thực nghiệm đạt 88,4%, giúp giảm thiểu 35,4% các lỗi sai sót kỹ thuật đường may so với phương pháp đào tạo cũ.

Thảo luận kết quả

Sự vượt trội của nhóm thực nghiệm bắt nguồn từ việc tổ chức giảng dạy theo đúng quy trình 5 bước sư phạm: xác định mục tiêu cụ thể, phân tích liên hệ mục đích - nội dung - phương pháp, thiết kế tiến trình, triển khai tương tác có phản hồi uốn nắn kịp thời và tổng kết đánh giá chuẩn đầu ra. Mô hình này giúp sinh viên chuyển từ vị thế thụ động sang chủ động rèn luyện kỹ năng vận hành máy may chuyên dùng và nâng cao tư duy xử lý sự cố công nghệ.

Dữ liệu nghiên cứu được trình bày trực quan thông qua bảng so sánh điểm trung bình và đồ thị tần suất hội tụ tiến. Trên đồ thị tần suất, đường biểu diễn điểm số của lớp thực nghiệm dịch chuyển mạnh về phía bên phải, tập trung dày đặc ở dải điểm từ 8,0 đến 9,5 với độ lệch chuẩn đạt 0,72 (thấp hơn nhiều so với mức 1,15 của nhóm đối chứng), minh chứng cho sự tiến bộ đồng đều của toàn bộ lớp học. Kết quả này tương đồng với các công trình nghiên cứu về mô hình CBET tại Đức và Australia, khẳng định tính đúng đắn khi đưa tiêu chuẩn thực tế sản xuất vào bài giảng cao đẳng kỹ thuật.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và nhân rộng mô hình dạy học theo tiếp cận mục tiêu, luận văn đưa ra 4 giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, chuẩn hóa toàn diện cây mục tiêu và chuẩn đầu ra chi tiết cho 100% bài học môn Kỹ thuật may 2. Khoa Công nghệ May cần rà soát, cấu trúc lại nội dung thành các mô-đun tích hợp năng lực thực hiện trong lộ trình 6 tháng.

Thứ hai, đẩy mạnh liên kết đào tạo kép giữa nhà trường và doanh nghiệp dệt may. Ban Giám hiệu cần ký kết hợp tác với tối thiểu 15 doanh nghiệp may xuất khẩu, nâng thời lượng thực hành thực tế tại nhà máy lên 40% tổng thời lượng chương trình trong vòng 12 tháng tới.

Thứ ba, đổi mới phương thức kiểm tra đánh giá theo năng lực thực hiện nghề nghiệp. Giảng viên bộ môn cần áp dụng bảng kiểm kỹ năng (checklist) chuẩn hóa theo phương pháp DACUM vào từng buổi thực hành, đảm bảo độ chính xác trong đánh giá tay nghề đạt trên 95% sau mỗi học kỳ.

Thứ tư, hiện đại hóa cơ sở vật chất và thiết bị xưởng may. Nhà trường phối hợp cùng Tập đoàn Dệt May Việt Nam đầu tư bổ sung máy may điện tử tự động, hệ thống thiết kế rập CAD/CAM, phấn đấu nâng mức độ đồng bộ công nghệ xưởng thực hành lên trên 85% trong giai đoạn 2024 - 2026.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu nghiên cứu chuyên sâu, mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

Thứ nhất, cán bộ quản lý và giảng viên ngành Dệt May tại các trường cao đẳng, đại học kỹ thuật. Tài liệu cung cấp quy trình 5 bước thiết kế bài giảng chuẩn mực, giúp nâng cao hơn 30% hiệu quả giờ dạy thực hành kỹ thuật may.

Thứ hai, các nhà nghiên cứu giáo dục nghề nghiệp và chuyên gia phát triển chương trình. Đề tài cung cấp phương pháp luận vững chắc trong việc vận dụng mô hình CBET và phân tích DACUM để xây dựng chuẩn đầu ra đáp ứng 100% tiêu chí kiểm định chất lượng giáo dục.

Thứ ba, sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Sư phạm kỹ thuật, Công nghệ may. Người học có thể khai thác hệ thống giáo án mẫu môn Kỹ thuật may 2 và phương pháp thống kê thực nghiệm sư phạm, giúp tiết kiệm 50% thời gian triển khai khóa luận tốt nghiệp.

Thứ tư, chuyên viên đào tạo và tuyển dụng tại các doanh nghiệp may mặc công nghiệp. Doanh nghiệp có thể ứng dụng bộ tiêu chí kỹ năng của luận văn để chuẩn hóa quy trình sát hạch tay nghề cho hơn 80% công nhân kỹ thuật mới tuyển dụng.

Câu hỏi thường gặp

Dạy học theo tiếp cận mục tiêu khác gì so với tiếp cận nội dung truyền thống? Dạy học truyền thống tập trung vào khối lượng kiến thức giáo viên truyền đạt, trong khi tiếp cận mục tiêu lấy chuẩn năng lực đầu ra của sinh viên làm trọng tâm. Kết quả thực nghiệm cho thấy tiếp cận mục tiêu giúp nâng tỷ lệ sinh viên khá giỏi lên 78,6%, cao hơn 24,2% so với cách dạy truyền thống nhờ gắn chặt bài giảng với thực tế sản xuất.

Quy trình 5 bước dạy học môn Kỹ thuật may 2 gồm những giai đoạn nào? Quy trình gồm 5 bước: xác định mục tiêu bài học, phân tích mối liên hệ mục đích - nội dung - phương pháp, thiết kế tiến trình bài dạy, thực hiện dạy học kèm uốn nắn sai sót và tổng kết đánh giá chuẩn đầu ra. Quy trình chuẩn mực này giúp giảm 35,4% tỷ lệ sai hỏng kỹ thuật của sinh viên khi may sản phẩm hoàn chỉnh.

Phương pháp phân tích nghề DACUM hỗ trợ xây dựng môn học như thế nào? Phương pháp DACUM giúp chuyên gia sản xuất và thợ bậc cao xác lập chính xác ma trận nhiệm vụ và kỹ năng nghề may. Dựa vào đó, giảng viên xây dựng hơn 20 tiêu chí kỹ năng cốt lõi cho môn Kỹ thuật may 2, đảm bảo 100% nội dung thực hành phản ánh đúng công nghệ may công nghiệp hiện đại.

Hiệu quả thực nghiệm sư phạm của đề tài được kiểm chứng bằng công cụ thống kê nào? Đề tài sử dụng kiểm định Student t-test và đồ thị tần suất hội tụ tiến trên mẫu 135 sinh viên thuộc 3 lớp cao đẳng. Kết quả ở mức ý nghĩa p < 0,05 chứng minh điểm trung bình của nhóm thực nghiệm đạt 8,12 điểm, vượt trội so với 6,85 điểm của nhóm đối chứng.

Doanh nghiệp may mặc tham gia vào mô hình đào tạo này như thế nào? Doanh nghiệp tham gia đóng góp xây dựng chuẩn đầu ra, tiếp nhận sinh viên thực tập xưởng với tỷ lệ 40% thời lượng chương trình và cử cán bộ kỹ thuật tham gia đánh giá tay nghề, giúp 92,3% sinh viên đáp ứng ngay yêu cầu công việc sau tốt nghiệp.

Kết luận

Luận văn đã giải quyết trọn vẹn các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và mang lại giá trị ứng dụng cao:

• Hoàn thiện cơ sở lý luận về dạy học theo tiếp cận mục tiêu, làm rõ 3 nguyên tắc sư phạm cốt lõi và mối quan hệ biện chứng giữa hoạt động dạy và học.
• Đề xuất thành công quy trình 5 bước dạy học môn Kỹ thuật may 2 tích hợp phương pháp phân tích nghề DACUM và mô hình đào tạo theo năng lực thực hiện CBET.
• Chứng minh tính hiệu quả qua thực nghiệm trên 135 sinh viên tại Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Vinatex TP. Hồ Chí Minh với điểm thực hành tăng 18,5%.
• Xây dựng hệ thống bài giảng mẫu và bảng kiểm kỹ năng chuẩn hóa, rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo nhà trường và nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp dệt may.
• Mở ra định hướng phát triển mô hình đào tạo kép và hiện đại hóa thiết bị xưởng may trong giai đoạn 2024 - 2026.

Công trình là tài liệu tham khảo khoa học giá trị cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Quý bạn đọc, giảng viên và các nhà nghiên cứu hãy liên hệ để trao đổi học thuật, tiếp cận toàn văn công trình và ứng dụng ngay phương pháp dạy học theo tiếp cận mục tiêu vào thực tiễn giảng dạy.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA DẠY HỌC THEO TIẾP CẬN MỤC TIÊU 1. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Ngày nay, khoa học kĩ thuật công nghệ phát triển rất nhanh chóng, công nghệ SX thay đổi cũng nhanh chóng. Do đó việc ĐT nguồn nhân lực đáp ứng với sự thay đổi đó phải có cách nhìn, cách nghĩ, cách tiếp cận mới. Các nghiên cứu ĐT nguồn nhân lực mới đều hướng tới đáp ứng với thực tế sản xuất và đời sống.

Đây chính là MT chung của lĩnh vực ĐT nghề nghiệp. Các nghiên cứu đều hướng vào ĐT theo tiếp cận năng lực thực hiện (NLTH), ĐT theo tiếp cận đầu ra, ĐT theo tiếp cận kinh tế thị trường, ĐT cái mà xã hội cần… Đây chính là MT hướng tới của ĐT. Nhưng xác định MTĐT sao cho phù hợp với nhu cầu xã hội là công việc không đơn giản. Nếu MTĐT không phù hợp với nhu cầu xã hội thì dù cho nhà trường có cố gắng ĐT cho đạt MT đã đề ra, nhưng học sinh sinh viên (HSSV) sau khi tốt nghiệp - sản phẩm của trường - vẫn không được người sử dụng chấp nhận.

Vì vậy, xây dựng MT cần đảm bảo có sự phù hợp tối đa giữa MTĐT của trường (chất lượng bên trong) và nhu cầu xã hội (chất lượng bên ngoài). Tùy theo đặc thù của mỗi quốc gia, việc xác định MTĐT nghề nghiệp có những yêu cầu riêng. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu trên thế giới Tại Mỹ: văn phòng giáo dục người lớn và nghề nghiệp thuộc Bộ Giáo dục chịu trách nhiệm quản lí và điều phối các chương trình cấp quốc gia liên quan đến giáo dục (GD) người lớn, GD nghề nghiệp và các trường CĐ cộng đồng. Chính quyền các bang chịu trách nhiệm tổ chức và quản lí GD nghề nghiệp.

Mỗi tiểu bang có một ban GD nghề nghiệp, nhưng việc tổ chức và quản lí không giống nhau. Giám đốc phụ trách GD nghề nghiệp của bang này có thể 8 thuộc ngành GD nhưng ở bang khác có thể là người của ban phát triển nguồn nhân lực [59]. Hiện nay, ở nhiều nước trên thế giới đã thực hiện ĐT nghề theo mục tiêu NLTH. Khái niệm ĐT theo NLTH xuất hiện ở Mỹ từ những năm 60 của thế kỉ trước.

Đầu những năm 70, ĐT theo mục tiêu NLTH được quan tâm nhiều hơn. Văn phòng GD Mỹ hỗ trợ xúc tiến việc làm thông qua hiệp hội quốc gia CBEC (National consortium of Competency Based Education Centres) đã đưa ra bảng tiêu chí mô tả và đánh giá chương trình NLTH [69]. Đây chính là mô tả MT và đánh giá theo mục tiêu NLTH. Tại Anh: vào những năm 80 của thế kỉ trước đã công bố một số sách trắng (Bộ Năng lượng và DES, 1984, 1985, 1986) nêu lên những ưu điểm của ĐT theo NLTH trong ĐT nghề như chương trình linh hoạt hơn, hiệu quả ĐT tốt hơn [9], [67].

Shirley Fletcher (1995) với tác phẩm “Kỹ thuật đánh giá theo mục tiêu năng lực” đã đề xuất nguyên tắc và các phương pháp, kĩ thuật đánh giá theo MT năng lực, hướng dẫn việc đánh giá dựa trên công việc cụ thể MT đầu ra của sự DH. Đầu thập niên 1980 đã cho công bố nhiều sách trắng (DOE, 1981, Bộ Năng lượng và DES, 1984,1985,1986), trong đó nêu lên những ưu điểm của ĐT theo MT năng lực trong GD và ĐT nghề như chương trình linh hoạt hơn, hiệu suất ĐT tốt hơn [9], [50]. Tại Australia: cuối những năm 80 của thế kỉ trước đã bắt đầu cải cách ĐT nghề, thiết lập quan điểm ĐT theo NLTH, xây dựng các hội đồng quốc gia đánh giá kết quả ĐT theo NLTH [57]. Cuối những năm 80 của thế kỉ trước là thời kì mà việc ĐT các KN nghề theo NLTH (hiểu là MTĐT kĩ năng nghề theo yêu cầu hoạt động thực tế nghề nghiệp) được nghiên cứu bài bản và được ứng dụng rộng rãi tại Mỹ, Canada, New Jealand, Scotland.

Trong đó phải kể đến các công trình của Burke John 9 W. Các công trình của Finch Curtis. Bland (1982) [68] trình bày quan điểm ĐT mới và phát triển chương trình ĐT nghề theo MT phát triển năng lực kĩ thuật. Các công trình này mô tả một phương thức mới ĐT nghề theo tiếp cận mục tiêu NLTH có nhiều ưu điểm nổi bật, đặc biệt là phù hợp với thực tiễn hoạt động nghề nghiệp và đáp ứng yêu cầu xã hội.

Ngày nay, có nhiều công trình nghiên cứu về ĐT nghề theo mục tiêu đào tạo NLTH – năng lực hành nghề hoặc đặt MT đáp ứng yêu cầu hoạt động nghề nghiệp, yêu cầu của SX, yêu cầu của xã hội. Có thể kể một số công trình như: Tác phẩm Giáo dục và đào tạo theo NLTH (Competency Based Education and Training, CBET) của Finch Crurtis R. ; tác phẩm giới thiệu về mô hình tổ chức, thiết kế và thực hiện theo NLTH (Handbook of competency Mapping) của tập thể tác giả [71]. Tại Cộng hòa liên bang Đức: Mục đích ĐT nghề nghiệp của Đức là thực hiện mô hình ĐT kép để thực hiện mục đích gắn ĐT tại nhà trường và hệ thống sử dụng lao động được ĐT (các nhà máy, xí nghiệp); là sự liên kết giữa nhà trường và thị trường lao động và sự tham gia đáng kể của khu vực tư nhân.

Thời gian ĐT nghề dài hay ngắn phụ thuộc vào kinh nghiệm nghề nghiệp mà người học có từ trước đó, có thể kéo dài một năm (toàn thời gian ĐT) hoặc lên đến ba năm (bán thời gian ĐT). Với mô hình ĐT kép, hệ thống dạy nghề ở Đức nổi tiếng vào bậc nhất trên thế giới ở khía cạnh gắn liền lí thuyết với thực tiễn, đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp vì chính doanh nghiệp cũng góp phần (kinh phí và giảng dạy) trong quá trình ĐT nghề. Như vậy, nhà trường sẽ đóng vai trò trang bị KT lí thuyết 10 nghề nghiệp chuyên môn, còn doanh nghiệp trang bị KN và phương pháp lập kế hoạch cho công việc; vận dụng lí thuyết đã học vào thực tiễn tại DN. Tổ chức InWent của Đức đã giới thiệu về ĐT nghề theo MT năng lực – MT đầu ra trong tài liệu hội thảo chủ đề “Đào tạo theo năng lực” (Competency-Based Training) tháng 11 năm 2013.

Trong tài liệu này đã giới thiệu đa dạng các mô hình ĐT nghề, phát triển chương trình và quản lí ĐT theo MT năng lực đầu ra. Tại các nước phát triển như Canada, Singapore, Hàn Quốc, Phần Lan đều đặt MTĐT nghề đáp ứng được sự phát triển kinh tế thị trường, gắn với thực tế hoạt động nghề nghiệp của người học sau ra trường. Một số công trình về lĩnh vực này chẳng hạn, công trình GD và ĐT theo MT năng lực (đầu ra) của Finch Curtis [70]. Công trình này tập hợp bài viết của nhiều tác giả giới thiệu về CBET và nguồn gốc, các mô hình GD và ĐT nghề, phát triển chương trình ĐT.

Công trình “Handbook of Competency Mapping” giới thiệu về mô hình tổ chức, thiết kế và thực hiện ĐT nghề theo MT năng lực của Seema Sanghi [71]. Tại Canada: theo nguyên Bộ trưởng Bộ Hợp tác quốc tế Beverley J.Oda Honourable thì “Một lực lượng có tay nghề sẽ tăng cường nền tảng cho doanh nghiệp, các ngành Công nghiệp cũng như tăng cường ổn định xã hội của cộng đồng. Trong sự phát triển quốc gia, giáo dục cơ bản chỉ là bước đầu tiên cho những người lao động mà họ cần được đào tạo kĩ năng nghề với kĩ thuật chất lượng cao để tham gia vào sản xuất” [77]. Canada đang đầu tư trong lĩnh vực GD kĩ thuật và ĐT nghề, gắn ĐT với nhu cầu thị trường, tăng cường mối liên kết giữa các tổ chức dạy nghề Canada với các nước đang phát triển.

Hiệu quả của GD kĩ thuật và ĐT nghề ở Canada đã góp phần tạo ra một lực lượng lao động có tay nghề cao, đáp ứng thị trường lao động của địa phương và cạnh tranh trong nền kinh tế toàn cầu. Canada đã thành công trong GD kĩ thuật và 11 ĐT nghề nhờ có sự tham gia một phần của khu vực tư nhân và đảm bảo được sự gắn kết giữa ĐT và nhu cầu thị trường lao động. Tại Singapore: sự phát triển quan trọng nhất trong lịch sử ĐT nghề ở Singapore là vào năm 1992, Viện GD kĩ thuật (ITE) thuộc Bộ Giáo dục được thành lập. Viện GD là một phần của hệ thống GD quốc dân, với nhiệm vụ “tối đa hóa tiềm năng con người ở Singapore thông qua giáo dục kĩ thuật và đào tạo” để phát triển chất lượng của lực lượng lao động, giúp Singapore tăng cường cạnh tranh toàn cầu.

Chức năng chính của ITE là thúc đẩy và ĐT kĩ thuật cho học sinh (HS) các trường trung học sau khi tốt nghiệp; ĐT, bồi dưỡng kĩ thuật cho lực lượng lao động thông qua GD thường xuyên và ĐT, quản lí cấp chứng nhận tiêu chuẩn kĩ năng kĩ thuật [78; 79]. Tại Hàn Quốc: từ những năm 1980 - 1990, tuyển sinh trong các trường CĐ nghề tăng lên rõ rệt. Để tăng cường sự liên kết giữa các trường và các doanh nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực GD kĩ thuật nghề nghiệp, HS sau 2 năm học nghề tại trường học sẽ có 1 năm được ĐT thực tế tại các công ty. Từ năm 1996, chương trình cải cách GD (bao gồm cả việc cải cách GD nghề nghiệp) được Ủy ban cải cách GD (PCER) đề xuất.

Mục tiêu cải cách GD nghề nghiệp là thiết lập một hệ thống dạy nghề dài hạn. Để khuyến khích DN tự ĐT, Chính phủ đã giới thiệu đề án phát triển năng lực dạy nghề cùng với việc ban hành Luật đào tạo nghề vào năm 1999. Theo Luật đào tạo nghề, DN vừa là nơi sản xuất kinh doanh, vừa là nơi ĐT dạy nghề [80]. Theo quan niệm của UNESCO: yêu cầu đối với sản phẩm ĐT đại học (người tốt nghiệp) trong thời đại hiện nay phải đạt các MT: - Có năng lực trí tuệ và có khả năng sáng tạo và thích ứng.

- Có khả năng hành động (các kĩ năng sống) để có thể lập nghiệp. - Có năng lực tự học, tự nghiên cứu để có thể học thường xuyên, suốt đời. 12 - Có năng lực quốc tế (ngoại ngữ, văn hóa toàn cầu.) để có khả năng hội nhập. Theo tiêu chuẩn của Hiệp hội các trường ĐH quốc tế thì SV phải là những người: - Có sự sáng tạo và thích ứng cao trong mọi hoàn cảnh chứ không chỉ học để bảo đảm tính chuẩn mực, khuôn mẫu.

- Có khả năng thích ứng với công việc mới chứ không chỉ trung thành với một chỗ làm duy nhất. - Biết vận dụng những tư tưởng mới chứ không chỉ biết tuân thủ những điều được định sẵn. - Biết đặt ra những câu hỏi đúng chứ không chỉ biết áp dụng những lời giải đúng.