chương 1 “Trong chương này, chúng tôi đã trình bày những lập luận sơ khởi cho thấy sự cần thiết phải thực hiện nghiên cứu này. Chúng tôi đã trình bày mục đích, ý nghĩa của nghiên cứu; đồng thời đưa các giả thuyết khoa học cũng như cấu trúc của luận van nay. () Cải thiện tư duy. Paul-Elder (2015, [5]) đưa ra định nghĩa: Tư duy phê phán là khả năng suy tư về chính sự suy nghĩ của mình, nhằm nhận ra điểm mạnh cũng như yếu trong tư tưởng của mình và qua đó cải thiện sự suy nghĩ của mình cho tốt hơn.
Lipman (2003, [10]) đã tóm lược một cách vắn tắt một số phát biểu của các tác giả khác về tư duy phê phán như sau: ~_ Tư duy để giải quyết vấn đề và ra quyết định (Sternberg); ~_ Tư duy nỗ lực để đưa ra một phán đoán sau khi đã tìm cách thức đáng tin cậy để đánh giá thực chất về mọi phương diện của các bằng chứng và các luận cứ. (Hatcher); ~_ Là khả năng của người tư duy phát triỂn các tiêu chuẩn năng lực hoạt động trí tuệ và vận dụng vào quá trình tư duy của chính ho (Paul); ~_ Sự nỗ lực tìm kiếm một cách có hệ thống những nguyên nhân và lý lẽ giải thích những điều mà có thể đã được người khác cho là đúng; ~_ Là loại tư đuy bảo vệ chúng ta không bị người khác lừa phinh và không tự lira phinh chinh minh (Paul); ~_ Là sự đánh giá đúng các phát biểu (Ennis); ~_ Là sự vận dụng các lý thuyết về tư duy vào thực tiễn và các tình huống có vấn đề; ~_ Hiểu được nguyên nhân và tiến trình của các sự kiện; ~ Xem xét các cách giải thích khác nhau về kết quả khảo sát từ các tình huống, lý thuyết, và quan điểm khác nhau. Rõ ràng có rất nhiều định nghĩa khác nhau về tư duy phê phán, nhưng trong. nghiên cứu này, chúng tôi nhận thấy rằng sử dụng định nghĩa của Paul và Seriven là phù hợp với Toán học hơn cả.
Từ định nghĩa của Paul và Scriveb chúng tôi quan niệm rằng: Tư duy phê phán là khả năng suy tư về chính sự suy nghĩ của mình, nhằm nhận ra điểm mạnh cũng như yếu trong tư tưởng của minh và qua đó cải thiện sự suy nghĩ của mình cho. Đặc điểm của tư duy phê phán i Lipman (2003, [10]) đã chỉ ra những đặc điểm của tư duy phê phán, trong đó: ~ Các đặc điểm quen thuộc: «Sử dụng các bằng chứng một cách am hiểu, không thiên lệch; © Sắp xếp và diễn giải các ý tưởng một cách ngắn gọn rõ rang, dễ hiểu; ® Phân biệt giữa các suy diễn logic có thẻ chấp nhận được và không thê chấp nhận được; © Đưa ra phán đoán khi không có đủ các bằng chứng để có thể kết luận; © Nỗ lực để dự kiến các tình huống có thể xảy ra đối với các phương án hành động trước khi quyết định chọn phương án nào; © Vận dụng các kỹ thuật giải quyết vấn đề thích hợp vào các tình huống mới. hay lĩnh vực khác; © Lắng nghe cẩn thận các ý tưởng của người khác; © Tìm kiếm cách tiếp cận khác thường cho các ví ›hức tạp; «Hiểu những khác biệt trong các kết luận, giả định, giả thuyết; + Thường xuyên tìm hiểu quan điểm của người khác và nỗ lực để hiểu cả những giả định và hàm ý của họ; .© Nhận ra được những sai lầm trong quan điểm của người khác, những thiên lệch có thể trong các quan điểm đó; «Nguy cơ của việc định giá các bằng chứng một cách sai lệch do ảnh hưởng của các quan tâm cá nhân. ~_ Các đặc điểm đặc biệt hơn: Hiểu sự khác biệt giữa suy luận và cố gắng suy luận có lý; Hiểu các ý kiến biểu lộ các mức độ khác nhau của sự tin cậy; Nhận thức về giá trị của thông tin, biết cách tìm kiếm thông tin; Nhìn thấy và phân biệt được nét khác biệt trong sự tương đồng, không bị lầm lẫn bởi các dấu hiệu bề ngoi “Có khả năng lượt bỏ các câu chữ hay lý lẽ ítliên quan; © Nhạy cảm với sự khác nhau giữa sự có thể chấp nhận được và sức mạnh.
của một niềm tin; ‘© Có thể trình bày lại các quan điểm khác nhau mà không thay đôi, cường. 12 điệu hay tô vẽ thêm; Lipman (2003, [10]) cũng đã đi sâu vào phân tích một số đặc điểm bản chất của tư duy phê phán như sau: + Sản phẩm của tư duy phê phán là các phán đoán. Phán đoán là hình thức diễn đạt chung của mọi quan điểm, ước lượng, và kết luận, do đó, cũng bao hàm cả các cách thức giải quyết vấn đẻ, quyết định được đưa ra, sự thông hiểu khái niệm. Vì vậy, nói rằng sản phẩm của tư duy phê phán là các phán đoán thì có ý nghĩa rất khái quát.
Tuy nhiên, tư duy phê phán hướng đến sự khôn ngoan nên các sản phâm được nhắm đến của tư duy phê phán phải là các phán đoán tốt. Sự phân biệt cơ bản giữa một phán đoán tốt và một phán đoán không có. giá trị là tính ứng dụng thực tiễn của nó. Mọi người, cho dù họ là bác sĩ hay nông dân, họ đều phải thường xuyên đưa ra các phán đoán trong công việc cũng như trong đời sống.
Một bác sĩ giỏi không thể chỉ chân bệnh tốt mà còn phải kê đơn thuốc và tiên lượng phản ứng của bệnh nhân, cũng như là các cân nhắc vẻ vấn đề đạo đức. Một phán đoán tốt là kết quả của sự xem xét đến tất cả mọi vấn đề liên quan, bao gồm cả chính phán đoán đó. Một phán đoán tốt phải là sản phẩm của một tiến trình tư duy thuần thục về kỹ năng và có sử dụng các thủ thuật và công cụ hỗ. trợ thích hợp.
Tư duy phê phán là loại tư duy ứng dụng. Do đó, nó không chỉ nhắm đến việc đạt được sự hiểu biết, mà còn là việc vận dụng kiến thức đề tạo ra những thay đổi tích cực. Sản phẩm của tư duy phê phán là các phán đoán và sự ứng dụng thực tiễn của các phán đoán đó. Năng lực tư duy phê phán 2.
Quan niệm về năng lực, năng lực t duy phê phán 2. Năng lực ~ Năng lực được định nghĩa theo nhiều cách tiếp cận khác nhau. Năng lực là sự kết hợp của kiến thức, kỹ năng, và khả năng cá nhân cần thiết để thực hiện một nhigm vu cu thé (US Department of Education, p. John Erpenbeck (1998) cho rằng: năng lực được xây dựng trên cơ sở tri thức, thiết lập qua giá trị, cấu trúc như.
là các khả năng, hình thành qua trải nghiệm/ củng cố qua kinh nghiệm, hiện thực 13 hóa qua ý chí. Theo OECD (2002), năng lực là khả năng cá nhân đáp ứng các yêu. cầu phức hợp và thực hiện thành công nhiệm vụ trong một bối cảnh cụ thể. Ngoài ra, ănng lực còn được xem là khả năng vận dụng những kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng, thái độ và hứng thú để hành động một cách phủ hợp và có hiệu quả trong các tình huống đa dạng của cuộc sống (Québec- Ministere de IEducation, 2004)., năng lực toán học được hiểu là những đặc điểm tâm lí cá nhân (trước hết là những đặc điểm của hoạt động trí tuệ) đáp ứng những yêu.
cầu của hoạt động học tập toán, và trong những điều kiện vững chắc như nhau thì là nguyên nhân của sự thành công trong việc nắm vững một cách sáng tạo toán học. với tư cách là một môn học, đặc biệt nắm vững tương đối nhanh, dễ dàng, sâu sic những kiến thứ kĩ năng, kĩ xảo trong lĩnh vực Toán học. Năng lực tư duy phê phán Theo Trần Thị Tuyết Oanh (2010), “Năng lực tư duy phê phán là khả năng. đánh giá của con người, thể hiện sự tương tác tích cực của con người về thế giới xung quanh” (Trần Thị Tuyết Oanh, 2010, 226).
Trên cơ sở đó và tính chất đặc thù của bộ môn Hóa học, tác giả quan niệm rằng: "Năng lực ne duy phé phan la kha năng thực hiện các thao tác tư dhẹy (phân tích, tổng hợp, so sánh, khải quát hóa, trừu tượng hóa) đề đưa ra những nhận xét, kết luận và phương án giải quyết tối wu đối với các in dé nay sinh trong quá trình học tập và nghiên cứu bộ môn Hóa học” Đây là một trong những năng lực đòi hỏi sự nỗ lực cao độ của hoạt động trí óc, đồng thời là cơ sở để học sinh tiến tới quá trình tự giáo dục ở các bậc học cao. hơn 14 'Tư duy phê phán là năng lực tư duy đối với chính bản thân mị tgười và đưa ra những quyết định đáng tin cậy và có trách nhiệm tác động đến cuộc sống của người đó. Tu duy phê phán cũng là sự tra hỏi mang tính phê phán, vì thế những nhà tư duy phê phán như vậy điều tra nghiên cứu vấn đẻ, đặt ra những câu hỏi, đưa ra những câu trả lời thách. thức nguyên trạng (trang thái, vấn đề đã có), khám phá các thông tin mới có thể được sử dụng cho mục đích tốt hoặc xấu, chất vấn các thẳm quyền và các niềm tin truyền thống, thách thức các giáo điều và học thuyết đã được chấp nhận, và thường đem lại sức mạnh.
hành động trong xã hội lớn hơn rất nhiều so với số lượng của họ.Từ quan điểm tiếp cận năng lực chúng tôi xác định năng lực tư duy phê phán thể hiện ở kha năng quan sát, luôn luôn tò mò, đặt câu hỏi và tìm câu trả lời cần thiết cho mình; luôn kiểm tra và tự thử thách những điều mình vốn tin, những quan điểm, suy nghĩ, những giả sử mình hay người khác đặt ra xem chúng có đúng sự thật không; đưa ra những quyết định sáng suốt và tìm ra được những giải pháp, những lời giải vững chắc. Phát triển năng lực phê phán cho học sinh là giúp học sinh vượt ra khỏi cách suy nghĩ theo khuôn mẫu, cố gắng hướng tới cái mới trong khoa học, thoát ra những rào. cản của lối mòn tư duy, kích thích các em tự đặt ra những câu hỏi và trả lời chúng theo cách nghĩ của mình. Hoặc khi phản bác ý kiến của người khác các em sẽ biết trình bày lập luận một cách thuyết phục, rõ rằng, chặt chẽ.
Phát triển năng lực phê phán cho học sinh cũng chính là rèn luyện cho các em khả năng lập luận, tìm hiểu vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau. tránh được tình trạng đồng thuận dễ đãi, hời hợt xuôi chiều trong khoa học, ngăn. chặn tình trang hoc vet, doc vet. Vi vay quá trình tích lũy kiến thức của học sinh cũng sẽ có hiệu quả cao hơn.