mở đầu cho cuộc đấu tranh chống tham nhũng do Bác 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com khởi xướng và lãnh đạo. Với lá thư Tháng mười và sau này là lá thư gửi các đồng chí Bắc bộ ngày 1/3/1947, Bác Hồ đã sớm cảnh báo cho Đảng và nhân dân ta về nguy cơ tha hóa của một bộ phận cán bộ - những người vừa mới đi ra từ cuộc đấu tranh gian khổ, anh dũng, luôn được dân đùm bọc, cưu mang, nay có chức quyền lại đè nén, đục khoét nhân dân, lợi dụng chức quyền để tham ô, hối lộ, tiêu sài công quỹ nhà nước, sống xa hoa, phè phỡn trên mồ hôi, công sức của người lao động. Bác viết: “Có những người trong lúc đấu tranh thì hăng hái, trung thành, không sợ nguy hiểm, không sợ cực khổ, không sợ quân địch, nghĩa là có công với cách mạng; song đến khi có ít nhiều quyền hạn trong tay thì đâm ra kiêu ngạo, xa xỉ, phạm vào tham ô, lãng phí, quan liêu, không tự giác cho nên lại biến thành người có tội với cách mạng. Chúng ta phải cứu vãn họ, giúp họ khôi phục lại đạo đức cách mạng.
Có những người miệng thì nói: phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân, nhưng bị vật chất dỗ dành mà phạm vào tham ô, lãng phí, hại đến Tổ quốc, nhân dân. Chúng ta phải giáo dục họ, đưa họ vào con đường cách mạng” [60, tr. Là người sáng lập và lãnh đạo cao nhất của Đảng, Nhà nước, Bác Hồ đã nêu tư tưởng: Nhà nước của dân, do dân và vì dân phải là Nhà nước trong sạch, liêm khiết, không chấp nhận, dung thứ tệ quan quyền, tham nhũng. Đó thực sự là chân lý - chân lý không cao xa mà thiết thực, không mị dân mà đi thẳng vào lòng người, tưởng như giản đơn mà thực sự là cuộc đấu tranh gian khổ, cho đến ngày nay vẫn bùng lên dữ dội.
Chân lý đó đòi hỏi các cơ quan của Chính phủ từ toàn quốc cho đến các làng đều là đầy tớ của dân, nghĩa là để gánh vác chung cho dân, chứ không phải để đè đầu dân [60, tr. Tư tưởng về Nhà nước của dân, do dân và vì dân phải là Nhà nước trong sạch, liêm khiết vừa có ý nghĩa như một định hướng cho Nhà nước kiểu mới - Nhà nước mà Chủ tịch Hồ Chí Minh xây dựng những mối quan hệ giữa Nhà nước với công dân vừa là chuẩn mực, thước đo đánh giá tính nhân dân, tính hữu ích xã hội của Nhà nước đó, vừa chính là nguyên tắc nền tảng quyết 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com định tính triệt để cách mạng, quyết định mục tiêu, yêu cầu, phương châm và các biện pháp cụ thể để tẩy trừ nạn tham nhũng. Chủ tịch Hồ Chí Minh chống tham nhũng trước hết bằng chính tấm gương trọn đời vì dân, vì nước, cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư của mình. Bác nói: “Cả đời tôi chỉ có một mục đích, là phấn đấu cho quyền lợi của Tổ quốc và hạnh phúc của nhân dân.
Những khi tôi phải ẩn nấp nơi núi non hoặc ra vào chốn tù tội, xông pha sự hiểm nghèo là vì mục đích đó. Đến lúc quốc dân đoàn kết, được chính quyền ủy thác cho tôi gánh vác Chính phủ, tôi lo lắng đêm ngày, nhẫn nhục, cố gắng cũng vì mục đích đó” [60, tr. Bác khẳng khái tuyên bố trước Quốc Hội, trước quốc dân và thế giới: “Hồ Chí Minh không phải là người tham quyền, cố vị, mong được thăng quan, phát tài” [60, tr. Tấm gương đạo đức trong sáng của người là những giá trị vĩnh hằng của đạo đức cách mạng Việt Nam, có sức thôi thúc đến lạ kỳ con người vươn tới cái toàn thiện, toàn mỹ, làm cho từ cán bộ lãnh đạo đến toàn thể nhân viên ai cũng tích cực, hăng hái làm tròn nhiệm vụ.
Đó cũng là sức cải huấn, răn dạy đối với những người chót lỡ lầm làm những việc có hại cho dân, cho nước. Để cho nhân dân, cán bộ thấy được, biết vạch mặt và đấu tranh diệt trừ được tệ tham nhũng, Bác Hồ đã vạch ra một số hành vi tham nhũng mà công chức mắc phải là: tham ô của công; đục khoét của dân; lợi dụng của chung; ăn hối lộ. Và Bác đã chỉ rõ bản chất và tác hại của nó. Trong bài nói chuyện về thực hành tiết kiệm và chống tham ô, lãng phí chống bệnh quan liêu vào năm 1952, Bác coi “Tham ô là: ăn cắp của công làm của tư; đục khoét của nhân dân; ăn bớt của bộ đội; tiêu ít mà khai nhiều, lợi dụng của chung của Chính phủ để làm quỹ riêng cho địa phương mình, đơn vị mình cũng là tham ô.
Và đứng về phía nhân dân mà nói, tham ô là: ăn cắp của công, khai gian, lậu thuế”. Người cho rằng “những người trong các công sở từ làng cho đến Chính phủ trung ương đều có nhiều hoặc ít quyền hành, đều dễ tìm dịp phát tài hoặc xoay tiền của Chính phủ, hoặc đục khoét nhân dân. Nếu không giữ 22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đúng cần, kiệm, liêm, chính thì dễ trở lên hủ hóa, biến thành sâu mọt của dân”. Và theo Bác thì: “Tham ô là hành động xấu xa nhất, tội lỗi nhất trong xã hội.
nó làm hại đến sự nghiệp xây dựng nước nhà, hại đến công việc cải thiện đời sống nhân dân, hại đến đạo đức cách mạng của cán bộ và công nhân”. Về tác hại của tham nhũng Bác chỉ rõ: tệ tham nhũng làm hỏng tinh thần trong sạch và ý chí vượt khó khăn của cán bộ, phá hoại đạo đức cách mạng của ta là cần, kiệm, liêm chính, làm phí phạm sức lực, tiêu hao của cải của Chính phủ và của nhân dân, làm chia rẽ nội bộ, làm lòng dân oán thán. Vì những lẽ đó Bác coi tham nhũng là người thù của nhân dân, là đồng minh của thực dân và phong kiến, tội lỗi của những người tham ô, lãng phí cũng nặng như tội lỗi của Việt gian, mật thám. Người chỉ ra rằng: “chống tham ô, lãng phí và bệnh quan liêu cũng quan trọng và cần kíp như việc đánh giặc trên mặt trận.
Đây là mặt trận tư tưởng và chính trị. Muốn chống tham ô, lãng phí, quan liêu thì phải dân chủ, phê bình và tự phê bình, làm cho mọi người biết tự phê bình mình và dám phê bình người. Phải để cho người phụ trách thấy, để quần chúng thấy thì tham ô, lãng phí không thể nảy nở được”. Và vì quan liêu, tham ô, lãng phí có hại cho nhân dân, cho Chính phủ, cho Đoàn thể, cho kháng chiến và kiến quốc, nên mọi người có quyền và có nghĩa vụ phải chống.
Đã ăn cắp của công làm của tư thì dân phải biết, phải xử, đã là tham ô thì tập thể cũng phải trị. Trả lời phỏng vấn của Đại biểu Quốc hội khóa I trong phiên họp ngày 31/10/1946, Hồ Chủ Tịch nói: “Sẽ dùng pháp luật mà trị những người ăn hối lộ - đã trị, đương trị và sẽ trị cho kỳ hết”. Để đấu tranh có hiệu quả chống tệ tham ô, tội phạm chức vụ, ngày 17/11/1946 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký ban hành Sắc lệnh số 223/SL quy định truy tố các tội hối lộ, phù lạm, biển thủ công quỹ. Trong Sắc lệnh này đã chỉ rõ: Tội đưa hối lộ cho công chức, tội công chức nhận hối lộ.
bị phạt từ từ 5 năm đến 20 năm và phạt bạc gấp đôi tang vật hối lộ. Công chức bao gồm nhân viên trong Chính phủ, trong các Uỷ ban hành chính các cấp, các cơ quan do nhân dân bầu lên, trong bộ đội và tất cả những người phụ trách một công vụ. Ngày 23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 23/11/1946 với tư cách Chủ tịch Chính phủ lâm thời nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Hồ Chủ Tịch đã ký Sắc lệnh số 64/SL về việc thành lập Ban thanh tra đặc biệt, thành viên gồm cụ Bùi Bằng Đoàn và ông Cù Huy Cận. Theo Sắc lệnh này Ban Thanh tra đặc biệt có nhiệm vụ giám sát tất cả các công việc và các nhân viên của Uỷ ban nhân dân và các cơ quan của Chính phủ, được giao những quyền hành chính và tư pháp.
Điều II của Sắc lệnh quy định: “Ban Thanh tra đặc biệt có quyền: đình chỉ, bắt giam bất cứ nhân viên nào trong Uỷ ban nhân dân hay trong Chính phủ đã phạm lỗi trước khi mang ra Hội đồng Chính phủ hay Tòa án đặc biệt để xử; tịch biên hoặc niêm phong tang vật và dùng mọi cách điều tra để lập một hồ sơ mang một phạm nhân ra Tòa án đặc biệt”. Hoạt động của Ban Thanh tra đặc biệt đã góp phần quan trọng vào việc làm trong sạch bộ máy nhà nước, nâng cao hiệu lực uy tín của Chính phủ. Đến ngày 18/12/1949, Hồ Chủ Tịch lại ký Sắc lệnh số 138/SL về tổ chức Thanh tra Chính phủ quy định rõ thêm chức năng “thanh tra cả Uỷ ban kháng chiến Hành chính và viên chức về phương diện liêm khiết”. Như vậy, trong lịch sử xây dựng và phát triển Nhà nước cách mạng Việt Nam, để phục vụ cuộc đấu tranh chống tham nhũng, việc thành lập một tổ chức chuyên trách đặc biệt chống tham nhũng đã có tiền lệ.
Chính Ban Thanh tra đặc biệt đã tiến hành thanh tra vụ Trần Dụ Châu tham ô tài sản của Quân đội và đề nghị Hồ Chủ Tịch ra lệnh xử tử hình Trần Dụ Châu. Sau khi cân nhắc ký, Hồ Chủ Tịch đã ký bản án tử hình Trần Dụ Châu nguyên Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam, Cục trưởng Cục quân nhu vì tội tham ô tài sản của Quân đội trong kháng chiến chống Pháp. Lần đầu tiên trong kháng chiến chống pháp ta xử bắn một Đại tá vì tội tham ô, cho thấy thái độ kiên quyết của Đảng và Nhà nước ta trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng, được hầu hết cán bộ và chiến sĩ trong cả nước đồng tình. Để chống tham nhũng có kết quả Bác đòi hỏi phải có phương pháp đúng trong khi xem xét, đánh giá, xử lý hành vi tham nhũng.
Bác rộng lòng khoan dung, độ lượng nhưng cũng rất mực nghiêm minh, kiên quyết, nghiêm 24 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trị nhưng khi xét xử thì công bình, công, tội rạch ròi, xem xét đánh giá bao giờ cũng khách quan, chính xác, bao giờ cũng gắn với từng điều kiện, hoàn cảnh lịch sử cụ thể, chủ trương kết hợp giữa giáo dục và nghiêm trị. Bác nhắc nhở cán bộ Thanh tra, tư pháp phải đặc biệt chú ý điều này. Quy trách nhiệm cho đúng cũng là đòi hỏi nghiêm khắc của Bác trong phương pháp xem xét, đánh giá, xử lý.