Luận văn: Phong cách làm cha mẹ ở gia đình có trẻ rối loạn tăng động giảm chú ý

Luận văn phân tích phong cách làm cha mẹ ở gia đình có trẻ ADHD. Tìm hiểu các phương pháp nuôi dạy và ảnh hưởng của chúng đến sự phát triển của trẻ.

• Tác giả: Nguyễn Hoàng Trúc Phương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đặng Hoàng Minh
• Trường học: Trường đại học giáo dục, đại học quốc gia hà nội
• Chuyên ngành: Tâm lý học lâm sàng trẻ em và vị thành niên
• Đề tài: Phong cách làm cha mẹ cho gia đình có trẻ ADHD
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Hiểu rõ về rối loạn ADHD ở trẻ em

Rối loạn tăng động giảm chủ ý (ADHD) là một vấn đề tâm thần phổ biến ảnh hưởng đến hàng triệu trẻ em trên toàn thế giới. Đây là một rối loạn mạn tính kéo dài từ tuổi thơ đến tuổi trưởng thành, được đặc trưng bởi sự giảm duy trì chú ý và tăng mức độ xung động ở trẻ em so với các bạn cùng tuổi. Các triệu chứng chính bao gồm khó tập trung chú ý, dễ bị xao nhãng, thiếu tự kiểm soát hành vi và hoạt động quá mức. Khoảng 75% trẻ ADHD có biểu hiện rối loạn hành vi như gây hắn và thách thức, ảnh hưởng đến khả năng học tập và giao tiếp xã hội. Việc hiểu rõ về bản chất của rối loạn này giúp cha mẹ áp dụng các phong cách làm cha mẹ hiệu quả hơn.

1.1. Các triệu chứng chính của ADHD

Trẻ ADHD thường gặp khó khăn trong việc duy trì chú ý, dễ bị xao nhãng và không hoàn thành nhiệm vụ. Bên cạnh đó, các em hiển thị tính xung động cao, suy giảm vận động trị giác, thiếu ổn định cảm xúc và hoạt động không có tổ chức. Những triệu chứng này kéo dài dai dẳng, ảnh hưởng đến học tập và các mối quan hệ xã hội của trẻ.

1.2. Tác động lâu dài của ADHD

Khoảng 50% trẻ ADHD tiếp tục gặp các triệu chứng vào tuổi trưởng thành. Điều này ảnh hưởng đến khả năng học tập, khả năng làm việc và các mối quan hệ của người lớn. Do đó, can thiệp sớm thông qua phong cách làm cha mẹ phù hợp rất quan trọng.

II. Các phong cách làm cha mẹ phù hợp với trẻ ADHD

Nghiên cứu chỉ ra rằng phong cách làm cha mẹ có ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển và hành vi của trẻ ADHD. Có ba loại phong cách cha mẹ chính: phong cách độc đoán, phong cách dân chủ (ủy quyền) và phong cách buông lỏng. Đối với trẻ ADHD, phong cách cha mẹ dân chủ được coi là hiệu quả nhất, vì nó kết hợp sự hỗ trợ và giám sát với tự do và nhận thức. Cha mẹ cần thiết lập ranh giới rõ ràng, đưa ra hướng dẫn nhất quán và duy trì giao tiếp tích cực với trẻ. Các phong cách làm cha mẹ này giúp trẻ phát triển kỹ năng tự kiểm soát và cải thiện hành vi học tập.

2.1. Phong cách cha mẹ dân chủ Lựa chọn tối ưu

Phong cách dân chủ (ủy quyền) kết hợp sự ủng hộ cao với yêu cầu cao. Cha mẹ lắng nghe ý kiến con, đặt ra quy tắc rõ ràng nhưng cũng cho phép con có tự chủ. Phong cách này giúp trẻ ADHD phát triển tự tin và kỹ năng giải quyết vấn đề.

2.2. Tránh các phong cách cha mẹ không hiệu quả

Phong cách độc đoán (kiểm soát quá mức) và phong cách buông lỏng (thiếu giám sát) đều không phù hợp với trẻ ADHD. Phong cách độc đoán có thể tăng hành vi phản kháng, trong khi buông lỏng làm trẻ thiếu hướng dẫn cần thiết. Cha mẹ cần cân bằng kỷ luật và lòng yêu thương.

III. Các chiến lược hỗ trợ hiệu quả cho cha mẹ

Để hỗ trợ trẻ ADHD hiệu quả, cha mẹ cần áp dụng các chiến lược cụ thể dựa trên phong cách làm cha mẹ dân chủ. Đầu tiên, hãy thiết lập quy tắc rõ ràng và nhất quán để giúp trẻ hiểu được kỳ vọng. Thứ hai, sử dụng phương pháp khen thưởng tích cực để củng cố hành vi tốt, tránh chỉ tập trung vào phạt phê. Thứ ba, cần giao tiếp hiệu quả - nói chuyện với trẻ bình tĩnh, rõ ràng và tránh những lệnh quá phức tạp. Cuối cùng, cha mẹ nên tham gia các hoạt động cùng trẻ, giúp trẻ phát triển kỹ năng xã hội và khả năng tự kiểm soát. Những chiến lược này cần được áp dụng nhất quán để đạt kết quả tốt nhất.

3.1. Thiết lập quy tắc và kỳ vọng rõ ràng

Trẻ ADHD cần ranh giới rõ ràng để cảm thấy an toàn và được kiểm soát. Cha mẹ nên đặt ra quy tắc cụ thể, giải thích hậu quả của hành vi, và duy trì nhất quán trong việc thực thi. Điều này giúp trẻ phát triển kỷ luật tự thân và trách nhiệm.

3.2. Sử dụng khen thưởng và tăng cường hành vi tích cực

Phương pháp tăng cường tích cực rất hiệu quả với trẻ ADHD. Cha mẹ nên khen ngợi cụ thể khi trẻ thực hiện hành vi tốt, sử dụng hệ thống điểm thưởng cho những thành tích. Điều này giúp trẻ động lực và tự tin hơn.

IV. Hỗ trợ gia đình và tài nguyên chuyên gia

Cha mẹ có trẻ ADHD không nên cảm thấy cô đơn trong cuộc hành trình này. Có nhiều tài nguyên hỗ trợ sẵn có, bao gồm tư vấn chuyên gia tâm lý, lớp huấn luyện cha mẹ và nhóm hỗ trợ cộng đồng. Các chương trình huấn luyện cha mẹ giúp họ học cách sử dụng hiệu quả các kỹ năng quản lý hành vi và giao tiếp tích cực. Bên cạnh đó, hợp tác với trường học và các chuyên gia khác (bác sĩ, nhà tâm lý học) giúp tạo ra một kế hoạch can thiệp toàn diện cho trẻ. Cha mẹ cũng nên chăm sóc bản thân, duy trì sức khỏe tâm thần và tìm hỗ trợ từ gia đình để có đủ năng lượng hỗ trợ con trẻ.

4.1. Tìm kiếm và sử dụng các dịch vụ hỗ trợ chuyên gia

Tư vấn chuyên gia tâm lý và bác sĩ chuyên khoa có thể cung cấp chẩn đoán chính xác và kế hoạch điều trị phù hợp. Các lớp huấn luyện cha mẹ dạy những kỹ năng cụ thể để quản lý hành vi trẻ và giảm căng thẳng gia đình. Cha mẹ nên tích cực tìm kiếm các tài nguyên này.

4.2. Chăm sóc bản thân và xây dựng hệ thống hỗ trợ

Cha mẹ cần đảm bảo sức khỏe tâm thần của chính mình bằng cách chăm sóc bản thân, tìm thời gian thư giãn và nhận hỗ trợ từ gia đình. Một hệ thống hỗ trợ mạnh mẽ giúp cha mẹ có năng lượng và sự kiên nhẫn cần thiết để hỗ trợ con trẻ ADHD.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1.: CHƯƠNG 2 TÔ CHỨC NGHIÊN CỨU. Ly do chon dé tai Réi loan tăng động giảm chủ ý (tiếng Anh: Attention Deficit - Hyperactivity Disorder, được viết tắt là ADHD) là một rối loạn tâm thần phổ bién. Rối loạn này được đặc trưng bởi sự giảm duy trì chú ý và tăng mức đô xung động ở trẻ em hoặc trẻ vị thành niên so với trẻ củng lửa tuổi và mức độ phát triển. Đây là một rồi loạn mạn tính kéo dài từ tuổi thơ cho đến tuổi trưởng thành.

Phần lớn các đặc tính thường được nhắc đến nhất của trẻ ADHD là tăng động, thiểu hụt sự chú ý (thời gian tập trung chú ý ngắn, dễ bị xao nhãng, không hoàn thành nhiệm vụ, quên đồ dùng quan trọng, v. suy giảm vân động trị giác, thiếu én đỉnh về mặt cảm xúc, xung động (hiểu suy nghĩ trước khi hành động, hoạt động không có tổ chức), thiểu sót trong trí nhớ và suy nghĩ, thiểu sót trong, nghe và nói, rối loạn học tập, có dấu hiệu thân kinh nhẹ và bất thường trong điện não. Khoảng 75% trẻ ADHD có biểu hiện rồi loạn hành vi như là gây hắn và thách thức [I]. Với các hành vi gây hắn và thách thức, trẻ ADHD thường gặp khó khăn trong các giao tiếp xã hội (với bạn đồng trang lứa, với giáo viên và cả với các thành viên trong gia đình).

Với triệu chứng tăng động. trẻ ADHD lại gặp khó khăn trong những nhiệm vụ đòi hỏi sự tập trung, ảnh hưởng đến khả năng học tập của trẻ. [1, tr 156] Các vấn đề của trẻ ADHD có biểu hiện dai dẳng kéo dài đến độ tuổi vị thành niên đến trưởng thành. Các nhà khoa học đã thống kê rằng trong số 50% các trường hợp, một số triệu chứng có thể thuyên giảm khi trẻ bước vào tuổi vị thành niên hoặc giai đoạn sớm của tuổi trưởng thành.

Tăng đông là triệu chứng đầu tiên thuyên giảm và xao nhãng là triệu chứng cuối cùng. Khoảng 50% còn lại thì triệu chứng có thể tổn tại dai dẳng trong suốt thời kỳ tuổi trưởng thành. Điều này ảnh hưởng đến trình đô học vấn, khả năng làm việc và các mối quan hệ của người lớn có ADHD [1]. Ly do chon dé tai Réi loan tăng động giảm chủ ý (tiếng Anh: Attention Deficit - Hyperactivity Disorder, được viết tắt là ADHD) là một rối loạn tâm thần phổ bién.

Rối loạn này được đặc trưng bởi sự giảm duy trì chú ý và tăng mức đô xung động ở trẻ em hoặc trẻ vị thành niên so với trẻ củng lửa tuổi và mức độ phát triển. Đây là một rồi loạn mạn tính kéo dài từ tuổi thơ cho đến tuổi trưởng thành. Phần lớn các đặc tính thường được nhắc đến nhất của trẻ ADHD là tăng động, thiểu hụt sự chú ý (thời gian tập trung chú ý ngắn, dễ bị xao nhãng, không hoàn thành nhiệm vụ, quên đồ dùng quan trọng, v. suy giảm vân động trị giác, thiếu én đỉnh về mặt cảm xúc, xung động (hiểu suy nghĩ trước khi hành động, hoạt động không có tổ chức), thiểu sót trong trí nhớ và suy nghĩ, thiểu sót trong, nghe và nói, rối loạn học tập, có dấu hiệu thân kinh nhẹ và bất thường trong điện não.

Khoảng 75% trẻ ADHD có biểu hiện rồi loạn hành vi như là gây hắn và thách thức [I]. Với các hành vi gây hắn và thách thức, trẻ ADHD thường gặp khó khăn trong các giao tiếp xã hội (với bạn đồng trang lứa, với giáo viên và cả với các thành viên trong gia đình). Với triệu chứng tăng động. trẻ ADHD lại gặp khó khăn trong những nhiệm vụ đòi hỏi sự tập trung, ảnh hưởng đến khả năng học tập của trẻ.

[1, tr 156] Các vấn đề của trẻ ADHD có biểu hiện dai dẳng kéo dài đến độ tuổi vị thành niên đến trưởng thành. Các nhà khoa học đã thống kê rằng trong số 50% các trường hợp, một số triệu chứng có thể thuyên giảm khi trẻ bước vào tuổi vị thành niên hoặc giai đoạn sớm của tuổi trưởng thành. Tăng đông là triệu chứng đầu tiên thuyên giảm và xao nhãng là triệu chứng cuối cùng. Khoảng 50% còn lại thì triệu chứng có thể tổn tại dai dẳng trong suốt thời kỳ tuổi trưởng thành.

Điều này ảnh hưởng đến trình đô học vấn, khả năng làm việc và các mối quan hệ của người lớn có ADHD [1]. DANII MUC BANG.1 Thắng kê mô tả hai nhóm nghiên cứu 2.2 Bang phân tích Cronback Alpha thang PAQ —R.1 Điểm phong cách cha mẹ giữa hai nhóm 3.2 Diễm phong cách cha mẹ với khu vực .3 Điễm phong cách cha mẹ với trình độ học vẫn 3.4 Điểm phong cách cha mẹ với nghề 3.5 Diễm phong cách cha mẹ với tu nhập.6 Điểm phong cách cha mẹ với tỉnh trạng công việc 3.7 Điểm phong cách cha mẹ với cấu trúc gia dỉnh 3.8 Diễm phong cách cha mẹ với tỉnh trạng hôn nhân. Đặc điểm khách thể nghiên cứu. 32 211 Mục đích lựa chọn và phân loại khách thể - - 32 2.

Đặc điểm nhóm trẻ được mời tham gia nghiên cứu từ khoa Tâm lý Tâm. thần Trš cm, bệnh viện Tâm thắn thành phé Ha Chi Minh. Dặc điểm nhóm trẻ ở hai trường tiểu học trên địa bàn tỉnh.2 Thống kê mồ tá dữ liệu. Tổ chức thu thập số liệu.

Giai đoạn một. Giai doạn hai - -. Các loại thang do dược sử dụng trong nghiên cứu. Thang đo sàng lọc các vấn đề sức khỏe tâm thần của trê.

Thang do phong cách làm cha mẹ. Chiến lược phân tích số lÏỆU. Phân tích mô tả. Kiểm đinh thang đo bằng phân tích Cronbach Alpha: độ tỉ cây của thang doPAQ-R - ce 44 21.10 Kidém dinh test.

coe 46 Tiểu kết chương 2. ¬ ccettesnianeneateseeresnieniersietieneeanene 46 CHƯƠNG3_ KÉT QUÁ NGHIÊN CỨU - 48 3. So sánh phong cách làm cha mẹ của hai nhóm trẻ - -.1 Diễm phong cách cha mẹ giữa hai nhỏm 8 3. 8o sánh phong cách làm cha mẹ của hai nhóm trẻ trong mối liên hệ với các yếu tố nhân khẩu 48 Tiểu kết chương 3.

$6 CHUGNG4 KẾT LUẬN VẢ KHUYÊN NGHỊ - 38 4. Đôi với các cơ sở chăm sóc và điều trị. 59 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 61 PHU LUC - - - we OB 1.

Rối loạn tăng động giảm chúý - - 8g T11 Lich st. Lich st giai doan đầu của rỗi loạn. tăng động giảm chủ ý. Quá trình phát triển tiếp theo của những khám phá về rối loạn tăng động giảm chủ ý.

Đmh nghĩa rỗi loạn tăng động giảm chú ý - ca 10 1. Định nghĩa rối loạn tăng động giảm chú ý thoo lịch sử hệ thống D8M 10 1. Dịnh nghĩa rối loạn tăng động giảm chủ ý theo hệ thông phân loại bệnh. quốc tế lần thứ 10 (ICD— 10) - " 1.

Các nguyên tắc chỉ dạo chẩn doán rối loạn tăng đông giảm chú ý. Theo số tay thống ké va chin đoán các rỗi loạn tam than rat gon —IV 12 1. Dịch tễhọc và nguyên nhân 1141. chì nh HH Lee 17 1.

Các phương thức điều trị rối loạn tăng động giảm chú ý - 19 11. Điều trị bằng hóa dược 20 1. Diễu trị bằng các liệu pháp tâm lý xã hội. Phong cach lam cha me.

Phân loại các kiểu phong cách làm cha mẹ. Tính cách của trẻ và phong cách làm cha mẹ - - 25 1. Phong cách lâm cha mẹ trong những gia đình có trẻ được chấn đoán rồi loạn tăng động giảm chú ý. Các nghiên cứu ở phương 'lây 27 1.

Các nghiên cứu ở châu Á vả Việt Nam. Các nghiên cứu ở châu Á - -. Các nghiên cứu ở Việt Nam. " 30 Tiểu kết chương 1.: CHƯƠNG 2 TÔ CHỨC NGHIÊN CỨU.

3 DANH MỤC BIÊU ĐÒ 2.1 'Thẳng kê mô tả hai nhóm nghiên cứu 2.2 Bang phân tích Cronback Alpha thang PAQ —R.1 Điểm phong cách cha mẹ giữa hai nhóm 3.2 Diễm phong cách cha mẹ với khu vực .3 Điễm phong cách cha mẹ với trình độ học vẫn 3.4 Điểm phong cách cha mẹ với nghề 3.5 Diễm phong cách cha mẹ với tu nhập.6 Điểm phong cách cha mẹ với tỉnh trạng công việc 3.7 Điểm phong cách cha mẹ với cấu trúc gia dinh 3.8 Diễm phong cách cha mẹ với tỉnh trạng hôn nhân. DANII MUC BANG.1 Thắng kê mô tả hai nhóm nghiên cứu 2.2 Bang phân tích Cronback Alpha thang PAQ —R.1 Điểm phong cách cha mẹ giữa hai nhóm 3.2 Diễm phong cách cha mẹ với khu vực .3 Điễm phong cách cha mẹ với trình độ học vẫn 3.4 Điểm phong cách cha mẹ với nghề 3.5 Diễm phong cách cha mẹ với tu nhập.6 Điểm phong cách cha mẹ với tỉnh trạng công việc 3.7 Điểm phong cách cha mẹ với cấu trúc gia dỉnh 3.8 Diễm phong cách cha mẹ với tỉnh trạng hôn nhân. iit DANH MỤC BIÊU ĐÒ 2.1 'Thẳng kê mô tả hai nhóm nghiên cứu 2.2 Bang phân tích Cronback Alpha thang PAQ —R.1 Điểm phong cách cha mẹ giữa hai nhóm 3.2 Diễm phong cách cha mẹ với khu vực .3 Điễm phong cách cha mẹ với trình độ học vẫn 3.4 Điểm phong cách cha mẹ với nghề 3.5 Diễm phong cách cha mẹ với tu nhập.6 Điểm phong cách cha mẹ với tỉnh trạng công việc 3.7 Điểm phong cách cha mẹ với cấu trúc gia dinh 3.8 Diễm phong cách cha mẹ với tỉnh trạng hôn nhân. MỤC LỤC LOI CAM ON DANII MỤC BẢNG.

DANH MỤC BIÊU ĐÔ. Ly do chon dé tai 2. Câu hỏi nghién ct. Mục dich nghiên cứu 4.

Nhiệm vụ nghiên cửu. Nghiên cứu lý luận 4. Nghiên cứu thực tiễn $. Đối tượng, khách thể nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu 5. Khách thể nghiên cứu. 6, Giáthuyết nghiên cứu 7. Giới hạn đề tải 7.

Giới hạn nội dung. Giới hạn địa bản và khách thể nghiên cứu 8. Phương pháp nghiên cửu. Phương pháp nghiên cứu lý luận.

Phương pháp diễu tra bằng bảng hỏi 8. Phương pháp toán thông kế 9, Đóng góp mới của đề tài. Đóng góp về mặt lý luận 9. Đóng góp về mặt thực tiễn.

Đạo đức nghiên cứu. — CHƯƠNG L_ CƠ SỞ LÝ LUẬN VE PHONG CÁCH LÀM CHA MẸ Ở NHUNG GIA ĐÌNH CỎ TRẺ CÓ RỒI LOẠN TĂNG ĐỘNG GIẢM CHÚ Ý. Đặc điểm khách thể nghiên cứu. 32 211 Mục đích lựa chọn và phân loại khách thể - - 32 2.

Đặc điểm nhóm trẻ được mời tham gia nghiên cứu từ khoa Tâm lý Tâm. thần Trš cm, bệnh viện Tâm thắn thành phé Ha Chi Minh. Dặc điểm nhóm trẻ ở hai trường tiểu học trên địa bàn tỉnh.2 Thống kê mồ tá dữ liệu. Tổ chức thu thập số liệu.

Giai đoạn một. Giai doạn hai - -. Các loại thang do dược sử dụng trong nghiên cứu. Thang đo sàng lọc các vấn đề sức khỏe tâm thần của trê.

Thang do phong cách làm cha mẹ. Chiến lược phân tích số lÏỆU. Phân tích mô tả.