Sự Hình Thành và Phát Triển Thị Trường Tái Bảo Hiểm ở Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Sự hình thành và phát triển thị trường tái bảo hiểm ở việt nam, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Phát Triển Thị Trường Tái Bảo Hiểm Tại Việt Nam: Thực Trạng và Giải Pháp
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG TÁI BẢO HIỂM
• 1.1. LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÁI BẢO HIỂM VÀ THỊ TRƯỜNG TÁI BẢO HIỂM
• 1.1.1. Khái niệm và chức năng của tái bảo hiểm
• 1.1.1.1. Khái niệm về Bảo hiểm và Tái bảo hiểm
• 1.1.1.2. Chức năng của tái bảo hiểm
• 1.1.2. Nguyên tắc tái bảo hiểm
• 1.1.2.1. Nguyên tắc tín nhiệm tuyệt đối
• 1.1.2.2. Nguyên tắc bồi thường
• 1.1.3. Lịch sử ra đời của thị trường tái bảo hiểm
• 1.2. NỘI DUNG VÀ SỰ CẦN THIẾT CỦA THỊ TRƯỜNG TÁI BẢO HIỂM ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI
• 1.2.1. Các phương pháp và hình thức tái bảo hiểm truyền thống
• 1.2.1.1. Các phương pháp tái bảo hiểm
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ THỊ TRƯỜNG TÁI BẢO HIỂM Ở VIỆT NAM
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG TÁI BẢO HIỂM Ở VIỆT NAM
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thị Trường Tái Bảo Hiểm Việt Nam Hiện Nay

Thị trường tái bảo hiểm Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển đầy tiềm năng, song cũng đối mặt với nhiều thách thức. Từ năm 1988, tái bảo hiểm bắt đầu được áp dụng tại Việt Nam, chủ yếu cho các công trình xây dựng có vốn đầu tư nước ngoài. Nhu cầu tái bảo hiểm ngày càng tăng do sự gia tăng các công trình xây dựng và tài sản có giá trị lớn. Tuy nhiên, đây vẫn là một lĩnh vực mới mẻ, với nhiều bất cập trong quản lý nhà nước và hoạt động của các doanh nghiệp bảo hiểm. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, sự cạnh tranh ngày càng gay gắt đòi hỏi các doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam phải nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động. Nghiên cứu về thị trường tái bảo hiểm là rất cần thiết để bảo vệ các doanh nghiệp bảo hiểm trong nước một cách tốt nhất với chi phí hợp lý nhất.

1.1. Khái niệm và vai trò của Tái Bảo Hiểm trong Bảo Hiểm

Tái bảo hiểm (TBH) là nghiệp vụ mà doanh nghiệp bảo hiểm chuyển một phần rủi ro đã chấp nhận cho một hoặc nhiều doanh nghiệp bảo hiểm khác. Mục đích là để giảm thiểu rủi ro và tăng cường khả năng tài chính. Theo Luật Kinh doanh Bảo hiểm Việt Nam, kinh doanh tái bảo hiểm là hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm nhằm mục đích sinh lợi, theo đó doanh nghiệp bảo hiểm nhận phí bảo hiểm của doanh nghiệp bảo hiểm khác để cam kết bồi thường cho các trách nhiệm đã nhận bảo hiểm. Tái bảo hiểm đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định thị trường bảo hiểm và đảm bảo khả năng chi trả của các doanh nghiệp bảo hiểm khi có sự kiện bảo hiểm xảy ra.

1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của thị trường Tái Bảo Hiểm

Nguồn gốc của tái bảo hiểm có thể được truy tìm từ thế kỷ 14 trong lĩnh vực hàng hải. Tuy nhiên, thị trường tái bảo hiểm hiện đại bắt đầu phát triển mạnh mẽ từ giữa thế kỷ 19 với sự ra đời của các công ty tái bảo hiểm chuyên nghiệp như Swiss Re và Munich Re. Sự phát triển của tái bảo hiểm gắn liền với sự tăng trưởng của nền kinh tế và nhu cầu bảo hiểm ngày càng cao. Tại Việt Nam, tái bảo hiểm bắt đầu được áp dụng từ năm 1988 và ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

II. Thực Trạng Thị Trường Tái Bảo Hiểm Việt Nam Phân Tích SWOT

Thị trường tái bảo hiểm Việt Nam hiện nay có những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức riêng. Điểm mạnh là tiềm năng tăng trưởng lớn do nhu cầu bảo hiểm ngày càng tăng và sự phát triển của nền kinh tế. Tuy nhiên, điểm yếu là sự non trẻ của thị trường, thiếu kinh nghiệm và nguồn nhân lực chất lượng cao. Cơ hội đến từ việc hội nhập kinh tế quốc tế và sự tham gia của các doanh nghiệp tái bảo hiểm nước ngoài. Thách thức là sự cạnh tranh gay gắt, khung pháp lý chưa hoàn thiện và rủi ro từ các sự kiện bảo hiểm lớn. Phân tích SWOT giúp các doanh nghiệp bảo hiểm và nhà quản lý đưa ra các quyết định chiến lược phù hợp để phát triển thị trường tái bảo hiểm một cách bền vững.

2.1. Ưu điểm và hạn chế của thị trường Tái Bảo Hiểm Việt Nam

Thị trường tái bảo hiểm Việt Nam có ưu điểm là tiềm năng tăng trưởng cao, nhu cầu tái bảo hiểm ngày càng tăng từ các ngành kinh tế khác nhau. Tuy nhiên, thị trường còn non trẻ, thiếu kinh nghiệm và nguồn nhân lực chất lượng cao. Khung pháp lý chưa hoàn thiện cũng là một hạn chế lớn. Các doanh nghiệp bảo hiểm trong nước cần nỗ lực nâng cao năng lực cạnh tranh và quản lý rủi ro để tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức.

2.2. Cơ hội và thách thức cho sự phát triển Tái Bảo Hiểm

Cơ hội cho sự phát triển tái bảo hiểm đến từ hội nhập kinh tế quốc tế, thu hút đầu tư nước ngoài và sự phát triển của các sản phẩm bảo hiểm mới. Tuy nhiên, thách thức là sự cạnh tranh gay gắt từ các doanh nghiệp tái bảo hiểm quốc tế, rủi ro từ các sự kiện bảo hiểm lớn và yêu cầu ngày càng cao về quản lý rủi ro và vốn. Các doanh nghiệp bảo hiểm cần chủ động nắm bắt cơ hội và đối phó với thách thức để phát triển bền vững.

2.3. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến thị trường Tái Bảo Hiểm

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến thị trường tái bảo hiểm, bao gồm yếu tố kinh tế vĩ mô, chính sách pháp luật, sự phát triển của ngành bảo hiểm, và nhận thức của người dân về bảo hiểm. Sự tăng trưởng kinh tế và thu nhập của người dân tạo ra nhu cầu bảo hiểm lớn hơn, từ đó thúc đẩy sự phát triển của tái bảo hiểm. Chính sách pháp luật cần tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tái bảo hiểm và bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia.

III. Giải Pháp Phát Triển Thị Trường Tái Bảo Hiểm Việt Nam Bền Vững

Để phát triển thị trường tái bảo hiểm Việt Nam một cách bền vững, cần có các giải pháp đồng bộ từ phía nhà nước, doanh nghiệp bảo hiểm và các tổ chức liên quan. Các giải pháp bao gồm hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp bảo hiểm trong nước, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường hợp tác quốc tế và ứng dụng công nghệ thông tin. Các giải pháp này cần được triển khai một cách đồng bộ và hiệu quả để tạo ra một thị trường tái bảo hiểm phát triển lành mạnh và bền vững.

3.1. Hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động Tái Bảo Hiểm

Khung pháp lý cho hoạt động tái bảo hiểm cần được hoàn thiện để tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và hiệu quả. Cần có các quy định rõ ràng về điều kiện kinh doanh tái bảo hiểm, quản lý rủi ro, và giải quyết tranh chấp. Khung pháp lý cũng cần phù hợp với các thông lệ quốc tế để tạo điều kiện cho hợp tác quốc tế và thu hút đầu tư nước ngoài.

3.2. Nâng cao năng lực cạnh tranh của Doanh Nghiệp Tái Bảo Hiểm

Doanh nghiệp tái bảo hiểm cần nâng cao năng lực cạnh tranh bằng cách đầu tư vào công nghệ, phát triển sản phẩm mới, nâng cao chất lượng dịch vụ và quản lý rủi ro hiệu quả. Cần có chiến lược phát triển dài hạn và tập trung vào các thị trường ngách có tiềm năng tăng trưởng cao. Hợp tác với các doanh nghiệp tái bảo hiểm quốc tế cũng là một cách để nâng cao năng lực cạnh tranh.

3.3. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho Tái Bảo Hiểm

Nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt để phát triển thị trường tái bảo hiểm. Cần có các chương trình đào tạo chuyên sâu về tái bảo hiểm cho sinh viên và người lao động trong ngành bảo hiểm. Hợp tác với các trường đại học và tổ chức đào tạo quốc tế để nâng cao chất lượng đào tạo. Tạo điều kiện cho người lao động được học tập và nâng cao trình độ chuyên môn.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Số Trong Phát Triển Tái Bảo Hiểm Việt Nam

Ứng dụng công nghệ số là một xu hướng tất yếu trong phát triển tái bảo hiểm. Công nghệ số giúp các doanh nghiệp bảo hiểm nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm chi phí, và cung cấp các sản phẩm và dịch vụ tốt hơn cho khách hàng. Các ứng dụng công nghệ số trong tái bảo hiểm bao gồm tự động hóa quy trình, phân tích dữ liệu lớn, và sử dụng trí tuệ nhân tạo. Các doanh nghiệp bảo hiểm cần chủ động ứng dụng công nghệ số để nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

4.1. Tự động hóa quy trình trong hoạt động Tái Bảo Hiểm

Tự động hóa quy trình giúp các doanh nghiệp bảo hiểm giảm thiểu sai sót, tiết kiệm thời gian và chi phí, và nâng cao hiệu quả hoạt động. Các quy trình có thể được tự động hóa bao gồm xử lý yêu cầu bảo hiểm, thanh toán bồi thường, và quản lý hợp đồng tái bảo hiểm.

4.2. Phân tích dữ liệu lớn để quản lý rủi ro Tái Bảo Hiểm

Phân tích dữ liệu lớn giúp các doanh nghiệp bảo hiểm hiểu rõ hơn về rủi ro và đưa ra các quyết định quản lý rủi ro tốt hơn. Các dữ liệu có thể được phân tích bao gồm dữ liệu về khách hàng, dữ liệu về sự kiện bảo hiểm, và dữ liệu về thị trường tái bảo hiểm.

4.3. Sử dụng trí tuệ nhân tạo trong Tái Bảo Hiểm

Trí tuệ nhân tạo có thể được sử dụng để tự động hóa các quy trình, phân tích dữ liệu, và đưa ra các dự đoán về rủi ro. Các ứng dụng của trí tuệ nhân tạo trong tái bảo hiểm bao gồm phát hiện gian lận, đánh giá rủi ro, và tư vấn cho khách hàng.

V. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế Để Phát Triển Tái Bảo Hiểm

Hợp tác quốc tế đóng vai trò quan trọng trong phát triển thị trường tái bảo hiểm Việt Nam. Hợp tác quốc tế giúp các doanh nghiệp bảo hiểm tiếp cận với các nguồn vốn, công nghệ, và kinh nghiệm quản lý tiên tiến. Các hình thức hợp tác quốc tế bao gồm liên doanh, liên kết, và hợp tác kỹ thuật. Nhà nước cần tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác quốc tế và khuyến khích các doanh nghiệp bảo hiểm chủ động tham gia vào các hoạt động hợp tác quốc tế.

5.1. Thu hút đầu tư nước ngoài vào thị trường Tái Bảo Hiểm

Thu hút đầu tư nước ngoài giúp tăng cường nguồn vốn và công nghệ cho thị trường tái bảo hiểm. Nhà nước cần tạo ra một môi trường đầu tư hấp dẫn và ổn định để thu hút các nhà đầu tư nước ngoài. Các chính sách ưu đãi về thuế và thủ tục hành chính có thể được áp dụng để khuyến khích đầu tư nước ngoài.

5.2. Hợp tác kỹ thuật với các tổ chức Tái Bảo Hiểm quốc tế

Hợp tác kỹ thuật giúp các doanh nghiệp bảo hiểm nâng cao năng lực quản lý và kỹ thuật. Các hình thức hợp tác kỹ thuật bao gồm trao đổi chuyên gia, đào tạo, và chuyển giao công nghệ. Hợp tác với các tổ chức tái bảo hiểm quốc tế giúp các doanh nghiệp bảo hiểm tiếp cận với các kinh nghiệm và thông lệ tốt nhất trên thế giới.

5.3. Tham gia vào các diễn đàn và tổ chức Tái Bảo Hiểm quốc tế

Tham gia vào các diễn đàn và tổ chức tái bảo hiểm quốc tế giúp các doanh nghiệp bảo hiểm cập nhật thông tin về thị trường, chia sẻ kinh nghiệm, và xây dựng mối quan hệ với các đối tác quốc tế. Các diễn đàn và tổ chức tái bảo hiểm quốc tế là nơi để các doanh nghiệp bảo hiểm học hỏi và phát triển.

VI. Dự Báo Tương Lai và Tiềm Năng Thị Trường Tái Bảo Hiểm Việt Nam

Thị trường tái bảo hiểm Việt Nam có tiềm năng tăng trưởng lớn trong tương lai. Sự phát triển của nền kinh tế, sự gia tăng dân số, và nhận thức ngày càng cao về bảo hiểm sẽ tạo ra nhu cầu tái bảo hiểm lớn hơn. Tuy nhiên, để tận dụng được tiềm năng này, cần có các giải pháp đồng bộ từ phía nhà nước, doanh nghiệp bảo hiểm, và các tổ chức liên quan. Với sự nỗ lực của tất cả các bên, thị trường tái bảo hiểm Việt Nam có thể trở thành một thị trường phát triển mạnh mẽ và bền vững.

6.1. Xu hướng phát triển của thị trường Tái Bảo Hiểm Việt Nam

Xu hướng phát triển của thị trường tái bảo hiểm Việt Nam là tăng trưởng về quy mô, đa dạng hóa sản phẩm, và ứng dụng công nghệ số. Thị trường sẽ ngày càng cạnh tranh hơn và yêu cầu cao hơn về quản lý rủi ro và vốn. Các doanh nghiệp bảo hiểm cần chủ động thích ứng với các xu hướng này để phát triển bền vững.

6.2. Tiềm năng tăng trưởng của thị trường Tái Bảo Hiểm

Tiềm năng tăng trưởng của thị trường tái bảo hiểm là rất lớn do nhu cầu bảo hiểm ngày càng tăng từ các ngành kinh tế khác nhau. Các ngành có tiềm năng tăng trưởng cao bao gồm bảo hiểm tài sản, bảo hiểm kỹ thuật, và bảo hiểm trách nhiệm. Các doanh nghiệp bảo hiểm cần tập trung vào các thị trường ngách có tiềm năng tăng trưởng cao để đạt được lợi thế cạnh tranh.

6.3. Các yếu tố quyết định sự thành công của Tái Bảo Hiểm

Các yếu tố quyết định sự thành công của tái bảo hiểm bao gồm năng lực quản lý, năng lực kỹ thuật, năng lực tài chính, và khả năng thích ứng với thị trường. Các doanh nghiệp bảo hiểm cần tập trung vào việc nâng cao các năng lực này để đạt được thành công trong thị trường tái bảo hiểm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG TÁI BẢO HIỂM 1.1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÁI BẢO HIỂM VÀ THỊ TRƯỜNG TÁI BẢO HIỂM 1.1 Khái niệm và chức năng của tái bảo hiểm 1.1 Khái niệm về Bảo hiểm và Tái bảo hiểm Thực tế có rất nhiều các định nghĩa về Bảo hiểm (BH) dưới nhiều góc độ khác nhau, nhưng về cơ bản “BH là một nghiệp vụ qua đó, một bên là người được BH cam đoan trả một khoản tiền gọi là phí BH thực hiện mong muốn để cho mình hoặc để cho một người thứ ba trong trường hợp xảy ra rủi ro sẽ nhận được một khoản đền bù các tổn thất được trả bởi một bên khác: đó là người BH hay DNBH, người BH nhận trách nhiệm đối với toàn bộ rủi ro và đền bù các thiệt hại theo các phương pháp của thống kê” hay “BH là một cơ chế, theo cơ chế này, một người, một doanh nghiệp hay một tổ chức chuyển nhượng rủi ro cho công ty BH, công ty đó sẽ bồi thường cho người được BH các tổn thất thuộc phạm vi BH và phân chia giá trị thiệt hại giữa tất cả những người được BH. Còn theo Luật Kinh doanh BH của Việt Nam (năm 2000): “Kinh doanh BH là hoạt động của DNBH nhằm mục đích sinh lợi, theo đó DNBH chấp nhận rủi ro của người được BH, trên cơ sở bên mua BH đóng phí BH để DNBH trả tiền BH cho người thụ hưởng hoặc bồi thường cho người được BH khi xảy ra sự kiện BH”. Tái bảo hiểm (TBH) là một dịch vụ không thể thiếu đối với các DNBH. Mặc dù TBH đã được sử dụng hàng trăm năm nay nhưng trên thế giới hiện có rất nhiều khái niệm khác nhau về TBH.

Dưới đây là một số khái niệm tiêu biểu: 9 - Căn cứ vào bản chất của TBH: “TBH là hình thức BH do công ty BH mua để bảo vệ cho chính mình” hay “TBH thực chất là BH cho các công ty BH”. - Căn cứ vào đối tượng của TBH: “TBH là BH cho những trách nhiệm cam kết bồi thường cho các tổn thất phát sinh theo hợp đồng BH gốc hoặc hợp đồng TBH khác”. - Căn cứ vào chủ thể của hợp đồng TBH: “TBH là một giao dịch giữa một công ty BH và một công ty BH khác trong đó công ty BH này chấp nhận một phần hoặc toàn bộ rủi ro thuộc một hợp đồng BH của công ty BH kia và đổi lại được hưởng một khoản phí BH” hay “TBH là nghiệp vụ mà công ty BH sử dụng để chuyển một phần rủi ro đã chấp nhận với người được BH cho một hoặc nhiều công ty BH khác”. Ngoài ra khái niệm TBH còn được qui định trong Luật kinh doanh BH của Việt Nam số 24/2000/QH10 ngày 09/12/2000 về việc giải thích và nội dung kinh doanh TBH như sau: “Kinh doanh TBH là hoạt động của DNBH nhằm mục đích sinh lợi, theo đó DNBH nhận một khoản phí BH của DNBH khác để cam kết bồi thường cho các trách nhiệm đã nhận BH” “Kinh doanh TBH bao gồm: 1.

Chuyển một phần trách nhiệm đã nhận BH cho một hay nhiều DNBH khác; 2. Nhận BH lại một phần hay toàn bộ trách nhiệm mà DNBH khác đã nhận BH.” Dựa trên các khái niệm ở trên, TBH được định nghĩa lại một cách tóm tắt như sau: “TBH là một loại nghiệp vụ mà người BH sử dụng để chuyển một phần trách nhiệm BH cho người BH khác, trên cơ sở nhượng lại cho người BH đó một phần phí BH qua hợp đồng hay thỏa thuận TBH”.2 Chức năng của tái bảo hiểm TBH có bốn chức năng chủ yếu sau: - Chuyển giao một phần rủi ro từ công ty nhượng TBH sang công ty nhận TBH: Thông qua TBH một phần trách nhiệm BH của công ty nhượng TBH sẽ được phân tán sang công ty nhận TBH. Công ty nhận TBH cam kết đảm nhận một phần trách nhiệm BH cho công ty nhượng TBH, thực hiện chi trả bồi thường cho công ty nhượng TBH nếu có tổn thất xảy ra thuộc trách nhiệm TBH và đổi lại công ty nhượng TBH sẽ phải thanh toán cho công ty nhận TBH một khoản phí BH tương ứng trên trách nhiệm nhượng TBH. - Cung cấp khả năng hay năng lực BH cho các công ty BH: Trong trường hợp rủi ro được BH có giá trị quá lớn hoặc đối tượng BH có nguy cơ xảy ra tổn thất cao vượt quá khả năng giữ lại của công ty BH, thì công ty BH phải tiến hành thu xếp TBH cho công ty nhận TBH trước hoặc ngay khi chấp nhận BH cho người được BH.

Ví dụ như trong BH Hàng không, máy bay có giá trị rất lớn và trách nhiệm đối với hàng khách cũng như trách nhiệm đối với bên thứ ba rất cao, thậm chí ở một vài quốc gia còn không có mức giới hạn lớn nhất, nên không một công ty BH nào có thể chấp nhận BH mà không cần TBH. Như vậy, với khả năng tài chính lớn công ty nhận TBH đã đảm nhận giúp công ty BH một giá trị BH đủ lớn để công ty BH để có thể chấp nhận BH cho một rủi ro được BH vượt quá khả năng giữ lại của mình. Nói cách khác, thông qua TBH công ty nhận TBH đã gián tiếp hỗ trợ tài chính để công ty BH có thể nâng cao khả năng hay năng lực BH của mình. - Tạo ra sự ổn định trong hoạt động kinh doanh BH cho công ty BH: Trong quá trình hoạt động kinh doanh BH công ty BH có thể phải gánh chịu rất nhiều tổn thất lớn.

Nếu không có TBH công ty BH có thể không đủ khả năng tài chính để chi trả bồi thường dẫn tới thua lỗ trong kinh doanh BH. 11 Nếu công ty BH tiến hành TBH thì nguy cơ thua lỗ sẽ được giảm, tối thiểu hoá vì một phần lớn giá trị bồi thường sẽ được công ty TBH chi trả. Do vậy, hoạt động kinh doanh của công ty BH sẽ được ổn định, tránh rơi vào tình trạng phá sản do tổn thất lớn xảy ra. - Tăng cường khả năng tài chính cho công ty BH: Khả năng tài chính của công ty BH trước trách nhiệm BH mà công ty BH đảm nhận được đánh giá qua khả năng chi trả bồi thường.

Trong việc quản lý hoạt động kinh doanh BH các quốc gia đều kiểm soát khả năng chi trả bồi thường của các công ty BH thông qua việc qui định biên khả năng thanh toán không được phép thấp hơn một tỉ lệ nào đó. Biên khả năng thanh toán của một công ty BH được tính như sau: Tổng vốn + Các quỹ dự trữ tự do Biên khả năng thanh toán = x 100% Doanh thu phí BH giữ lại Ví dụ sau đây sẽ cho thấy vai trò của TBH trong việc làm tăng biên khả năng thanh toán của công ty BH: Tổng vốn và các quỹ dự trữ tự do của một công ty BH là 30. Doanh thu phí BH hàng năm của công ty là 200. Khi không có TBH, biên khả năng thanh toán của công ty là: 30.000 USD Khi công ty tiến hành TBH, ví dụ phí nhượng TBH là 150.000 USD biên khả năng thanh toán là: 30.000 USD 12 Như vậy, biên khả năng thanh toán của công ty BH đã tăng lên 45% sau khi có TBH, khả năng tài chính của công ty BH tăng lên đáng kể nhờ có TBH.2 Nguyên tắc tái bảo hiểm Có hai nguyên tắc được áp dụng trong TBH đó là nguyên tắc tín nhiệm tuyệt đối và nguyên tắc bồi thường.1 Nguyên tắc tín nhiệm tuyệt đối Nguyên tắc này có nghĩa rằng trong việc thực hiện nhượng và nhận TBH công ty nhượng và nhận TBH phải tuyệt đối tin tưởng lẫn nhau, thực sự trung thực khách quan trong việc trao đổi thông tin giao dịch, giải quyết bồi thường.

Nói tóm lại, hoạt động TBH dựa trên cơ sở tín nhiệm lẫn nhau. Sở dĩ hoạt động TBH đòi hỏi phải áp dụng nguyên tắc này là bởi những lý do sau: - Công ty nhận TBH ở xa rủi ro BH và công ty nhượng TBH. Hai bên thường ở những thành phố hoặc quốc gia khác nhau. Điều đó không cho phép công ty nhận TBH thường xuyên kiểm tra được tính trung thực trong mọi thông tin giao dịch, trong giải quyết bồi thường đối với từng rủi ro BH.

- Việc kiểm tra lại tất cả các thông tin mà công ty nhượng TBH cung cấp sẽ rất phức tạp, khó khăn, gây phiền hà và tốn kém nhân lực, chi phí cho người được BH, công ty nhượng TBH và công ty nhận TBH. Không những thế, việc thu xếp BH, TBH sẽ không kịp thời, phi kinh tế. - Trên thực tế, các công ty TBH chuyên nghiệp sau khi nhận TBH lại nhượng TBH lại cho công ty BH khác để đảm bảo an toàn tài chính cho mình. Do đó, việc thực hiện tốt nguyên tắc này là một trong những cơ sở để TBH tồn tại và phát triển.

Khi các công ty vi phạm nguyên tắc này hoạt động TBH sẽ trở nên xấu đi, khó khăn trong việc chào TBH và uy tín giảm sút, bất lợi trong việc thu xếp TBH cho những năm tiếp theo. Nếu công ty nhận TBH xét thấy công ty nhượng TBH có những biểu hiện nghi vấn vi phạm nguyên tắc này họ có thể 13 từ chối nhận TBH hoặc yêu cầu nâng tỷ lệ phí cao hơn trong những năm tiếp theo. Nguyên tắc tín nhiệm tuyệt đối được thể hiện rõ nét nhất trong hợp đồng TBH cố định (Reinsurance Treaty). Trong hợp đồng này, công ty nhượng TBH không phải thông báo toàn bộ mọi thông tin liên quan tới rủi ro được BH cho công ty nhận TBH.

Đặc biệt, trong một số hợp đồng nhượng TBH lại (Retrocession Treaty), công ty nhận TBH tin tưởng hoàn toàn vào công ty nhượng TBH, họ chỉ biết số phí TBH và số tiền phải bồi thường khi có tổn thất xảy ra. Tuy nhiên, nguyên tắc này không có nghĩa rằng trách nhiệm cung cấp thông tin của công ty nhượng TBH và quyền yêu cầu cung cấp thông tin, kiểm tra thông tin của công ty nhận TBH bị xóa bỏ. Nguyên tắc này chỉ có hiệu lực tương đối, mang ý nghĩa ngầm hiểu và trong thực tế đã có nhiều tranh cãi xoay quanh vấn đề này. Bởi lẽ, nếu xét thấy công ty nhượng TBH có biểu hiện không trung thực, công ty nhận TBH có quyền xác minh lại tính trung thực của thông tin.

Khi công ty nhận TBH chứng minh được rằng công ty nhượng TBH không trung thực khi cung cấp thông tin, có dấu hiệu gian lận và vi phạm nguyên tắc này công ty nhận TBH có quyền từ chối bồi thường.2 Nguyên tắc bồi thường Hợp đồng BH có thể dựa trên cơ sở bồi thường hoặc không.