Luận Văn Thạc Sĩ Về Phát Triển Sản Xuất Chè Dây Tại Huyện Bát Xát, Tỉnh Lào Cai

Luận văn thạc sĩ VNUA nghiên cứu phát triển sản xuất chè dây tại huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai, góp phần nâng cao giá trị nông sản địa phương.

• Tác giả: Trương Hoài Thương
• Người hướng dẫn: Pgs. Ngô Thị Thuận
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Phát Triển Sản Xuất Chè Dây Trên Địa Bàn Huyện Bát Xát, Tỉnh Lào Cai
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Danh mục các từ viết tắt
• 1.2. Danh mục bảng biểu
• 1.3. Danh mục hình
• 1.4. Danh mục hộp
• 1.5. Danh mục sơ đồ
• 1.6. Danh mục biểu đồ
• 1.7. Trích yếu luận văn
• 1.8. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.9. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.9.1. Mục tiêu chung
• 1.9.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.10. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.10.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.10.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.11. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.12. Những đóng góp mới
• 1.13. Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển sản xuất chè dây
• 1.13.1. Lý luận về phát triển sản xuất chè dây. Các khái niệm cơ bản
• 1.13.2. Vai trò của phát triển sản xuất Chè dây
• 1.13.3. Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật cây Chè dây
• 1.13.4. Nội dung phát triển sản xuất Chè dây
• 1.13.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất Chè dây
• 1.13.6. Thực tiễn về phát triển sản xuất chè dây. Tình hình phát triển sản xuất chè dây trên thế giới
• 1.13.7. Tình hình phát triển sản xuất chè dây ở Việt Nam
• 1.13.8. Các nghiên cứu trước đây về phát triển dược liệu Chè dây
• 1.14. Phương pháp nghiên cứu
• 1.14.1. Đặc điểm cơ bản của huyện Bát Xát
• 1.14.2. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội. Thực trạng phát triển kinh tế
• 1.14.3. Đánh giá chung về địa bàn huyện Bát Xát
• 1.14.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.14.5. Phương pháp tiếp cận. Chọn điểm khảo sát. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 1.14.6. Phương pháp xử lý và tổng hợp dữ liệu
• 1.14.7. Phương pháp phân tích thông tin
• 1.14.8. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 1.15. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 1.15.1. Thực trạng phát triển sản xuất chè dây huyện Bát Xát, Lào Cai
• 1.15.2. Quá trình phát triển sản xuất chè dây huyện Bát Xát
• 1.15.3. Quy hoạch phát triển sản xuất chè dây huyện Bát Xát
• 1.15.4. Các hình thức tổ chức sản xuất chè dây huyện Bát Xát năm 2015
• 1.15.5. Áp dụng tiến bộ kĩ thuật trong sản xuất chè dây
• 1.15.6. Thị trường tiêu thụ sản phẩm
• 1.15.7. Kết quả và hiệu quả sản xuất chè dây
• 1.15.8. Đánh giá điểm mạnh, yếu và các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất chè dây trên địa bàn huyện Bát Xát
• 1.15.9. Đánh giá diện tích, sản lượng chè dây qua các năm
• 1.15.10. Hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường
• 1.15.11. Những vấn đề đặt ra cần nghiên cứu giải quyết trong phát triển sản xuất chè dây huyện Bát Xát
• 1.15.12. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất chè dây huyện Bát Xát
• 1.15.13. Giải pháp thúc đẩy phát triển sản xuất chè dây trên địa bàn huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai
• 1.16. Định hướng phát triển sản xuất chè dây
• 1.16.1. Các giải pháp phát triển sản xuất chè dây trên địa bàn huyện Bát Xát trong những năm tới
• 1.17. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Sản Xuất Chè Dây Tại Huyện Bát Xát

Chè dây, một loại dược liệu quý, đang ngày càng được chú trọng phát triển tại huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai. Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, chè dây không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước mà còn xuất khẩu ra thị trường quốc tế. Việc phát triển sản xuất chè dây không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho người dân mà còn góp phần bảo tồn nguồn gen thực vật quý hiếm. Nghiên cứu này sẽ phân tích thực trạng và tiềm năng phát triển sản xuất chè dây tại huyện Bát Xát.

1.1. Đặc Điểm Kinh Tế Xã Hội Của Huyện Bát Xát

Huyện Bát Xát có điều kiện tự nhiên phong phú với khí hậu mát mẻ, đất đai màu mỡ, rất phù hợp cho việc trồng chè dây. Dân số chủ yếu là các dân tộc thiểu số, họ có kinh nghiệm lâu năm trong việc khai thác và chế biến dược liệu. Tuy nhiên, việc phát triển sản xuất chè dây còn gặp nhiều thách thức do thiếu thông tin thị trường và công nghệ sản xuất.

1.2. Vai Trò Của Chè Dây Trong Kinh Tế Địa Phương

Chè dây không chỉ là nguồn thu nhập chính cho nhiều hộ gia đình mà còn góp phần tạo việc làm cho người dân địa phương. Sản phẩm chè dây được tiêu thụ chủ yếu qua các kênh thương mại, từ đó tạo ra giá trị kinh tế cao cho huyện Bát Xát.

II. Thách Thức Trong Phát Triển Sản Xuất Chè Dây Tại Bát Xát

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc phát triển sản xuất chè dây tại huyện Bát Xát vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như diện tích trồng chè dây manh mún, thị trường tiêu thụ không ổn định và thiếu sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương đang cản trở sự phát triển bền vững của ngành chè dây.

2.1. Diện Tích Trồng Chè Dây Còn Hạn Chế

Diện tích trồng chè dây hiện tại còn rất hạn chế, chủ yếu là khai thác tự nhiên. Việc mở rộng diện tích trồng chè dây cần có quy hoạch rõ ràng và sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng.

2.2. Thị Trường Tiêu Thụ Chưa Ổn Định

Thị trường tiêu thụ chè dây còn nhiều bất ổn, giá cả thường xuyên biến động. Điều này khiến cho người nông dân gặp khó khăn trong việc tiêu thụ sản phẩm và đảm bảo thu nhập.

III. Phương Pháp Phát Triển Sản Xuất Chè Dây Bền Vững

Để phát triển sản xuất chè dây bền vững, cần áp dụng các phương pháp khoa học kỹ thuật hiện đại, đồng thời xây dựng các mô hình liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp. Việc này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn đảm bảo chất lượng sản phẩm chè dây.

3.1. Áp Dụng Kỹ Thuật Canh Tác Hiện Đại

Việc áp dụng các kỹ thuật canh tác hiện đại như sử dụng giống chè dây chất lượng cao và quy trình chăm sóc hợp lý sẽ giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm.

3.2. Xây Dựng Mô Hình Liên Kết Giữa Nông Dân Và Doanh Nghiệp

Mô hình liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp sẽ tạo ra một chuỗi giá trị bền vững, từ sản xuất đến tiêu thụ. Điều này giúp nông dân có thể tiếp cận thị trường dễ dàng hơn và đảm bảo đầu ra ổn định cho sản phẩm.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Chè Dây

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc phát triển sản xuất chè dây tại huyện Bát Xát không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Các kết quả nghiên cứu cho thấy năng suất chè dây có thể đạt từ 6-7 tạ/ha, với giá trị kinh tế cao.

4.1. Kết Quả Sản Xuất Chè Dây Tại Huyện Bát Xát

Kết quả sản xuất chè dây cho thấy năng suất và chất lượng sản phẩm ngày càng được cải thiện nhờ vào việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất.

4.2. Ảnh Hưởng Đến Kinh Tế Địa Phương

Sự phát triển của sản xuất chè dây đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân, đồng thời góp phần nâng cao đời sống và thu nhập cho các hộ gia đình trong khu vực.

V. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai Cho Chè Dây

Phát triển sản xuất chè dây tại huyện Bát Xát là một hướng đi đúng đắn, không chỉ giúp nâng cao giá trị kinh tế mà còn bảo tồn nguồn gen thực vật quý hiếm. Định hướng trong tương lai cần tập trung vào việc mở rộng diện tích trồng chè dây, nâng cao chất lượng sản phẩm và phát triển thị trường tiêu thụ.

5.1. Định Hướng Mở Rộng Diện Tích Trồng Chè Dây

Cần có kế hoạch cụ thể để mở rộng diện tích trồng chè dây, từ đó tạo ra nguồn nguyên liệu ổn định cho sản xuất.

5.2. Nâng Cao Chất Lượng Sản Phẩm Chè Dây

Chất lượng sản phẩm chè dây cần được nâng cao thông qua việc áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất và chế biến hiện đại, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Phát triển vùng cây dược liệu bền vững đang là chiến lược kinh tế mũi nhọn tại các tỉnh miền núi phía Bắc, đặc biệt trong khuôn khổ Quyết định số 1976/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển dược liệu đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 với mục tiêu quy hoạch 10.000 ha tại vùng miền núi phía Bắc. Huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai sở hữu tổng diện tích tự nhiên 106.189,69 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm tới 65,49% (khoảng 69.538,69 ha), tạo điều kiện tự nhiên lý tưởng cho nhiều loại dược liệu quý sinh trưởng. Tuy nhiên, trước năm 2015, nguồn chè dây (Ampelopsis cantoniensis Planch.) chủ yếu bị khai thác tự nhiên manh mún, dẫn đến suy giảm nghiêm trọng nguồn gen bản địa và thất thoát giá trị gia tăng.

Đề tài luận văn thạc sĩ "Phát triển sản xuất chè dây trên địa bàn huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai" do tác giả Trương Hoài Thương thực hiện tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Ngô Thị Thuận, tập trung giải quyết bài toán chuyển dịch từ khai hoang tự nhiên sang sản xuất hàng hóa tập trung. Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn, đánh giá toàn diện thực trạng phát triển sản xuất cùng các yếu tố ảnh hưởng trong giai đoạn 2013 - 2015, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp phát triển bền vững chè dây giai đoạn tiếp theo. Nghiên cứu mang ý nghĩa kinh tế - xã hội to lớn khi trực tiếp tác động đến sinh kế của 75.145 người dân toàn huyện, nơi đồng bào dân tộc thiểu số chiếm đa số với dân tộc Dao chiếm 27,91% và dân tộc H'Mông chiếm 26,05%, góp phần ổn định nguồn dược liệu đạt chuẩn phục vụ ngành y dược học cổ truyền.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa và lý thuyết chuỗi giá trị nông sản gắn với liên kết kinh tế bốn nhà. Phát triển sản xuất được tiếp cận dưới góc độ mở rộng quy mô hợp lý theo chiều rộng (tăng diện tích, số hộ tham gia) và chuyển dịch chất lượng theo chiều sâu (nâng cao năng suất, áp dụng tiến bộ kỹ thuật, giảm chi phí).

Nghiên cứu làm rõ 5 khái niệm nền tảng bao gồm: cây dược liệu, chuỗi cung ứng dược liệu sạch GACP-WHO, giá trị sản xuất (GO), chi phí trung gian (IC), giá trị tăng thêm (VA) và thu nhập hỗn hợp (MI). Khung phân tích kinh tế xác định hiệu quả sản xuất thông qua công thức trừ lùi chi phí trung gian từ giá trị sản xuất để tính toán giá trị gia tăng và thu nhập ròng cho nông hộ trên một đơn vị diện tích canh tác.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu phối hợp 3 cách tiếp cận khoa học: tiếp cận hệ thống, tiếp cận kỹ thuật lâm sinh và tiếp cận xã hội học nông thôn. Cỡ mẫu khảo sát sơ cấp bao gồm 92 hộ sản xuất chè dây được chọn ngẫu nhiên phân tầng tại 3 xã trọng điểm: Mường Hum, Trung Lèng Hồ và Dền Thàng. Cùng với đó là các cuộc phỏng vấn sâu cán bộ quản lý nông nghiệp cấp huyện và đại diện doanh nghiệp thu mua chế biến như Công ty TNHH MTV Traphacosapa.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả, so sánh kinh tế vi mô và ma trận SWOT là nhằm đánh giá chính xác các tham số chi phí, lợi nhuận thực tế và lượng hóa tác động của các liên kết thị trường. Dữ liệu sơ cấp được điều tra trực tiếp từ tháng 03/2016 đến tháng 06/2016, kết hợp chuỗi dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2013 - 2015 từ Chi cục Thống kê và Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Bát Xát. Quy trình kỹ thuật đối chiếu áp dụng theo tiêu chuẩn thực hành tốt trồng trọt và thu hái của Tổ chức Y tế Thế giới (GACP-WHO) với mật độ tiêu chuẩn 6.667 cây/ha.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về quy mô diện tích, toàn huyện Bát Xát đến năm 2015 có diện tích chè dây thu hái tự nhiên lên tới 18.044 ha, tập trung trên diện tích đất rừng phòng hộ và rừng sản xuất được giao khoán. Diện tích trồng thuần thâm canh bằng phương pháp giâm hom đạt khoảng 10 ha, được nhân rộng từ mô hình khảo nghiệm 1 ha triển khai năm 2014 tại xã Mường Hum. Năng suất chè dây khô bình quân đạt từ 6 đến 7 tạ/ha (tương đương 600 - 700 kg/ha khô).

Thứ hai, về chuỗi phân phối, sản phẩm chè dây sau sơ chế (băm, sao, ủ men, phơi sấy) được tiêu thụ qua 2 kênh chính: khoảng 60% sản lượng bán trực tiếp cho doanh nghiệp dược phẩm theo hợp đồng cam kết giá, 40% còn lại tiêu thụ qua thương lái phục vụ thị trường du lịch và bán buôn tiểu ngạch. Sản phẩm được phân thành 3 loại chất lượng theo tỷ lệ búp non và cuộng, tạo ra mức chênh lệch giá bán từ 15% đến 25% giữa các phân khúc.

Thứ ba, về hiệu quả kinh tế, các hộ trồng chè dây thâm canh có áp dụng kỹ thuật giâm hom và bón phân hữu cơ có chỉ số giá trị tăng thêm (VA) và thu nhập hỗn hợp (MI) cao hơn khoảng 30% so với nhóm hộ chỉ thu hái tự nhiên thuần túy, do giảm thiểu thời gian tìm kiếm và tăng tỷ lệ thu hoạch búp non đạt phẩm cấp cao.

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  CƠ CẤU CHUỖI CUNG ỨNG VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ              |
+-------------------------------------------------------------------------+
| [Nhóm hộ trồng hom (10 ha)]     --> Bán trực tiếp (60%) --> [Traphaco]  |
|                                     (Giá ổn định, đạt chuẩn GACP-WHO)   |
|                                                                         |
| [Hộ thu hái tự nhiên (18.044 ha)]-> Bán thương lái (40%)--> [Chợ tự do] |
|                                     (Giá biến động, chất lượng không đều)|
+-------------------------------------------------------------------------+
| Năng suất: 6 - 7 tạ khô/ha  |  VA & MI nhóm trồng hom cao hơn 30%       |
+-------------------------------------------------------------------------+

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân tạo nên sự bứt phá của mô hình sản xuất mới bắt nguồn từ sự đồng hành của doanh nghiệp đầu chuỗi là Traphacosapa kết hợp với các dự án hỗ trợ phát triển như Quỹ VBCF và Dự án BioTrade (Helvetas). Điều kiện tự nhiên của Bát Xát với khí hậu cận nhiệt đới á nhiệt đới, nhiệt độ trung bình 18°C và độ ẩm 86% là môi trường tối ưu cho hàm lượng hoạt chất flavonoid trong chè dây tích lũy cao nhất.

Khi so sánh với các loại cây dược liệu khác tại Lào Cai như Actiso tại Sa Pa (cho doanh thu khoảng 120 triệu đồng/ha) hay Tam thất, Đương quy tại Bắc Hà, chè dây Bát Xát có ưu thế vượt trội về chi phí đầu tư ban đầu thấp, cây ít sâu bệnh và có thể thu hoạch kéo dài 3 lứa/năm sau khi kết thúc giai đoạn kiến thiết cơ bản. Dữ liệu nghiên cứu cho thấy rõ ràng khi biểu diễn qua biểu đồ so sánh cơ cấu chi phí trung gian (IC) và giá trị sản xuất (GO), mô hình thâm canh có kiểm soát chất lượng giúp nông dân nâng cao năng lực đàm phán giá, tránh bị tư thương ép giá vào các tháng thu hoạch rộ (tháng 6 đến tháng 10).

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện công tác quy hoạch vùng sản xuất chè dây tập trung giai đoạn 2017 - 2020. Ủy ban nhân dân huyện Bát Xát cần phối hợp với Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn rà soát quỹ đất chưa sử dụng (hiện còn 30.148,68 ha) để quy hoạch mở rộng diện tích trồng thâm canh lên 50 - 100 ha tại các xã Mường Hum, Dền Thàng và Trung Lèng Hồ, chấm dứt tình trạng khai thác kiệt quệ rừng tự nhiên.

Thứ hai, phát triển mô hình kinh tế tập thể và củng cố liên kết dọc. Thành lập ít nhất 3 hợp tác xã hoặc tổ hợp tác sản xuất dược liệu chuyên biệt tại các xã vùng cao, đóng vai trò đầu mối ký kết hợp đồng bao tiêu dài hạn với doanh nghiệp chế biến dược phẩm, cam kết 100% sản lượng đạt tiêu chuẩn GACP-WHO được thu mua với mức giá sàn bảo hiểm rủi ro.

Thứ ba, chuẩn hóa và chuyển giao quy trình kỹ thuật nông hóa thổ nhưỡng. Trạm Khuyến nông huyện cần tổ chức tối thiểu 10 lớp tập huấn thực địa mỗi năm cho khoảng 300 lượt hộ nông dân về kỹ thuật nhân giống hom vô tính cắt đoạn 20 - 25 cm, sử dụng dung dịch kích thích ra rễ và tuân thủ định mức phân bón cân đối (75 kg Urea, 100 kg Supe lân, 50 kg Kali sunfat/ha/năm), nghiêm cấm sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật cấm.

Thứ tư, hoàn thiện cơ chế chính sách tín dụng và hỗ trợ chế biến bảo quản. Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai và huyện Bát Xát cần lồng ghép nguồn vốn từ Chương trình 135 theo Quyết định 1384/QĐ-UBND để hỗ trợ 50% chi phí mua máy sấy nhiệt sạch và máy cắt chè liên hoàn cho các nhóm hộ, đồng thời tạo điều kiện cho các hộ nghèo tiếp cận vốn vay ưu đãi lãi suất thấp từ Ngân hàng Chính sách Xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là các nhà hoạch định chính sách và cán bộ quản lý nông nghiệp tại tỉnh Lào Cai và các tỉnh vùng Tây Bắc. Luận văn cung cấp luận cứ khoa học thực chứng để xây dựng các đề án phát triển dược liệu cấp huyện và quy hoạch sử dụng đất lâm nghiệp bền vững.

Nhóm thứ hai là các doanh nghiệp sản xuất, chế biến dược liệu và thực phẩm chức năng. Tài liệu này cung cấp số liệu thực tế về chuỗi cung ứng, cấu trúc giá thành sơ chế 100 kg chè dây khô và các tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng nguyên liệu đầu vào theo GACP-WHO.

Nhóm thứ ba là các nhà khoa học, giảng viên và sinh viên chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Quản lý kinh tế và Phát triển nông thôn. Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận đánh giá hiệu quả kinh tế cây dài ngày và mô hình liên kết chuỗi giá trị tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Nhóm thứ tư là các hợp tác xã nông nghiệp và bà con nông dân vùng cao. Nghiên cứu mang lại cẩm nang thực hành chi tiết từ kỹ thuật ươm hom giống, lịch thời vụ bón phân đến quy trình ủ men và sấy khô chè thương phẩm đạt giá trị kinh tế cao nhất.

Câu hỏi thường gặp

Cây chè dây Bát Xát có đặc tính sinh học và giá trị dược liệu như thế nào?

Chè dây (Ampelopsis cantoniensis) thuộc họ Nho (Vitaceae), là dạng dây leo thân gỗ mềm, mọc tự nhiên trên vùng núi cao ẩm mát. Hoạt chất chính trong lá là flavonoid và tanin, có tác dụng kháng khuẩn Helicobacter pylori, làm liền vết loét dạ dày tá tràng và an thần. Chu kỳ sinh trưởng mạnh từ tháng 4 đến tháng 10 hàng năm.

Cỡ mẫu và phương pháp thu thập dữ liệu trong nghiên cứu được triển khai ra sao?

Nghiên cứu tiến hành khảo sát trực tiếp 92 hộ nông dân sản xuất và thu hái chè dây tại 3 xã đại diện (Mường Hum, Trung Lèng Hồ, Dền Thàng) trong thời gian từ tháng 03/2016 đến tháng 06/2016, kết hợp phỏng vấn sâu cán bộ quản lý và tổng hợp chuỗi số liệu thứ cấp giai đoạn 2013 - 2015.

Năng suất và giá trị kinh tế bình quân của chè dây đạt mức bao nhiêu?

Năng suất thu hoạch chè dây khô đạt khoảng 6 đến 7 tạ/ha mỗi năm. Sản phẩm khô sau sơ chế được phân làm 3 loại chất lượng. Nhóm hộ áp dụng quy trình trồng thâm canh theo tiêu chuẩn sạch đạt giá trị gia tăng (VA) và thu nhập hỗn hợp (MI) cao hơn 30% so với phương thức thu hái hoang dã.

Kỹ thuật nhân giống chè dây bằng hom cành có yêu cầu gì cốt lõi?

Nông dân cần lựa chọn cành bánh tẻ khỏe mạnh thu hái vào tháng 8 - 9, cắt thành từng đoạn hom dài 20 - 25 cm có 3 - 4 mắt mầm, xử lý nhúng nhanh qua dung dịch kích rễ từ 3 đến 5 giây rồi giâm nghiêng 60 độ trong cát ẩm có mái che, đảm bảo mật độ trồng thực địa 6.667 cây/ha.

Những thách thức lớn nhất trong việc phát triển sản xuất chè dây tại địa phương là gì?

Thách thức chính gồm có: diện tích canh tác tự nhiên bị suy kiệt do thu hái quá mức; tập quán sản xuất của đồng bào dân tộc thiểu số còn manh mún; kỹ thuật sơ chế thủ công chưa đồng đều dẫn đến phẩm cấp chè chưa cao; và sự phụ thuộc vào thương lái tự do khi chưa mở rộng liên kết hợp đồng.

Kết luận

1. Nghiên cứu đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển sản xuất chè dây hàng hóa tại địa bàn miền núi đặc thù.
2. Thực trạng sản xuất tại Bát Xát năm 2015 ghi nhận 18.044 ha diện tích thu hái tự nhiên và 10 ha thâm canh, năng suất đạt 6 - 7 tạ khô/ha với sự tham gia chủ yếu của 92 hộ dân thuộc vùng khảo sát.
3. Luận văn chứng minh tính ưu việt của mô hình liên kết chuỗi giá trị nông dân - doanh nghiệp (tiêu biểu như Traphacosapa) gắn với chuẩn hóa quy trình kỹ thuật GACP-WHO.
4. Hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ về quy hoạch vùng trồng, thành lập hợp tác xã, chuyển giao công nghệ và chính sách vốn vay tạo tiền đề mở rộng diện tích lên 50 - 100 ha giai đoạn 2017 - 2020.
5. Luận văn là công trình khoa học có tính ứng dụng thực tiễn cao, đóng góp nền tảng dữ liệu quan trọng cho chiến lược xóa đói giảm nghèo bền vững của tỉnh Lào Cai.

Các cơ quan quản lý, doanh nghiệp chế biến và viện nghiên cứu quan tâm có thể khai thác các mô hình định lượng và đề xuất chính sách từ luận văn để triển khai nhân rộng mô hình liên kết dược liệu tại các địa phương có điều kiện thổ nhưỡng tương đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRƯƠNG HOÀI THƯƠNG PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT CHÈ DÂY TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BÁT XÁT, TỈNH LÀO CAI Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60.10 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Ngô Thị Thuận NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP – 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Trương Hoài Thương i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành đề tài này ngoài sự cố gắng của bản thân, tôi còn nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ tận tình từ thầy cô, các tập thể, cá nhân trong và ngoài trường, các cơ quan chức năng, đơn vị đang công tác và người dân tại huyện Bát Xát.

Trước hết tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo PGS. Ngô Thị Thuận, cô đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu đề tài. Tôi chân thành cảm ơn Ban chủ nhiệm Khoa, các thầy giáo, cô giáo Khoa Kinh Tế & PTNT, Bộ môn phân tích định lượng, cùng toàn thể các thầy cô giáo tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã luôn tận tâm giảng dạy, tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin chân thành cảm ơn các cơ quan đoàn thể trực thuộc huyện Bát Xát và các xã trong huyện đã tạo điều kiện cho tôi được thực hiện đề tài nghiên cứu của mình, cùng các anh, chị, bạn bè và người dân địa phương đã nhiệt tình giúp tôi có được những thông tin quý báu trong quá trình điều tra, thu thập số liệu.

Tôi xin gửi tới công ty TNHH MTV Traphacosapa – đơn vị mà tôi đang công tác lời cảm ơn vì đã tạo điều kiện cho tôi vừa hoàn thành công việc chung, vừa được tiếp tục học và bảo vệ đề tài. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới gia đình, người thân, bạn bè đã tạo điều kiện, giúp đỡ và động viên, khích lệ, đóng góp ý kiến cho tôi trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Trương Hoài Thương ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục các từ viết tắt. vi Danh mục bảng biểu. vii Danh mục hình. ix Danh mục hộp.

ix Danh mục sơ đồ. ix Danh mục biểu đồ. ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Những đóng góp mới.

Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển sản xuất chè dây. Lý luận về phát triển sản xuất chè dây. Các khái niệm cơ bản. Vai trò của phát triển sản xuất Chè dây.

Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật cây Chè dây. Nội dung phát triển sản xuất Chè dây. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất Chè dây. Thực tiễn về phát triển sản xuất chè dây.

Tình hình phát triển sản xuất chè dây trên thế giới .22 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tình hình phát triển sản xuất chè dây ở Việt Nam. Các nghiên cứu trước đây về phát triển dược liệu Chè dây. Phương pháp nghiên cứu.

Đặc điểm cơ bản của huyện bát xát. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội. Thực trạng phát triển kinh tế.

Đánh giá chung về địa bàn huyện Bát Xát. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp tiếp cận. Chọn điểm khảo sát.

Phương pháp thu thập dữ liệu. Phương pháp xử lý và tổng hợp dữ liệu. Phương pháp phân tích thông tin. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng phát triển sản xuất chè dây huyện Bát Xát, Lào Cai. Quá trình phát triển sản xuất chè dây huyện Bát Xát. Quy hoạch phát triển sản xuất chè dây huyện Bát Xát.

Các hình thức tổ chức sản xuất chè dây huyện Bát Xát năm 2015. Áp dụng tiến bộ kĩ thuật trong sản xuất chè dây. Thị trường tiêu thụ sản phẩm. Kết quả và hiệu quả sản xuất chè dây.

Đánh giá điểm mạnh, yếu và các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất chè dây trên địa bàn huyện Bát Xát. Đánh giá diện tích, sản lượng chè dây qua các năm. Hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường. Những vấn đề đặt ra cần nghiên cứu giải quyết trong phát triển sản xuất chè dây huyện Bát Xát.

Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất chè dây huyện Bát Xát. Giải pháp thúc đẩy phát triển sản xuất chè dây trên địa bàn huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai .81 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Định hướng phát triển sản xuất chè dây. Các giải pháp phát triển sản xuất chè dây trên địa bàn huyện Bát Xát trong những năm tới.

Kết luận và kiến nghị .91 Tài liệu tham khảo .97 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ CÁC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BQ Bình quân BVTV Bảo vệ thực vật BYT Bộ y tế DL Dược liệu GACP Thực hành tốt trồng trọt và thu hái GAP Quy trình thực hành sản xuất nông nghiệp tốt GTSX Giá trị sản xuất HQKT Hiệu quả kinh tế HTX Hợp tác xã KQSX Kết quả sản xuất KTCB Kiến thiết cơ bản LĐ Lao động NTM Nông thôn mới PTNT Phát triển nông thôn QĐ Quyết định QLDA.XDCB Quản lý dự án, công trình, xây dựng cơ bản UBND Ủy ban nhân dân USD Đơn vị khác của Dollar WHO Tổ chức y tế thế giới WTO Tổ chức thương mại thế giới YDHCT Y dược học cổ truyền YDHHĐ Y dược học hiện đại YHCT Y học cổ truyền YHHĐ Y học hiện đại vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2. Sử dụng phân bón trong quy trình trồng Chè dây. Tình hình tiêu thụ dược liệu ở Việt Nam. Diện tích dược liệu tại Việt Nam năm 2015.

Tình hình dân số huyện Bát Xát giai đoạn 2013 – 2015. Tình hình lao động huyện Bát Xát giai đoạn 2013 – 2015. Tình hình sử dụng đất huyện Bát Xát giai đoạn 2013 – 2015. Giá trị sản xuất huyện Bát Xát giai đoạn 2013 – 2015.

Số hộ được chọn điều tra tại huyện Bát Xát. Chọn cán bộ quản lý. Phân tích lý thuyết SWOT. Các thời kì sản xuất Chè dây.

Diện tích Chè dây trên địa bàn huyện Bát Xát năm 2015. Diện tích, năng suất, sản lượng chè dây trên địa bàn huyện Bát Xát đến năm 2015. Một số chỉ tiêu quy hoạch sản xuất chè dây đến 2020 của huyện Bát Xát. Diện tích chè dây của các hộ thu hái tự nhiên ở các xã điều tra.

Kỹ thuật trồng, thu hái và chế biến chè dây. Tình hình tiêu thụ chè dây của các hộ điều tra huyện Bát Xát. Chi phí sản xuất bình quân 100 Kg chè dây khô của hộ nông dân huyện Bát Xát. Chi phí sản xuất bình quân 100 Kg chè dây khô khai thác tự nhiên của hộ nông dân huyện Bát Xát.

Một số chỉ tiêu thể hiện kết quả và hiệu quả kinh tế trong sản xuất chè dây ở Bát Xát (Tính bình quân 100 Kg chè dây khô). Một số chỉ tiêu so sánh kết quả và hiệu quả kinh tế giữa các nhóm hộ khai thác chè dây tự nhiên với quy mô khác nhau (tính bình quân trên 100 kg chè dây khô). Diện tích chè dây các xã huyện Bát Xát giai đoạn 2013-2015. Sản lượng chè dây các xã huyện Bát Xát giai đoạn 2013-2015.

So sánh HQKT sản xuất chè dây, quế, tam thất trên địa bàn huyện Bát Xát năm 2015.70 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ý kiến đánh giá của cán bộ quản lý của huyện và các doanh nghiệp chế biến dược liệu về các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất chè dây ở huyện Bát Xát. Đặc điểm chủ hộ và điều kiện sản xuất của các nhóm hộ. Phân tích SWOT về thực trạng sản xuất Chè dây của hộ tại huyện Bát Xát, Lào Cai .82 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 2.

Hom giống Chè dây. 9 DANH MỤC HỘP Hộp 4. Thu mua Chè dây. Tiêu chuẩn với Chè dây.

Hướng dẫn thu hái Chè dây. Người dân đã biết nhân giống từ trước. Sơ đồ chế biến và bảo quản Chè dây. Quá trình tiêu thụ dược liệu Chè dây khô.

Khách hàng và kênh tiêu thụ. 62 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4. Định hướng quy hoạch diện tích. Các hình thức liên kết trong trồng trọt, thu hái, chế biến Chè dây .3 Các hình thức liên kết trong tiêu thụ Chè dây .77 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trương Hoài Thương Tên luận văn: Phát triển sản xuất chè dây trên địa bàn huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60.10 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Phát triển sản xuất chè dây có ý nghĩa quan trọng trong cung cấp nguyên liệu cho chế biến dược liệu, tạo việc làm, nguồn sinh kế cho người dân bản địa, bảo vệ môi trường sinh thái và an ninh quốc phòng của địa phương vì vậy nghiên cứu để phát triển sản xuất chè dây là rất cần thiết.

Các mục tiêu nghiên cứu của đề tài là: Hệ thống hóa những lý luận và thực tiễn về phát triển sản xuất chè dây; Đánh giá thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển sản xuất chè dây trên địa bàn huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai trong những năm qua; Đề xuất giải pháp phát triển sản xuất bền vững chè dây tại huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai. Đề tài sử dụng 3 cách tiếp cận: Tiếp cận hệ thống, tiếp cận kỹ thuật và tiếp cận xã hội học để sử dụng trong quá trình nghiên cứu.