Luận Văn Thạc Sĩ Về Phát Triển Sản Xuất Bưởi Diễn Tại Huyện Phù Ninh, Tỉnh Phú Thọ

Luận văn thạc sĩ VNUA nghiên cứu phát triển sản xuất bưởi Diễn tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ, góp phần nâng cao giá trị nông sản.

• Tác giả: Phạm Minh Châu
• Người hướng dẫn: TS. Hoàng Vũ Quang
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Phát Triển Sản Xuất Bưởi Diễn Tại Huyện Phù Ninh, Tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục biểu đồ
• 1.6. Danh mục hình
• 1.7. Trích yếu luận văn
• 1.8. Thesis abstract
• 1.9. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.10. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.10.1. Mục tiêu chung
• 1.10.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.11. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.11.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.11.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.12. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.12.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.12.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.13. Cơ sở lý luận và thực tiễn
• 1.13.1. Lý luận về phát triển
• 1.13.2. Lí luận về cây bưởi Diễn
• 1.13.3. Vai trò của phát triển sản xuất cây bưởi Diễn
• 1.13.4. Nội dung nghiên cứu phát triển sản xuất cây bưởi Diễn
• 1.13.5. Các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển sản xuất cây bưởi Diễn
• 1.13.6. Cơ sở thực tiễn
• 1.13.7. Tình hình sản xuất và thị trường bưởi ở một số nước trên thế giới
• 1.13.8. Tình hình sản xuất và thị trường bưởi tại Việt Nam
• 1.13.9. Tình hình phát triển cây bưởi Diễn tại một số địa phương trên cả nước
• 1.13.10. Bài học kinh nghiệm từ việc nghiên cứu phát triển sản xuất bưởi ở một số quốc gia trên thế giới và Việt Nam
• 1.14. Phương pháp nghiên cứu
• 1.14.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 1.14.2. Điều kiện tự nhiên của huyện Phù Ninh
• 1.14.3. Đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Phù Ninh
• 1.14.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.14.5. Chọn địa bàn nghiên cứu
• 1.14.6. Phương pháp tiếp cận
• 1.14.7. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.14.8. Xử lý số liệu thông tin
• 1.14.9. Phương pháp phân tích
• 1.14.10. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 1.15. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 1.15.1. Thực trạng về phát triển sản xuất bưởi diễn trên địa bàn huyện Phù Ninh
• 1.15.2. Khái quát lịch sử và phát triển trồng bưởi Diễn tại huyện Phù Ninh
• 1.15.3. Phát triển về qui mô sản xuất bưởi diễn trên địa bàn huyện Phù Ninh
• 1.15.4. Các hình thức tổ chức sản xuất bưởi diễn trên địa bàn huyện Phù Ninh
• 1.15.5. Tình hình tiêu thụ bưởi Diễn
• 1.15.6. Thực trạng phát triển sản xuất bưởi Diễn của nhóm hộ điều tra
• 1.15.7. Tình hình cơ bản của các hộ điều tra
• 1.15.8. Thực trạng các yếu tố đầu vào trong sản xuất bưởi Diễn
• 1.15.9. Thực trạng về phát triển công nghệ, kĩ thuật trong sản xuất
• 1.15.10. Tình hình tiêu thụ về phát triển liên kết và tiêu thụ
• 1.15.11. Kết quả và hiệu quả sản xuất bưởi Diễn tại huyện Phù Ninh
• 1.15.12. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất bưởi Diễn ở huyện Phù Ninh
• 1.15.12.1. Ảnh hưởng của yếu tố chủ trương, chính sách
• 1.15.12.2. Ảnh hưởng của yếu tố tự nhiên
• 1.15.12.3. Trình độ kỹ thuật của người sản xuất
• 1.15.12.4. Ảnh hưởng của yếu tố giống
• 1.15.12.5. Bảo quản sản phẩm
• 1.15.12.6. Ảnh hưởng của yếu tố thị trường tiêu thụ sản phẩm bưởi Diễn
• 1.15.13. Định hướng và giải pháp phát triển sản xuất bưởi diễn của huyện trong những năm tới
• 1.15.13.1. Giải pháp nhằm đẩy mạnh phát triển sản xuất bưởi Diễn ở Phù Ninh trong những năm tới
• 1.16. Kết luận và kiến nghị
• 1.16.1. Đối với cơ quan Nhà nước
• 1.16.2. Đối với tỉnh Phú Thọ
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Sản Xuất Bưởi Diễn Tại Huyện Phù Ninh

Bưởi Diễn là một trong những loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao tại tỉnh Phú Thọ, đặc biệt là huyện Phù Ninh. Huyện này có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc trồng bưởi, với đất đai màu mỡ và khí hậu phù hợp. Việc phát triển sản xuất bưởi Diễn không chỉ giúp tăng thu nhập cho người dân mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương. Theo số liệu thống kê, diện tích bưởi Diễn tại huyện Phù Ninh đã tăng đáng kể trong những năm qua, cho thấy tiềm năng phát triển của loại cây này.

1.1. Lịch Sử Phát Triển Cây Bưởi Diễn Tại Phù Ninh

Cây bưởi Diễn đã được trồng tại huyện Phù Ninh từ nhiều năm trước. Qua các giai đoạn phát triển, bưởi Diễn đã trở thành một trong những cây trồng chủ lực của địa phương. Sự chuyển mình trong cách thức sản xuất và tiêu thụ bưởi Diễn đã tạo ra nhiều cơ hội cho người dân.

1.2. Tình Hình Sản Xuất Bưởi Diễn Hiện Nay

Hiện nay, diện tích trồng bưởi Diễn tại huyện Phù Ninh đạt khoảng 190,60 ha, với sản lượng ngày càng tăng. Tuy nhiên, sản xuất vẫn còn gặp nhiều khó khăn như chất lượng giống, kỹ thuật canh tác và thị trường tiêu thụ.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Sản Xuất Bưởi Diễn

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng phát triển sản xuất bưởi Diễn tại huyện Phù Ninh vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các yếu tố như biến đổi khí hậu, dịch bệnh, và thị trường tiêu thụ không ổn định đã ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm.

2.1. Ảnh Hưởng Của Biến Đổi Khí Hậu

Biến đổi khí hậu đã gây ra những tác động tiêu cực đến sản xuất bưởi Diễn, như hạn hán và mưa bão bất thường. Điều này làm giảm năng suất và chất lượng quả bưởi, ảnh hưởng đến thu nhập của người trồng.

2.2. Vấn Đề Về Thị Trường Tiêu Thụ

Thị trường tiêu thụ bưởi Diễn hiện nay còn thiếu ổn định. Người nông dân thường phải phụ thuộc vào thương lái, dẫn đến giá cả không ổn định và khó khăn trong việc tiêu thụ sản phẩm.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sản Xuất Bưởi Diễn

Để phát triển bưởi Diễn bền vững, cần áp dụng các phương pháp sản xuất hiện đại và hiệu quả. Việc áp dụng công nghệ mới trong canh tác và bảo quản sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

3.1. Ứng Dụng Kỹ Thuật Canh Tác Hiện Đại

Việc áp dụng các kỹ thuật canh tác hiện đại như tưới tiêu thông minh, bón phân hợp lý sẽ giúp cây bưởi phát triển tốt hơn. Nông dân cần được đào tạo và hướng dẫn để áp dụng các kỹ thuật này.

3.2. Tăng Cường Liên Kết Giữa Người Trồng Và Thương Lá

Tạo dựng mối liên kết chặt chẽ giữa người trồng bưởi và các thương lái sẽ giúp ổn định đầu ra cho sản phẩm. Các hợp tác xã có thể đóng vai trò quan trọng trong việc này.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Phát Triển Sản Xuất Bưởi Diễn

Nghiên cứu cho thấy rằng việc phát triển sản xuất bưởi Diễn tại huyện Phù Ninh có thể mang lại nhiều lợi ích kinh tế cho người dân. Tuy nhiên, cần có các giải pháp đồng bộ để khắc phục những khó khăn hiện tại.

4.1. Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế

Theo số liệu khảo sát, bình quân mỗi hộ trồng bưởi Diễn có thu nhập khoảng 176 triệu đồng/ha. Điều này cho thấy tiềm năng kinh tế lớn từ việc phát triển bưởi Diễn.

4.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Sản Xuất

Các yếu tố như chính sách hỗ trợ của nhà nước, điều kiện tự nhiên và kỹ thuật canh tác đều ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất bưởi Diễn. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan để nâng cao hiệu quả sản xuất.

V. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai

Phát triển sản xuất bưởi Diễn tại huyện Phù Ninh cần được chú trọng hơn nữa trong thời gian tới. Cần có các chính sách hỗ trợ và đầu tư hợp lý để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

5.1. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Định hướng phát triển bưởi Diễn cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Cần có các chương trình đào tạo cho nông dân về kỹ thuật canh tác và quản lý sản xuất.

5.2. Khuyến Khích Đầu Tư Vào Nông Nghiệp

Cần khuyến khích các nhà đầu tư tham gia vào lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là trong sản xuất bưởi Diễn. Việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng và công nghệ sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong chiến lược chuyển dịch cơ cấu cây trồng nông nghiệp tại các tỉnh trung du miền núi phía Bắc, cây ăn quả có múi giữ vị trí then chốt nhằm nâng cao thu nhập và xóa đói giảm nghèo bền vững. Tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ, quá trình thu hẹp vùng nguyên liệu gỗ của Nhà máy Giấy Bãi Bằng đã đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi diện tích đất đồi rừng kém hiệu quả sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn. Cây bưởi Diễn nhanh chóng khẳng định vị thế là đối tượng kinh tế chủ lực của địa phương nhờ tính thích nghi thổ nhưỡng và hiệu quả tài chính vượt trội.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề chuyển đổi phương thức sản xuất từ quy mô nông hộ nhỏ lẻ, manh mún sang sản xuất hàng hóa tập trung, nâng cao năng suất và giải quyết các nút thắt về chuỗi liên kết tiêu thụ. Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa, đánh giá toàn diện thực trạng canh tác bưởi Diễn tại huyện Phù Ninh trong giai đoạn 2016 - 2018, định lượng các yếu tố tác động và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả kinh tế giai đoạn 2019 - 2020.

Phạm vi không gian nghiên cứu được triển khai trên toàn huyện Phù Ninh với diện tích tự nhiên 156,48 km2, tập trung khảo sát chuyên sâu tại ba địa bàn trọng điểm: xã Phú Lộc, xã Gia Thanh và thị trấn Phong Châu. Dữ liệu thực chứng giai đoạn 2016 - 2018 ghi nhận diện tích bưởi Diễn toàn huyện năm 2018 đạt 190,60 ha, tăng trưởng 17,32% so với năm 2016. Quy mô canh tác trung bình đạt 1,16 ha/hộ. Kết quả hạch toán kinh tế cho thấy doanh thu bình quân đạt 216,94 triệu đồng/ha, chi phí trung gian khoảng 37,00 triệu đồng/ha và thu nhập hỗn hợp của lao động gia đình đạt trên 176,00 triệu đồng/ha. Luận văn cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn xác đáng cho chính sách chuyển dịch nông nghiệp của tỉnh Phú Thọ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý luận kinh tế học hiện đại kết hợp với đặc thù sản xuất nông nghiệp nhiệt đới, tập trung vào hai trụ cột lý thuyết nền tảng:

Thứ nhất là lý thuyết phát triển sản xuất nông nghiệp theo chiều rộng và chiều sâu của các nhà kinh tế học nông nghiệp Việt Nam. Phát triển theo chiều rộng biểu hiện qua việc mở rộng diện tích đất canh tác, tăng số lượng lao động và đầu tư tài sản cố định dựa trên nền tảng kỹ thuật sẵn có. Phát triển theo chiều sâu tập trung vào việc đổi mới quy trình kỹ thuật canh tác, áp dụng chế phẩm sinh học, nâng cao hệ số sử dụng đất, giảm chi phí trung gian và gia tăng giá trị thặng dư trên một đơn vị diện tích.

Thứ hai là lý thuyết hàm sản xuất và phân bổ nguồn lực kinh tế hộ của Colman và Young, giải thích cách thức người nông dân kết hợp các yếu tố đầu vào như đất đai, giống, phân bón và công lao động nhằm tối đa hóa lợi nhuận trong điều kiện rủi ro tự nhiên và biến động thị trường. Đồng thời, nghiên cứu kết hợp lý thuyết chuỗi giá trị và liên kết ngành hàng nông sản nhằm phân tích mối quan hệ giữa nông hộ, hợp tác xã, thương lái và người tiêu dùng.

Các khái niệm chính được định chuẩn trong đề tài bao gồm: Phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa (sản xuất quy mô tập trung hướng đến giá trị thương mại); Hiệu quả kinh tế nông hộ (mối tương quan giữa giá trị sản xuất thu được và tổng chi phí trung gian bỏ ra); Chuỗi liên kết giá trị cây ăn quả có múi (chuỗi các hoạt động từ cung ứng giống, chăm sóc, thu hoạch đến bảo quản và phân phối).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo tổng kết kinh tế - xã hội của Ủy ban nhân dân huyện Phù Ninh giai đoạn 2016 - 2018, số liệu niên giám của Chi cục Thống kê huyện Phù Ninh, dữ liệu chuyên ngành của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cùng thống kê diện tích và sản lượng bưởi toàn cầu từ FAOSTAT giai đoạn 2014 - 2016.

Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập qua điều tra khảo sát trực tiếp các hộ nông dân trồng bưởi Diễn. Cỡ mẫu nghiên cứu được xác định theo phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên tại ba vùng sinh thái đại diện là xã Phú Lộc, xã Gia Thanh và thị trấn Phong Châu. Các hộ được phân chia theo ba nhóm quy mô canh tác: quy mô nhỏ (dưới 0,5 ha), quy mô vừa (từ 0,5 đến 1,5 ha) và quy mô trang trại lớn (trên 1,5 ha). Phương pháp chọn mẫu này đảm bảo tính đại diện cao, phản ánh đúng bức tranh cơ cấu nông hộ tại địa phương.

Phương pháp phân tích kinh tế bao gồm thống kê mô tả, phân tổ thống kê và phân tích so sánh tuyệt đối, tương đối qua các năm. Hệ thống chỉ tiêu kinh tế được sử dụng gồm: Giá trị sản xuất (GO), Chi phí trung gian (IC), Giá trị gia tăng (VA), Thu nhập hỗn hợp của hộ (MI) và Tỷ suất lợi nhuận trên chi phí. Việc lựa chọn các phương pháp phân tích này giúp bóc tách rõ nét hiệu quả theo quy mô và xác định chính xác những yếu tố hạn chế năng lực cạnh tranh của nông hộ. Toàn bộ quá trình nghiên cứu thực địa được triển khai từ tháng 5 năm 2018 đến tháng 6 năm 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình điều tra thực tế và phân tích định lượng đã làm sáng tỏ bốn phát hiện then chốt về sản xuất bưởi Diễn tại Phù Ninh:

Thứ nhất, tốc độ mở rộng diện tích diễn ra nhanh chóng nhưng còn mang tính tự phát. Diện tích trồng bưởi Diễn của huyện năm 2018 đạt 190,60 ha, tăng 17,32% so với quy mô năm 2016, đưa bưởi Diễn vươn lên vị trí thứ ba trong tổng diện tích cây ăn quả toàn huyện. Sự tăng trưởng này chủ yếu do người dân chủ động chuyển đổi đất vườn tạp và đất trồng cây nguyên liệu giấy kém hiệu quả sang trồng bưởi.

Thứ hai, hiệu quả kinh tế vượt trội so với các cây trồng truyền thống. Hạch toán trên 1 ha bưởi Diễn thời kỳ kinh doanh cho thấy tổng giá trị sản xuất đạt 216,94 triệu đồng. Sau khi khấu trừ tổng chi phí trung gian khoảng 37,00 triệu đồng (chiếm 17,05% doanh thu), thu nhập thuần túy của lao động hộ đạt mức 176,94 triệu đồng/ha. Mức thu nhập này cao gấp nhiều lần so với trồng lúa, ngô hay cây keo, bạch đàn trước đây.

Thứ ba, đặc điểm nguồn lực sản xuất phụ thuộc lớn vào lao động gia đình. Bình quân mỗi hộ điều tra sở hữu 1,16 ha đất canh tác bưởi Diễn. Hơn 85% tổng số ngày công lao động chăm sóc, làm cỏ và bón phân là do các thành viên trong gia đình tự thực hiện, tỷ lệ thuê mướn lao động ngoài chỉ phát sinh cục bộ vào mùa thu hoạch rộ.

Thứ tư, kênh phân phối thụ động và thiếu liên kết chuỗi. Có đến 85% tổng sản lượng bưởi quả được bán trực tiếp cho thương lái tự do tại vườn ngay trước dịp Tết Nguyên đán. Tỷ lệ nông hộ có hợp đồng liên kết bao tiêu sản phẩm hoặc bán qua hợp tác xã nông nghiệp chỉ đạt dưới 10%, khiến giá bán thường xuyên bị ép khi thị trường biến động.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự bứt phá về diện tích bưởi Diễn tại Phù Ninh là sự tương thích sinh thái cao giữa giống bưởi Diễn với điều kiện thổ nhưỡng đất phù sa cổ ven sông Lô, kết hợp cùng chủ trương khuyến khích chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp của chính quyền địa phương. Tuy nhiên, tình trạng năng suất không ổn định giữa các năm bắt nguồn từ kỹ thuật thụ phấn bổ sung chưa đồng đều, tình trạng rụng quả non và việc lạm dụng phân bón vô cơ thay vì phân chuồng hoai mục hay phân hữu cơ sinh học.

Để phản ánh trực quan kết quả nghiên cứu, dữ liệu kinh tế có thể được trình bày thông qua biểu đồ cột kép so sánh doanh thu và chi phí giữa các nhóm quy mô canh tác, kết hợp bảng phân bổ cơ cấu chi phí trung gian. Phân tích bảng số liệu cho thấy chi phí phân bón và thuốc bảo vệ thực vật chiếm tới hơn 60% tổng chi phí trung gian thời kỳ kinh doanh.

Khi so sánh với các mô hình trồng bưởi Diễn tại Tiên Hội (Đại Từ, Thái Nguyên) với mức thu nhập khoảng 300 triệu đồng/ha hay mô hình thâm canh VietGAP tại Nga Sơn (Thanh Hóa) đạt doanh thu 120 triệu đồng trên 3.000 quả, kết quả tại Phù Ninh (176,94 triệu đồng thu nhập/ha) cho thấy tiềm năng kinh tế còn dư địa tăng trưởng rất lớn. Nếu địa phương chuẩn hóa quy trình kỹ thuật và ứng dụng chế phẩm sinh học, giá trị kinh tế trên mỗi ha có thể tăng thêm từ 25% đến 35%.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm thúc đẩy phát triển sản xuất bưởi Diễn bền vững và nâng cao thu nhập cho nông dân huyện Phù Ninh, hệ thống bốn giải pháp trọng tâm cần được thực thi đồng bộ:

Thứ nhất, hoàn thiện quy hoạch vùng sản xuất chuyên canh tập trung. Ủy ban nhân dân huyện Phù Ninh cần phê duyệt quy hoạch mở rộng diện tích bưởi Diễn đạt mốc 250 ha vào năm 2025 tại các xã có lợi thế như Phú Lộc, Gia Thanh, Trạm Thản. Đồng thời, Phòng Kinh tế và Hạ tầng chủ trì giải ngân ngân sách nâng cấp 100% hệ thống đường giao thông nội đồng và kiên cố hóa kênh mương tưới tiêu tại các vùng quy hoạch trước năm 2023.

Thứ hai, chuyển giao khoa học kỹ thuật và chuẩn hóa quy trình VietGAP. Trạm Khuyến nông huyện phối hợp với Học viện Nông nghiệp Việt Nam tổ chức từ 15 đến 20 lớp tập huấn thực hành nông nghiệp tốt mỗi năm. Mục tiêu đặt ra là đưa 60% diện tích bưởi Diễn đạt chứng nhận VietGAP giai đoạn 2020 - 2023, hướng dẫn bà con kỹ thuật thụ phấn nhân tạo và sử dụng chế phẩm sinh học định kỳ nhằm giảm tỷ lệ rụng quả non xuống dưới 10%.

Thứ ba, thực thi chính sách tín dụng ưu đãi và kiểm soát chất lượng cây giống. Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện và Phòng Tài chính - Kế hoạch triển khai gói tín dụng hỗ trợ lãi suất từ 5% đến 7%/năm cho các hộ mở rộng quy mô. Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chịu trách nhiệm thanh tra, cấp chứng nhận nguồn gốc cho 100% cơ sở cung cấp cây giống ghép trên địa bàn.

Thứ tư, kiến tạo chuỗi liên kết tiêu thụ và xây dựng thương hiệu nông sản. Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp tại các xã đóng vai trò đại diện ký kết hợp đồng tiêu thụ trực tiếp với các chuỗi siêu thị tại Hà Nội và Việt Trì. Ủy ban nhân dân huyện chủ trì đăng ký nhãn hiệu tập thể "Bưởi Diễn Phù Ninh", áp dụng mã QR truy xuất nguồn gốc trên từng trái bưởi, nâng tỷ lệ nông sản tiêu thụ qua hợp đồng thương mại lên mức 40% vào năm 2022.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cho bốn nhóm đối tượng chuyên môn:

Nhóm thứ nhất là các nhà hoạch định chính sách và cán bộ quản lý nông nghiệp tại huyện Phù Ninh và tỉnh Phú Thọ. Luận văn cung cấp hệ thống số liệu kinh tế - kỹ thuật toàn diện, làm cơ sở xây dựng đề án tái cơ cấu cây trồng, lập quy hoạch vùng sản xuất tập trung và ban hành các gói hỗ trợ vốn, kỹ thuật sát với nhu cầu của người dân.

Nhóm thứ hai là các nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên cao học chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Đề tài đóng vai trò như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về khung phương pháp đánh giá hiệu quả kinh tế nông hộ, phân tích chi phí - lợi nhuận và phương pháp xử lý số liệu sơ cấp trong kinh tế nông nghiệp.

Nhóm thứ ba là Ban quản trị các hợp tác xã nông nghiệp, chủ trang trại và hộ gia đình đang canh tác cây ăn quả có múi. Luận văn mang đến cẩm nang thực tiễn về định mức đầu tư phân bón, quản lý lao động, kỹ thuật chăm sóc thời kỳ kiến thiết cơ bản và chiến lược đa dạng hóa kênh tiêu thụ để giảm thiểu rủi ro thương lái.

Nhóm thứ tư là các doanh nghiệp thương mại, đơn vị chế biến nông sản và các tổ chức tín dụng vi mô. Tài liệu cung cấp bức tranh chi tiết về sản lượng, thời vụ thu hoạch, chất lượng quả và nhu cầu vốn vay của nông hộ, mở ra cơ hội liên kết bao tiêu chuỗi giá trị và cung ứng vốn đầu tư hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

Hiệu quả kinh tế trung bình của 1 ha bưởi Diễn tại Phù Ninh đạt mức bao nhiêu?

Hạch toán tài chính trong thời kỳ kinh doanh cho thấy 1 ha bưởi Diễn tại Phù Ninh tạo ra doanh thu trung bình 216,94 triệu đồng. Sau khi trừ đi chi phí trung gian khoảng 37,00 triệu đồng dành cho phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và dịch vụ, thu nhập hỗn hợp của hộ gia đình đạt trên 176,00 triệu đồng/ha mỗi năm.

Hai yếu tố nào tác động mạnh nhất đến sự phát triển của bưởi Diễn tại địa phương?

Kết quả khảo sát khẳng định điều kiện tự nhiên (thời tiết, lượng mưa, nền nhiệt độ) và thị trường tiêu thụ là hai yếu tố mang tính quyết định. Thời tiết bất lợi dễ gây rụng hoa và quả non, trong khi sự biến động giá thu mua của thương lái tự do tạo ra rủi ro doanh thu trực tiếp cho nông hộ.

Nguyên nhân nông dân Phù Ninh chuyển đổi mạnh sang trồng bưởi Diễn giai đoạn 2016 - 2018 là gì?

Nguyên nhân chủ yếu do Nhà máy Giấy Bãi Bằng giảm quy mô tiêu thụ gỗ nguyên liệu keo, bạch đàn, khiến nguồn thu từ đất đồi sụt giảm. Nông dân chủ động cải tạo đất sang trồng bưởi Diễn nhờ hiệu quả kinh tế cao hơn gấp nhiều lần và điều kiện thổ nhưỡng phù hợp.

Luận văn đã áp dụng phương pháp chọn mẫu khảo sát thực địa như thế nào?

Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên tại ba địa bàn trọng điểm đại diện cho các vùng sinh thái của huyện gồm xã Phú Lộc, xã Gia Thanh và thị trấn Phong Châu. Các hộ được phân chia chi tiết theo ba mức quy mô diện tích canh tác để khảo sát thu nhập.

Giải pháp trọng tâm nào giúp giải quyết nút thắt thị trường đầu ra cho quả bưởi?

Giải pháp then chốt là củng cố vai trò của Hợp tác xã trong việc ký kết hợp đồng tiêu thụ với các hệ thống phân phối lớn, xây dựng nhãn hiệu chứng nhận "Bưởi Diễn Phù Ninh", dán tem truy xuất nguồn gốc QR code và nâng tỷ lệ bao tiêu sản phẩm qua hợp đồng chính thức lên trên 40%.

Kết luận

• Luận văn khẳng định việc phát triển cây bưởi Diễn là hướng đi chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp hoàn toàn đúng đắn, mang lại giá trị kinh tế cao cho huyện Phù Ninh với mức thu nhập thuần đạt trên 176,00 triệu đồng/ha.
• Quy mô diện tích bưởi Diễn tăng trưởng mạnh mẽ, đạt 190,60 ha năm 2018 (tăng 17,32% so với 2016), sở hữu quy mô bình quân 1,16 ha/hộ và trở thành một trong ba cây ăn quả chủ lực của huyện.
• Điểm nghẽn lớn nhất trong sản xuất bưởi Diễn tại địa phương hiện nay là hình thức phân phối thụ động khi 85% sản lượng phụ thuộc vào thương lái tự do và kỹ thuật thâm canh theo tiêu chuẩn VietGAP chưa được áp dụng đồng bộ.
• Đóng góp khoa học cốt lõi của nghiên cứu là thiết lập hệ thống cơ sở dữ liệu định lượng về chi phí - doanh thu nông hộ, đồng thời đề xuất khung giải pháp toàn diện kết hợp giữa quy hoạch đất đai, hỗ trợ tín dụng và liên kết chuỗi giá trị.
• Lộ trình triển khai giải pháp cần được tập trung cao độ trong giai đoạn 2020 - 2025 nhằm mở rộng diện tích chuyên canh lên 250 ha và chuẩn hóa 60% diện tích theo tiêu chuẩn VietGAP.

Các cơ quan quản lý nông nghiệp, hợp tác xã và bà con nông dân huyện Phù Ninh cần nhanh chóng phối hợp thực hiện các giải pháp kỹ thuật và liên kết thị trường để bảo tồn, phát huy thương hiệu bưởi Diễn, hiện thực hóa mục tiêu nâng cao giá trị nông sản và phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM PHẠM MINH CHÂU PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT BƯỞI DIỄN TẠI HUYỆN PHÙ NINH, TỈNH PHÚ THỌ Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Người hướng dẫn khoa học: TS. Hoàng Vũ Quang NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là kết quả nghiên cứu của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn này là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ trong quá trình thực hiện luận văn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày … tháng …. năm 2019 Tác giả luận văn Phạm Minh Châu i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS. Hoàng Vũ Quang đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Phân tích định lượng, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn- Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin trân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức UBND huyện Phù Ninh, Phòng Tài nguyên và môi trường huyện Phù Ninh, Phòng Nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Phù Ninh, Chi Cục thống kê huyện Phù Ninh. đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin trân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.

Hà Nội, ngày … tháng …. năm 2019 Tác giả luận văn Phạm Minh Châu ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục bảng .vii Danh mục biểu đồ .viii Danh mục hình .viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn.

Cơ sở lý luận và thực tiễn. Lý luận về phát triển. Lí luận về cây bưởi Diễn. Vai trò của phát triển sản xuất cây bưởi diễn.

Nội dung nghiên cứu phát triển sản xuất cây bưởi Diễn. Các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển sản xuất cây bưởi Diễn. Cơ sở thực tiễn. Tình hình sản xuất và thị trường bưởi ở một số nước trên thế giới.

Tình hình sản xuất và thị trường bưởi tại Việt Nam. 22 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tình hình phát triển cây bưởi Diễn tại một số địa phương trên cả nước. Bài học kinh nghiệm từ việc nghiên cứu phát triển sản xuất bưởi ở một số quốc gia trên thế giới và Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên của huyện Phù Ninh. Đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Phù Ninh.

Phương pháp nghiên cứu. Chọn địa bàn nghiên cứu. Phương pháp tiếp cận. Phương pháp thu thập số liệu.

Xử lý số liệu thông tin. Phương pháp phân tích. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Thực trạng về phát triển sản xuất bưởi diễn trên địa bàn huyện phù ninh. Khái quát lịch sử và phát triển trồng bưởi Diễn tại huyện Phù Ninh. Phát triển về qui mô sản xuất bưởi diễn trên địa bàn huyện Phù Ninh. Các hình thức tổ chức sản xuất bưởi diễn trên địa bàn huyện Phù Ninh.

Tình hình tiêu thụ bưởi Diễn. Thực trạng phát triển sản xuất bưởi Diễn của nhóm hộ điều tra. Tình hình cơ bản của các hộ điều tra. Thực trạng các yếu tố đầu vào trong sản xuất bưởi Diễn.

Thực trạng về phát triển công nghệ, kĩ thuật trong sản xuất. Tình hình tiêu thụ về phát triển liên kết và tiêu thụ. Kết quả và hiệu quả sản xuất bưởi Diễn tại huyện Phù Ninh. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất bưởi Diễn ở huyện Phù Ninh.

Ảnh hưởng của yếu tố chủ trương, chính sách. Ảnh hưởng của yếu tố tự nhiên. Trình độ kỹ thuật của người sản xuất. Ảnh hưởng của yếu tố giống.

Bảo quản sản phẩm. 73 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ảnh hưởng của yếu tố thị trường tiêu thụ sản phẩm bưởi Diễn. Định hướng và giải pháp phát triển sản xuất bưởi diễn của huyện trong những năm tới.

Giải pháp nhằm đẩy mạnh phát triển sản xuất bưởi Diễn ở Phù Ninh trong những năm tới. Kết luận và kiến nghị. Đối với cơ quan Nhà nước. Đối với tỉnh Phú Thọ.

85 Tài liệu tham khảo. 89 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BCĐ Ban chỉ đạo BQ Bình quân CNH - HĐH Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa DT Diện tích DVNN Dịch vụ nông nghiệp ĐVT Đơn vị tính FAO Tổ chức lương thực thế giới GT Giá trị IUCN Hội bảo trợ thiên nhiên liên hợpquốc KH&CN Khoa học công nghệ KHKT Khoa học kỹ thuật KT - XH Kinh tế - xã hội NN&PTNT Nông nghiệp và phát triển nôngthôn NS Năng suất NXB Nhà xuất bản PTKTTCS Phát triển kinh tế theo chiều sâu SHTT Sở hưu trí tuệ SKHCN Sở khoa học công nghệ SL Số lượng SPCN Sản phẩm công nghiệp SX Sản xuất TW Trung ương UBND Ủy ban nhân dân vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Tình hình sản xuất bưởi trên thế giới qua các năm 2014-2016. Sản lượng bưởi của Việt Nam từ năm 2014-2016 .1: Tình hình sử dụng đất đai huyện Phù Ninh qua 3 năm 2016 – 2018.

Tình hình dân số và lao động của huyện Phù Ninh từ 2016 – 2018. Giá trị và cơ cấu GTSX của huyện Phù Ninh qua 3 năm 2016 – 2018. Số lượng mẫu điều tra. Diện tích trồng cây ăn quả của huyện Phù Ninh từ 2015 – 2017.

Sản lượng các loại cây ăn quả của huyện Phù Ninh từ 2015 - 2017. Các hình thức tổ chức sản xuất trên đại bàn huyện Phù Ninh. Đặc điểm cơ bản của hộ điều tra. Nguồn lực đất đai trong sản xuất của hộ điều tra.

Diện tích sản xuất bưởi diễn của các hộ điều tra. Tình hình sử dụng lao động bình quân của hộ điều tra. Tình hình sử dụng vật tư đầu vào của hộ điều tra. Thực trạng liên kết trong sản xuất.

Tình hình sử dụng công nghệ, kĩ thuật trong sản xuất của hộ điều tra. Đối tượng tiêu thụ sản phẩm bưởi Diễn của hộ điều tra. Chi phí sản xuất cho 1 ha bưởi Diễn thời kỳ kiến thiết cơ bản theo năm. Chi phí đầu tư thời kỳ kiến thiến cơ bản theo quy mô.

Tình hình đầu tư cho 1 ha bưởi Diễn thời kỳ kinh doanh. Diện tích, năng suất, sản lượng bưởi Diễn của các hộ điều tra theo qui mô. Kết quả và hiệu quả kinh tế sản xuất bưởi Diễn của các hộ điều tra theo quy mô. Tình hình nhận hỗ trợ từ chính sách của các hộ điều tra.

Đánh giá kết quả của chính sách hỗ trợ đến hiệu quả của hộ. Khó khăn trong giao thông và thủy lợi. Đánh giá kết quả của hộ được tập huấn và chưa được tập huấn. Khó khăn trong chọn giống.

Khó khăn về thị trường của các hộ sản xuất. 74 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4. Tình hình sử dụng giống của các hộ điều tra. Tình hình vay vốn của hộ điều tra.

Địa điểm tiêu thụ bưởi chủ yếu của các hộ điều tra. Đánh giá mức độ ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên đến sản xuất bưởi của các hộ điều tra. Đánh giá về trình độ kỹ thuật trong sản xuất bưởi của hộ. Khó khăn trong bảo quản sản phẩm bưởi.

73 DANH MỤC HÌNH Hình 3. Bản đồ hành chính huyện Phù Ninh .1 Cánh đồng bưởi Diễn của hộ dân tại xã Phú Lộc, huyện Phù Ninh. 46 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Phạm Minh Châu Tên Luận văn: Phát triển sản xuất bưởi Diễn tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở đánh giá thực trạng phát triển sản xuất cây bưởi Diễn, phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất cây bưởi Diễn, từ đó, đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường phát triển sản xuất bưởi Diễn trong thời gian tới nhằm tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập cho người dân tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ. Phương pháp nghiên cứu: Đề tài sử dụng các phương pháp thu thập thông tin thứ cấp từ các nguồn có sẵn như sách, tạp chí, các báo cáo tổng kết.

Thông tin sơ cấp được thu thập thông qua phỏng vấn các hộ sản xuất bưởi diễn trên địa bàn 3 xã đại diện của huyện là Phú Lộc, Gia Thanh, thị trấn Phong Châu., cùng với các phương pháp thống kê mô tả, so sánh, phân tổ thống kê để đánh giá phân tích, đánh giá về thực trạng hoạt động trồng bưởi, các yếu tố ảnh hưởng, và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả kinh tế hộ trồng bưởi trên địa bàn huyện Phù Ninh. Kết quả chính và kết luận Qua nghiên cứu tác giả đã đánh giá thực trạng phát triển sản xuất bưởi diễn trên địa bàn huyện Phù Ninh. Diện tích bưởi diễn năm 2018 là 190,60 ha tăng lên 17,32% so với năm 2016. Những năm qua các hộ chuyển sang trồng bưởi diễn khá nhiều, diện tích bưởi đứng thứ 3 trong số diện tích các loại cây ăn quả trên địa bàn huyện.