CHƯƠNG I TỔNG QUAN VỀ TÀI TRỢ XNK VÀ NGHIỆP VỤ BAO THANH TOÁN 1.TỔNG QUAN VỀ TÀI TRỢ XNK. Sự cần thiết khách quan của hoạt động XNK trong nền kinh tế Kể từ khi nền kinh tế có sự phân công lao động sản xuất, đồng thời cũng hình thành quá trình trao đổi hàng hoá để đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng. Bất cứ quốc gia nào muốn phát triển kinh tế không chỉ dựa vào sản xuất trong nước mà còn phải giao dịch hàng hoá với các quốc gia khác. Mỗi quốc gia có lợi thế so sánh về một loại sản phẩm nào đó mà quốc gia khác không có hoặc sản xuất kém hiệu quả.
Nếu chỉ dựa vào sản xuất trong nước không thể đáp ứng được nhu cầu hàng hoá, dịch vụ tiêu dùng và sản xuất của nền kinh tế. Để phục vụ nhu cầu sản xuất và tiêu dùng trong nước, chúng ta cần phải nhập khẩu những mặc hàng cần thiết như máy móc thiết bị, nguyên liệu, vật tư,… Hoạt động xuất nhập khẩu còn là yếu tố quan trọng nhằm phát huy mọi nguồn nội lực, tạo thêm vốn đầu tư để đổi mới công nghệ, tăng thêm việc làm, thúc đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Thông qua hoạt động XK, một số mặt hàng vốn là thế mạnh của Quốc Gia sẽ tiếp cận với thị trường thế giới và giúp cho Quốc Gia phát huy lợi thế vốn có của mình đó nhằm khai thác tối đa tiềm năng và nâng cao hiệu quả mặt hàng XK. Ngoài ra, hoạt động xuất khẩu sẽ mang lại lượng ngoại tệ cần thiết cho nền kinh tế và phục vụ nhu cầu chi trả chi các hoạt động nhập khẩu.
Việt Nam hiện đang trong quá trình đổi mới đất nước, nhu cầu đầu tư MMTB, nâng cao năng lực sản xuất và đổi mới công nghệ là rất cao, đòi hỏi Việt Nam phải nhập khẩu những thiết bị đó để phục vụ, ngòai ra Việt Nam còn nhập các nguyên vật liệu phục vụ cho SX mà Việt nam không sản xuất hoặc không có lợi thế sản xuất. Thông qua hoạt động nhập khẩu giúp cho bộ máy kinh tế vận hành tốt hơn, hiệu quả hơn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 12 Chúng ta có thể kết luận rằng: do nhu cầu và lợi ích kinh tế của quốc gia mà hoạt động XNK hình thành và là một hoạt động tất yếu trong nền kinh tế. Mối quan hệ giữa hoạt động XNK và NHTM trong nền kinh tế Hoạt động XNK trong nền kinh tế xét ở khía cạnh nào đó sẽ tác động đến hoạt động của ngân hàng và ngược lại thông qua hoạt động của ngân hàng sẽ thúc đẩy hoạt động XNK phát triển. Mối quan hệ tác động giữa hoạt động XNK với hoạt động của ngân hàng: Thông qua hoạt động XNK, ngân hàng cung cấp dịch vụ thu chi hộ, nghiệp vụ kinh doanh đối ngoại của NH được hình thành, phát triển và hoàn thiện nghiệp vụ TTQT, tăng cường việc tài trợ vốn và đặc biệt là gia tăng nguồn ngoại tệ cho NH.
Đồng thời mang thu nhập từ hoạt động TTQT thông qua thu việc thu phí dịch vụ và thu lãi từ hoạt động tài trợ vốn. Ngược lại, thông qua hoạt động của ngân hàng, hoạt động XNK phát triển vì chính ngân hàng sẽ cung cấp công cụ TTQT một cách hữu hiệu cho hoạt động XNK. Việc thanh toán hợp đồng ngoại thương giữa các quốc gia được thực hiện thông qua NH. NH trở thành trung gian, điều kiện đảm bảo an toàn cho các bên tham gia hoạt động XNK.
NHTM tham gia vào hoạt động XNK còn mang ý nghĩa tài trợ cho các DN phát triển ngoại thương. Việc tài trợ của NHTM bao hàm sự chuẩn bị sẳn sàng các phương tiện tài chính và cấp tín dụng cho các DN hoàn tất nghĩa vụ thanh toán, nhằm đảm bảo cho quá trình sản xuất và lưu thông hàng hoá được thông suốt. NH hoạt động kinh doanh quốc tế và kinh doanh ngoại hối đem lại sự trợ giúp đa dạng cho khách hàng, tư vấn khách hàng và giúp khách hàng đảm bảo lợi nhuận và hạn chế rủi ro. Tóm lại: hoạt động XNK sẽ tác động rất lớn đến hoạt động của NHTM vì thông qua đó ngân hàng có thể đa dạng hóa hoạt động và nâng thu nhập.
Ngược lại, hoạt động của NHTM sẽ tác động tích cực trở lại hoạt động XNK thông qua việc cung cấp phương tiện thanh toán hữu hiệu và an tòan cho các DN hoạt động XNK LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Sự cần thiết tài trợ vốn trong DN kinh doanh: Vòng quay vốn kinh doanh của một DN được tính từ khi DN bắt đầu bỏ vốn ra mua nguyên vật liệu sản xuất kinh doanh cho đến khi thu tiền về. Khoảng thời gian này nhanh hay chậm phụ thuộc vào chu kỳ kinh doanh của DN. Vòng quay vốn kinh doanh của DN được mô tả như sau: Thu mua Đưa vào Thành Tồn kho NVL và các SX phẩm yếu tố đầu vào chuẩn bị SX Thu tiền Bán hàng Quá trình chu chuyển vốn trong một DN thường tuân theo quy luật: DN sử dụng nguồn vốn kinh doanh của mình để đầu tư vào các yếu tố phục vụ sản xuất bao gồm: máy móc thiết bị, nguyên vật liệu, tiền lương… và nhiều yếu tố đầu vào khác.
Hàng hoá sau khi được sản xuất và mang ra thị trường tiêu thụ, khi đó DN sẽ thu hồi được nguồn vốn bỏ ra ban đầu của mình. Đặc biệt trong hoàn cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, sự cạnh tranh khốc liệt trong hoạt động kinh doanh đã làm cho những khoản tín dụng trong thương mại cho các đối tác kinh doanh tăng thêm về khối lượng và thời gian. Chính khoản nợ này đã làm cho nguồn vốn kinh doanh của DN bị hạn chế không thể sử dụng để phục vụ nhu cầu tái sản xuất. Do đó, DN sẽ rơi vào tình trạng thiếu vốn là một tất yếu, dẫn đến giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.
Vì thế, đáp ứng nhu cầu vốn để đảm bảo tính liên tục của quá trình kinh doanh là một vấn đề bức thiết của DN và cần được tài trợ đầy đủ, kịp thời. Vậy thì nguồn tài chính nào có thể tài trợ cho hoạt động của DN? Ngoài nguồn vốn tín dụng từ ngân hàng, DN có thể sử dụng nguốn tín dụng thương mại thông qua nhà cung cấp. Tuy nhiên, đối với nguồn tín dụng thương mại xét về chi phí cũng chưa hẳn đã thấp hơn lãi suất vay vốn trên thị trường tín dụng. Bởi vì, DN cấp khoản tín dụng thương mại này cũng phải tính đến chi phí cơ hội sử dụng vốn, và ít nhất bằng chi phí mà doanh nghiệp cung cấp tín LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 14 dụng thương mại vay trên thị trường nhưng nguồn vốn tín dụng này chưa hẳn đã hiệu quả cho các DN.
Vì vậy, nhu cầu vay vốn tín dụng từ NHTM sẽ thật sự cần thiết, khoản tín dụng từ ngân hàng sẽ rẻ hơn, ngoài ra NH sẽ cung cấp nhiều tiện ích khác cho DN giúp cho hoạt động kinh động kinh doanh thuận lợi hơn và hiệu quả hơn. Tài trợ xuất nhập khẩu của NHTM 1. Khái niệm về tài trợ xuất nhập khẩu của NHTM Tài trợ xuất nhập khẩu của NHTM về bản chất là khoản tín dụng cho các hoạt động XNK của DN được cấp bởi NHTM. Tài trợ là thuật ngữ phản ánh việc NH đáp ứng nhu cầu đa dạng của các DN về phát triển kinh doanh, phòng chống rủi ro, và gia tăng khả năng cạnh tranh.
Việc tài trợ mang lại nhiều lợi ích cho DN đồng thời cũng mang lại nguồn thu nhập cho NH từ các khoản lãi và phí dịch vụ. Tầm quan trọng của tài trợ xuất nhập khẩu. Trong thời gian qua, nền thương mại quốc tế đã và đang phát triển mạnh mẽ đã làm gia tăng về các mối quan hệ thương mại song phương, đa phương. Thêm vào đó, tiến trình tự do hoá tài chính và hội nhập toàn cầu ngày một tăng cao đã dần dần xóa bỏ hàng rào thương mại giữa các quốc gia.
Tất cả điều này làm cho nhu cầu về thương mại gia tăng, kéo theo đó là sự gia tăng nhu cầu về các dịch vụ tài chính. NH với việc thực hiện tài trợ sẽ cung cấp cho DN một khối lượng vốn lớn nhằm đáp ứng nhu cầu mở rộng và phát triển kinh doanh. Thông qua sự tài trợ của NH, các DN sẽ tăng thêm sự cạnh tranh đối với các đối thủ khác để dành ưu thế. Bên cạnh đó, qua hoạt động tài trợ NH còn giúp cho các DN giảm được những khó khăn trong hoạt động kinh doanh quốc tế.
Vì thế, chúng ta có thể nói rằng hoạt động tài trợ XNK của các NH chiếm vị trí rất quan trọng trong việc thúc đẩy các DN phát triển nói riêng và phát triển XNK của Việt Nam nói chung. Thể hiện ở các mặt : - Góp phần làm giảm áp lực thiếu vốn cho DN, giúp DN có thể cạnh tranh và phát triển trong thương trường, mở rộng được khả năng sản xuất kinh doanh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 15 và ổn định vĩ mô của nền kinh tế như giải quyết việc làm, giảm thất nghiệp, tăng nguồn thu cho ngân sách… - Thông qua hoạt động tài trợ của NH mà các DN có điều kiện đổi mới trang thiết bị, kỹ thuật, dây chuyền sản xuất và áp dụng công nghệ hiện đại… nhằm làm giảm giá thành sản phẩm, tăng chất lượng và từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh. - Về mặt vĩ mô, hình thức tài trợ tạo điều kiện cho hàng hoá XNK lưu thông trôi chảy, hoạt động XNK sẽ diễn ra thường xuyên, liên tục góp phần tạo nguồn thu ngoại tệ và sử dụng nguồn ngọai tệ có hiệu quả theo yêu cầu phát triển kinh tế của đất nước, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế của đất nước, góp phần mở rộng quan hệ đối ngoại với các nước trên thế giới. Các phương thức tài trợ xuất nhập khẩu 1.
Có nhiều tiêu thức phân loại trong phương thức tài trợ XNK, tuy nhiên trong đề tài này người viết phân loại dựa trên tính chất tài trợ: tài trợ nhập khẩu và tài trợ xuất khẩu.1 Tài trợ NK: Về hình thức, tài trợ nhập khẩu là các khoản ngân hàng cung ứng vốn cho người NK với mục đích thanh toán tiền hàng cho nhà XK.
