Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài Chương 2: Cơ sở lý luận về quản lý kho hàng trong mô hình Dropshipping của doanh nghiệp Chương 3: Phân tích và đánh giá thực trạng quản lý kho hàng trong mô hình Dropshipping của Ausun Holding Chương 4: Đề xuất và kiến nghị nhằm phát triển quản lý kho hàng trong mô hình Dropshipping của Ausun Holding 13 Chương 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ KHO HÀNG TRONG MÔ HÌNH DROPSHIPPING CỦA DOANH NGHIỆP 2. Khái quát về Dropshipping 2. Khái niệm Mô hình Dropshipping là mô hình doanh nghiệp TMĐT không duy trì hàng tồn kho mà chuyển đơn hàng và dự trữ cho nhà cung cấp. Đây là mô hình dự trữ đặc biệt của TMĐT xuất phát từ đặc điểm thực hiện đơn hàng của TMĐT, lúc này nhà cung cấp dự trữ - mô hình chính là mô hình không dự trữ sản phẩm, bỏ qua khâu vận chuyển trung gian, thu gọn kho hàng hoặc loại bỏ, và mô hình này không có hàng tồn.
(Bài giảng Logistics trong thương mại điện tử) Mô hình này được vận hành bằng cách: nhà bán lẻ (retailer) sẽ liên hệ với nhà cung cấp (supplier) cho phép nhà bán lẻ áp dụng Dropshipping để thương lượng mức giá bán sản phẩm. Khi đã thương lượng xong về mức giá bán phù hợp, nhà cung cấp sẽ tiến hành xử lý đơn hàng và đóng gói khi có đơn hàng phát sinh. Bên cạnh đó, nhà cung cấp cũng sẽ giao hàng cho người mua dưới thông tin của nhà bán lẻ. Đối với Dropshipping, nhà bán lẻ sẽ được lợi nhuận từ chiết khấu đã thương lượng trước đó với nhà cung cấp.
Khách hàng sẽ không biết sản phẩm mà họ mua được xử lí như thế nào, bởi quá trình Dropshipping diễn ra hoàn toàn vô hình. Ưu, nhược điểm của mô hình Dropshipping 2. Ưu điểm Tổ chức dễ dàng: Việc vận hành mô hình Dropshipping chỉ gói gọn trong ba bước, bao gồm: Tìm kiếm nhà cung cấp, xây dựng kênh bán và bắt đầu các công việc liên quan để bán được hàng. Do đó, doanh nghiệp nào cũng có thể dễ dàng tham gia.
Không cần đầu tư lớn: Khi sử dụng tham gia Dropshipping, người bán không cần quá đầu tư vào kho hàng. Thay vào đó, họ chỉ cần đặt hàng từ nhà sản xuất hoặc nhà phân phối khi có đơn đặt hàng từ khách hàng mà không phải sở hữu hay xử lý hàng hoá. 14 Không phải quản lý kho hàng: Vì người bán không giữ hàng tồn kho, họ sẽ không phải lo lắng về việc quản lý kho hàng, đóng gói sản phẩm và giao hàng. Các quy trình này sẽ do nhà cung cấp thực hiện.
Tiết kiệm chi phí: Người bán có thể tiết kiệm chi phí cho việc mua hàng, lưu trữ hàng hóa, và vận chuyển hàng hóa đến khách hàng. Trong các mô hình kinh doanh truyền thống, phần lớn chi phi kinh doanh phát sinh từ việc thiết lập và vận hành các hoạt động bán lẻ, trong đó có chi phí dự trữ và quản lý hàng tồn kho. Dropshipping loại bỏ vấn đề về các chi phí này, không cần dự trữ tồn kho, xử lý hàng hóa, gói hàng và vận chuyển. Theo đó, chi phí chủ yếu là xây dựng trang web và marketing cho cửa hàng.
Rủi ro thấp: Nếu không bán được sản phẩm thì cũng sẽ không mất các chi phí kiểm soát tồn kho. Nếu muốn ngừng bán sản phẩm thì cũng không bị lỗ vốn do sản phẩm còn tồn kho quá nhiều. Mở rộng quy mô kinh doanh dễ dàng: Trong mô hình kinh doanh truyền thống, việc mở rộng quy mô đồng nghĩa với việc tăng đầu tư thời gian và tiền bạc vào chỉ nhanh mới. Với mô hình Dropshipping, mọi hoạt động liên quan đến hàng hóa và hoàn tất đơn hàng sẽ được nhà cung cấp xử lý.
Do đó, doanh nghiệp có nhiều thời gian để mở rộng kinh doanh bằng việc tăng cường bán hàng đa kênh, xây dựng hệ thống website tối ưu bán hàng, tìm kiếm sản phẩm tiềm năng để mở rộng danh sách sản phẩm và thị trường bán hàng có thể được mở rộng: có thể bán sản phẩm ở bất kì đâu, bất kì nơi nào, ở mọi thời điểm. Như vậy mô hình này sẽ rất hữu ích cho các doanh nghiệp đang thâm nhập vào TMĐT nhưng vẫn chưa đủ chi phí xây dựng nhà kho hoặc không gian lưu trữ. Nhược điểm Không kiểm soát được chất lượng sản phẩm: Dịch vụ khách hàng dựa vào Dropshippers: các doanh nghiệp TMĐT không sở hữu hàng hóa vì vậy không kiểm soát được chất lượng hàng hóa giao cho khách hàng, tất cả đều phải dựa vào nhà cung cấp do họ thực hiện hoàn thiện đơn hàng. 15 Chia sẻ lợi nhuận: Vì sản phẩm được giao trực tiếp từ nhà sản xuất hoặc nhà phân phối đến khách hàng, nên người bán sẽ phải chia sẻ một phần lợi nhuận với nhà sản xuất hoặc nhà phân phối, lợi nhuận sẽ thấp hơn các mô hình kinh doanh khác.
Không kiểm soát được lượng hàng tồn kho: Người bán không kiểm soát được lượng hàng tồn kho của mình từ phía nhà cung cấp, do đó có thể gặp phải tình trạng sản phẩm hết hàng đột ngột hoặc chậm giao hàng đến khách hàng. Không có khả năng theo dõi, kiểm soát vận chuyển và xử lý đơn hàng: Đơn hàng do chủ hàng thực hiện, vì vậy doanh nghiệp TMĐT không theo dõi và kiểm soát được đơn hàng của khách hàng. Dễ gây hoang mang cho khách hàng: Doang nghiệp TMĐT không sở hữu sản phẩm nên khách hàng khó tin tưởng doanh nghiệp, không chắc chắn về chất lượng hàng hoá được bán hay sự sẵn có của hàng hoá trong kho,… 2. Quy trình vận hành đối với doanh nghiệp Dropshipping là mô hình kinh doanh cực kỳ hấp dẫn với cách thức vận hành không quá phức tạp.
Toàn bộ quy trình vận hành xoay quanh sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên tham gia là dropshipper, doanh nghiệp TMĐT và khách hàng. Tùy thuộc vào cách thức tổ chức mà quy trình này có thể có hoặc không sự tham gia của các nhà cung cấp dịch vụ logistics, nhằm tối ưu hóa việc giao nhận hàng hoá. Dưới đây là sơ đồ minh họa chi tiết các bước trong quy trình này, từ khi khách hàng đặt hàng đến lúc hàng được giao tận tay họ: 16 Hình 2.1: Sơ đồ quy trình hoạt động của mô hình Dropshipping Nguồn: Bài giảng Logistics trong TMĐT Trong sơ đồ này, đầu tiên khách hàng đặt mua và thanh toán đơn hàng. Sau đó, doanh nghiệp thương mại điện tử (DNTMĐT) tiếp nhận thông tin đơn hàng và chuyển tiếp dữ liệu đó đến chủ hàng dropshippers.
Các chủ hàng sau đó xử lý đơn hàng, chuẩn bị sản phẩm và giao hàng đến tay khách hàng. Doanh nghiệp TMĐT sẽ nhận được một phần lợi nhuận từ đơn hàng đã giao. Như vậy, doanh nghiệp TMĐT không sở hữu hàng hóa mà chỉ nắm giữ thông tin khách hàng và đóng vai trò trung gian, chuyển thông tin đặt hàng đến chủ hàng – người sở hữu hàng hoá. Chủ hàng chịu trách nhiệm đóng gói sản phẩm theo đơn và quyết định phương thức giao hàng.
Họ có thể tự thực hiện việc vận chuyển hoặc thuê ngoài các nhà cung cấp dịch vụ logistics 2PL/3PL, tùy thuộc vào yêu cầu và đặc điểm của từng đơn hàng. Lợi nhuận từ mỗi giao dịch được chia sẻ giữa các bên, với doanh nghiệp TMĐT nhận một phần từ mỗi đơn hàng thành công. Từ những đặc điểm và quy trình hoạt động của mô hình này, có thể thấy Dropshipping thường diễn ra trên các sàn giao dịch TMĐT như Aliexpress, Shopify, Amazon,. và thích hợp cho những người bán cung cấp đa dạng các mặt hàng, không muốn tốn chi phí vào kho bãi và các hoạt động liên quan đến xử lý hàng hóa.
Tuy nhiên, nếu 17 không cẩn trọng sẽ có nguy cơ ảnh hưởng hưởng đến uy tín của cửa hàng và người cung cấp. Mô hình Dropshipping cực kỳ phổ biến. Hầu hết các Platform TMĐT khi muốn mở rộng tập khách hàng trên các thị trường. Người ta sẽ mời các seller sử dụng mô hình Dropshipping do không muốn tốn kém chi phí vào kho bãi.
Dropshipping có nhiều dạng biến thể khác, Print-on-demand (POD) là một dạng đặc thù của Dropshipping. Dạng POD này gần đây trở thành mô hình kinh doanh kiếm tiền online tiềm năng với tốc độ tăng trưởng kép là 33,86% trong giai đoạn 2020 - 2026. Ví dụ về quy trình của đơn Dropshipping Shopee tại Việt Nam khi đặt hàng trực tuyến từ Trung Quốc về: Hình 2.2: Sơ đồ quy trình hoạt động Dropshipping tại Shopee Việt Nam Nguồn: Sapo.vn Sau khi một đơn hàng được đặt trước của doanh nghiệp thông qua sàn thương mại điện từ Shopee; nhà cung cấp mặt hàng đó sẽ tiếp nhận và thực hiện xử lý đơn hàng sau đó vận chuyển tới kho tại Trung Quốc và tiếp tục di chuyển về tới Việt Nam. Khi thực hiện các thủ tục thông quan hải quan tại Việt Nam, gói hàng sẽ được chuyển về Shopee sau đó đến tay người tiêu dùng.
Trong cả quá trình này, doanh nghiệp sẽ không cần phải thực hiện dự trữ, vận chuyển mà doanh nghiệp chỉ cần theo dõi quá trình hoàn thiện đơn hàng cho tới khi tới tay khách hàng và chỉ cần thu phí hàng hóa từ người nhận hàng. Các lưu ý để vận hành mô hình Dropshipping thành công - Thiết lập các chính sách liên quan đến việc đổi trả, đóng gói và thanh toán. 18 - Có chính sách đổi trả mô tả rõ ràng người sẽ chịu trách nhiệm cho các chi phí liên quan và cách thức xử lý các sản phẩm trả lại. - Hệ thống thông tin kết nối trực tuyến liên tục giữa dropshipper và cửa hàng trực tuyến để cập nhật tình trạng hàng hóa cho từng sản phẩm.
- Liên kết chặt chẽ giữa nhà sản xuất/dropshipper và nhà bán lẻ để đảm bảo dịch vụ cung cấp cho khách hàng là tốt nhất thông qua một trang web trực quan, rõ ràng, minh bạch và đa kênh. - Hệ thống phân phối và giao hàng phát triển nhằm cung cấp các dịch vụ giao hàng nhanh chóng, linh hoạt, đáp ứng tốt nhu cầu của khách hàng cuối cùng. Quản lý kho hàng trong mô hình dropshipping của doanh nghiệp 2. Khái quát về kho hàng Kho hàng là loại hình cơ sở logistics, được xây dựng tại địa điểm đạt các tiêu chuẩn nhất định để thực hiện việc dự trữ, bảo quản và chuẩn bị hàng hóa nhằm cung ứng hàng hóa cho khách hàng với trình độ dịch vụ cao nhất và chi phí thấp nhất.
Vai trò của kho hàng: - Đảm bảo tính liên tục của quá trình sản xuất và phân phối hàng hoá: Nhu cầu tiêu dùng có thể biến thiên theo mùa vụ và có những dao động khó lường.