MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Ngày nay với sự phát triển của khoa học k thuật, cuộc cạnh tranh giữa các nƣớc và các công ty ngày càng khốc liệt. Cuộc cạnh tranh đó thể hiện trên tất cả các mặt: Công nghệ, quản lý, tài chính, chất lƣợng, giá cả, v. Nhƣng trên hết, yếu tố đứng đằng sau mọi cuộc cạnh tranh là con ngƣời.
Thực tế đã chỉ ra rằng đối thủ cạnh tranh đều có thể copy mọi bí quyết của công ty về sản phẩm, công nghệ, v. duy chỉ có đ u tƣ vào yếu tố con ngƣời là ngăn chặn đƣợc các đối thủ cạnh tranh sao chép bí quyết của mình. Vì vậy, nguồn nhân lực đƣợc xem là yếu tố quyết định đến sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp. Việc sử dụng nguồn nhân lực có hiệu quả hay không ảnh hƣởng rất lớn đến tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Tuy nhiên làm thế nào để sử dụng và phát triển nguồn nhân lực có hiệu quả thì đó là cả một nghệ thuật. Trong xu thế toàn c u hóa, hội nhập và tự do hóa kinh doanh hiện nay, nguồn nhân lực đóng vai trò là chìa khóa để đạt đƣợc lợi thế cạnh tranh đối với mỗi doanh nghiệp. Thực tế cho thấy các tập đoàn kinh tế lớn trên thế giới đã sớm nhận thức đƣợc điều này và câu nói “Các nguồn tài nguyên là hữu hạn, sức sáng tạo là vô hạn” đã trở thành triết lý của nhiều doanh nghiệp. Có đƣợc nguồn tài nguyên nhân lực đảm bảo yêu c u về chất lƣợng, có trình độ khoa học k thuật và trình độ quản lý, đó chính là tài sản quý giá nhất đảm bảo cho doanh nghiệp cạnh tranh thắng lợi trên thị trƣờng.
Công ty TNHH MTV Đan Lê là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp; trồng trọt, chăm sóc, khai thác và chế biến các sản phẩm mủ cao su thiên nhiên. Định hƣớng của Công ty TNHH MTV Đan Lê trong những năm tới là phải tập trung nâng cao giá trị sản phẩm mủ cao su theo chiều sâu, hạn chế xuất khẩu mủ cao su nguyên liệu dạng thô. Cụ thể, phải quan tâm đ u tƣ phát triển ngành công nghiệp chế biến cao su nhằm tận Luan van 2 dụng nguồn nguyên liệu tại chỗ, tạo ra giá trị gia tăng, tạo việc làm, sản xuất ra nhiều sản phẩm tiêu dùng phục vụ thị trƣờng nội địa và xuất khẩu. Chiến lƣợc phát triển Công ty đã xác định “Lấy chất lƣợng sản phẩm làm hàng đ u, sự hài lòng của khách hàng là tôn chỉ thành công trong hoạt động sản xuất và kinh doanh”.
Tuy nhiên trong những năm qua, Công ty chỉ chú trọng phát triển nguồn nhân lực về số lƣợng để đáp ứng yêu c u mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh (do tăng diện tích trồng cao su) mà chƣa coi trọng đến phát triển chất lƣợng nguồn nhân lực. Vì vậy chất lƣợng đội ng cán bộ công nhân viên của Công ty hiện nay còn nhiều hạn chế, cơ cấu trình độ chuyên môn chƣa phù hợp và chƣa đáp ứng đƣợc yêu c u sản xuất kinh doanh của Công ty. Với thực trạng trên, việc chăm lo, phát triển nguồn nhân lực đủ về số lƣợng, phù hợp về cơ cấu, nâng cao năng lực nghề nghiệp và thúc đẩy động lực làm việc cho ngƣời lao động để đáp ứng nhiệm vụ chiến lƣợc của Công ty là việc làm c n thiết và cấp bách. Xuất phát từ những lý do trên, tác giả chọn đề tài “Phát triển nguồn nhân lực tại Công ty TNHH MTV Đan Lê” làm luận văn tốt nghiệp của mình với mong muốn đề tài sẽ góp ph n giải quyết vấn đề phát triển nguồn nhân lực của Công ty trong thời gian đến.
Mục đích nghiên cứu Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về phát triển nguồn nhân lực trong tổ chức, đơn vị. Phân tích, đánh giá thực trạng phát triển nguồn nhân lực hiện nay của Công ty TNHH MTV Đan Lê. Đề xuất một số giải pháp để phát triển nguồn nhân lực cho Công ty TNHH MTV Đan Lê. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu * Đối tƣợng nghiên cứu Đề tài chủ yếu nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến phát triển nguồn nhân lực của Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Đan Lê.
* Phạm vi nghiên cứu - Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu về một số giải pháp để phát triển nguồn nhân lực tại Công ty TNHH MTV Đan Lê. - Về không gian: Các nội dung trên đƣợc tiến hành nghiên cứu tại Công ty TNHH MTV Đan Lê. - Về thời gian: Các giải pháp đề xuất trong luận văn có ý nghĩa trong những năm trƣớc mắt. Phƣơng pháp nghiên cứu Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu trên, đề tài tập trung sử dụng các phƣơng pháp nghiên cứu sau: - Phƣơng pháp phân tích thực chứng, phƣơng pháp phân tích chuẩn tắc; - Phƣơng pháp thống kê, điều tra, khảo sát; - Phƣơng pháp phân tích, so sánh, tổng hợp.
Bố cục của luận văn Ngoài ph n mở đ u, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo, cấu trúc của Đề tài gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1. Một số vấn đề lý luận về phát triển nguồn nhân lực trong các doanh nghiệp. Thực trạng phát triển nguồn nhân lực tại Công ty TNHH MTV Đan Lê. Giải pháp phát triển nguồn nhân lực tại Công ty TNHH MTV Đan Lê.
Tổng quan tài liệu nghiên cứu * Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài Trên thế giới, trong những năm g n đây đã có nhiều nghiên cứu nổi bật về phát triển nguồn nhân lực trong doanh nghiệp, nhất là ở M , Anh, Úc, Canada,… tiêu biểu và nổi bật nhất là các tác phẩm: “Phát triển nguồn nhân lực trong các quy mô nhỏ, nghiên cứu và thực hiện” do Stewart và Braham Beave chủ biên (2004). Cuốn sách này nghiên cứu về đặc điểm của các tổ chức quy mô nhỏ, những gợi ý trong thiết kế và thực hiện nghiên cứu về phát triển nguồn nhân lực; kết quả nghiên cứu về cách tiếp cận để phát triển nguồn nhân lực trong các tổ chức quy mô nhỏ; các phƣơng pháp phát triển nguồn nhân lực mà các tổ chức quy mô nhỏ thƣờng áp dụng và thực hành. Ngoài ra, có nhiều nghiên cứu khác liên quan đến phát triển nguồn nhân lực cho doanh nghiệp nhƣ: “Nghiên cứu về người quản lý trong doanh nghiệp – họ chính là người thực hiện đào tạo trong các doanh nghiệp nhỏ” (Alan Coetzer năm 2006). “Cách thức tổ chức thực hiện công tác đào tạo ảnh hưởng lớn đến phát triển nguồn nhân lực trong các doanh nghiệp nhỏ” (Hictuck Costy năm 2009).
* Tình hình nghiên cứu trong nước Trong các nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn, nổi bật có một số công trình nghiên cứu sau: Phát triển nguồn nhân lực trong các Công ty Nhật Bản hiện nay do TS. Tr n Thị Nhung và PGS. Nguyễn Duy D ng đồng chủ biên (2005). Các tác giả đã phân tích hiện trạng phát triển nguồn nhân lực, các phƣơng thức đào tạo lao động chủ yếu trong các công ty Nhật Bản từ năm 1990 đến nay.
Tác giả đã nêu ra một số gợi ý và kiến nghị về sự phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam nói chung và trong các công ty nói riêng trong thời gian tới. Luan van 5 Luận án Tiến sĩ inh tế: “Phát triển nguồn nhân lực trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam trong quá trình hội nhập” của Lê Thị M Linh (2009). Luận án đã khái quát hóa và phát triển những vấn đề lý luận về phát triển nguồn nhân lực nói chung. Vận dụng lý luận đó vào phân tích đánh giá thực tiễn để hiểu rõ những mặt đƣợc và chƣa đƣợc về phát triển nguồn nhân lực trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam, xây dựng những quan điểm, giải pháp để hoàn thiện phát triển nguồn nhân lực trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ; đề xuất những kiến nghị đối với nhà nƣớc, các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nƣớc và quốc tế để có những hỗ trợ phù hợp nhằm phát triển nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Doanh nghiệp Việt Nam 2007, Lao động và phát triển nguồn nhân lực (2008): Đây là báo cáo thƣờng niên về Doanh nghiệp Việt Nam của phòng Thƣơng mại và Công thƣơng Việt Nam (VCCI) do TS. Phạm Thị Thu Hằng chủ biên. Các tác giả đánh giá tổng quan về môi trƣờng kinh doanh của Việt Nam năm 2007, phân tích các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trên 4 khía cạnh: Lao động, tài chính, công nghệ và tiếp cận thị trƣờng trong 6 ngành (dệt may, xây dựng, du lịch, ngân hàng, bảo hiểm, sản xuất chế biến thực phẩm) bị ảnh hƣởng nhiều nhất của Việt Nam gia nhập WTO từ các vấn đề lao động và phát triển nguồn nhân lực. Ph n III của báo cáo là “Lao động và phát triển nguôn nhân lực”.
Ph n này phân tích về thực trạng lao động và phát triển nguồn nhân lực trên cơ sở xem xét, so sánh tác động của yếu tố lao động đối với các ngành đã nêu, đồng thời đƣa ra giải pháp chiến lƣợc đối với việc phát triển nguồn nhân lực của các ngành này. Đây là những đóng góp có giá trị không chỉ cho doanh nghiệp mà cho cả các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam. Giáo trình Quản trị nguồn nhân lực do PGS. Tr n Kim Dung (2011).
Cuốn sách giới thiệu tổng quan về phát triển nguồn nhân lực, nội dung sách Luan van 6 gồm 12 chƣơng đã trình bày khái quát về sử dụng các k năng, nghiệp vụ trong thu hút đào tạo, phát triển, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực và đo lƣờng kết quả hoạt động quản trị nguồn nhân lực của các doanh nghiệp theo cách chuyên nghiệp, hiện đại. Bài báo khoa học viết chuyên đề về đào đạo và phát triển nguồn nhân lực trong doanh nghiệp: Bài viết “Một số vấn đề về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực” của PGS. Bài báo này làm sáng tỏ nội dung: Nguồn nhân lực là nguồn lực quý giá nhất của các tổ chức, đơn vị, là quyết định sự thành bại của họ trong tƣơng lai. Bởi vậy, các tổ chức và đơn vị luôn tìm cách để duy trì và phát triển nguồn nhân lực của mình.
Một trong các biện pháp hữu hiệu nhất nhằm thực hiện rõ các mục tiêu trên là đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Qua đó bài báo đã làm rõ các nội dung của phát triển nguồn nhân lực và đƣợc tham khảo để xây dựng hệ thống cơ sở lý luận cho đề tài.