ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIấN Lí LUẬN CHÍNH TRỊ VŨ KIấN CƯỜNG NGUỒN NHÂN LỰC ĐỂ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRI THỨC Ở VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ HÀ NỘI - 2007 1 BẢNG QUY ƢỚC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN CNH-HĐH: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNKT: Công nhân kỹ thuật GS: Giáo sư KH-CN: Khoa học - công nghệ PTCS: Phổ thông cơ sở PGS: Phó giáo sư THCN: Trung học chuyên nghiệp THCS: Trung học cơ sở THPT: Trung học phổ thông 3 MỤC LỤC Mở đầu. Kinh tế tri thức và những yêu cầu về nguồn nhân lực để phát triển kinh tế tri thức. Kinh tế tri thức và những yêu cầu của nó đối với nguồn nhân lực. Một số quan niệm khác nhau về kinh tế tri thức. Yêu cầu của kinh tế tri thức đối với phát triển nguồn nhân lực. Đặc điểm và nội dung phát triển nguồn nhân lực để phát triển kinh tế tri thức. Đặc điểm của nguồn nhân lực để phát triển kinh tế tri thức ở Việt Nam . Kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực để phát triển kinh tế tri thức của một số nước. Kinh nghiệm của Hàn Quốc. Kinh nghiệm của Trung Quốc. Một số bài học rút ra cho Việt Nam. Tình hình nguồn nhân lực cho phát triển kinh tế tri thức ở Việt Nam thời gian qua. Tình hình phát triển nguồn nhân lực cho phát triển kinh tế tri thức ở Việt Nam thời gian qua. Tình hình phát triển năng lực thể chất, phẩm chất văn hóa tinh thần của nguồn nhân lực Việt Nam hiện nay. Thực trạng giáo dục và đào tạo trong việc phát triển nguồn nhân lực có trình độ ở Việt Nam thời gian qua. Tình hình phân bổ, sử dụng nguồn nhân lực có trình độ ở Việt Nam thời gian qua. Nhận xét chung. Những thành tựu và nguyên nhân. Những hạn chế, bất cập và nguyên nhân. Những vấn đề đặt ra đối với nguồn nhân lực để phát triển kinh tế tri thức ở Việt Nam. Phƣơng hƣớng và giải pháp phát triển nguồn nhân lực để phát triển kinh tế tri thức ở Việt Nam giai đoạn 2006 - 2010. Phương hướng, mục tiêu phát triển nguồn nhân lực. Phát triển nguồn nhân lực phải đảm bảo đáp ứng tốt nhất những yêu cầu đặt ra của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hướng tới kinh tế tri thức. Phát triển tập trung tri thức cho đội ngũ lao động đặc biệt chú trọng nhân lực cho những ngành kinh tế mũi nhọn, những ngành sản xuất có hàm lượng tri thức cao. Các giải phát phát triển nguồn nhân lực để phát triển kinh tế tri thức ở Việt Nam. Các giải pháp tạo cơ sở môi trường thuận lợi cho việc phát triển nhân lực để phát triển kinh tế tri thức ở Việt Nam. Giải pháp trực tiếp phát triển nguồn nhân lực để phát triển kinh tế tri thức ở Việt Nam. 96 Danh mục tài liệu tham khảo. Lý do chọn đề tài Ngày nay những tiến bộ vượt bậc của khoa học công nghệ đã làm cho thế giới có những đổi thay to lớn, ngày càng ngành sản xuất sử dụng công nghệ tiên tiến, có hàm lượng tri thức cao như: Công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ năng lượng, công nghệ vật liệu mới… Tri thức đã trở thành yếu tố có vai trò ngày càng quan trọng. Đây là một bước ngoặt lịch sử: nền văn minh loài người chuyển từ văn minh công nghiệp sang văn minh trí tuệ; nền kinh tế công nghiệp sang kinh tế tri thức. Trong kinh tế tri thức, yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển kinh tế là tri thức và tiềm năng, nguồn tạo ra tri thức. Nguồn nhân lực có trình độ, có hàm lượng chất xám cao không ngừng học hỏi, sáng tạo chính là chủ thể của tiềm năng tri thức. Hiện nay, trên thế giới đang diễn ra cuộc cạnh tranh gay gắt giữa các quốc gia để thu hút, chiếm hữu, khai thác nguồn lực trí tuệ. Trong cuộc tranh đua đó, các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam mặc dù có ít ưu thế hơn so với các nước phát triển nhưng cũng có nhiều cơ hội vươn lên, rút ngắn sự chênh lệch về khoảng cách phát triển với các nước nếu biết nắm bắt, khai thác các thành tựu của khoa học công nghệ, của tri thức nhân loại để phát huy nội lực, tăng cường sức mạnh quốc gia. Nhận thức rõ điều đó, Đại hội đại biểu toàn quốc Đảng cộng sản Việt Nam đã khẳng định: “…tranh thủ ngày càng nhiều hơn, ở mức cao hơn và phổ biến hơn những thành tựu mới về khoa học và công nghệ, từng bước phát triển kinh tế tri thức” [9]. Điều đó thực hiện được hay không phụ thuộc chủ yếu vào chất lượng nguồn chủ yếu vào chất lượng nguồn nhân lực của đất nước. Nguồn nhân lực đó phải có những phẩm chất như thế nào? Vai trò của nguồn nhân lực đó trong kinh tế tri thức thể hiện ra sao? Để có thể tiếp cận và phát triển kinh tế tri thức phải có điều kiện, tiền đề then chốt nào? Chuẩn bị nguồn nhân lực để phát triển kinh tế 6 tri thức cần có những bước gì?. những câu hỏi đó đang thật sự là những vấn đề lý luận và thực tiễn quan trọng cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, thấu đáo nhất là trong điều kiện nước ta đang thực hiện công nghiệp hoá gắn liền với hiện đại hoá và từng bước phát triển kinh tế tri thức. Với mong muốn góp phần nhỏ và làm rõ những vấn đề trên, tôi đã lựa chọn đề tài: “Nguồn nhân lực để phát triển kinh tế tri thức ở Việt Nam” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn thạc sỹ, chuyên ngành Kinh tế chính trị của mình. Tình hình nghiên cứu Vấn đề phát triển nguồn nhân lực con người để phát triển kinh tế tri thức là một vấn đề đang rất được quan tâm. Có một số công trình khoa học, cuốn sách, bài viết xoay quanh đề tài này như: - Kinh tế tri thức và những vấn đề đặt ra đối với đội ngũ tri thức Việt Nam. Đề tài khoa học cấp bộ năm 2004, do TS. Đoàn Văn Khái chủ nhiệm đề tài. - Phát triển kinh tế tri thức rút ngắn quá trình trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nước ta, GS. - Thời đại kinh tế tri thức, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001. - Trí tuệ, nguồn lực vô tận của sự phát triển xã hội của tác giả Phạm Thị Ngọc Trâm, Tạp chí Triết học, số 1/1993. - Kinh tế tri thức và con đường hội nhập của chúng ta, Tạp chí Xã hội học tháng 2/1999 của Phan Đình Diệu. - Kinh tế tri thức: xu thế mới của xã hội thế kỷ XXI, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000 do Ngô Quý Tùng chủ biên. - Kinh tế tri thức và những vấn đề đặt ra cho giáo dục và đào tạo nước ta. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000 của tác giả Nghiêm Đình Vỳ. - Để tri thức trẻ tiến vào kinh tế tri thức, Tạp chí Cộng sản, số 178/2002 của Nguyễn Hoàng Hải. 7 - Động lực cho kinh tế tri thức, Tạp chí Lý luận Chính trị, số 6/2003 của Đặng Hữu. Các công trình, bài viết kể trên đã đưa ra những khái niệm cụ thể, phản ánh tình hình, xu hướng phát triển, những thành công cũng như những tồn tại, bất cập của nguồn nhân lực phát triển kinh tế tri thức ở Việt Nam thời gian qua. Tuy vậy kinh tế tri thức và phát triển nguồn nhân lực để phát triển kinh tế tri thức đối với Việt Nam là một lĩnh vực mới trẻ. Cùng với quá trình phát triển của nền kinh tế, các quan điểm, chính sách, xu hướng phát triển cũng như những bất cập và các vấn đề đặt ra trong sự phát triển của nguồn nhân lực, của kinh tế tri thức có nhiều thay đổi trong tình hình mới mà các công trình, bài viết trên không thể phản ánh hết được. Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài này một cách có hệ thống, đưa ra những định hướng, giải pháp phát triển phù hợp với tình hình thực tiễn hiện nay là hết sức cần thiết. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn * Mục đích Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận về nguồn nhân lực trong kinh tế tri thức và thực trạng nguồn nhân lực để phát triển kinh tế tri thức hiện nay ở Việt Nam, luận văn đưa ra những định hướng và giải pháp phát triển nguồn nhân lực để phát triển kinh tế tri thức ở Việt Nam. * Nhiệm vụ Để đạt được mục đích nói trên, luận văn tập trung giải quyết các nhiệm vụ chủ yếu sau: + Thứ nhất, phân tích, hệ thống và góp phần làm rõ hơn một số vấn đề lý luận về nguồn nhân lực, về kinh tế tri thức, nội dungvà những vấn đề đặt ra đối với phát triển nguồn nhân lực để phát triển kinh tế tri thức. 8 + Thứ hai, phân tích đánh giá đúng tình hình nguồn nhân lực hiện nay về quy mô, chất lượng và tác động của nó đối với quá trình phát triển kinh tế tri thức ở Việt Nam. + Thứ ba, xác định phương hướng, giải pháp chủ yếu phát triển nguồn nhân lực để phát triển kinh tế tri thức ở Việt Nam. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Luận văn chỉ tập trung nghiên cứu nguồn nhân lực trong vai trò để phát triển kinh tế tri thức của Việt Nam trên phương diện Kinh tế chính trị. Cơ sở lý luận và phƣơng pháp nghiên cứu - Cơ sở lý luận: Luận văn dựa trên những lý luận phổ biến hiện nay về nguồn nhân lực, về kinh tế tri thức gắn với những đặc điểm, tình hình hiện nay của nguồn nhân lực Việt Nam, mối quan hệ giữa chúng và dựa trên những đòi hỏi bức thiết của xu thế phát triển kinh tế tri thức. - Phương pháp nghiên cứu: Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, luận văn chú trọng sử dụng phương pháp lịch sử, phương pháp trừu tượng hoá khoa học, phương pháp biện chứng và các phương pháp khác như các phương pháp phân tích, thống kê, so sánh, đối chiếu, tổng hợp, hệ thống hoá để làm rõ thêm những vấn đề cần phải phân tích. Đóng góp và ý nghĩa của luận văn Trên cơ sở khái quát những vấn đề lý luận về nguồn nhân lực và kinh tế tri thức, luận văn khắc hoạ vai trò của nguồn nhân lực để phát triển kinh tế tri thức như là một đặc trưng mới, một chức năng mới của nguồn nhân lực. Và từ đó, luận văn đề ra một số định hướng, giải pháp mới trong tiến trình đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực ở nước ta hiện nay.
Nguồn Nhân Lực Đóng Vai Trò Quan Trọng Trong Phát Triển Kinh Tế Tri Thức Ở Việt Nam
Luận văn thạc sĩ UEB khám phá vai trò nguồn nhân lực trong phát triển kinh tế tri thức tại Việt Nam, cung cấp giải pháp và chiến lược hiệu quả.
Phí lưu trữ
35 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Vũ Kiến Cường
Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội Trung Tâm Đào Tạo, Bồi Dưỡng Giảng Viên Lí Luận Chính Trị
Chuyên ngành: Kinh Tế Chính Trị
Đề tài: Nguồn Nhân Lực Để Phát Triển Kinh Tế Tri Thức Ở Việt Nam
Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
Năm xuất bản: 2007
Địa điểm: Hà Nội
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ