Chương 1 “Tài nguyên nhân lực Việt Nam”. 16 Chương 2 “Thực trạng khai thác và phát triển tài nguyên nhân lực Việt Nam”. Chương 3 “Định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác, phát triển tài nguyên nhân lực Việt Nam giai đoạn 2012-2020”. Tuy không thật đồ sộ, nhưng cuốn sách đã cung cấp cho chúng ta bức tranh khá toàn diện về khai thác và phát triển tài nguyên nhân lực Việt Nam.
Những phân tích của các tác giả về Những nhân tố tác động tới sự phát triển của tài nguyên nhân lực Việt Nam [107, tr.47- 92] hay thực trạng khai thác và phát triển tài nguyên nhân lực Việt Nam [107, tr. là tư liệu tham khảo trực tiếp mà NCS có thể kế thừa. Tạp chí Triết học (số 2 - 1994) có bài “Nguồn nhân lực trong công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước” của tác giả Nguyễn Trọng Chuẩn [10]. Trong bài viết này, người viết đã phân tích, làm sáng tỏ nhiều vấn đề liên quan đến nguồn nhân lực, chỉ ra tầm quan trọng, yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Trong bài “Nguồn lực con người và phát triển nền kinh tế tri thức”, đăng ở Tạp chí Khoa học Xã hội (2008) tác giả Phạm Thị Hồng Điệp [39] đã có những luận giải về vai trò của nguồn lực con người trong nền kinh tế tri thức. Theo tác giả trong điều kiện kinh tế tri thức, lợi thế cạnh tranh giữa các quốc gia, dân tộc thuộc về nguồn nhân lực được đào tạo một cách cơ bản, có hệ thống và một khi nguồn nhân lực này được khai thác một cách hợp lý thì nó sẽ không ngừng gia tăng giá trị của nó. Tạp chí Triết học số 1- 2004 có đăng bài viết của Nguyễn Đình Hòa về “Mối quan hệ giữa phát triển nguồn nhân lực và đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa” [53]. Trong bài viết này, tác giả đã góp phần làm sáng tỏ một số khái niệm, phạm trù trung tâm, như: nguồn nhân lực; phát triển nguồn nhân lực; công nghiệp hóa, hiện đại hóa v.
cũng như mối quan hệ biện chứng giữa phát triển nguồn nhân lực với đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. 17 Tác giả Phạm Công Nhất trong bài “Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu đổi mới và hội nhập quốc tế”, đăng ở Tạp chí Cộng sản, (2008) (số7/151). đã có những đánh giá về thực trạng phát triển nguồn nhân lực của nước ta trong thời gian qua và khẳng định Việt Nam có khả năng trong việc tận dụng các thời cơ để phát triển kinh tế- xã hội một cách năng động trên cơ sở nguồn nhân lực của mình. Tuy nhiên, hiện tại Việt Nam đang phải từng bước vượt qua những thách thức ngày càng trở nên gay gắt trong việc xây dựng nguồn nhân lực có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước đang trong quá trình đổi mới và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.
Trong luận án tiến sỹ Triết học: Phát triển nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Đà Nẵng, (2008), tác giả Dương Anh Hoàng [55] đã phân tích, bước đầu làm sáng tỏ một số khái niệm công cụ như nguồn nhân lực, phát triển nguồn nhân lực. Theo cách tiếp cận của mình, tác giả cho rằng, nội hàm của khái niệm nguồn nhân lực bao gồm 2 yếu tố cơ bản cấu thành, đó là số lượng nguồn nhân lực và chất lượng nguồn nhân lực. NCS cho rằng đây là cách tiếp cận hợp lý, mang tính khái quát triết học. Đặc biệt trong công trình của mình, tác giả đã chỉ ra được 3 điểm tương đồng và 3 điểm khác biệt trong phát triển nguồn nhân lực giữa Việt Nam và các nước trong khu vực để từ đó rút ra 4 bài học kinh nghiệm về phát triển NNL cho Việt Nam nói chung và Đà Nẵng nói riêng; làm rõ 4 đặc điểm cơ bản của quá trình CNH, HĐH ở Đà Nẵng và theo tác giả chính những đặc điểm này quy định chiến lược phát triển NNL của Đà Nẵng.
Sau khi phân tích thực trạng phát triển NNL của Đà Nẵng thời gian qua, tác giả đưa ra 3 quan điểm có tính chất định hướng và đề xuất 4 giải pháp để phát triển NNL cho CNH, HĐH ở Đà Nẵng trong thời gian tới. Các giải pháp được tác giả luận án đề cập đến đó là: phát triển KT - XH, nâng cao chất lượng GD - ĐT, phát triển KH - CN và xây dựng nếp sống 18 văn minh đô thị. Trong đó giải pháp nâng cao chất lượng GD - ĐT được tác giả phân tích khá thuyết phục. Nghiên cứu phát triển nguồn nhân lực trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở một địa phương thuộc khu vực miền trung có nhiều điểm tương đồng với phạm vi đề tài nghiên cứu của NCS, do đó những kết quả đạt được của luận án là tài liệu tham khảo hữu ích cho NCS trong quá trình thực hiện luận án của mình.
Từ góc độ kinh tế học, tác giả Bùi Sỹ Lợi nghiên cứu vấn đề: Phát triển nguồn nhân lực trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở tỉnh Thanh Hoá đến năm 2010 [78]. Đây là Luận án tiến sỹ Kinh tế học của tác giả bảo vệ năm 2002. Với cách tiếp cận liên ngành, tác giả luận án đã tập trung làm rõ một số khái niệm công cụ, như khái niệm nhân lực, con người, nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực. Một trong những nội dung của luận án là việc phác thảo những đặc trưng cơ bản của nguồn nhân lực; phân tích 3 nhóm nhân tố tác động đến phát triển NNL: nhóm nhân tố về mặt tự nhiên, nhóm nhân tố về KT - XH, nhóm nhân tố thuộc về cơ chế chính sách cũng như việc phân tích, đánh giá thực trạng phát triển NNL ở tỉnh Thanh Hoá từ năm 1996 đến năm 2000.
Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra 4 quan điểm và đề xuất 5 nhóm giải pháp để phát triển NNL trong thời kỳ CNH, HĐH ở Thanh Hoá đến năm 2010. Đây là một trong những gợi mở hữu ích đối với NCS trong quá trình thực hiện đề tài nghiên cứu của mình. Năm 2013, NCS Nguyễn Thị Giáng Hương đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ triết học, chuyên ngành CNDVBC và CNDVLS với đề tài: Vấn đề phát triển nguồn nhân lực nữ chất lượng cao ở Việt Nam hiện nay [59]. Trong luận án này ngoài việc làm rõ một số khái niệm công cụ, như: nguồn nhân lực; nguồn nhân lực nữ; nguồn nhân lực nữ chất lượng cao v.
tác giả đi sâu phân tích tầm quan trọng, nét đặc thù cũng như những yếu tố cơ bản tác động đến 19 việc phát triển nguồn nhân lực nữ chất lượng cao ở Việt Nam hiện nay. Trên cở sở khảo sát thực trạng phát triển nguồn nhân lực nữ chất lượng cao ở Việt Nam, tác giả đề xuất ba nhóm giải pháp chủ yếu nhằm phát triển nguồn nhân lực nữ chất lượng cao ở Việt Nam hiện nay. Đó là nhóm giải pháp kinh tế, văn hóa, xã hội; nhóm giải pháp nhằm nâng cao nhận thức của chủ thể và toàn xã hội trong việc phát triển nguồn nhân lực nữ chất lượng cao ở Việt Nam hiện nay và nhóm giải pháp thuộc về công cụ pháp lý. Khảo sát một số công trình nghiên cứu trên đây cho thấy một số vấn đề lý luận chung về nguồn lực con người, phát triển nguồn lực con người đã được một số tác giả đề cập đến trong một số công trình khoa học của mình.
Phần lớn các kết quả nghiên cứu đó (trực tiếp hay gián tiếp) đều cho rằng trong các nguồn lực của sản xuất, nguồn lực con người giữa vai trò quan trọng nhất và, để tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa đòi hỏi phải có nguồn nhân lực đảm bảo cả về số lượng và chất lượng, hợp lý về cơ cấu. Tuy nhiên các công trình đó hoặc là nghiên cứu ở tầm vĩ mô, hoặc là ở một địa phương nào đó chứ chưa có một công trình nào nghiên cứu một cách hệ thống, căn bản (từ góc độ triết học cũng như các lĩnh vực khoa học khác) về phát triển nguồn lực con người trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Nghệ An hiện nay. Đây là vấn đề luận án cần phải đi sâu nghiên cứu. NHỮNG NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGUỒN LỰC CON NGƯỜI TRONG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ Do mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án là phân tích tầm quan trọng của việc phát triển nguồn lực con người trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước nói chung, ở tỉnh Nghệ An nói riêng, từ đó đề xuất quan điểm định hướng và một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển nguồn lực con người trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Nghệ An 20 hiện nay, nên vấn đề CNH, HĐH - với tư cách là bối cảnh để phát triển nguồn lực con người - không được tác giả tổng quan thành một mục riêng.
Có thể thấy rằng những công trình nghiên cứu chuyên biệt về giải pháp phát triển nguồn lực con người không nhiều, sự nghiên cứu đó thường chiếm một dung lượng không lớn trong một số công trình có liên quan đến nguồn nhân lực, đến phát triển nguồn lực con người. Trong một số cuốn sách, bài viết nhất là trong các luận án, luận văn có liên quan đến vấn đề này, việc đề xuất các giải pháp để phát triển nguồn lực con người thường xuất hiện sau khi khảo sát thực trạng nguồn nhân lực hay phát triển nguồn nhân lực. Một trong những nghiên cứu trực diện về vấn đề này đó là đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở, Học viện Chính trị - Hành chính khu vực III "Những giải pháp phát huy nguồn lực con người trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở thành phố Đà Nẵng” năm 2005, do Nguyễn Văn Nam làm chủ nhiệm [95]. Đề tài đã nêu được thực trạng nguồn lực con người ở thành phố Đà Nẵng, từ những thực trạng đó, đề tài nêu lên các phương hướng, giải pháp chủ yếu nhằm phát huy nguồn lực con người đáp ứng yêu cầu sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của thành phố.