Phát Triển Ngành Dịch Vụ Tại Thủ Đô Viêng Chăn, Nước Cộng Hòa Dân Chủ Nhân Dân Lào

Khám phá sự phát triển ngành dịch vụ tại thủ đô Viêng Chăn, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, với những tiềm năng và thách thức hiện tại.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Phát Triển Ngành Dịch Vụ Tại Thủ Đô Viêng Chăn, Lào: Cơ Hội và Thách Thức
• Loại tài liệu: Luận Văn Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Viêng Chăn

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NGÀNH DỊCH VỤ TRÊN ĐỊA BÀN THỦ ĐÔ VIÊNG CHĂN NƯỚC CHDCND LÀO
• 1.1. Ngành dịch vụ và sự cần thiết phát triển ngành dịch vụ trên địa bàn Thủ đô Viêng chăn nước CHDCND Lào
• 1.1.1. Khái niệm, phân loại và vai trò của ngành dịch vụ
• 1.1.1.1. Khái niệm ngành dịch vụ
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NGÀNH DỊCH VỤ TRÊN ĐỊA BÀN THỦ ĐÔ VIÊNG CHĂN NƯỚC CỘNG HOÀ DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGÀNH DỊCH VỤ TRÊN ĐỊA BÀN THỦ ĐÔ VIÊNG CHĂN NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Ngành Dịch Vụ Tại Viêng Chăn Lào

Ngành dịch vụ tại Thủ đô Viêng Chăn, Lào đang trở thành một trong những lĩnh vực quan trọng trong phát triển kinh tế. Sự gia tăng nhu cầu dịch vụ từ người dân và du khách đã tạo ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần có những chiến lược hợp lý và hiệu quả.

1.1. Đặc Điểm Ngành Dịch Vụ Tại Viêng Chăn

Ngành dịch vụ tại Viêng Chăn bao gồm nhiều lĩnh vực như du lịch, khách sạn, và ẩm thực. Sự đa dạng này tạo ra nhiều cơ hội cho các nhà đầu tư và doanh nghiệp phát triển.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Ngành Dịch Vụ Trong Kinh Tế Lào

Ngành dịch vụ đóng góp một phần lớn vào GDP của Lào, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Điều này cho thấy sự cần thiết phải đầu tư và phát triển lĩnh vực này.

II. Cơ Hội Phát Triển Ngành Dịch Vụ Tại Thủ Đô Viêng Chăn

Viêng Chăn đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển ngành dịch vụ, nhờ vào sự gia tăng du lịch và đầu tư nước ngoài. Các chính sách hỗ trợ từ chính phủ cũng tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển này.

2.1. Tăng Trưởng Du Lịch Tại Viêng Chăn

Sự gia tăng lượng khách du lịch quốc tế đã tạo ra nhu cầu lớn về dịch vụ lưu trú và ăn uống. Điều này mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp trong ngành dịch vụ phát triển.

2.2. Đầu Tư Nước Ngoài Vào Ngành Dịch Vụ

Nhiều nhà đầu tư nước ngoài đang tìm kiếm cơ hội tại Lào, đặc biệt là trong lĩnh vực dịch vụ. Điều này không chỉ tạo ra việc làm mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ.

III. Thách Thức Đối Với Ngành Dịch Vụ Tại Viêng Chăn

Mặc dù có nhiều cơ hội, ngành dịch vụ tại Viêng Chăn cũng phải đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như chất lượng dịch vụ, cạnh tranh và hạ tầng cần được giải quyết để phát triển bền vững.

3.1. Chất Lượng Dịch Vụ Cần Cải Thiện

Chất lượng dịch vụ tại Viêng Chăn vẫn còn nhiều hạn chế. Cần có các chương trình đào tạo và nâng cao kỹ năng cho nhân viên trong ngành dịch vụ.

3.2. Cạnh Tranh Trong Ngành Dịch Vụ

Sự gia tăng cạnh tranh từ các doanh nghiệp trong và ngoài nước đòi hỏi các doanh nghiệp địa phương phải nâng cao chất lượng và đổi mới dịch vụ để thu hút khách hàng.

IV. Giải Pháp Phát Triển Ngành Dịch Vụ Tại Viêng Chăn

Để phát triển ngành dịch vụ một cách bền vững, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính phủ và doanh nghiệp. Các chính sách hỗ trợ, đầu tư vào hạ tầng và đào tạo nguồn nhân lực là rất cần thiết.

4.1. Đầu Tư Vào Hạ Tầng Dịch Vụ

Cần có sự đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng giao thông và cơ sở vật chất để hỗ trợ sự phát triển của ngành dịch vụ tại Viêng Chăn.

4.2. Đào Tạo Nguồn Nhân Lực Chất Lượng

Đào tạo và nâng cao kỹ năng cho nhân viên trong ngành dịch vụ là rất quan trọng để nâng cao chất lượng dịch vụ và đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Ngành Dịch Vụ

Nghiên cứu về ngành dịch vụ tại Viêng Chăn đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực, nhưng cũng cần có những điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn. Các mô hình dịch vụ mới cần được áp dụng để nâng cao hiệu quả.

5.1. Mô Hình Dịch Vụ Thành Công Tại Viêng Chăn

Một số mô hình dịch vụ thành công đã được áp dụng tại Viêng Chăn, như dịch vụ du lịch kết hợp với trải nghiệm văn hóa địa phương, tạo ra giá trị gia tăng cho khách hàng.

5.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Ngành Dịch Vụ

Các nghiên cứu cho thấy ngành dịch vụ có tiềm năng phát triển lớn, nhưng cần có sự hỗ trợ từ chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp để hiện thực hóa tiềm năng này.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Ngành Dịch Vụ Tại Viêng Chăn

Ngành dịch vụ tại Thủ đô Viêng Chăn có nhiều cơ hội phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, để đạt được điều này, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên liên quan và các chính sách hỗ trợ hiệu quả.

6.1. Triển Vọng Ngành Dịch Vụ Tại Viêng Chăn

Triển vọng ngành dịch vụ tại Viêng Chăn là rất khả quan, với sự gia tăng nhu cầu từ thị trường nội địa và quốc tế.

6.2. Định Hướng Phát Triển Ngành Dịch Vụ

Cần có các định hướng phát triển rõ ràng và chiến lược dài hạn để ngành dịch vụ tại Viêng Chăn phát triển bền vững và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực dịch vụ trên phạm vi toàn cầu hiện đóng góp trung bình khoảng 60% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), thậm chí đạt từ 71% đến 72% tại các nền kinh tế phát triển như Pháp và Hoa Kỳ. Tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, công cuộc đổi mới kinh tế từ năm 1986 đã mở ra giai đoạn chuyển đổi quan trọng từ nền kinh tế kế hoạch hóa, tự cung tự cấp sang nền kinh tế hàng hóa vận động theo cơ chế thị trường. Tuy nhiên, đến năm 2007, tỷ trọng ngành dịch vụ trong cơ cấu GDP toàn quốc mới chỉ đạt 27,6%, trong khi nông nghiệp vẫn chiếm tới 42,3%.

Thủ đô Viêng Chăn có diện tích 15.600 km2 với dân số vùng đô thị đặc biệt khoảng 730.000 người, giữ vị trí đầu tàu kinh tế, thương mại, tài chính và văn hóa của toàn quốc. Mặc dù vậy, quy mô ngành dịch vụ tại Thủ đô Viêng Chăn vẫn còn nhỏ bé, chưa phát triển tương xứng với tiềm năng sẵn có. Tỷ trọng dịch vụ trong GDP của thủ đô năm 2007 đạt 38,5%, thấp hơn khu vực công nghiệp (chiếm 45,2%) và có dấu hiệu sụt giảm nhẹ 0,6% so với năm 2006. Tốc độ tăng trưởng của ngành dịch vụ năm 2007 đạt 8,3%, vẫn thấp hơn tốc độ tăng trưởng GDP toàn thủ đô là 9,4%. Vấn đề nghiên cứu then chốt của luận văn là giải quyết sự thiếu gắn kết giữa các phân ngành dịch vụ, khắc phục tình trạng nhiều loại hình dịch vụ nằm ngoài tầm kiểm soát và khai thông thị trường tiêu thụ còn bỏ ngỏ.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa lý luận về kinh tế dịch vụ, phân tích thực trạng phát triển 5 phân nhóm ngành dịch vụ trọng điểm trên địa bàn Thủ đô Viêng Chăn trong giai đoạn 2004 - 2007, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế đô thị. Về mặt ý nghĩa thực tiễn, công trình nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để chính quyền thủ đô hoạch định chính sách, hướng tới mục tiêu nâng tỷ trọng dịch vụ trong GDP lên trên 45%, thúc đẩy tỷ lệ việc làm khu vực dịch vụ vượt mức 25% và gia tăng năng lực cạnh tranh quốc tế trong tiến trình hội nhập kinh tế khu vực.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết phân công lao động xã hội của kinh tế chính trị học cổ điển kết hợp cùng khung lý thuyết thương mại dịch vụ quốc tế theo Hiệp định chung về Thương mại Dịch vụ (GATS) của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Theo chuẩn mực GATS, thương mại dịch vụ được cấu thành bởi 4 phương thức cung ứng chủ yếu:

• Phương thức 1: Cung cấp dịch vụ qua biên giới (Cross-border supply) qua hệ thống viễn thông, mạng thông tin.
• Phương thức 2: Tiêu dùng ngoài lãnh thổ (Consumption abroad), trong đó người tiêu dùng di chuyển sang lãnh thổ nước khác để sử dụng dịch vụ du lịch, y tế, giáo dục.
• Phương thức 3: Hiện diện thương mại (Commercial presence), doanh nghiệp thiết lập chi nhánh, pháp nhân tại nước sở tại.
• Phương thức 4: Hiện diện của thể nhân (Presence of natural persons), chuyên gia, lao động trực tiếp cung ứng dịch vụ tại nước ngoài.

Các khái niệm trọng tâm được chuẩn hóa bao gồm: Dịch vụ vô hình, Thương mại dịch vụ (Trade in service), Dịch vụ thương mại (Commercial service), cùng các chỉ số định lượng hiệu quả kinh tế dịch vụ:

• Chỉ tiêu giá trị thực hiện dịch vụ: $$C_d = \sum_{i=1}^{n} Q_i \cdot G_i$$ Trong đó $Q_i$ là khối lượng dịch vụ loại $i$, $G_i$ là giá dịch vụ loại $i$.
• Chỉ tiêu mức độ đáp ứng nhu cầu dịch vụ: $$K_d = \frac{\sum_{i=1}^{m} Q_{i0} \cdot N_{i0}}{\sum_{i=1}^{m} Q_{in} \cdot N_{in}}$$ Trong đó $Q_{i0}, N_{i0}$ lần lượt là khối lượng và số khách hàng được phục vụ thực tế; $Q_{in}, N_{in}$ là nhu cầu khối lượng và số khách hàng có nhu cầu hàng năm.

Theo lý thuyết chuỗi giá trị hiện đại, hàm lượng dịch vụ kết tinh trong một sản phẩm tiêu dùng trị giá 100 USD chiếm tới 60 USD (trong đó 10 USD cho vận tải, 10 USD cho viễn thông, 10 USD cho quảng cáo và 30 USD cho các dịch vụ phụ trợ sản xuất), chứng minh dịch vụ là động lực trực tiếp tạo ra giá trị gia tăng cao.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ Niên giám thống kê nước CHDCND Lào năm 2008, số liệu chuyên ngành của Sở Thương mại Thủ đô Viêng Chăn, hệ thống báo cáo kinh tế của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và Ngân hàng Thế giới (WB).

Cỡ mẫu nghiên cứu bao trùm toàn bộ hệ thống số liệu kinh tế vĩ mô liên tục trong giai đoạn 2003 - 2007 của Thủ đô Viêng Chăn, phân bổ trên 5 nhóm ngành dịch vụ cốt lõi tại 9 quận huyện đô thị. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu có chủ đích kết hợp thống kê toàn diện các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp thương mại và các đơn vị hành chính sự nghiệp trên địa bàn nhằm đảm bảo độ tin cậy và tính đại diện tuyệt đối cho không gian kinh tế thủ đô.

Phương pháp phân tích kinh tế bao gồm: phương pháp duy vật biện chứng, thống kê mô tả, phân tích chuỗi thời gian, so sánh tỷ trọng liên chuỗi và lượng hóa chỉ số hiệu quả kinh tế. Lý do lựa chọn các phương pháp này là nhằm nhận diện bản chất quy luật chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế trong điều kiện một quốc gia đang phát triển tiến hành mở cửa và chuyển đổi cơ chế quản lý vĩ mô.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tốc độ tăng trưởng kinh tế và dịch vụ có sự chuyển biến nhưng cơ cấu kinh tế chuyển dịch còn chậm. Trong giai đoạn 2003 - 2007, GDP Thủ đô Viêng Chăn tăng trưởng từ 7,7% lên 9,4% (đạt đỉnh 9,6% năm 2006). Khu vực công nghiệp bứt phá mạnh mẽ từ 38,9% lên 45,2% trong cơ cấu GDP. Ngược lại, khu vực dịch vụ chỉ tăng nhẹ từ 38,3% (năm 2003) lên 38,5% (năm 2007), tốc độ tăng trưởng dịch vụ đạt 8,3% vào năm 2007, chưa đủ sức bứt phá để giữ vai trò chủ đạo.

Thứ hai, cơ cấu nội bộ ngành dịch vụ bộc lộ sự mất cân đối sâu sắc. Theo niên giám thống kê, nhóm dịch vụ thương mại chiếm tỷ trọng áp đảo với 40,7% tổng giá trị ngành dịch vụ năm 2007 (tăng từ mức 37,6% năm 2004). Dịch vụ vận tải và thông tin liên lạc đứng thứ hai với 25,1%. Dịch vụ hành chính công chiếm 14,1%. Các dịch vụ khác chiếm 18,0%. Đáng chú ý, ngành dịch vụ tài chính - ngân hàng dù có vị trí huyết mạch nhưng chỉ chiếm tỷ trọng khiêm tốn 2,11% vào năm 2007.

Thứ ba, ngành tài chính - ngân hàng tăng nhanh về quy mô tuyệt đối nhưng chậm về chiều sâu công nghệ. Giá trị dịch vụ tài chính tăng từ 2,4 triệu USD (tương đương 25.343,4 triệu Kíp năm 2004) lên 4,35 triệu USD năm 2007, đạt tốc độ tăng trưởng 42,23%. Tuy nhiên, trên 80% nghiệp vụ ngân hàng mới chỉ dừng ở mức tin học hóa cơ bản và hơn 80% nguồn vốn huy động phụ thuộc vào tiền gửi tiết kiệm truyền thống, thiếu hụt các sản phẩm phái sinh và dịch vụ phi tín dụng hiện đại.

Thứ tư, thương mại hàng hóa và thị trường việc làm dịch vụ mở rộng nhưng thâm hụt thương mại và đầu tư còn lớn. Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu địa phương đạt 33,3% năm 2007 (so với 19,7% năm 2004), song nhập khẩu tăng nhanh hơn ở mức 35,63%, khiến cán cân thương mại tiếp tục chịu áp lực thâm hụt. Tỷ trọng lao động làm việc trong ngành dịch vụ tăng từ 11,8% năm 2005 lên 15,6% năm 2007, trong khi lao động nông nghiệp giảm mạnh từ 60,7% xuống 46,2%. Về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), khu vực dịch vụ chỉ thu hút được 22,3% tổng số dự án và 28,7% tổng vốn đăng ký, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 60% của thế giới.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên cho thấy ngành dịch vụ Viêng Chăn phát triển chưa tương xứng do ba nguyên nhân chính: hạ tầng kỹ thuật đô thị còn thiếu đồng bộ; quy mô các doanh nghiệp tư nhân chủ yếu là nhỏ lẻ, năng lực tài chính hạn chế; và trình độ ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành ngân hàng theo ước tính của các chuyên gia còn đi sau các nước phát triển trong khu vực từ 30 đến 40 năm.

Khi đối chiếu với kinh nghiệm quốc tế:

• Trung Quốc áp dụng chiến lược phát triển dịch vụ hạ tầng (giao thông, tài chính, viễn thông) làm bệ phóng trực tiếp cho các vùng kinh tế ven biển và sản xuất công nghiệp.
• Thái Lan biến thủ đô Bangkok thành trung tâm du lịch hàng đầu, sử dụng du lịch như "đầu tàu" kéo theo hệ sinh thái dịch vụ thương mại, nhà hàng, khách sạn và tài chính phát triển mạnh mẽ.
• Việt Nam chú trọng mở rộng mạng lưới phân phối văn minh tại Hà Nội kết hợp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển đa dạng các thành phần kinh tế.

Dữ liệu của luận văn có thể được mô hình hóa trực quan thông qua biểu đồ đường xu hướng so sánh tốc độ tăng trưởng GDP và ngành dịch vụ từ năm 2003 đến 2007, kết hợp bảng ma trận chuyển dịch cơ cấu lao động giữa 3 khu vực kinh tế. Qua đó, các nhà quản lý thấy rõ điểm nghẽn nằm ở việc thiếu vắng các ngành dịch vụ giá trị gia tăng cao như tài chính số, logistics hiện đại và dịch vụ hỗ trợ kinh doanh chuyên nghiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tái cơ cấu và hiện đại hóa mạng lưới thương mại - dịch vụ du lịch. Chính quyền Thủ đô Viêng Chăn cùng Sở Thương mại cần chủ động quy hoạch hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại văn minh, đồng thời nâng cấp các di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh. Mục tiêu hành động: nâng tốc độ tăng trưởng xuất khẩu dịch vụ lên trên 35%/năm và đưa tỷ trọng khu vực dịch vụ đạt mốc 45% GDP thủ đô vào trước năm 2012.

Thứ hai, đổi mới toàn diện hệ thống công nghệ ngành tài chính - ngân hàng. Ngân hàng Trung ương Lào cùng các ngân hàng thương mại trên địa bàn cần nhanh chóng chuẩn hóa phần mềm nghiệp vụ, triển khai hệ thống thanh toán liên ngân hàng tự động, mở rộng mạng lưới thanh toán thẻ và phát triển dịch vụ bảo hiểm, cho thuê tài chính. Mục tiêu: đưa tỷ trọng đóng góp của dịch vụ tài chính trong toàn ngành dịch vụ từ 2,11% lên 5,0% trong giai đoạn 2008 - 2015.

Thứ ba, ban hành chính sách ưu đãi đột phá nhằm thu hút vốn FDI vào logistics và viễn thông. Ban Quản lý Xúc tiến Đầu tư Thủ đô cần rà soát quy trình cấp phép, cung cấp mặt bằng sạch và ưu đãi thuế cho các tập đoàn quốc tế đầu tư vào hạ tầng kho bãi, vận tải đa phương thức và hạ tầng mạng internet băng thông rộng. Mục tiêu: gia tăng tỷ trọng vốn FDI vào ngành dịch vụ từ 28,7% lên trên 40% tổng vốn FDI toàn đô thị trước năm 2015.

Thứ tư, chuẩn hóa và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực dịch vụ. Sở Lao động và Phúc lợi Xã hội phối hợp với các trường đại học tại thủ đô tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ năng bán hàng quốc tế, ngoại ngữ, thẩm định tài chính và quản trị nhà hàng - khách sạn. Mục tiêu: tăng năng suất lao động ngành dịch vụ từ 10% đến 12%/năm, nâng tỷ lệ lao động dịch vụ lên trên 25% tổng lực lượng lao động trước năm 2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Cơ quan quản lý nhà nước và các nhà hoạch định chính sách kinh tế tại Lào. Luận văn cung cấp luận cứ thực tiễn và khung hệ thống chỉ tiêu (Cd, Kd) phục vụ việc xây dựng quy hoạch kinh tế - xã hội, định hướng phát triển ngành thương mại, du lịch và tài chính cho Thủ đô Viêng Chăn cũng như các đô thị lớn tại Lào.

Nhóm 2: Các nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên cao học chuyên ngành Kinh tế học, Thương mại quốc tế và Quản lý kinh tế. Đây là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp lượng hóa sự chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế trong bối cảnh quốc gia đang chuyển đổi sang kinh tế thị trường.

Nhóm 3: Lãnh đạo các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại và doanh nghiệp dịch vụ. Nghiên cứu mang lại bức tranh toàn cảnh về nhu cầu thị trường, thị phần và điểm nghẽn công nghệ, giúp doanh nghiệp xây dựng chiến lược phát triển sản phẩm mới và mở rộng mạng lưới kinh doanh.

Nhóm 4: Các tổ chức phát triển quốc tế (ADB, WB, UNDP) và các nhà đầu tư nước ngoài (FDI). Luận văn hỗ trợ đánh giá môi trường kinh doanh, cơ cấu chi phí dịch vụ phụ trợ và tiềm năng mở rộng chuỗi cung ứng tại thị trường Viêng Chăn.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ trọng đóng góp của ngành dịch vụ vào GDP Thủ đô Viêng Chăn trong giai đoạn nghiên cứu diễn biến như thế nào? Trong giai đoạn 2003 - 2007, tỷ trọng ngành dịch vụ tại thủ đô duy trì ở mức khá nhưng chuyển biến chậm, dao động từ 38,3% (năm 2003) lên 39,1% (năm 2006) và đạt 38,5% (năm 2007), đứng sau khu vực công nghiệp (45,2%).

Phân ngành dịch vụ nào chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu ngành dịch vụ tại Viêng Chăn? Dịch vụ thương mại chiếm vị trí áp đảo với 40,7% tổng giá trị dịch vụ vào năm 2007, tiếp theo là dịch vụ vận tải và thông tin liên lạc với 25,1%, trong khi dịch vụ tài chính - ngân hàng chỉ chiếm 2,11%.

Thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành ngân hàng tại Viêng Chăn được đánh giá ra sao? Trên 80% nghiệp vụ ngân hàng đã được tin học hóa, tuy nhiên công nghệ thanh toán còn thiếu đồng bộ giữa các ngân hàng thương mại và được các chuyên gia ước tính đi sau trình độ của hệ thống ngân hàng quốc tế khoảng 30 đến 40 năm.

Tình hình thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào ngành dịch vụ thủ đô đạt kết quả như thế nào? Thu hút FDI vào khu vực dịch vụ còn ở mức thấp so với bình quân thế giới (60%), chỉ chiếm khoảng 22,3% số lượng dự án và 28,7% tổng vốn FDI đăng ký tại Viêng Chăn trong giai đoạn 2004 - 2007.

Luận văn đã rút ra những bài học kinh nghiệm quốc tế nào có thể ứng dụng cho Viêng Chăn? Nghiên cứu đúc kết 3 bài học quan trọng: phát triển dịch vụ hạ tầng hỗ trợ công nghiệp theo mô hình Trung Quốc; phát triển du lịch làm ngành mũi nhọn dẫn dắt theo kinh nghiệm Bangkok (Thái Lan); và đa dạng hóa mạng lưới bán lẻ, đào tạo nhân lực theo kinh nghiệm Hà Nội (Việt Nam).

Kết luận

• Ngành dịch vụ Thủ đô Viêng Chăn đã có bước tăng trưởng liên tục đạt 8,3% vào năm 2007, đóng góp 38,5% GDP và tạo việc làm cho 15,6% lực lượng lao động địa phương.
• Cơ cấu nội ngành bộc lộ sự mất cân đối khi dịch vụ thương mại chiếm tới 40,7%, trong khi ngành tài chính - ngân hàng then chốt chỉ chiếm 2,11% và công nghệ còn lạc hậu.
• Luận văn đã xây dựng hệ thống chỉ tiêu lượng hóa toàn diện (Cd, Kd) và hệ thống hóa lý luận thương mại dịch vụ theo chuẩn GATS phù hợp với điều kiện thực tế của Lào.
• Lộ trình phát triển giai đoạn 2008 - 2015 cần tập trung đột phá vào hiện đại hóa công nghệ ngân hàng số, hoàn thiện hạ tầng logistics và đào tạo nhân lực chất lượng cao.
• Các nhà quản lý đô thị và cộng đồng doanh nghiệp cần nhanh chóng phối hợp thực thi các giải pháp đồng bộ để đưa dịch vụ trở thành động lực dẫn dắt kinh tế Thủ đô Viêng Chăn phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NGÀNH DỊCH VỤ TRÊN ĐỊA BÀN THỦ ĐÔ VIÊNG CHĂN NƯỚC CHDCND LÀO 1. Ngành dịch vụ và sự cần thiết phát triển ngành dịch vụ trên địa bàn Thủ đô Viêng chăn nước CHDCND Lào 1. Khái niệm, phân loại và vai trò của ngành dịch vụ 1. Khái niệm ngành dịch vụ Tuy nhận thức chung về dịch vụ tương đối đồng nhất nhưng khái niệm về dịch vụ là một vấn đề chưa hoàn toàn sáng tỏ.

Mỗi một khái niệm xuất phát từ sự nhìn nhận về dịch vụ trên một khía cạnh khác nhau nên luôn có sự khác nhau nhất định. Theo quan điểm truyền thống thì dịch vụ là “những sản phẩm vô hình được sản xuất để đáp ứng một nhu cầu nào đó của người tiêu dùng vì mục đích sinh lời. Trước đây theo quan điểm của các nhà kinh tế thì của cải vật chất được hình thành trong xã hội là do các ngành sản xuất đem lại, như các ngành nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng… Trong khi đó, các ngành dịch vụ được coi là không tạo ra giá trị mới và do vậy sản phẩm của ngành này được coi là vô hình. Tuy nhiên, định nghĩa này cũng dựa trên tính chất cơ bản của dịch vụ và làm rõ được 2 vấn đề: Thứ nhất, dịch vụ là một sản phẩm, là kết quả của quá trình lao động và sản xuất nhằm thỏa mãn một nhu cầu nào đó của con người.

Thứ hai, khác với hàng hóa, thuộc tính của dịch vụ là vô hình. Dịch vụ không trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất dưới dạng những sản phẩm hữu hình nhưng chúng lại tạo ra giá trị thặng dư do có sự khai thác sức lao động, tri thức, chất xám của con người. Dịch vụ kết tinh các hoạt động đa dạng trên các lĩnh vực như tài chính, vận tải, bảo hiểm, kiểm toán, kế toán, 5 tư vấn luật… Khác với hàng hóa là cái hữu hình, dịch vụ là vô hình và phi vật chất. Chính điểm khác nhau cơ bản này giữa sản phẩm hàng hóa hữu hình với sản phẩm dịch vụ vô hình đã ảnh hưởng mạnh mẽ tới cách thức tiến hành các hoạt động thương mại hàng hóa và hoạt động thương mại dịch vụ ở phạm vi từng quốc gia cũng như phạm vi quốc tế.

Vì dịch vụ là vô hình nên các quốc gia đã tốn không ít thời gian và công sức để xây dựng được các quy chuẩn pháp lý điều chỉnh các hoạt động cung ứng dịch vụ nói chung và các hoạt động thương mại dịch vụ nói riêng. Hiện nay, có một định nghĩa khác mang tính tổng quát hơn được thừa nhận nhiều hơn, đó là: Dịch vụ là hoạt động làm thay đổi điều kiện và chất lượng của một chủ thể do tác động của chủ thể khác nhằm thỏa mãn nhu cầu của chủ thể đó. Theo đó, dịch vụ không sinh ra nếu không có sự tách rời giữa chủ thể tiêu dùng và chủ thể cung cấp. Ví dụ: Một doanh nghiệp tự mình thực hiện khép kín các công đoạn sản xuất cho ra một sản phẩm.

Trường hợp này không phát sinh dịch vụ. Ngược lại, doanh nghiệp đó thuê lại một doanh nghiệp khác thực hiện một công đoạn trong chu trình đó như phân phối, thiết kế, kiểm toán… Khi đó dịch vụ đã xuất hiện. Xã hội ngày càng phát triển, tính chuyên môn hóa càng cao thì sự tách rời giữa công đoạn trong một chu trình sản xuất đã tạo nên các ngành dịch vụ mới. Đôi khi ta rất khó khăn khi phân biệt một sản phẩm hàng hóa hay dịch vụ do sự đan xen giữa chúng.

Nhìn chung, trên góc độ quản lý, các nước chấp nhận liệt kê một danh mục các sản phẩm dịch vụ hơn là chỉ đơn thuần xuất phát từ khái niệm, ví dụ như Hệ thống phân loại hàng hóa chủ yếu (CPC) của Liên Hiệp Quốc. Dịch vụ có các đặc điểm chủ yếu sau đây: Thứ nhất, dịch vụ là vô hình nên khó xác định: Quá trình sản xuất tạo ra sản phẩm hữu hình có tính chất cơ, lý, hóa… Nhất định, có tiêu 6 chuẩn kỹ thuật cụ thể và do đó có thể sản xuất theo tiêu chuẩn hóa. Khác với hàng hóa, sản phẩm dịch vụ không tồn tại dưới dạng vật chất bằng những vật phẩm cụ thể, không cầm nắm được và do đó khó có thể xác định chất lượng dịch vụ trực tiếp bằng những chỉ tiêu kỹ thuật được lượng hóa. Chính vì vậy các công tác lượng hóa, thống kê, đánh giá chất lượng và quy mô cung cấp dịch vụ của một công ty, nếu xét ở tầm vĩ mô trở nên khó khăn hơn so với hàng hóa hữu hình rất nhiều.

Thứ hai, quá trình sản xuất (cung ứng) dịch vụ và tiêu dùng dịch vụ diễn ra đồng thời. Trong nền kinh tế hàng hóa, sản xuất hàng hóa tách khỏi lưu thông và tiêu dùng. Do đó, hàng hóa có thể được lưu kho để dự trữ, có thể vận chuyển đi nơi khác theo cung cầu của thị trường. Khác với hàng hóa, quá trình cung ứng dịch vụ gắn liền với tiêu dùng dịch vụ.

Thông thường, việc cung ứng dịch vụ đòi hỏi sự tiếp xúc trực tiếp giữa người cung ứng và người tiêu dùng dịch vụ. Thứ ba, dịch vụ không lưu trữ được. Do sản xuất và tiêu dùng dịch vụ diễn ra đồng thời nên không thể sản xuất được dịch vụ hàng loạt và lưu giữ trong kho sau đó mới tiêu dùng. Với cách hiểu đó, dịch vụ là sản phẩm không lưu trữ được và trong cung ứng dịch vụ không có khái niệm tồn kho hoặc dự trữ sản phẩm dịch vụ.

Thứ tư, dịch vụ có tính không bị hư hỏng. Do sản phẩm dịch vụ sản xuất ra được tiêu dùng ngay do vậy dịch vụ không thể hư hỏng được. Đây là những đặc điểm cơ bản để phân biệt sản phẩm dịch vụ vô hình với sản phẩm hàng hóa hữu hình. Tuy nhiên, cần phải thấy rằng sẽ không tồn tại một sự phân biệt tuyệt đối.

Chẳng hạn, một số loại hình dịch vụ khi kết thúc quá trình cung ứng sẽ tạo ra sản phẩm có hình thái vật chất như bản photocopy. Hệ thống dịch vụ trả lời điện thoại tự động không đòi hỏi sự tiếp xúc trực tiếp giữa người cung ứng dịch vụ và người 7 tiêu dùng dịch vụ, về một mặt nào đó có thể coi là sản phẩm “lưu trữ được”. Hầu như trong mọi hoạt động cung ứng dịch vụ đều có sự xuất hiện của các sản phẩm hữu hình như là các yếu tố phụ trợ. Cũng như vậy, khi tiến hành mua bán trao đổi bất kỳ hàng hóa hữu hình nào cũng đều cần đến các dịch vụ hỗ trợ.

Người ta thấy rằng sự liên kết và phụ thuộc lẫn nhau giữa các ngành kinh tế trở nên thực sự khó khăn. Điều này cũng giải thích rằng sự phân biệt giữa dịch vụ và hàng hóa chỉ mang tính chất tương đối. Dịch vụ và hàng hóa có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Quá trình hình thành và phát triển của phân công lao động diễn ra ngày càng sâu rộng thì các ngành dịch vụ cũng sẽ được hình thành và phát triển nhiều hơn, đa dạng hơn.

Nếu như trước đây, nói đến một nền kinh tế người ta chỉ nói đến hai lĩnh vực then chốt là công nghiệp và nông nghiệp thì ngày nay lĩnh vực được quan tâm đến nhiều cũng như chiếm tỷ trọng lớn nhất trong GDP lại là lĩnh vực dịch vụ. Phân loại ngành dịch vụ Vấn đề phân loại dịch vụ hiện nay trên thế giới có rất nhiều cách phân chia ngành dịch vụ khác nhau tùy thuộc vào mục đích khác nhau. Các tiêu thức để phân chia ngành dịch vụ:  Dịch vụ mang tính thương mại và dịch vụ không mang tính thương mại: Dịch vụ mang tính thương mại là những dịch vụ được thực hiện, được cung ứng nhằm mục đích thu lợi nhuận và vì mục tiêu là kinh doanh. Ví dụ dịch vụ quảng cáo để bán hàng, dịch vụ môi giới… Dịch vụ không mang tính chất thương mại (dịch vụ phi thương mại) là những dịch vụ được cung ứng không nhằm mục đích kinh doanh, không vì mục đích thu lợi nhuận.

Những dịch vụ này bao gồm các dịch vụ công cộng, thường do các Đoàn thể, các tổ chức xã hội phi lợi nhuận cung ứng hoặc do các cơ quan Nhà nước cung ứng khi cơ quan này thực hiện chức 8 năng nhiệm vụ của mình. Cách phân loại này giúp chúng ta xác định mục tiêu, đối tượng và phạm vi của ngành dịch vụ. Không phải tất cả các loại dịch vụ đều có thể được trao đổi hay mua bán. Rất nhiều dịch vụ không thể thương mại hóa được, ví dụ như dịch vụ công cộng.

Chỉ khi nào dịch vụ trở thành một “hàng hóa” thực sự (hàng hóa vô hình), được mua bán, trao đổi (cung cấp) trên thị trường theo đúng quy luật cung cầu và các quy luật của thị trường như các hàng hóa hữu hình khác thì lúc đó dịch vụ mới trở thành đối tượng của thương mại dịch vụ.  Dịch vụ về hàng hóa và dịch vụ về tiêu dùng Dựa vào mục tiêu của dịch vụ người ta chia dịch vụ thành 4 nhóm sau: Dịch vụ phân phối: Vận chuyển, lưu kho, bán buôn, bán lẻ, quảng cáo môi giới… Dịch vụ sản xuất: Ngân hàng, tài chính, bảo hiểm, các dịch vụ về kỹ sư kiến trúc công trình, dịch vụ kế toán kiểm toán, dịch vụ pháp lý… Dịch vụ xã hội: Dịch vụ sức khỏe, y tế, giáo dục, bưu chính viễn thông, các dịch vụ nghe nhìn và các dịch vụ xã hội khác. Dịch vụ cá nhân: dịch vụ sửa chữa, dịch vụ khách sạn nhà hàng, các dịch vụ giải trí, dịch vụ du lịch văn hóa. Bằng cách phân loại trên, chúng ta phân biệt được dịch vụ về hàng hóa mang tính chất thương mại với các dịch vụ về tiêu dùng mang tính chất thương mại và mang tính chất không thương mại (dịch vụ cá nhân và xã hội).