CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN BỒI DƯỠNG PHẨM CHẤT, PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM GẮN VỚI SẢN XUẤT, KINH DOANH TẠI ĐỊA PHƯƠNG (BÀI MINH HỌA: CÔNG NGHIỆP SILICAT – HÓA HỌC 11) Nhóm tác giả: 1. Ông: NGÔ ĐỨC THẮNG 2. Ông: ĐẶNG VĂN PHƯƠNG 3. Bà: NGUYỄN THỊ LAN HƯƠNG 4.
Bà: ĐINH THỊ THUẬN Đơn vị: Trường THPT Nho Quan C Địa chỉ: Xã Gia Lâm, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình. Nho Quan, tháng 5 năm 2019 1 skkn CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Kính gửi: Hội đồng thẩm định sáng kiến cấp tỉnh. Nhóm chúng tôi gồm: Tỷ lệ (%) đóng Ngày tháng Nơi công Trình độ TT Họ và tên Chức vụ góp vào việc tạo năm sinh tác chuyên môn ra sáng kiến THPT Nho Tổ trưởng 1 Nguyễn Thị Lan Hương 22/02/1984 Cử nhân 30% Quan C chuyên môn THPT Nho 2 Đinh Thị Thuận 21/7/1988 Giáo viên Thạc sĩ 30% Quan C THPT Nho 3 Ngô Đức Thắng 27/10/1978 PHT Cử nhân 20% Quan C 10/10/1980 THPT Nho 4 Đặng Văn Phương PHT Thạc sĩ 20% Quan C 1. Tên sáng kiến, lĩnh vực áp dụng Là nhóm tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: BỒI DƯỠNG PHẨM , PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM GẮN VỚI SẢN XUẤT, KINH DOANH TẠI ĐỊA PHƯƠNG( BÀI MINH HỌA: CÔNG NGHIỆP SILICAT - HÓA HỌC 11) Lĩnh vực áp dụng: Đổi mới dạy học Hóa học THPT.
Nội dung sáng kiến a. Giải pháp cũ thường làm Theo phương pháp dạy học truyền thống Bài công nghiệp Silicat có trong kế hoạch giảng dạy chính khóa với thời lượng 1 tiết học theo Phân phối chương trình 2 skkn Mục tiêu bài học: Kiến thức: Biết được: Công nghiệp silicat: Thành phần hoá học, tính chất, quy trình sản xuất và biện pháp kĩ thuật trong sản xuất gốm, thuỷ tinh, xi măng. Kĩ năng: - Bảo quản, sử dụng được hợp lí, an toàn, hiệu quả vật liệu thuỷ tinh, đồ gốm, xi măng. - Tính % khối lượng SiO2 trong hỗn hợp.
Thái độ: Biết làm việc hợp tác với những học sinh khác để xây dụng kiến thức mới về hợp chất của Silic. Phương pháp dạy học: Nêu vấn đề và giải quyết vấn đề, thuyết trình, đàm thoại. Tiến trình dạy học: được thực hiện theo các bước - Bước 1: Ổn định lớp học, kiểm tra sĩ số lớp học - Bước 2: Kiểm tra bài cũ - Bước 3: Bài mới - Bước 4: Củng cố kiến thức vừa học cho học sinh - Bước 5: Dặn dò, giao bài tập về nhà * Ưu điểm, nhược điểm của giải pháp cũ Ưu điểm: - Bài học thực hiện trong thời gian ngắn (1 tiết) ở trên lớp - Nội dung bài dạy có tính hệ thống, tính logic cao - Học sinh được tìm hiểu và được học các đơn vị kiến thức rõ ràng, mạch lạc, ghi chép bài đầy đủ. Nhược điểm - Bài học có nội dung liên quan đến thực tiễn.
Đồ dùng hàng ngày trong gia đình của các em học sinh như: chai, lọ, cốc thủy tinh, hũ sành, bát , chén sứ, xi măng dùng xây nhà. là sản phẩm của ngành công nghiệp Silicat, đó là các ngành công nghiệp sản xuất Thủy tinh, Gốm – Sứ, Xi măng, mà ở địa phương nơi các em sinh sống đều có các nhà máy, làng nghề sản xuất, tuy nhiên học sinh mới chỉ biết qua sách vở không được tìm hiểu thực tiễn, không được tiếp xúc với nguyên liệu, quy trình sản xuất và tìm hiểu về các sản phẩm của quá trình sản xuất, do đó chưa biết vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn 3 skkn - Áp dụng các phương pháp dạy học truyền thống chưa phát triển năng lực, phẩm chất cho người học như mục tiêu giáo dục đề ra, học sinh thụ động tiếp thu kiến thức, giờ dạy dễ đơn điệu, buồn tẻ, kiến thức thiên về lí luận, ít chú ý đến kĩ năng thực hành của người học, do đó kĩ năng vận dụng kiến thức vào đời sống thực tế bị hạn chế b. Giải pháp mới Bản chất của giải pháp mới. Về mục tiêu Mục tiêu hướng tới giáo dục học sinh nhằm tạo ra những con người phát triển hài hoà về thể chất và tinh thần, có những phẩm chất cao đẹp, có các năng lực chung và phát huy tiềm năng của bản thân, làm cơ sở cho việc lựa chọn nghề nghiệp và học tập suốt đời theo đúng mục tiêu của chương trình giáo dục phổ thông tổng thể mà Bộ GD và ĐT đã công bố.Trong đó chương trình giáo dục phổ thông mới sẽ hình thành và phát triển cho học sinh 5 phẩm chất chủ yếu là yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm.
10 năng lực cơ bản, gồm: năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực ngôn ngữ, năng lực tính toán, năng lực tìm hiểu tự nhiên và xã hội, năng lực công nghệ, năng lực tin học, năng lực thẩm mỹ, năng lực thể chất. Bên cạnh việc hình thành, phát triển các năng lực cốt lõi, chương trình GDPT còn góp phần phát hiện, bồi dưỡng năng lực đặc biệt (năng khiếu) của học sinh. Căn cứ vào các mục tiêu trên sáng kiến nhằm khắc phục hạn chế của giải pháp cũ, đổi mới dạy học theo hướng phát triển năng lực, phẩm chất người học Cụ thể là: - phát triển bốn năng lực cơ bản, gồm: Năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực thẩm mỹ, năng lực định hướng nghề nghiệp - Phát triển ba phẩm chất chủ yếu, gồm: yêu nước, nhân ái, trách nhiệm Về việc tổ chức hoạt động trải nghiệm tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh Thể hiện qua các bước sau: Bước 1: Lựa chọn chủ đề Lựa chọn chủ đề Công nghiệp Silicat là chủ để gần gũi với đời sống. Nội dung phù hợp với việc học tập trải nghiệm của học sinh.
Các nội dung kiến thức học tập gắn liền với các tình huống từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh ở địa phương, những vấn đề cần giải quyết ở địa phương. Học sinh hào hứng tham gia tích cực thực hiện nhiệm vụ được giao 4 skkn Bước 2: Lập kế hoạch. Là việc tìm các nguồn lực và thời gian, không gian cần cho việc hoàn thành các mục tiêu. Xác định chi phí về tất cả các mặt.
Hơn nữa phải tìm ra phương án chi phí ít nhất cho việc thực hiện các mỗi mục tiêu đó. Kế hoạch chung thể hiện những hoạt động chính trong chủ đề dạy học ai là người phụ trách phối hợp làm việc. Kế hoạch chi tiết: Được thể hiện trong giáo án trong đó giáo viên dự kiến thiết kế chi tiết các hoạt động. Dự kiến các phương án, kịch bản của buổi học tập hoạt động trải nghiệm sáng tạo.Trong bước này cần xác định rõ có bao nhiêu việc cần phải thực hiện? Tiến trình và thời gian thực hiện như thế nào? Ai là người làm? Yêu cầu công việc cần đạt được là gì? Hoạt động này phát huy được tinh thần hợp tác nhóm của các thầy cô giáo trong nhóm Hóa và các em học sinh tham gia, cùng trao đổi để tìm ra giải pháp hiệu quả và ít tốn kém nhất Bước 3: Tìm hiểu thực trạng.
Trong bước này giáo viên đề ra các tiêu chí cho học sinh điều tra thực trạng của chủ đề đã lựa chọn: Tìm hiểu về nguồn tài nguyên thiên nhiên ở địa phương phục vụ cho sản xuất, các ngành sản xuất, kinh doanh là thế mạnh của địa phương,nguyên liệu, quy trình sản xuất và các sản phẩm của quá trình sản xuất Bước 4: Tìm kiếm thông tin liên quan. Đối với giáo viên: Tìm kiếm thông tin về chủ đề lựa chọn tại nơi có thể tổ chức cho học sinh học tập trải nghiệm. Liên hệ nhờ tư vấn giúp đỡ chia sẻ của chuyên gia, nhà khoa học…. Đối với học sinh: Giáo viên phân công nhiệm vụ cho các nhóm tìm kiếm thông tin có thể bằng các phương pháp như tìm kiếm tài liệu, sách báo, thư viện điện tử, phỏng vấn… Bước 5: Tổ chức hoạt động trải nghiệm.
- Về thành phần tham gia: Lớp 11A, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn hóa học, Ban giám hiệu, phụ huynh học sinh, chính quyền địa phương, doanh nghiệp. - Về quy mô: Tổ chức theo lớp nhằm giảm chi phí và thời gian thức hiện - Về địa điểm: Tổ chức cho học sinh trải nghiệm ở các Nhà máy, cơ sở sản xuất tại các xã trên địa bàn Huyện Nho Quan, gần trường: Xã Gia Thủy, Gia Sơn, và Nhà máy Xi măng thuộc Huyện Gia Viễn 5 skkn - Về hình thức tổ chức: Dạy học tại điểm trải nghiệm, tham gia các hoạt động thực tế, tham quan… - Về hình thức báo cáo: Xây dựng video, sân khấu hóa, hội thi, bài báo cáo… Bước 6: Tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm. - Về phía giáo viên: Xây dựng các loại phiếu đánh giá để đánh giá hoạt động dạy học trải nghiệm từ đó đánh giá khách quan hiệu quả của tổ chức hoạt động học, điều chỉnh cho phù hợp với mục tiêu giáo dục. + Phiếu đánh giá năng lực khoa học Hóa học: Phiếu này giáo viên thiết kế theo nội dung kiến thức khoa học trong chủ đề để kiểm tra học sinh.
+ Phiếu đánh giá năng lực hợp tác nhóm: Phiếu này giáo viên xây dựng dựa trên các tiêu chí hoạt động nhóm. + Phiếu đánh giá sự phát triển bản thân: Phiếu này giúp học sinh tự đánh giá được những sự thay đổi của bản thân sau hoạt động học. Tổng kết các loại phiếu đánh giá, từ đó đánh giá khách quan hiệu quả của hoạt động học, điều chỉnh phù hợp với mục tiêu giáo dục. - Về phía học sinh: Hoàn thành các loại phiếu đánh giá.
(Minh chứng tại các bước tổ chức hoạt động trải nghiệm bài Công Nghiệp silicat- Hóa học 11- PHỤ LỤC 1) Về hình thức báo cáo kết quả trải nghiệm Lựa chọn hình thức báo cáo: Sân khấu hóa qua chuyên đề ngoại khóa với chủ đề: “ Dạy học gắn với sản xuất kinh doanh trong phần công nghiệp Silicat môn hóa học lớp 11”. Cụ thể là - Mục tiêu của chuyên đề: nhằm phát triển năng lực, phẩm chất người học, trong đó chú trọng các năng lực: Năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực thẩm mỹ, năng lực định hướng nghề nghiệp, đồng thời phát huy tối đa năng khiếu cá nhân: hát, nhảy, múa, hội họa, biên kịch, biên tập.