CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG CỤ MARKETING THƯƠNG MẠI DI ĐỘNG 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm Marketing và Marketing điện tử Theo Philip Kotler, “Marketing là những hoạt động của con người hướng vào việc đáp ứng những nhu cầu và ước muốn của người tiêu dùng thông qua quá trình trao đổi. Cũng theo Philip Kotler, “Marketing điện tử là quá trình lập kế hoạch về sản phẩm, giá, phân phối và xúc tiến đối với sản phẩm, dịch vụ và ý tưởng để đáp ứng nhu cầu của tổ chức và cá nhân dựa trên các phương tiện điện tử và internet”.
Tóm lại, Marketing điện tử bao gồm tất cả các hoạt động để thỏa mãn nhu cầu và mong muốn của khách hàng thông qua internet và các phương tiện điện tử. Khái niệm Thương mại di động Theo cuốn sách giáo trình Thương mại di động, xuất bản năm 2014 chủ biên PGS. Nguyễn Văn Minh, NXB Thống kê có đưa ra rất nhiều các tiếp cận về khái niệm này, dưới đây là một số tiếp cận được nêu ra trong cuốn sách. Tiếp cận theo quan điểm của mobileinfo.com: Thương mại di động là một sự phát triển sau của Thương mại điện tử (TMĐT) Theo cách tiếp cận này, TMDĐ được hiểu là sự mở rộng tự nhiên của TMĐT trong sự tích hợp nhất thể hóa của các thiết bị điện tử cùng với sự mở rộng tất yếu của băng thông rộng diễn ra một cách mạnh mẽ.
Tiếp cận TMDĐ là loại hình thương mại mới Theo cách tiếp cận này, TMDĐ được hiểu là loại hình thương mại được thực hiện trên mạng viễn thông di động thông qua các thiết bị hiện đại của hệ thống thông tin như: Điện thoại di động và các thiết bị số cá nhân khác (PDA). Tiếp cận TMDĐ theo quan điểm của Durlacher Theo cách tiếp cận này, TMDĐ được hiểu là bất cứ giao dịch nào với giá trị tiền tệ được thực hiện thông qua mạng viễn thông di động. Tiếp cận TMDĐ theo quan điểm của computerworld.com Luan van 6 Theo các tiếp cận này, TMDĐ được hiểu là việc sử dụng các trạm truyền phát dựa trên các thiết bị không dây như điện thoại di động và thiết bị số cá nhân được phân công để thực hiện các giao dịch B2B hoặc B2C trực tuyến, dựa trên hệ thống web thương mại điện tử. Khái niệm chung: “TMDĐ là việc thực hiện bất kỳ một hoạt động kinh doanh nào bằng các thiết bị di động như: Điện thoại di động và các thiết bị số cá nhân thông qua một mạng truyền thông không dây”.
Tác giả cho rằng khái niệm TMDĐ được nói ở trên là khá đầy đủ và chính xác, có tham khảo với rất nhiều ý tiếp cận của các doanh nghiệp trên toàn thế giới. Do đó, trong bài nghiên cứu này, tác giả xin sử dụng khái niệm trên để dựa vào đó, đưa ra những phân tích và đánh giá về việc ứng dụng các công cụ marketing di động vào các doanh nghiệp Việt Nam trong những phần tiếp theo. Khái niệm marketing TMDĐ Theo cuốn sách giáo trình Thương mại di động, xuất bản năm 2014 chủ biên PGS. Nguyễn Văn Minh, NXB Thống kê.
Marketing TMDĐ được hiểu một cách đơn giản là việc sử dụng các thiết bị không dây để truyền tải nội dung và nhận phản hồi trực tiếp trong các chương trình truyền thông marketing tích hợp. Hay nói cách khác, là việc sử dụng các kênh thông tin di động làm phương tiện phục vụ cho các hoạt động marketing. Marketing TMDĐ là một tập hợp con của marketing nói chung và chủ yếu được tiến hành thông qua hình thức đàm thoại, tin nhắn SMS, MMS, các tệp tin âm thanh và hình ảnh khác. Marketing TMDĐ đề cập tới một trong hai khía cạnh của hoạt động marketing.
Thứ nhất hiểu theo nghĩa hiện đại, nó được mô tả như việc tiến hành các hoạt động marketing trên thiết bị di động, chẳng hạn như ĐTDĐ. Thứ hai, hiểu theo nghĩa truyền thống, nó được mô tả như các hoạt động marketing khi khách hàng đang di chuyển. Khái niệm marketing TMDĐ được cập nhật lần cuối vào tháng 10/2009, do Hiệp hội marketing đưa ra như sau: Ứng dụng của TMDĐ trong lĩnh vực marketing- Mobile marketing là một tập hợp các hoạt động cho phép các tổ chức giao tiếp và thu hút khách hàng của mình một cách tương tác và có liên quan, thông qua bất kỳ thiết bị di động hoặc mạng viễn thông. Một số lý thuyết về công cụ marketing TMDĐ 1.
Đặc điểm của công cụ marketing TMDĐ 1. Đặc điểm cơ bản của công cụ marketing TMDĐ Theo cuốn sách giáo trình Thương mại di động, xuất bản năm 2014 chủ biên PGS. Nguyễn Văn Minh, NXB Thống kê, có đề cập đến các đặc điểm của TMDĐ, từ đó tác giả đưa ra các đặc điểm cơ bản của công cụ marketing TMDĐ như sau: Tính đồng thời ở khắp mọi nơi: Ở bất kỳ vị trí nào và vào bất kỳ thời điểm nào, một thiết bị như ĐTDĐ có thể nhận được một thông tin sản phẩm, và khách hàng hoàn toàn có thể truy cập thông tin sản phẩm, đặt hàng dễ dàng hơn từ tin tức họ nhận được đó. Tính thuận tiện (tiện lợi): Đặc điểm này được thể hiện ở hai khía cạnh cơ bản sau: Một là: Không giống như các máy tính truyền thống, các thiết bị di động dễ mang đi khi di chuyển và thực hiện các kết nối ngay lập tức.
Hai là: Các thiết bị di động luôn luôn được mở (trong trạng thái hoạt động) do đó có thể liên lạc hay tiến hành giao dịch ngay khi đang di chuyển. Điều này trước đây chưa bao giờ thực hiện được với các máy tính cá nhân. Khả năng tiếp cận: Các thiết bị di động cho phép người sử dụng kết nối dễ dàng và nhanh chóng tới Internet, Intranet, các thiết bị di động khác và các cơ sở dữ liệu trực tuyến. Điều này đã giúp cho các công cụ marketing TMDĐ có khả năng tiếp cận người dùng cao hơn thông thường.
Dù khách hàng có đi bất cứ đâu, dù không sử dụng máy tính, hay laptop thì họ vẫn có thể nhận được các thông tin về sản phẩm ngay trên ĐTDĐ của mình. Tính cá nhân hóa: Khác với máy tính để bàn, các thiết bị di động luôn luôn được sở hữu và chịu sự điều khiển hoạt động bởi một cá nhân riêng lẻ. Chính vì vậy, các công cụ marketing TMDĐ dễ dàng tiếp cận tới đối tượng khách hàng của mình, dễ dàng thỏa mãn nhu cầu của từng cá nhân. Tính địa phương hóa: Biết được vị trí của người sử dụng điện thoại di động ở bất kỳ thời điểm nào luôn là chìa khóa để đưa ra các dịch vụ phù hợp.
Chẳng hạn như chăm sóc nhóm khách hàng mục tiêu ở một địa điểm nào đó. Hoặc, một người sử dụng nhận được các tin nhắn về quán ăn, trung tâm thương mại gần nơi họ đang đứng. Phân biệt công cụ marketing TMDĐ và công cụ marketing TMĐT Theo cuốn sách giáo trình Thương mại di động, xuất bản năm 2014 chủ biên PGS. Nguyễn Văn Minh, NXB Thống kê, có đề cập đến việc so sánh giữa TMĐT và TMDĐ, căn cứ từ đó tác giả đưa ra một số so sánh cơ bản của công cụ marketing TMĐT và công cụ marketing TMDĐ như sau Về bản chất, TMDĐ là sự mở rộng của TMĐT.
Mặc dù có nhiều đặc điểm tương đồng, nhưng công cụ marketing TMDĐ vẫn có những đặc điểm khác hẳn với các công cụ marketing TMĐT. Sự khác biệt về mặt công nghệ Đều là các công cụ marketing có những ưu điểm riêng trong tương tác và mang lại cho người dùng những tiện ích thiết thực trong giao tiếp và công việc. Tuy nhiên xét về mặt công nghệ, giữa công cụ marketing TMDĐ và công cụ marketing TMĐT có những khác biệt sau đây: Về thiết bị tiến hành: Các công cụ marketing TMĐT chủ yếu được áp dụng cho người dùng sử dụng máy tính cá nhân, còn công cụ TMDĐ được tiến hành áp dụng cho người dùng sử dụng các thiết bị điện thoại thông minh, máy nhắn tin, thiết bị số cá nhân. Về hệ điều hành: TMĐT sử dụng hệ điều hành cơ bản như: Windowns, Unix, Linux, Mac.
Còn TMDĐ sử dụng Symbian, PalmOS, Windowns Mobile, MacOS. Chuẩn hiển thị: TMĐT sử dụng chuẩn hiển thị cơ bản nhất là HTML (Hyper Text Markup Language), còn TMDĐ sử dụng HTML, WML (Wireless Markup Language), HDML, i-mode. Công nghệ mạng: Công cụ marketing TMĐT sử dụng TCP/IP và Fixed wireline internet, còn công cụ marketing TMDĐ sử dụng GSM/GPRS, TDMA, CDMA để gửi thông tin đến người dùng. Sự khách biệt phi công nghệ Giữa công cụ marketing TMDĐ và công cụ marketing TMĐT có những khác biệt cơ bản phi công nghệ sau đây: Luan van 9 Xét về tính cá nhân hóa: Khác với máy tính để bàn cồng kềnh, những chiếc điện thoại thông minh luôn được sở hữu bởi cá nhân đơn lẻ và luôn được người tiêu dùng mang theo bên mình.
Chính vì vậy, công cụ marketing TMDĐ mang tính cá nhân hóa cao hơn các công cụ marketing TMĐT. Xét về phạm vi phủ sóng: Công cụ marketing TMDĐ có khả năng bao phủ mạnh hơn công cụ marketing TMĐT. Vì trong thực tế, khi các khách hàng thực hiện các tác vụ mua bán thì họ sẽ tận dụng được các lợi thế của TMĐT là mua hàng ở bất kỳ nơi nào có kết nối với mạng internet. Nhưng khi môi trường nơi chúng ta tiến hành các hoạt động không có kết nối dù là hữu tuyến hay vô tuyến tới internet thì các lợi thế hay ưu điểm của TMĐT không thể tận dụng được.
Bên cạnh đó, không phải lúc nào khách hàng cũng ở nhà hay ở cơ quan để có thể kết nối hữu tuyến (Kết nối ADSL, sử dụng dây nối) tới internet, trong khi kết nối vô tuyến thông dụng nhất hiện nay là kết nối sử dụng mạng chuẩn WLAN (Wireless Local Area Network) thì lại bị hạn chế về mặt không gian. Một thiết bị WAP (Wireless Access Point) dùng để kết nối một máy tính cá nhân tới một mạng WLAN thì chỉ kết nối tối đa trong bán kính là 100m đối với việc sử dụng trong nhà và lên tới 275m đối với không gian mở hoặc ngoài trời. Đấy là chưa kể sóng WLAN dễ bị gây nhiễu bởi sóng của các thiết bị như lò vì sóng, tín hiệu radio, và các thiết bị sử dụng dải sống 2,4GH. Xét về thời gian thực: Các thông tin được truyền đến người dùng bằng công cụ marketing TMDĐ sẽ là được diễn ra ngay lập tức, còn với công cụ marketing TMĐT thì không như vậy.
Người sử dụng vẫn phải mất thời gian mở máy, bật bộ thu phát sóng không dây, đợi kết nối rồi mới thực hiện các hoạt động thương mại.