Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp Lêi nãi ®Çu Trong 5 n¨m thùc hiÖn NghÞ quyÕt §¹i héi IX cña §¶ng vµ trong suèt 20 n¨m ®æi míi võa qua, kinh tÕ níc ta liªn tôc duy tr× ®îc tèc ®é t¨ng trëng kh¸ cao.Nh÷ng thµnh tùu ®¹t ®îc lµ rÊt quan träng. Tuy nhiªn, tèc ®é t¨ng trëng kinh tÕ 5 n¨m qua vÉn cha ®¹t chØ tiªu §¹i héi ®Ò ra.Vµ nÕu so víi c¸c níc c«ng nghiÖp míi trong thêi kú ®Çu ph¸t triÓn nh NhËt B¶n, Hµn Quèc, hoÆc gÇn ®ay lµ Trung Quèc th× cßn thÊp. Nguyªn nh©n chñ yÕu lµ do chóng ta cha huy ®éng ®îc m¹nh mÏ c¸c nguån lùc trong vµ ngoµi níc vµo ph¸t triÓn kinh tÕ. §Ó ®¹t ®îc môc tiªu t¨ng trëng nhanh, æn ®Þnh, thùc hiÖn qóa tr×nh chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ, ®¶m b¶o ®Õn n¨m 2020 ViÖt Nam sÏ trë thµnh quèc gia cã tr×nh ®é ph¸t triÓn trung b×nh.
Vèn ®Çu t lµ mét yÕu tè vËt chÊt quan träng, ®ãng vai trß quyÕt ®Þnh tíi viÖc t¨ng trëng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ, nhÊt lµ ®èi víi níc ta. Do vËy, ®Ó ®¶m b¶o môc tiªu t¨ng trëng, nÒn kinh tÕ ph¶i cã nh÷ng gi¶i ph¸p nh»m huy ®éng vµ sö dông hiÖu qu¶ mäi mguån vèn cho ®Çu t ph¸t triÓn ë trong vµ ngoµi níc, ®¸p øng cho nhu cÇu ®Çu t vµ ph¸t triÓn c¸c ngµnh trong nÒn kinh tÕ. HiÖn nay ë níc ta viÖc huy ®éng vµ sö dông nguån vèn cho ®Çu t ph¸t triÓn ®· ®¹t ®îc nh÷ng thµnh tùu ®¸ng kÓ, thóc ®Èy nÒn kinh tÕ t¨ng trëng, n©ng cao n¨ng lùc s¶n xuÊt cña nÒn kinh tÕ, c¶i thiÖn ®êi sèng cña nh©n d©n. Tuy nhiªn c«ng t¸c huy ®éng vµ sö dông nguån vèn trong nh÷ng Khoa Thèng kª 1 NguyÔn ThÞ Thóy Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp n¨m võa qua cßn béc lé nh÷ng tån t¹i, yÕu kÐm cã liªn quan ®Õn nhiÒu mÆt, nhiÒu lÜnh vùc cÇn sím ®îc kh¾c phôc.
NhËn thøc râ ®îc tÇm quan träng cña vèn ®Çu t ph¸t triÓn ®èi víi t¨ng trëng kinh tÕ, em quyÕt ®Þnh lùa chän ®Ò tµi: “VËn dông mét sè ph¬ng ph¸p thèng kª ®Ó ph©n tÝch t×nh h×nh biÕn ®éng vÒ vèn ®Çu t ph¸t triÓn cña ViÖt Nam giai ®o¹n 1995-2005” Khoa Thèng kª 2 NguyÔn ThÞ Thóy Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp Néi dung cña chuyªn ®Ò gåm ba phÇn: Ch¬ng I: Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ vèn ®Çu t ph¸t triÓn. Ch¬ng II: Thùc tr¹ng vÒ vèn ®Çu t ph¸t triÓn cña ViÖt Nam giai ®o¹n 1995-2005 Ch¬ng III:KiÕn nghÞ vµ gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao nguån vèn ®Çu t ph¸t triÓn ë ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m tíi. Khoa Thèng kª 3 NguyÔn ThÞ Thóy Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp Ch¬ng I Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ vèn ®Çu t ph¸t triÓn I. §Çu t ph¸t triÓn lµ g×? Tríc ®©y chóng ta quen víi c¸c thuËt ng÷ "§Çu t x©y dùng c¬ b¶n" vµ "Vèn ®Çu t x©y dùng c¬ b¶n", nhng trong c«ng t¸c qu¶n lý vµ kÕ ho¹ch ho¸ ho¹t ®éng ®Çu t trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ngêi ta nh¾c nhiÒu ®Õn thuËt ng÷ "Vèn ®Çu t ph¸t triÓn".
VËy gi÷a vèn ®Çu t x©y dùng c¬ b¶n vµ vèn ®Çu t ph¸t triÓn kh¸c nhau vµ gièng nhau ë nh÷ng ®iÓm nµo. §Ó hiÓu râ b¶n chÊt vµ néi dung cña chóng, chóng ta ph¶i b¾t ®Çu tõ kh¸i niÖn ®Çu t. Kh¸i niÖm vµ néi dung vÒ ®Çu t ph¸t triÓn - Theo c¸c nhµ kinh tÕ häc, ®Çu t nãi chung lµ sù bá ra mét sè nguån lùc (tiÒn, tµi nguyªn, søc lao ®éng hay trÝ tuÖ) ®Ó tiÕn hµnh ho¹t ®éng nµo ®ã nh»m thu vÒ c¸c kÕt qu¶ nhÊt ®Þnh lín h¬n gi¸ trÞ c¸c nguån lùc ®· bá ra. Nh÷ng kÕt qu¶ thu ®îc do ho¹t ®éng ®Çu t mang l¹i cã thÓ lµ sù t¨ng thªm tµi s¶n tµi chÝnh (tiÒn vèn); tµi s¶n vËt chÊt (nhµ m¸y thiÕt bÞ, vËt t, nguyªn liÖu, hµng ho¸, cÇu cèng, ®êng x¸; tµi s¶n trÝ tuÖ vµ nguån nh©n lùc (tr×nh ®é v¨n ho¸, tr×nh ®é chuyªn m«n, tr×nh ®é khoa häc - kû thuËt) vµ nh÷ng chi phÝ bá ra ®Ó thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng ®Çu t ®ã gäi lµ vèn ®Çu t.
Khoa Thèng kª 4 NguyÔn ThÞ Thóy Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp - Trªn c¬ së kh¸i niÖm vµ néi dung cña vèn ®Çu t, ta cã kh¸i niÖm vÒ ®Çu t ph¸t triÓn. “§Çu t ph¸t triÓn lµ viÖc sö dông c¸c nguån lùc tµi chÝnh, nguån lùc vËt chÊt, nguån lùc lao ®éng, trÝ tuÖ ®Ó x©y dùng vµ söa ch÷a nhµ cöa vµ cÊu tróc h¹ tÇng, mua s¾m trang thiÕt bÞ vµ l¾p ®Æt chóng trªn nÒn bÖ, båi dìng, ®µo t¹o nguån nh©n lùc, thùc hiÖn chi phÝ thêng xuyªn g¾n liÒn víi ho¹t ®éng cña tµi s¶n nh»m duy tr× tiÒm lùc ho¹t ®éng cña c¸c c¬ së ®ang tån t¹i vµ t¹o tiÒm lùc míi cho nÒn kinh tÕ–x· héi, t¹o viÖc lµm vµ n©ng cao ®êi sèng cho mäi thµnh viªn trong x· héi”. Vµ nh÷ng chi phÝ bá ra ®Ó thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng ®ã gäi lµ vèn ®Çu t ph¸t triÓn .Nh vËy theo kh¸i niÖm trªn, vèn ®Çu t ph¸t triÓn lµ nh÷ng chi phÝ bá ra g¾n liÒn víi viÖc lµm t¨ng thªm tµi s¶n. Theo quan niÖm nµy, ®Çu t ph¸t triÓn sÏ cã néi hµm réng h¬n vèn ®Çu t x©y dùng c¬ b¶n nªn vèn ®Çu t ph¸t triÓn còng cã néi dung phong phó h¬n néi dung vèn ®Çu t x©y dùng c¬ b¶n, vèn ®Çu t x©y dùng c¬ b¶n theo quan niÖm truyÒn thèng chØ lµ nh÷ng chi phÝ b»ng tiÒn dïng cho viÖc x©y dùng míi, më réng, x©y dùng l¹i vµ kh«i phôc l¹i tµi s¶n cè ®Þnh trong nÒn kinh tÕ, vÒ thùc chÊt chØ lµm t¨ng tµi s¶n cè ®Þnh.
Trong khi ®ã, vèn ®Çu t ph¸t triÓn ngoµi vai trß lµm t¨ng tµi s¶n cè ®Þnh cßn lµm t¨ng tµi s¶n lu ®éng, tµi s¶n trÝ tuÖ vµ nguån nh©n lùc, n©ng cao møc sèng d©n c vµ mÆt b»ng d©n trÝ, b¶o vÖ m«i trêng sinh th¸i, hç trî c¸c ch¬ng tr×nh môc tiªu quèc gia, hç trî c¸c ho¹t ®«ng ®Çu t ng¾n h¹n vµ dµi h¹n kh¸c mµ nh÷ng chi phÝ nµy kh«ng thuéc vèn ®Çu t x©y dùng c¬ b¶n. Tuy nhiªn, trong Khoa Thèng kª 5 NguyÔn ThÞ Thóy Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp cÊu thµnh cña vèn ®Çu t ph¸t triÓn th× vèn ®Çu t x©y dùng c¬ b¶n vÉn lµ bé phËn quan träng vµ chiÕm tû träng lín nhÊt. Tõ sù ph©n tÝch trªn, cho thÊy cã thÓ tiÕp cËn vèn ®Çu t ph¸t triÓn víi ba bé phËn hîp thµnh lµ: - Vèn ®Çu t x©y dùng c¬ b¶n vµ s÷u ch÷a lín tµi s¶n cè ®Þnh; bao gåm nh÷ng chi phÝ cho viÖc kh¶o s¸t vµ quy ho¹ch x©y dùng, chuÈn bÞ ®Çu t, chi phÝ thiÕt kÕ, chi phÝ x©y dùng, chi phÝ mua s¾m vµ l¾p ®Æt thiÕt bÞ, m¸y mãc vµ nh÷ng chi phÝ kh¸c thuéc nguån vèn ®Çu t x©y dùng c¬ b¶n vµ vèn söa ch÷a nhµ cöa, vËt kiÕn tróc vµ söa ch÷a tµi s¶n cè ®Þnh kh¸c. - Vèn lu ®éng bæ sung: bao gåm nh÷ng kho¶n ®Çu t mua s¾m tµi s¶n lu ®éng t¨ng thÓm trong n¨m.
- Vèn ®Çu t ph¸t triÓn kh¸c: lµ nh÷ng chi phÝ ®Çu t kh«ng n»m trong hai néi dung nªu trªn nh chi phÝ th¨m dß, kh¶o s¸t vµ qui ho¹ch ngµnh, vïng l·nh thæ; chi phÝ thùc hiÖn c¸c ch¬ng tr×nh môc tiªu quèc gia (dù ¸n trång míi 5 triÖu ha rõng, ch¬ng tr×nh 327 phñ xanh ®Êt trèng ven s«ng, ven s«ng, ven biÓn, ch¬ng tr×nh 135 (lµ ch¬ng tr×nh ®Çu t x©y dùng c¬ së h¹ tÇng cho c¸c x· ®ång b»ng khã kh¨n), ch¬ng tr×nh s¾p xÕp lao ®éng vµ gi¶i quyÕt viÖc lµm, ch¬ng tr×nh gi¸o dôc vµ ®µo t¹o …Ngoµi ra cßn bao gåm nh÷ng chi phÝ kh¸c nh chi phÝ cho c¸c ho¹t ®éng nghiªn cøu, triÓn khai ®µo t¹o vµ båi dìng nguån nh©n lùc kh«ng thuéc vèn ®Çu t x©y dùng c¬ b¶n. Khoa Thèng kª 6 NguyÔn ThÞ Thóy Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp 2. §Æc ®iÓm cña ho¹t ®éng ®Çu t ph¸t triÓn - §Çu t cã 2 ®Æc trng c¬ b¶n lµ tÝnh sinh lêi vµ thêi gian kÐo dµi: + TÝnh sinh lêi lµ ®Æc trng hµng ®Çu cña ®Çu t. Kh«ng thÓ coi lµ ®Çu t nÕu viÖc sö dông tiÒn vèn kh«ng nh»m môc ®Ých thu l¹i mét kho¶n tiÒn cã gi¸ trÞ lín h¬n kho¶n tiÒn ®· bá ra, ®Çu t kh¸c h¼n víi viÖc mua s¾m ®Ó tÝch tr÷, ®Ó dµnh hay mua s¾m nh»m môc ®Ých tiªu dïng hoÆc chi cho tiªu dïng víi lý do nh©n ®¹o … + §Æc trng thø hai cña ®Çu t lµ kÐo dµi vÒ thêi gian, th- êng lµ tõ hai n¨m hoÆc l©u h¬n.
Nh÷ng ho¹t ®éng kinh tÕ ng¾n h¹n kh«ng ®îc gäi lµ ®Çu t, ®Æc trng nµy cho phÐp ph©n biÖt ho¹t ®éng ®Çu t vµ ho¹t ®éng kinh doanh, kinh doanh thêng ®îc coi lµ mét giai ®o¹n cña ®Çu t. Nh vËy, ®Çu t vµ kinh doanh thèng nhÊt víi nhau ë tÝnh sinh lêi nhng kh¸c nhau ë thêi gian thùc hiÖn, kinh doanh lµ mét trong nh÷ng nh©n tè quan träng ®Ó n©ng cao hiÖu qña ®Çu t. §Çu t lµ ho¹t ®éng bá vèn nªn viÖc quyÕt ®Þnh ®Çu t thêng lµ quyÕt ®Þnh tµi chÝnh. Vèn ®îc hiÓu nh lµ nguån sinh lêi díi c¸c h×nh thøc kh¸c nhau, nhng vèn cã thÓ ®îc x¸c ®Þnh díi h×nh thøc tiÒn tÖ.
V× vËy, c¸c quyÕt ®Þnh ®Çu t thêng ®îc xem xÐt ë ph¬ng diÖn tµi chÝnh (møc hao phÝ tÝnh kh¶ thi, kh¶ n¨ng thu håi vèn, møc sinh lêi … ). Trªn thùc tÕ, ho¹t ®éng ®Çu t vµ c¸c quyÕt ®Þnh chi tiªu cho ®Çu t thêng ®îc c©n nh¾c bëi sù h¹n chÕ cña ng©n s¸ch vµ lu«n ®îc xem xÐt tõ c¸c khÝa c¹nh tµi chÝnh nãi trªn. NhiÒu dù ¸n cã thÓ kh¶ thi ë ph¬ng diÖn Khoa Thèng kª 7 NguyÔn ThÞ Thóy Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp kh¸c ( kinh tÕ–x· héi), nhng kh«ng kh¶ thi vÒ ph¬ng diÖn tµi chÝnh, vµ v× thÕ dù ¸n kh«ng thÓ thùc hiÖn trªn thùc tÕ. §Çu t lµ ho¹t ®éng cã tÝnh chÊt l©u dµi, tiÒn, vËt t, lao ®éng cÇn ®îc huy ®éng lín.
Kh¸c víi ho¹t ®éng th¬ng m¹i vµ ®Çu t tµi chÝnh (lµ nh÷ng ho¹t ®éng trong ng¾n h¹n), ho¹t ®éng ®Çu t lµ ho¹t ®éng cã tÝnh chÊt l©u dµi. Trong qu¸ tr×nh ®Çu t th× lu«n huy ®éng nhiÒu tiÒn vµ søc lùc, ®©y lµ ®Æc trng cã ¶nh h- ëng rÊt c¬ lín ®Õn ho¹t ®éng ®Çu t. Do tÝnh chÊt l©u dµi nªn mçi dù ¸n ph¶i dù tÝnh vµ nã chÞu mét x¸c xuÊt biÕn ®æi nhÊt ®Þnh do ¶nh hëng nhiÒu yÕu tè. - Ho¹t ®éng ®Çu t cÇn c©n nh¾c gi÷a lîi Ých tríc m¾t vµ lîi Ých trong t¬ng lai.
§Çu t vÒ mét ph¬ng diÖn nµo ®ã lµ sù hy sinh lîi Ých hiÖn t¹i nh»m mong muèn cã ®îc lîi Ých trong t¬ng lai.