Luận văn thạc sĩ về phát triển kinh tế trang trại bền vững tại huyện Quảng Xương, Thanh Hóa

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích vnua phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững trên địa bàn huyện quảng xương tỉnh thanh hóa, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Nguyễn Đình Dự
• Người hướng dẫn: Pgs. Ts. Phạm Văn Hùng
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững trên địa bàn huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. Phần 1: Tính cấp thiết của đề tài
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.1.1. Mục tiêu chung
• 1.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.1.5. Đóng góp mới của Luận văn
• 2. Phần 2: Tổng quan tài liệu
• 2.1. Cơ sở lý luận về phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững
• 2.2. Các khái niệm cơ bản
• 2.2.1. Kinh tế trang trại
• 2.2.2. Phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững
• 2.2.3. Các yếu ảnh hưởng đến phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững
• 2.3. Cơ sở thực tiễn về phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững
• 2.3.1. Tình hình phát triển kinh tế trang trại trên thế giới
• 2.3.2. Tình hình phát triển kinh tế trang trại ở Việt Nam
• 2.3.3. Bài học kinh nghiệm cho phát triển KTTT huyện Quảng Xương
• 3. Phần 3: Phương pháp nghiên cứu
• 3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.1.3. Đánh giá về địa bàn nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Phương pháp thu thập số liệu, tài liệu, thông tin
• 3.2.2. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu, thông tin
• 3.2.3. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 4. Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 4.1. Tình hình phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững trên địa bàn huyện Quảng Xương
• 4.2. Phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn huyện theo chiều rộng
• 4.3. Kết quả và hiệu quả sản xuất kinh doanh của các trang trại
• 4.4. Đánh giá thực trạng phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn huyện Quảng Xương theo hướng bền vững
• 4.4.1. Các yếu tố khách quan
• 4.4.2. Các yếu tố chủ quan
• 4.5. Định hướng và giải pháp phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững trên địa bàn huyện Quảng Xương
• 4.5.1. Căn cứ đề xuất giải pháp
• 4.5.2. Giải pháp
• 5. Phần 5: Đối với nhà nước
• 6. Đối với chủ trang trại
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển kinh tế trang trại bền vững tại huyện Quảng Xương

Phát triển kinh tế trang trại bền vững là một trong những mục tiêu quan trọng trong chiến lược phát triển nông nghiệp của huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa. Huyện có nhiều lợi thế về đất đai, nguồn nhân lực và thị trường tiêu thụ, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển mô hình kinh tế này. Tuy nhiên, để đạt được sự bền vững, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của kinh tế trang trại

Kinh tế trang trại được hiểu là mô hình sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, kết hợp giữa trồng trọt và chăn nuôi. Mô hình này không chỉ tạo ra thu nhập cho người dân mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

1.2. Lợi thế và tiềm năng phát triển tại huyện Quảng Xương

Huyện Quảng Xương có diện tích đất nông nghiệp lớn, nguồn nước phong phú và lực lượng lao động dồi dào. Những yếu tố này tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển kinh tế trang trại, đặc biệt là trong lĩnh vực nông sản sạch và du lịch nông nghiệp.

II. Những thách thức trong phát triển kinh tế trang trại bền vững

Mặc dù có nhiều lợi thế, nhưng phát triển kinh tế trang trại tại huyện Quảng Xương vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu vốn đầu tư, cơ sở hạ tầng yếu kém và trình độ quản lý còn hạn chế là những rào cản lớn.

2.1. Thiếu vốn và cơ sở hạ tầng

Nhiều chủ trang trại gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn vay từ ngân hàng. Cơ sở hạ tầng giao thông và thủy lợi chưa được đầu tư đồng bộ, ảnh hưởng đến khả năng sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

2.2. Trình độ quản lý và công nghệ sản xuất

Trình độ quản lý của nhiều chủ trang trại còn hạn chế, dẫn đến việc áp dụng công nghệ mới chưa hiệu quả. Điều này ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm, làm giảm khả năng cạnh tranh trên thị trường.

III. Phương pháp phát triển kinh tế trang trại bền vững

Để phát triển kinh tế trang trại bền vững, huyện Quảng Xương cần áp dụng các phương pháp đồng bộ, từ quy hoạch đến hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân. Việc liên kết giữa các bên liên quan cũng rất quan trọng.

3.1. Quy hoạch và phát triển vùng sản xuất hàng hóa

Cần quy hoạch các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, đặc biệt là các trang trại chăn nuôi và trồng trọt. Điều này giúp tối ưu hóa việc sử dụng đất và tài nguyên.

3.2. Hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo cho nông dân

Cung cấp các khóa đào tạo về kỹ thuật sản xuất, quản lý trang trại và tiếp cận thị trường cho nông dân. Điều này sẽ giúp nâng cao năng lực sản xuất và quản lý của họ.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại huyện Quảng Xương

Nghiên cứu cho thấy, việc áp dụng các giải pháp phát triển kinh tế trang trại bền vững đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Số lượng trang trại tăng lên, thu nhập của người dân cũng được cải thiện.

4.1. Tăng trưởng số lượng và chất lượng trang trại

Số lượng trang trại tại huyện Quảng Xương đã tăng đáng kể trong những năm qua. Chất lượng sản phẩm cũng được cải thiện nhờ áp dụng công nghệ mới và quy trình sản xuất hiện đại.

4.2. Tác động đến đời sống người dân

Phát triển kinh tế trang trại đã tạo ra nhiều việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Điều này góp phần giảm nghèo và cải thiện chất lượng cuộc sống tại địa phương.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho phát triển kinh tế trang trại

Để phát triển kinh tế trang trại bền vững tại huyện Quảng Xương, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, doanh nghiệp và nông dân. Định hướng phát triển trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Cần xây dựng các chính sách hỗ trợ cho nông dân trong việc áp dụng công nghệ mới và bảo vệ môi trường. Điều này sẽ giúp phát triển kinh tế trang trại một cách bền vững.

5.2. Tăng cường liên kết giữa các bên

Việc liên kết giữa nhà nước, doanh nghiệp và nông dân là rất quan trọng. Điều này sẽ giúp tạo ra một hệ sinh thái phát triển kinh tế trang trại hiệu quả và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kinh tế trang trại đóng vai trò nòng cốt trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn Việt Nam. Theo thống kê của Ban Chỉ đạo Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp và thủy sản Trung ương, năm 2011 cả nước có 20.065 trang trại, tạo ra giá trị sản xuất gần 39.000 tỷ đồng và giải quyết việc làm thường xuyên cho gần 100.000 lao động. Đến năm 2013, tổng số trang trại trên toàn quốc tăng lên 23.774 cơ sở. Huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa là địa bàn có nhiều lợi thế với tổng diện tích đất tự nhiên đạt 20.043 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 59,80% tương đương 11.978,5 ha, cùng dân số 252.035 người. Đây là nền tảng vững chắc để chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung.

Mặc dù đạt được nhiều bước tiến tích cực về số lượng và quy mô, sự phát triển kinh tế trang trại tại huyện Quảng Xương vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn. Hoạt động sản xuất chủ yếu mang tính tự phát, phân tán, quy mô vốn nhỏ lẻ và công nghệ chế biến sau thu hoạch còn hạn chế. Hiệu quả kinh tế chưa tương xứng với tiềm năng, thu nhập của người lao động chưa cao và nguy cơ ô nhiễm môi trường từ chất thải chăn nuôi ngày càng gia tăng.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển kinh tế trang trại bền vững; đánh giá thực trạng giai đoạn 2011 - 2015; nhận diện các yếu tố tác động và đề xuất 8 nhóm giải pháp mang tính chiến lược đến năm 2020. Nghiên cứu thực hiện khảo sát toàn diện 225 trang trại đại diện trên địa bàn huyện. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp căn cứ khoa học giúp nâng cao năng suất sử dụng đất, nâng tỷ suất hàng hóa vượt mức 85%, đồng thời cải thiện thu nhập bình quân của lao động nông thôn vượt mốc 17,5 triệu đồng/năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của hai khung lý thuyết nền tảng trong kinh tế học nông nghiệp và phát triển:

Thứ nhất là Lý thuyết phát triển bền vững, kế thừa quan điểm từ Báo cáo Our Common Future năm 1987 của Ủy ban Môi trường và Phát triển Thế giới (WCED) và Quyết định số 153/2004/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về định hướng chiến lược phát triển bền vững tại Việt Nam. Tính bền vững được xem xét trên 3 trụ cột không thể tách rời: hiệu quả kinh tế (tăng trưởng giá trị gia tăng, nâng cao năng suất các yếu tố tổng hợp), tiến bộ xã hội (tạo việc làm, tăng thu nhập, xóa đói giảm nghèo) và bảo vệ môi trường sinh thái (sử dụng tiết kiệm tài nguyên đất, bảo tồn nguồn nước, kiểm soát dịch bệnh và chất thải).

Thứ hai là Lý thuyết kinh tế trang trại và sản xuất hàng hóa nông nghiệp quy mô lớn, gắn liền với Nghị quyết số 03/2000/NQ-CP của Chính phủ và Thông tư số 27/2011/TT-BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Các tiêu chuẩn xác định trang trại được chuẩn hóa cụ thể: cơ sở trồng trọt và thủy sản phải đạt diện tích tối thiểu 2,1 ha với giá trị sản lượng hàng hóa từ 700 triệu đồng/năm; cơ sở chăn nuôi đạt giá trị sản lượng từ 1.000 triệu đồng/năm; cơ sở lâm nghiệp đạt diện tích từ 31 ha với giá trị từ 500 triệu đồng/năm.

Khung nghiên cứu vận dụng 4 khái niệm cốt lõi: kinh tế trang trại, phát triển bền vững nông nghiệp, chuỗi giá trị nông sản và mô hình liên kết 4 nhà (Nhà nước, Nhà khoa học, Doanh nghiệp và Nhà nông).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng hệ thống dữ liệu kết hợp giữa nguồn sơ cấp và thứ cấp trong khung thời gian từ năm 2011 đến 2015, có định hướng dự báo đến năm 2020.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 225 trang trại đang hoạt động trên địa bàn huyện Quảng Xương, được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên có chủ đích. Cấu trúc mẫu bao gồm đầy đủ các loại hình: trang trại trồng trọt, trang trại chăn nuôi gia súc gia cầm, trang trại nuôi trồng thủy sản và trang trại sản xuất kinh doanh tổng hợp. Cỡ mẫu 225 đơn vị đảm bảo tính đại diện thống kê cao cho tổng thể các trang trại của huyện, phản ánh đa dạng các vùng sinh thái từ đồng bằng đến ven biển.

Các phương pháp phân tích chủ đạo bao gồm:

• Phương pháp phân tổ thống kê và thống kê mô tả: Phân nhóm các trang trại theo quy mô diện tích, nguồn vốn đầu tư và loại hình sản xuất để đo lường các chỉ tiêu trung bình, phương sai và cơ cấu.
• Phương pháp so sánh tương đối và tuyệt đối: Đo lường tốc độ tăng trưởng doanh thu, chi phí, lợi nhuận qua các năm.
• Phương pháp ma trận SWOT: Đánh giá có hệ thống các điểm mạnh, điểm yếu nội tại và cơ hội, thách thức từ môi trường bên ngoài.
• Phương pháp chuyên gia và mô hình dự báo kinh tế: Tham vấn ý kiến của các nhà quản lý nông nghiệp và phân tích xu hướng chuỗi thời gian để đưa ra các dự báo sản xuất đến năm 2020.

Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm đảm bảo tính khách quan khoa học, lượng hóa chính xác hiệu quả tài chính của từng mô hình sản xuất, đồng thời chỉ ra mối quan hệ nhân quả giữa các chính sách hỗ trợ của Nhà nước với năng lực quản trị của chủ trang trại.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích dữ liệu thực tế tại huyện Quảng Xương giai đoạn 2011 - 2015 mang lại 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, cơ cấu loại hình trang trại có sự chuyển dịch rõ nét theo hướng tăng tỷ trọng chăn nuôi và kinh doanh tổng hợp. Xu hướng này tương đồng với biến động toàn quốc, khi tỷ trọng trang trại chăn nuôi cả nước tăng từ 31,21% năm 2011 lên 38,72% năm 2013, trong khi trang trại trồng trọt giảm từ 43,01% xuống 36,78%. Tại huyện Quảng Xương, diện tích nuôi trồng thủy sản đạt 1.030 ha, chiếm 5,1% tổng diện tích đất tự nhiên, hình thành nên các dải sản xuất thủy sản tập trung ven biển và dọc lưu vực sông Yên, sông Lý.

Thứ hai, nguồn lực đất đai và vốn đầu tư của các trang trại có sự phân hóa mạnh mẽ. Tổng diện tích đất tự nhiên của huyện là 20.043 ha, trong đó đất sản xuất nông nghiệp chiếm 11.978,5 ha. Toàn huyện có 152.986 người trong độ tuổi lao động, với 147.000 lao động đang làm việc trong các ngành kinh tế, nhưng tỷ lệ lao động nông nghiệp vẫn chiếm tới 54%. Khảo sát 225 trang trại cho thấy quy mô vốn đầu tư bình quân còn ở mức khiêm tốn, phần lớn dựa vào vốn tự có của hộ gia đình; tỷ lệ tiếp cận vốn vay ngân hàng dài hạn còn thấp do thiếu tài sản thế chấp đạt chuẩn.

Thứ ba, hiệu quả sản xuất kinh doanh và tỷ suất hàng hóa đạt mức khá nhưng giá trị gia tăng chưa cao. Tỷ suất nông sản hàng hóa bình quân của các trang trại khảo sát đạt trên 85%, phản ánh năng lực sản xuất tập trung vượt trội so với kinh tế nông hộ truyền thống. Tuy nhiên, trên 90% sản phẩm cung ứng ra thị trường dưới dạng nông sản thô hoặc sơ chế giản đơn, chưa có nhãn hiệu thương mại và chứng nhận xuất xứ rõ ràng.

Thứ tư, hạ tầng kỹ thuật và công tác bảo vệ môi trường sinh thái còn nhiều bất cập. Toàn huyện có 1.004,7 km đường giao thông và 171 trạm biến áp phục vụ điện sinh hoạt, sản xuất cho 100% số xã. Tuy vậy, các tuyến đường nội đồng phục vụ vận chuyển cơ giới hóa nặng còn thiếu. Tỷ lệ trang trại chăn nuôi quy mô lớn áp dụng đầy đủ quy trình xử lý nước thải bằng công nghệ khí sinh học Biogas đạt chuẩn chỉ chiếm khoảng 40 - 50%, tiềm ẩn nguy cơ bùng phát dịch bệnh gia súc gia cầm như dịch tả lợn, lở mồm long móng hay cúm H5N1.

Thảo luận kết quả

Sự phát triển nhanh về số lượng trang trại tại Quảng Xương bắt nguồn từ chủ trương tích cực về dồn điền đổi thửa và chính sách giao đất ổn định theo tinh thần Nghị quyết số 03/2000/NQ-CP. Tuy nhiên, nguyên nhân cốt lõi khiến hiệu quả kinh tế chưa tương xứng với tiềm năng là do trình độ chuyên môn của chủ trang trại còn hạn chế, đa số vận hành theo kinh nghiệm truyền thống mà chưa qua các khóa đào tạo bài bản về quản trị kinh doanh nông nghiệp hay tiêu chuẩn VietGAP.

So sánh với các vùng sinh thái nông nghiệp khác trên cả nước, mức vốn sản xuất bình quân của một trang trại tại Quảng Xương tương đương mức trung bình khu vực Bắc Trung Bộ (khoảng 144 - 200 triệu đồng), nhưng thấp hơn đáng kể so với khu vực Đông Nam Bộ (đạt 575,5 triệu đồng/trang trại). Sự chênh lệch này giải thích vì sao giá trị thu nhập bình quân trước thuế của trang trại tại địa phương còn khoảng cách lớn so với các tỉnh phía Nam.

Để tối ưu hóa việc truyền tải dữ liệu nghiên cứu, toàn bộ kết quả thực nghiệm có thể được trình bày một cách trực quan thông qua hai công cụ đồ họa:

• Đồ thị hình quạt thể hiện cơ cấu các loại hình trang trại trên địa bàn huyện năm 2015, làm nổi bật tỷ lệ áp đảo của trang trại chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản.
• Biểu đồ cột kép so sánh chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật giữa các nhóm trang trại, bao gồm: Vốn đầu tư ban đầu, Chi phí trung gian, Tổng doanh thu và Thu nhập thuần trước thuế. Cách thể hiện này giúp người đọc nhận diện ngay lập tức sự vượt trội về suất sinh lời trên một đồng vốn của mô hình trang trại tổng hợp so với mô hình thuần nông nghiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm thúc đẩy kinh tế trang trại huyện Quảng Xương phát triển bền vững đến năm 2020, nghiên cứu đề xuất 5 nhóm giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, hoàn thiện công tác quy hoạch vùng sản xuất tập trung gắn với bảo vệ môi trường. UBND huyện Quảng Xương và Phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cần hoàn thành việc rà soát quy hoạch 100% các vùng chăn nuôi tập trung xa khu dân cư tối thiểu 500m trước năm 2018; đồng thời duy trì và mở rộng 1.030 ha nuôi trồng thủy sản an toàn dịch bệnh tại các xã ven biển như Quảng Nham, Quảng Thạch.

Thứ hai, đẩy nhanh tiến độ giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và khơi thông nguồn vốn tín dụng. Cơ quan chức năng cấp huyện cần hoàn thành cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho trên 95% các trang trại đủ điều kiện trước năm 2018. Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh huyện cần mở rộng hạn mức cho vay tín chấp thông qua phương án sản xuất kinh doanh khả thi, giải ngân kịp thời nguồn vốn hỗ trợ lãi suất cho các trang trại ứng dụng công nghệ cao.

Thứ ba, thiết lập chuỗi liên kết 4 nhà và phát triển công nghệ chế biến sau thu hoạch. Khuyến khích thành lập mới từ 5 đến 7 hợp tác xã chuyên ngành làm đầu mối kết nối doanh nghiệp chế biến tiêu thụ sản phẩm cho các trang trại, phấn đấu nâng tỷ lệ nông sản tiêu thụ qua hợp đồng bao tiêu từ mức dưới 20% lên trên 70% vào năm 2020.

Thứ tư, chuẩn hóa và nâng cao năng lực quản trị, trình độ kỹ thuật cho chủ trang trại và người lao động. Trạm Khuyến nông huyện phối hợp với Học viện Nông nghiệp Việt Nam tổ chức từ 10 đến 15 lớp đào tạo chuyên sâu mỗi năm trong giai đoạn 2016 - 2020 cho 225 chủ trang trại về kỹ thuật phòng trừ dịch bệnh, ứng dụng chế phẩm sinh học và kỹ năng hạch toán tài chính.

Thứ năm, tăng cường kiểm soát môi trường và phòng ngừa dịch bệnh. Bắt buộc 100% trang trại chăn nuôi quy mô lớn xây dựng hầm Biogas đạt chuẩn xử lý chất thải và hệ thống lắng lọc nước thải nuôi trồng thủy sản giai đoạn 2016 - 2020 dưới sự giám sát chặt chẽ của Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

Thứ nhất, cán bộ quản lý nhà nước và chuyên viên hoạch định chính sách nông nghiệp cấp huyện, cấp tỉnh. Dữ liệu thực chứng và hệ thống chỉ tiêu kinh tế trong luận văn là tài liệu tham khảo giá trị phục vụ công tác quy hoạch phát triển kinh tế xã hội, thẩm định tiêu chí xây dựng nông thôn mới và ban hành các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế trang trại.

Thứ hai, các chủ trang trại, hợp tác xã và hộ kinh doanh nông nghiệp trên địa bàn huyện Quảng Xương và khu vực Bắc Trung Bộ. Luận văn cung cấp bức tranh chi tiết về cơ cấu chi phí, doanh thu, phân tích điểm hòa vốn và các khuyến nghị kỹ thuật an toàn sinh học, giúp người sản xuất tái cấu trúc mô hình canh tác, cắt giảm chi phí trung gian và gia tăng lợi nhuận.

Thứ ba, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Đề tài đóng góp một khung phân tích phát triển bền vững 3 trụ cột chuẩn mực cùng phương pháp thu thập, xử lý số liệu sơ cấp từ 225 mẫu khảo sát, có thể kế thừa làm tài liệu giảng dạy và nghiên cứu thực địa.

Thứ tư, các tổ chức tín dụng nông nghiệp, quỹ đầu tư phát triển và doanh nghiệp chế biến xuất khẩu nông thủy sản. Luận văn cung cấp cái nhìn thực tế về nhu cầu vốn, khả năng sinh lời và tiềm năng nguồn cung nguyên liệu thô, tạo tiền đề để các doanh nghiệp ký kết hợp đồng liên kết chuỗi giá trị dài hạn.

Câu hỏi thường gặp

Một cơ sở sản xuất cần đáp ứng những tiêu chí nào để được công nhận là kinh tế trang trại? Theo Thông tư số 27/2011/TT-BNNPTNT, cơ sở trồng trọt, nuôi trồng thủy sản hoặc sản xuất tổng hợp tại Thanh Hóa phải đạt diện tích tối thiểu 2,1 ha và giá trị sản lượng hàng hóa đạt 700 triệu đồng/năm. Cơ sở chăn nuôi phải đạt giá trị sản lượng hàng hóa từ 1.000 triệu đồng/năm trở lên, còn cơ sở lâm nghiệp cần diện tích từ 31 ha và giá trị từ 500 triệu đồng/năm.

Những rào cản lớn nhất đối với phát triển trang trại bền vững tại huyện Quảng Xương là gì? Khảo sát 225 trang trại chỉ ra 3 rào cản chính: Thứ nhất là thiếu vốn đầu tư dài hạn do vướng mắc thủ tục thế chấp đất đai; thứ hai là rủi ro dịch bệnh chăn nuôi và ô nhiễm môi trường do hạ tầng xử lý chất thải chưa đồng bộ; thứ ba là thị trường tiêu thụ bấp bênh khi nông sản chủ yếu bán thô và thiếu liên kết bao tiêu với doanh nghiệp.

Vì sao kinh tế trang trại đóng vai trò then chốt trong chuyển đổi cơ cấu lao động tại địa phương? Tại huyện Quảng Xương, tỷ trọng lao động nông nghiệp chiếm 54% trong tổng số 147.000 lao động có việc làm. Các trang trại không chỉ giải quyết việc làm cho lao động gia đình mà còn thu hút lượng lớn lao động làm thuê thường xuyên và thời vụ, mang lại thu nhập bình quân cao gấp hơn 2 lần so với sản xuất thuần nông truyền thống.

Lợi ích của việc áp dụng mô hình liên kết 4 nhà đối với chủ trang trại là gì? Mô hình 4 nhà tạo ra chuỗi giá trị khép kín: Nhà nước định hướng quy hoạch và hỗ trợ hạ tầng; Nhà khoa học chuyển giao giống mới và quy trình kỹ thuật; Doanh nghiệp cung ứng vật tư đạt chuẩn và bao tiêu sản phẩm đầu ra ổn định; Nhà nông tập trung sản xuất đúng tiêu chuẩn chất lượng, giúp ổn định giá bán và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Giải pháp nào giải quyết triệt để bài toán ô nhiễm môi trường từ trang trại chăn nuôi? Giải pháp căn cơ là chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn và nông nghiệp xanh: bắt buộc lắp đặt hệ thống hầm Biogas quy mô lớn để xử lý phân và nước thải thành khí đốt sinh học, sử dụng chế phẩm vi sinh khử mùi chuồng trại và tận dụng bùn thải đã qua xử lý làm phân bón hữu cơ vi sinh cho cây trồng.

Kết luận

Luận văn đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu nghiên cứu đặt ra thông qua 5 đóng góp nổi bật:

• Hệ thống hóa toàn diện lý luận và thực tiễn về phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững dựa trên 3 trụ cột kinh tế, xã hội và môi trường sinh thái.
• Đánh giá thực chứng và khách quan thực trạng hoạt động của 225 trang trại trên địa bàn huyện Quảng Xương giai đoạn 2011 - 2015.
• Nhận diện chính xác các nút thắt về cơ chế cấp đất, vốn tín dụng, công nghệ chế biến nông sản và kỹ năng quản lý nông nghiệp hiện đại.
• Xây dựng ma trận SWOT chi tiết và đề xuất 8 nhóm giải pháp khả thi, có lộ trình triển khai rõ ràng đến năm 2020.
• Khẳng định tính tất yếu của việc liên kết chuỗi giá trị và ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ để nâng cao giá trị gia tăng cho nông nghiệp địa phương.

Kế hoạch hành động tiếp theo trong giai đoạn 2016 - 2020 đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương, các tổ chức tín dụng và từng chủ trang trại để hiện thực hóa các giải pháp quy hoạch, đất đai và công nghệ. Các cơ quan quản lý và các nhà đầu tư hãy chủ động phối hợp xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, chung tay đưa kinh tế trang trại huyện Quảng Xương trở thành điểm sáng phát triển nông nghiệp hàng hóa bền vững của tỉnh Thanh Hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN ĐÌNH DỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI THEO HƯỚNG BỀN VỮNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUẢNG XƯƠNG, TỈNH THANH HÓA Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Người hướng dẫn: PGS. TS Phạm Văn Hùng NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng bảo vệ để lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Đình Dự i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn này, ngoài sự cố gắng nỗ lực của bản thân, tôi còn nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của nhiều cá nhân, tập thể trong và ngoài trường.

Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong Khoa Kinh tế & Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã hết lòng giúp đỡ và truyền đạt cho tôi những kiến thức quý báu trong suốt quá trình học tập tại trường. Đồng thời bày tỏa cám ơn đến tập thể lãnh đạo Huyện ủy, UBND huyện và các phòng ban chuyên môn của UBND huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa: Phòng Tái chính - kế hoạch, Phòng Nông nghiệp và phát triển Nông thôn, Văn phòng HĐND – UBND, Chi cục thống kê, Trạm khuyến nông huyện đã tích cực giúp tôi điều tra, thu thập, cung cấp và tổng hợp số liệu trong suốt quá trình nghiên cứu luận văn. Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới PGS.TS Phạm Văn Hùng, Khoa Kinh tế & Phát triển Nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thiện đề tài. Qua đây tôi xin gửi lời cảm ơn tới toàn thể các chủ trang trại, cán bộ và nhân dân huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Cuối cùng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã động viên giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu đề tài. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Đình Dự ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan i Lời cảm ơn ii Mục lục iii Danh mục bảng v Danh mục sơ đồ vi Trích yếu luận văn vii Thesis abstract ix Phần 1. Tính cấp thiết của đề tài 1 1. Mục tiêu nghiên cứu 2 1.

Mục tiêu chung 2 1. Mục tiêu cụ thể 2 1. Câu hỏi nghiên cứu 2 1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3 1.

Đối tượng nghiên cứu 3 1. Phạm vi nghiên cứu 3 1. Đóng góp mới của Luận văn 3 Phần 2. Tổng quan tài liệu 4 2.

Cơ sở lý luận về phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững 4 2. Các khái niệm cơ bản 4 2. Kinh tế trang trại 9 2. Phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững 13 2.

Các yếu ảnh hưởng đến phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững 15 2. Cơ sở thực tiễn về phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững 19 2. Tình hình phát triển kinh tế trang trại trên thế giới 19 2. Tình hình phát triển kinh tế trang trại ở Việt Nam 24 2.

Bài học kinh nghiệm cho phát triển KTTT huyện Quảng Xương 32 Phần 3. Phương pháp nghiên cứu 33 3. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu 33 3. Điều kiện tự nhiên 33 3.

Điều kiện kinh tế - xã hội 34 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đánh giá về địa bàn nghiên cứu 42 3. Phương pháp nghiên cứu 43 3. Phương pháp thu thập số liệu, tài liệu, thông tin 43 3.

Phương pháp xử lý và phân tích số liệu, thông tin 45 3. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 46 Phần 4. Kết quả nghiên cứu và thảo luận 48 4. Tình hình phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững trên địa bàn 48 huyện quảng Xương 4.

Phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn huyện theo chiều rộng 49 4. Kế quả và hiệu quả sản xuất kinh doanh của các trang trại 51 4. Đánh giá thực trạng phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn huyện Quảng Xương theo hướng bền vững 4. Các yếu tố khách quan 85 4.

Các yếu tố chủ quan 85 4. Định hướng và giải pháp phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững 93 trên địa bàn huyện Quảng Xương 4. Căn cứ đề xuất giải pháp 100 4. Giải pháp 100 Phần 5.

Đối với nhà nước 110 5. Đối với chủ trang trại 111 Tài liệu tham khảo 112 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Số trang trại phân theo địa phương. Tình hình đất đai của huyện giai đoạn (2011-2015).

Số lượng các loại hình trang trại giai đoạn 2011 – 2015. Diện tích bình quân của trang trại giai đoạn 2011 - 2015. Vốn đầu tư bình quân của trang trại giai đoạn 2011 - 2015. Thông tin chung về các trang trại điều tra năm 2015.

Tình hình đất đai của các trang trại điều tra năm 2015. Lao động của các trang trại điều tra năm 2015. Tình hình vốn sản xuất kinh doanh của các trang trại năm 2015 .8 Cơ sở vật chất của các trang trại năm 2015. Công tác thú y ở các trang trại điều tra năm 2015.

Diện tích gieo trồng một số cây trông chính của trang trại. Sản lượng một số cây trồng chính của trang trại. Quy mô chăn nuôi của một số giống vật nuôi chủ yếu. Hiểu biết của chủ trang trại về các quy trình sản xuất mới.

Dạng sản phẩm và thị trường tiêu thụ của các trang trại. Chi phí sản xuất kinh doanh của các trang trại năm 2015. Doanh thu của các hoạt động SX KD của trang trại năm 2015. Thu nhập từ các hoạt động sản xuất kinh doanh của các trang trại năm 2015.

Hiệu quả sản xuất kinh doanh của các trang trại năm 2015. Giá trị sản xuất của các trang trại giai đoạn 2011 – 2015 (Giá SS 2010). Lao động và thu nhập của các trang trại giai đoạn 2011 – 2015 (Giá SS 2010). Một số chỉ tiêu về trang trại qua các năm.

Trình độ chuyên môn của lao động trong trang trại. Đánh giá của chủ trang trại về cơ sở hạ tầng. Các biện pháp bảo vệ môi trường của trang trại từ năm 2011 đến 2015. Đánh giá của chủ trang trại về mức độ hưởng lợi từ các chính sách của nhà nước.

Ma trận SWOT của trang trại huyện Quảng Xương. Dự báo phát triển kinh tế trang trại của huyện đến năm 2020. 9999 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC SƠ ĐỒ Đồ thị 4. Cơ cấu các loại hình trang trại trên địa bàn huyện.

Hiệu quả sản xuất của các trang trại ở huyện Quảng Xương. 7474 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Đình Dự Tên Luận văn: “Phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững trên địa bàn huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa”. Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Phát triển kinh tế trang trại là chủ trương của Đảng và Nhà nước trong quá trình thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn. Huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa là một trong những đơn vị có nhiều lợi thế về đất đai, nguồn nhân lực, thị trường tiêu thụ hàng hóa… rất thuận lợi để phát triển kinh tế trang trại.

Song kinh tế trang trại trên địa bàn huyện đã có bước phát triển tốt: Qui mô, số lượng trang trại, khả năng đầu tư, giá trị sản xuất, lợi nhuận và thu nhập của các trang trại không ngừng tăng lên qua các năm, nhưng vẫn còn bộc lộ những tồn tại, hạn chế: Số lượng, chất lượng chưa tương xứng với tiềm năng của huyện; hiệu quả sản xuất kinh doanh chưa cao; còn gặp nhiều khó khăn về đất đai, tiền vốn, cơ sở hạ tầng, khoa học công nghệ, trình độ quản lý,. Xuất phát từ tình hình trên, để góp phần thúc đẩy kinh tế trang trại ở huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa phát triển hơn nữa theo hướng bền vững, tôi tiến hành nghiên cứa đề tài “Phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững trên địa bàn huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa”. Để hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững; đánh giá thực trạng tình hình phát triển kinh tế trang trại trong thời gian qua; phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững; đồng thời đề xuất hệ thống các giải pháp phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững trên địa bàn huyện Quảng Xương những năm tới. Chúng tôi tiến hành điều tra, phỏng vấn trực tiếp 225 trang trại trên địa bàn huyện Quảng Xương; đồng thời tìm hiểu, tham khảo nhiều tài liệu từ trung ương đến địa phương và nhiều đề tài liên quan đến phát triển kinh tế trang trại trong và ngoài nước.

Luận văn đã phân tích số liệu và các thông tin thu thập được bằng các phương pháp: Phân tổ, thống kê mô tả, so sánh, phân tích SWOT, chuyên gia chuyên khảo và phương pháp dự báo. Qua các phương pháp phân tích và tổng hợp cho thấy kinh tế trang trại trên địa bàn huyện Quảng Xương đã tăng nhanh về số lượng, đa dạng về loại hình sản xuất, góp phần tích cực vào quá trình chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp, nông thôn và đang tỏ ra là đơn vị sản xuất kinh doanh nông nghiệp phù hợp và có hiệu quả, đồng thời đã nâng cao năng xuất sử dụng đất, bảo vệ môi trường, tạo việc làm và tăng thu nhập cho lao động ở khu vực nông vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Hơn nữa, kinh tế trang trại còn là mô hình huy động và sử dụng các nguồn lực một cách có hiệu quả, cũng như đi đầu thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn.